返回chronographia tripertita
chronographia tripertita
chronographia tripertita
Translated into English with ChatGPTANASTASIUS THE LIBRARIAN ECCLESIASTICAL HISTORY OR TRI-PARTITE CHRONOGRAPHY. FROM THE REVISION OF IMMANUEL BEKKER. CHARLES ANNIBAL FABROT, LEGAL SCHOLAR, TO THE READER ON THE ECCLESIASTICAL HISTORY OF ANASTASIUS THE LIBRARIAN
We now publish for the first time the Ecclesiastical History of Anastasius, excerpted from the Greek works of Nicephorus, George Syncellus, and Theophanes. Those who have read Theophanes speaking in Greek are not ignorant of how much esteem this history should be held, as he executes with no less fidelity than diligence those matters pertaining both to the Roman and Byzantine affairs. Anastasius has almost entirely translated him into Latin, not without successful outcome. Indeed, anyone who loves the truth will not deny this: for there are many parts in Theophanes that are Graeco-barbaric, which even today would pose a challenge to the most learned men in Greek. The proof of this will be provided by our mixed-barbaric glossaries, which will also be able to light the way in interpreting other authors of later centuries. I will not deny that there are some barbarisms and elements redolent of the misfortunes of those times in this translation; but these are more the faults of an unlearned age than of the writers, whose intent was to benefit posterity with their works, not to seek the beauties and flowery eloquence of the Latin language in barren soil. However, what we have accomplished in editing Anastasius, dear reader, you must briefly be informed: therefore, the Roman manuscript, sent to us from Rome by the favor of the Most Eminent Cardinal Francesco Barberini, a patron of the arts, and through the efforts of Luca Holstenius, a man of great learning, we compared with a manuscript of the highest quality, which the famous Thuana library provided us. With its help, we removed the foul errors that had perhaps crept into the Roman manuscript due to the scribe's fault, so that on this account too the illustrious man Jacques Auguste de Thou, a most distinguished president in the highest court of the kingdom, a great offspring of a great father, has deserved well of the republic of letters. But gratitude is also due to the most illustrious and exceptionally learned man, Monsieur Charles de Monchal, Archbishop of Toulouse, who wishes to make his library, comparable to few, available to all scholars: indeed, the same most illustrious man lent us a manuscript written by hand, with the aid of which we healed some parts and restored them to their original luster. Moreover, where there were somewhat obscure parts in this translation, we clarified them by comparing with the Greek manuscript and by bringing in passages from other authors, so that there are indeed few things that even moderately educated readers might not grasp, if they do not hesitate to compare them with the Greek. From our glossaries, however, you will gain this benefit, that you can express Graeco-barbaric in Latin and Latin-barbaric in Greek. Farewell.
Testimonies Concerning Anastasius the Librarian.
Saint Anselm of Lucca in Book 2 against Guibert the Antipope. Anastasius, the librarian of the Holy Roman Church, in the chronicle which he translated from Greek into Latin, and which was compiled from the most ancient Greek chronicles by certain devotees of God, namely Theophanes and George, whom he extols with wonderful praises in the preface of the same book, writes thus among other things about the reign of Anastasius in the same chronicle. INCIPIT PRAEFATIO ANASTASII BIBLIOTHECARI SUMMAE AC APOSTOLICAE SEDIS. AD IOANNEM DIACONEM URBIS ROMANAE.Beloved brother and worthy servant of Christ, John, as you undertake to write the history of the Church, inspired by God, you request from me some translations from Greek volumes into Latin style, to be incorporated and woven into your work. Indeed, these two languages primarily recount the deeds done in the church. Truly aware of my own ignorance and the limitations of my speech, I have rightfully refused for so long to undertake this admittedly arduous task. However, since you assure me that you would execute the proposed work better if you first draw from the source of the Greeks, what cannot be found in Latin codices, I will do, God willing, what you encourage, especially since it is God’s cause we propose to undertake, and it will undoubtedly be for the advancement and salvation of many. For I cannot deny anything to you, so dear and wise, who are surely imbued with the Apostle’s teaching that I am a debtor both to the wise and to the unwise. However, because I consider it especially necessary to narrate the events that occurred in the church under the reign of the younger Emperor Theodosius, to whose era Theodoret, Socrates, and Sozomenus, following Eusebius Pamphili, have woven books of ecclesiastical history, I have found it worthwhile to briefly select some things from George and more from the chronography of Theophanes, albeit succinctly; the former going up to Diocletian, the latter up to Leo who reigned after Michael, namely the father of Ignatius who still holds the reins in Constantinople. PRAEFATIO. 7 nopolitanae tenens ecclesiae, praedicti operis sui stylum p r o traxit. qui autem sint isti breviter annotabo. horum igi tur alter electa monastica vita mundoque contempto Christi se levi iugo et suavi sarcinae mancipavit. praeterea contra haereticos incessanti agone desudans, mundi principibus c o n tra ecclesiae ritum saevientibus, multis verberibus diversisque poenis affectus est. sic ergo stigmata Christi in corpore suo portans, tam pro fidei suae constantia quam pro multarum virtutum insignibus sanctae memoriae Tarasii, regiae urbis praesulis, syncellus effectus est. sed ne multa prosequar, sufficere arbitror ad praeconium eius quod a sede approba tus sit apostolica, quando scilicet vicarii eius una cum tre centis quinquaginta patribus in Nicaea urbe secundo conve nientes universalem synodum celebrarunt, siquidem et laus eius in eodem septimo et sancto concilio reperitur. porro de altero quid dicam ? c u m et eius conscripta vita, quali ter videlicet amplis patrimoniis venditis crucem suam tule rit, qualiterve secutus Christum, abbatis in monasterio Agri functus officio, virtutibus fulserit , miraculis coruscaverit et confessor obierit, satis aperteque per Byzantium et circum quasque regiones , his qui prope et his qui longe sunt, cla met. sedetstudiaeiusadnosusqueperlata,quisvelquan tus vir iste fuerit solertibus manifestant. ex horum ergo chronographiae amoenissimo quaedam decerpam horto, quae amplissimae tui operis mensae obediens obsecutor apponam ; quae nimirum contemnere non debes , sed inter tua saltem secundum sensus virtutem sine fastidio collocare, primo quia tuo sunt elicita frequenti prorsus hortatu, deinde quia inter crebras et assuetas delicias nonnunquam vilium escarum quasi delectabilium requiruntur edulia, tertio quia,donec propo sitae opus historiae per te ad perfectionem fuerit deo f a vente perductum , poterit forte nostrum esse desiderantibus aliquantisper in usum, et qui opima vestra consequi non v a luerint, erunt interim his exilibus nostris utcunque contenti. huic sane operi ratum duxi beati Nicephori Constantinopo litani episcopi chronographiam proponere , ut scilicet et ex ea possis aliquantula carpere, et sicubi fortassis hac utendum iudicaveris, tuam non lateat omnino notitiam. obsecro a u tem caritatem tuam , quae omnia secundum apostolum suf ― crat universa Latinorum ecclesia ut sic scribendae a te in choetur opus historiae , ut quae ab ipso Christi adventu in ecclesia gesta sunt et textu ecclesiasticae historiae non iudi cantur indigna, nullo m o d o praetermittas , exceptis his forte quae Eusebius Theodoritus Socrates et Sozomenus scripsisse fert, et non quaerit quae sua sunt, immo per me obse 1 8 PRAEFATIO. noscuntur. verum quia quosdam horum mentitos in qui busdam fuisse et quaedam praetermisisse probatur, quemad modum et sanctus papa Gregorius de Sozomeno apertissime scribit, obsecro mendacia eorum veris approbationibus arguas, et quae omiserunt nihilominus suppleas. Accipe itaque hoc,carissime,incompositum opus,et nihil meum in hoc prorsus insertum praenosce. et si decessus mei debito praeventus propositum opus ego ininus ad calcem p e r duxero, tu tamen id deperire minime patere, sed in quantum est,qualiteretubilibueritutere.porro siforteame tibi aut ex Graeco transferri aut ex diversis Latinorum conscriptio nibus, quae historiae tuae inseras, deflorari desideras, liben ter tuis satisfaciam votis. tantum industria tua interim a p o stolice doctus in nomine domini opus , quod hortamur, a r ripiat, et quod imminentibus nobis proposuit, exsequatur. porro sic ego ex his duobus illustribus viris quaedam deflo rare proposui , ut pene omnia, quae supra nominatis histo riographis commemorata sunt, a me commemoranda non duxerim. ex civilibus autem gestis quaedam summatim e x cerpsi, quamvis a Justiniano principe ac deinceps pauca omiserim eorum quae ab his chronographis relata sunt. non enim, ut praelatus beatissimus Theophanes se opinari testatur, modicae fructum utilitatis carpit qui priscorum relegit actus. oro autem omnium caritatem hanc editionem nostram legen tium, ut si in ea proficuum quicquam invenerit,decentes gratiarum actiones deo , ex quo est omne bonum , devote persolvat, et pro nobis ineruditis et peccatoribus propter dominum orare ne pigeat. porro si quid inhoneste positum repererit, indisciplinationi nostrae hoc imputans veniam d o net. gratum enim est deo et acceptum quod ei secundum vires offertur. Explicit prologus. Incipit Chronographia tripartita. CHRONOGRAPHIA BREVIS BEATI NICEPHORI CONSTANTINOPOLITANI EPISCOPI.*) Adam cum esset annorum 230,genuit Seth; Seth factused.Gra annorum 205 genuit Enos ; Enos cum esset annorum 190,p.737 genuit Chainan;Chainan cum factus esset annorum 170,ge nuit Malalehel; Malalehel factus annorum 165 genuit Iareth; Jareth factus annorum 162 genuit Enoch ; Enoch factus a n norum 162 genuit Mathusalam ; Mathusalam factus annorum 157 genuit Lamech ; Lamech factus annorum 180 genuit Noë ; Noëcum esset500,genuitSemChametIafeth,etvixitus que ad diluvium per annos 100 : anno enim 600 Noë dilu vium factum est. Omnes igitur ab Adam usque ad diluvium pariter anni sunt, secundum Septuaginta duos 2262. quibus et veritas testimonium perhibet et priscae traditiones antiquitus in c c clesiis omnibus traditae. Post diluvium autem Sem filiusNoë factus annorum 100 genuit Arfaxad ; Arfaxad factus annorum 135 genuit Kahinan ; Kalinan factus annorum 130 genuit Sala; Sala factus anno rum 130 gignit Heber; Heber factus annorum 133 gignit Phalec; Phalec factus annorum 130 gignitRagau. in diebus autem Phalec divisa est terra;unde et nomen Phalec divi sionem Hebraeorum voce designat. et hic ante patrem suum moritur, et huius tempore turris constructa est, atque m u l tiplex vox est una prisca lingua effecta, et per singulas g e n teslinguarum diversitas,quemadmodum divina scriptura di cit, patrata est. at vero postPhalech Ragau factus annorum 135 gignit Seruch ; Seruch factus annorum 130 gignit N a chor;Nachorfactus annorum 79 gignitTharam;Thara fa-p.739 ctus annorum 70 gignit Abraham. *)Graece editapost Ge.Syncellum,p.Bonn.737-788. p.738 Simul ergo ab Adam usque Abraham , secundum S e ptuaginta,anni sunt 3324, a diluvio usque ad Abraham anni 1082. Abraham 75 annum agens divino responso dignus efficitur; et a repromissione, quae facta est ad eum, usque ad exitum filiorum Israel per Moysen ex Aegypto fiunt anni 430, q u e m admodum apostolus testatur,"testamentum" inquiens "con firmatum a deo, quae post 430 annos facta est lex, non ir ritum facit ad evacuandam repromissionem," et ipse in Exodo concinitMoysesinhisquaeait:"habitatioautemfilio rum Israel,qua habitaverant in Aegypto et in terra Chanaan, ipsi et patres eorum , anni sunt 430. per partes vero sic se habet: Abraham factus annorum 100 gignit Isaac; Isaac factus annorum 60 gignit Iacob; Jacob factus annorum 88 gignit Levi ; Levi factus annorum 45 gignit Chaath ; Chaath factusannorum60genuitAmram;Amram factusannorum70 genuit Moysen ; Moyses factus annorum 80 educit populum p.740ex Aegypto. colliguntur vero omnes a primo quidem anno Abrahae usque ad exitum ex Aegypto anni 502 , a diluvio autemanni1587. atveroabAdam,secundumSeptuaginta, anni 3829, secundum alios autem 3698. Porro post haec fit populi dux Moyses in heremo a n nos agens 40. Iesus Nave annos 27 , secundum seniores a n nos 23. Philistiim annos 8, Gothoniel ex tribu Iuda annos 40, Philistiim annos 18. post quos Aoth de tribu Ephraim annos 80, Philistiimannos20,Deborra etBarachannos40,Madiani tae annos 7, Gedeon annos 40,Abimelech annos 3, Thola a n nos 23, laher annos 22 , Ammanitae annos 18 , Iephte a n p.741 nos 6, Esebon annos 7, Eglon annos 10 , Labdon annos 8, Philistiim annos 40, Sampson annos 20, Heli sacerdos annos 20,Samuel et Saul annos 40,David regnavit annos 40. Simul omnes ab exitu filiorum Israel usque ad David anni 630. Salomon annos 40 , Roboam annos 17, Asa a n nos40,Josaphatannos25. subistisprophetabantMichaeas, Helias et Helisaeus. Ioram annos 8, Ochozias annum 1, Godolia mater Ocho ziae annos 7,Ioas annos 40,Amnasias annos28,Azarias,qui p.742et Ochozias annos 52. sub his prophetabant Osee, Amos, Esaias, Ionas, Iohel. Jonathan annos 16,Achaz annos.16,Ezechias annos 29, Manasses annos 55. snb hoc Byzantium aedificatum est. Amos annos 12, Iosias annos 31, et cessatio principatus 10 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX NICEPHORO CP. 11 annis 30 secundum Septuaginta, secundum Hebraicum vero annis50. sub his prophetabant Hieremias Sophonias etBaruch. lachaz menses 3, Heliachim annos 12, Iechonias menses 3, Sedecias annos 11. hunc effossis oculis Nabuchodonosor rex captivum tulit, et templum incenditur post menses quinque a Nabuzarda, cum perdurasset, ex quo constructum est, a n nis 432. Simul omnes ab initio regni Salomonis usque ad capti vitatem anni 448. Post captivitatem autem Iudaeorum in Babylonem et de- p.743 solationem loci anni 70, qui complentur secundo anno Darii Persarum regis, qui et populum a captivitate reduxit et t e m plum Hierosolymis renovavit. primus Persarum regnavit Cyrusannis30. Cambysesannis2,DariusfiliusHystaspian nis 37. huius anno secundo , ut iam dictum est, Hierosoly mis renovatum est templum. fiunt ergo reliqui Darii anui 34. Xerxes Darii annos 24, Artabanes menses 8, Artaxerxes Longimanus annos41.subhocquaegestasuntdeHesteretMar dochaeo, facta narrantur. Xerxes alius menses 2, Sogdoanes inenses7, Darius alius annos 18,Artaxerxes Mnemon annos 40, Artaxerxes qui et Hochus annos 26, Arses Hochi annos 4, Darius Arsami annos 6. Hoc perempto,etdestructo Persarum principatu,Ale-p.744 xanderMacedo regnavitannis6,cumiamregnasset,ante quamperemissetDarium,utferunt,annis12. etmortuus est apud Babylonem annorum 35 , ut autem alii perhibue runt,36. regnavitergoannis17,subegitautembarbarorum nationes viginti duas, et tribus Graecorum 13. et mortuus est in Perside regnans. Fiunt itaque omnes simul ab Adam usque ad mortem Alexandri anni 5167. Post mortem autem Alexandri Aegypti et Alexandriae primus rex fuit Ptolomaeus Lagi annis 40, Ptolomaeus Phi ladelphusannis38. subhocsacrilibri,quiapudHacbreos erant, in Graecam vocem translati et Alexandriae sunt sub Eleazaropontificebibliothecisreconditi. PtolomaeusEuer getes annis 25 , Ptolomaeus Philopator annis 17 , Ptolomaeus Illustris annis 24. quae gesta sunt circa Machabaeos, sub isto facta sunt. Ptolomaeus Philometor aunis 35 , Ptolo maeus iunior annis 29, Ptolomaeus Physcon annis 17 mensi bus 6, Ptolomaeus Alexander annis 10, Ptolomaeus frater eiusp.745 annis 8 , Ptolomaeus qui et Dionysus annis 30 , Cleopatra Ptolomaei annis 22. Fiunt ergo simul omnes ab A d a m usque ad principium imperii Augusti secundum diligentiores chronographos anni 5457. Fiunt itaque simul ab Adam usque ad incarnatam pro fectionem , id est humanationem domini nostri et salvatoris IesuChristi,secundum omnem diligentiam,anni 5500. Fiunt ergo simul ab Adam usque ad salutiferam pas sionem ac resurrectionem domini dei ac salvatoris nostri Iesu Christi anni 5533. 12 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Tertio anno huius primus Romanorum principatum sin gulariter obtinuit Caius Iulius Caesar, a quo Caesares ceteri imperatores appellati sunt, quique regnavit annis 4 mensi bus 7. post Iulium Romanis imperavit Caesar Octavianus Augustus annis 56 mensibus 6. hinc Antiocheni annos suos connumerant. hic decimoquinto anno imperii sui, Cleopatra perempta, Ptolomaeorum principatum destruxit, qui regna verunt in Aegypto annis 195. .746 Augustus ergo,ut dictum est,imperavit annis56 et m e n sibus 6. porro quadragesimo secundo anno imperii eius natus est secundum carnem ex sancta virgine ac dei genitrice Maria dominus noster Jesus Christus, qui est ante saccula deus,in Bethleem Iudae,8 Calendas Ianuarias, quod est Choeac 29 , id est Decembrio, die 25. Cyrinus autem per senatusconsultum missus in Iudaeam descriptiones fecit p a trimoniorum et habitatorum. Post Augustum Romanorum imperator tertius fuit T i berius annis 23. decimo quinto autem anno imperii eius salutarem et evangelicam doctrinam inchoat dominus noster Jesus Christus. praeterea anno decimo octavo passus est in Hierusalem pro nobis salubrem passionem , 8 Calendarum Aprilium, Phamenoth 29, quod est Martio die 25. At vero post Tiberium Caius annis tribus, mensibus d e cem. occisus est in Palatio. Claudius mense uno. occisus est Romae. Nero annis 13 mensibus 8. fugiens vivum se ipsum obruit. hoc Nerone primo persecutionem commovente P e trus et Paulus Romae martyrizati sunt; et Iacobus frater domini, quem iustum omnes vocabant, a Iudaeis Hierosoly mis lapidatus est. Otho mensibus 3. semet ipsum interemit. 747 Vitellius mensibus octo. Vespasianus annis 9 mensibus 11 diebus 22. obiit in hortis Sallustianis. in secundo autem anno imperii huius factum est excidium Hierusalem a filio eius, post annos 35 ascensionis dominicae. Titus annis d u o bus mensibus duobus. occisus est in Palatio. Domitianus annis 15 mensibus 5, hoc persecutionem agitante loannes a p o EX NICEPHORO CP. 13 He was given a robe to live on the island of Patmos because of his confession of Christ. After the death of Domitian, he returned from the island and stayed in Ephesus until the reign of Trajan. Nerva reigned for one year and four months. Trajan for nineteen years and six months. During his reign, Ignatius the god-bearer was martyred in Rome, fed to the beasts. Hadrian reigned for twenty-one years and died in Bebeis, having become dropsical. And he, having destroyed Jerusalem, named the city Aelia. Titus Antoninus, who was called Pius, with his sons Aurelius Verus and Lucius, reigned for twenty-two years and three months. Marcus Aurelius, his son, reigned for nineteen years and eleven months. Under him, the philosopher Justin was martyred. Antoninus Verus reigned for twelve years. Commodus for thirteen years. Aelius Pertinax for six months, was killed in the Palace. Severus for eighteen years. Under his reign, Leonides, the father of Origen the heretic, was martyred, and Hippolytus the Roman writer flourished, as well as Gregory the miracle worker and Clement of Alexandria. Antoninus, son of Severus, was killed between Bacon and Edessa after seven years. Macrinus, after one year, was killed. Antoninus Gabalus for four years, was killed in Rome. Alexander Mameas for thirteen years, was killed in Mogontiacum. Maximus for three years. occisus est Aquileiae. Gordianus annis 6. laqueo suspenditur in Africa. Philippus annis 7. occisus est in hortis Tiberianis. Decius anno uno mensibus 3, occisus est in foro. sub hoc sanctus Babylas Antiochiae martyrium sumpsit, et alii per diversa loca, necnon et apud Ephesum septem pueri. Gallus et Volusianus anno uno et mensibus 4. Valerianus et Galienus annis 15 ; ex quibus quidem Valerianus occisus est in Perside , Galienus autem Mediolani. Claudius anno uno mensibus 9. obiit in Sirmio.p.74 Aurelianusannis5.occisusestinnovocarcere. Tacitusmen sibus sex. occisus est in Ponto ; sub quo sanctus Charito c o n fessor effectus est. Probus annis 6 mensibus 4. occisus est in Sirmio.Carus una cum pueris Carino et Numeriano annis 2. et Carus quidem in Mesopotamia moritur,Carinus autem occisus estincivitateNumeriaThraciae. DiocletianusetMaximia nusannis20. subhocsanctusPetrusAlexandrinusmartyrio coronatus est,etaliimultiperomnemprovinciam. Con stantinus magnus annis 31. vigesimo anno huius imperii facta est prima sancta synodus 318 sanctorum patrum apud N i caeam urbem Bithyniae, anno 318 a domini nostri Iesu Chrsti inhumanatione, porro a pretiosa passione ac gloriosa resur rectione eius anno 285. Fiunt ergo ab Adam usque ad Constantini magni m o r tem anni 5836. Moritur autem Constantinus annorum 65, ut aiunt, cum regnasset annis 31, relinquens filios tres, Constantem videli 14 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA cet, Constantinum et Constantium ; et in seniori quidem R o 750ma Constantem imperatorem,innova vero Roma Constan tinum, in Antiochia autem Constantium dimisit. hic fecit consulatus decem, isti post Constantinum regnaverunt annis 29. Julianus anois 2 et mense. occisus est in Perside. Io vianus mensibus 9. Valentinianus magnus et Valens frater eius annis 10 mensibus 9. sub Valente martyrizatus estD o rotheus, esca traditus in venationem ab Arrianis. Gratianus et Valentinianus iunior,filiiValentiniani,et cum eisTheodo sius magnus , annis 15. porro anno 2 huius imperii secunda synodus 150 sanctorum patrum Constantinopoli facta est. Arcadius et Honorius filii eius annis 13 mensibus 3. Theodosius iunior annis 42 mensibus 2 ; sub quo Ephesi tertia synodus 200 sanctorum patrum facta est,et secunda, quae latrocina lis dicitur, cui praefuit Dioscorus impius. Martianus et V a lentinianus annis29;sub quo Chalcedone quarta sancta syn 751odus 630 sanctorum patrum facta est. Leo magnus annis 16. Leo minor,cum regnasset cum patre anno uno , mori tur. Zeno annis 17 cum Basilisco 2. Anastasius annis 27 mensibus 4. Iustinus Thrax annis 9 diebus 23. Justinianus magnus annis 38 diebus 7 ; sub quo Constantinopoli facta est sancta synodus quinta. Iustinus nepos Iustiniani, annis 12 mensibus 10 diebus 20. septimo anno imperii huins comple tus est cyclus unus sancti paschae annorum 532 , ex quo dominus noster Iesus Christus crucifixus est, indictione 6, anno a creatione mundi 5065. Tiberius annis 5. Mauricius annis 20 mensibus 4. P h o cas annis octo , occisus est. Heraclius annis 31 una cum filio suo. tertio anno imperii buius Persa Chosroes multain partem Romanae rei publicae cepit, devastavitque Hieroso lymam , et venerabilia loca incendit , et populorum copias captivavit una cum patriarcha Zacharia et pretiosis lignis, et in Persidem duxit. anno autem eius 12 Chosroes Persa 752 interemptus est, et captivitas revocata est, et vivifica crux in suis restituta est locis rursus erectis. tunc et Saraceni orsi sunt universitatis desolationem 6126 anno , indictione 7. C o n stantinus filius eius annis 29. hic in Sicilia interfectus est ; sub quo plurima pars rei publicae a Saracenis desolata est. Constantinus nepos Heraclii annis 17 ; sub quò Byzantium a Saracenis devastatum est, et sexta synodus 13 anno eius fa cta est Constantinopoli. et contra Saracenos viriliter egit, coercens eos ab impetu contra Romanos habito, hosque d e terruit plurimum. Iustinianus filius eius annis 10. L e o n tius annis 3. Tiberius , qui et Absimarus , annis 7. Justi nianus secundus annis 6. Philippicus, qui et Bardanius, a n EX NICEPHORO CP. 15 nis 2. Anastasius, qui et Artemius,annis 2. sius anno uno. Leo Isaurus annis 25 mensibus 2 die bus14. ConstantinusfiliuseiuscummatresuaHeirenean-p.753 nis 10 mensibus 2 diebus 2. horum anno 8 facta est syn odus Nicaena secunda 350 sanctorum patrum. Constantinus solus annis 6 mensibus 4 diebus 8. Heirene mater eius annis 5 mensibus 2 diebus 7. Nicephorus annis 8 mensibus 9. occi sus est in Bulgaria. Stauracius filius eius mensibus 8. M i chael gener eius anno 1 mensibus 9 diebus 11. Leo A r m e nus annis 7 mensibus 5 diebus 15. occisus est in palatio, in templosanctaedeigenitricis. Michaelaliusannis8. Theo philus filius eius annis 12 mensibus 3 diebus 20. Theodora uxor eius una cum filio Michaele annis 14 mense uno die bus 21. Michael solus annis 11 mense 1 diebus 9. occisus est in palatio S. Mamantis. Collliguntur anni sicut inferius annotantur , Ab Adam usqueaddiluviumanni2242,adiluvioverop.754 usque ad turrim Nebroth anni 525, a turre autem usque ad finem Abrahae anni 501. simul anni 3268. Ceterum ab Abraam usque ad exitum filiorum Israel anni 430, praeterea ab exitu usque ad aedificationem templi domini anni 757, sane ab aedificatione templi usque ad c a ptivitatem anni 425. pariter anni 4880. Porro a captivitate usque ad Alexandrum anni 318, ab Alexandro vero usque ad Christum anni 313. simul anni 5511. A Christo autem usque ad Constantinum magnum anni 318, et a Constantino usque ad Theophilum, indictione 5, anni 530 , pariter anni 6348. Theodo 16 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Placida uxor C o n Arcadius et Honorius. stantii Theodosius et Pulche junior. ria. PlacidiauxorOlybrii etEudocia,quamsumpsit EudoxiauxorPlacida imperatoris R o Honoricus filiusGizerichi Valentiniani.etE u a mae. Regis Wandalorum. docia. Gen. Val. M. Valentinianus gignit Gratianum et Valen tinianum Impp. et Gallam uxorem Theodosii M. Theodosius maior genuit Arcadium et Honorium Impp. et Placidiam uxorem Constantii. de Arcadio natus est Theodosius iunior et Pulcheria, quae fuit uxor Marciani Imp. de praedicto Constantio et Placidia natus est Valentinianus III. mater T h e o dosii iunioris Eudoxia illa fuit, quae Ioannem Chrysostomum exiliavit. uxor autem ipsius Theodosii Eudocia dicta est. QUAE FUERUNT AUGUSTAE ROMANORUM. Theodora et Helena uxores Constantii, patris Constan tini magni ; Fausta uxor Constantini magni,Eusebia Constan tii, Helena filia magni Constantini, uxor Iuliani praevarica toris ; Charito Iobiniani, Severa el Iusta uxores Valentiniani, Domnica Valentis, Galla et Placilla Theodosii magni, E u d o xia Arcadi, Eudocia Theodosii minoris, Pulcheria Marciani, Verina Leonis magni , Hareadne Zenonis , Euphemia Iustini, p.757Theodora Iustiniani, Sophia Iustini,Anastasia Tiberii,Con stantina Mauritii, Leontia Phocae ; Flavia, quae et Eudocia, et Martina Heraclii Constantini, Heraclonae, Constantini,J u stiniani,Leontii,Apsimari,Justiniani, Philippici,Artemii, Theodosii,Maria Leonis, Heirene Chazara Constantini,M a riaetEudocia. HeireneAthenaeaLeonis,MariaetTheo p.758dote Constantini,Theophano Strauracii,Procopia Michaelis, Theodosia Leonis,Thecla et Euphrosyne Michaelis, Theodora Theophili, Eudocia Michaelis. P.755 Hic gignit GENEALOGIA VALENTINIANI MAGNI *). GratianumetValentinianumimperatores,et GallamuxoremTheo I dosii magni. huius et Placillae. et Valentinianus , quiimperavitRomae. ex quo ex quo p.756 *)Cod.Thuanus. EX NICEPHORO CP. 17 in decem tribubus Israel, ab annis Roboam filii Salomonis , regis Iuda in Samaria, usque ad transmigrationem decem tri buum in Assyrios, sub Ezechia rege Iuda. riae cepit, annos 17. Joas, sub quo Heliseus pro pheta victoriam adversus Assyrios praenunciavit et operabatur miracula , a n nos 17. Osia filius Heliae, qui occidit Facee, annos 9. Sub hoc Salmanasar Assyrio rum rex captivavit totam Samariam et regem ipsius et totam terram Israël abs que Hierusalem ac duabus tribubus, Iuda scilicet et Beniamin, omnes Israël d e ducens captivos in terram Assyriorum, regnante in Hierusalem eos vero QUOTQUOT REGNAVERUNT qui unctus est ab Achia propheta eo quod declina verit dominus eius ad alie nigenas feminas et servierit harum diis, annos 22. Adam filiuseius,annos 2. Baasa. hic dissipavit domum Hieroboam, annos 2. Hela filius eius, sub quo Hiu propheta , annos 2. Zabri filius eius, qui occidit eum , menses 7. Ambri annos 12. qui dicebautur Chyudsei d u cens Assyrius de terra sua collocavit in terra Israël , in Samaria videlicet et re liquis urbibus quae a se fuerant desolatae,pro Israë litis, quos ceperat et trans-p.760 tulerat in terram suam.illi autem terram Israël inco lentes serviebant nihilomi P-758 Hieroboam servas Salomonis, Zacharias , sub quo impleta est prophetia Helisei (r e promisitenim per eum Hiu, pro eo quod operatus sit in domo Achab occisionem, usque ad quartam genera tionem ex ipso futurum qui imperaret Israël),menses6. Serus occiso Zacharia regna vit mense 1. Manasses, qui occidit Serum, regnavit annis 12. Facchias filius eius annos 10. Facee filiusRomeliae, sub quo Esaias et Nau prophetavit, annos 28. Achab filius eius, sub quo Helias propheta clausit c a e lum etsacerdotesBaalin terfecit, annos 22. Ochozias filius eius annos 2. Ioran frater eius, quem occi dit Hiu secundum verbum 759 domini, sub quo Heliseus prophetavit, annos 12. Hiu , qui unctus est a disci pulo Helisei in dissipatio nem domus Achab secun dum prophetiamHeliae,an nos 28. Hiochaz,quem Azana rexSy Hieroboam,subquoIonapro pheta, annos 41. Theophanes II. in sancta sanctorum p r o hibuit, 11 . 15. est ab Antiocho pro M e nelao. 28. 18 ANASTASII HISTORIA Abiud Mechiosi, 4. Achito, sub quo Samuel, 5. Heli ex Ithamar, 6. Antiochus mala peregit, i n terficiens Menelaum. 27. Eleacin Sele, 14. Chelcias, qui sub Iosia rege, Onias Simon Deo amabilis,p.762 23. Eleazar, sub quo interpreta tae sunt divinae scripturae sub Ptolomaeo , 24. Manasses Onias, 25. Simon filius eius , cuius m e minit Iesus filius Sirach in sapientia sua, 26. filiiSimeonis tres, Onias Ia son etMenelaus. istiin vicem resistentes ab invi cem periere; sub quibus et Alcimus alienigena constitutus Iudas Machabaeus et Ionathas et Simon fratres eius, 29. Ioannes filius Simonis M a c h a baei, 30. nusetdiissuis. iratusvero deus leones misit come suros eos. quo comperto rex,quiillostranstulerat, Soreas,quiincaptivitateBa causaquecognita,direxiteis byloniae, quem interfecit unum ex captivis sacerdoti Nabuchodonosor ,16. busIsrael,quisecumerant, Iosodech,quemEzechielSa legemdocturum. quiso lum his quae a Moyse p r o lata sunt acceptis, servie bantdeo,abidolisetdiis templumaedificavit,18. suisminimerecedentes.et IoacinEliasum,19. abhissuntquinuncSama Jodohe,subquoNeemiasre ritae appellantur,Pentateu aedificavit Ierusalem, 20. chum Moysi tantum reci Ioan, 21. pientesetminimecoutentes JadsubAlexandriMacedonis Iudaeis. Abiathar,qui cum David,7. p.761ladoc de domo Eleazar,8. Achimaas Azaria Samariae, 9. Azarias,qui propter zelum dei occisus est, 10. Azarias, qui Ozan ab ingressu Somnas nequam etluxuriosus Ioannes,qui et Ioanneus,et sub Ezechia rege, 13. Hyrcanus.hunc frater suus docnominat.hiceratBa byloniae in captivitate. 17. Iesus filius eius, qui rediens regno, 22. 2 Et quotquot summi sacerdotes fuerunt in Israël. Aaron septimus ab Abraham duos filiosdereliquit,Elea zar, et Ithamar. Eleazar, sub quo defunctus est Moyses,etdistributioterrae per sortes facta est a Iesu, et tabernaculum testimonii fixum est in eremo. Phinees filius Eleasari, cum senioribus populorum iudi cans,3. Urias,qui apud Esaiam fide lis scribitur,12. Aristobolus filius eius, qui et diadema regium sibi i m p o suit post Alexandram m a trem suam, 31. expulit. Pompeius vero R o Ionathes Anani, 44. manusconsulconfugientem Theophilusfratereiusquem ad se Hyrcanum restituit, deposuit Agrippas, 45. subquoludaciRomanorum Simon,46. tributarii facti sunt. nam Ionatham filius Anani sacer dotio denuo fungentis, 47. missusestRomam aPom IonathasHelioneos,quietlo peio,Hyrcanus vero capti sephus, 48 . vus ductus est a Parthis; Ananias, quem vinctum Q u a Aristobolus quidem vinctus Antigonus autem Aristoboli et ipse interfectus est.32. Ananalus alienigena, qui c o n dratus R o m a m direxit, 49. Ismahelus, 50. Iosephus a Nerone constitu stitutusestabHerode,33. tus,51. p.763Aristobolus filius Hyrcani , Ananias, qui occidit Iacobum queminteremitHerodes,ge fratremDomini,cuiquePau ner alienigenae,34. Ananelus iterum secundo ab Herode constituitur, 35. Simon Bochi, socer Herodis, 36. lus dixit "percutiet tedeus, pariesdealbate." hunc se cundusAgrippa removit,in obsidione vero Hierusalem occisus est a contribulibus, Hierusalem a Christo. Simeon Cleopas consobrinus eius et martyr annos 23. Justus annos 6. Zacharias annos 4. Tobias annos 4 . Beniamin annos 2. Matthacus annos 2 . Philippus annos 2. Seneca annos 2. p.764 52. Iesus Damnaei, 53. Iesus Gamaliel, 54. Matthias,sub quo Romanum Ananus, sub quo Christus m a nifestus coepit praedicatio nem et signapatrare.Ana no vero Gratus Romanus deposito constituit alium , Hismahelum scilicet, 41. Eleazar filius Anani,42. Simon Cayphas, et Ioseph g e nerAnani. perannum vero unum etsolumsummisa cerdotes , qui tunc erant, effecti sunt ab his qui sub Romanis gentem tenebant, cum venale factum fuerit pontificium. Caïphas ita que pontifex anni factus est quo passio Christi effecta est. hunc sane removet Vitellius magister militum Romanorum.43. Matthias Theophili 37. loazar affinisHerodis,sub quo Christus natus est, 38. Oleazar, Iesus, Osiae, Ioazar, 40. bellum inchoatum est, 55. EX NICEPHORO CP. 19 Phinees,qui,dum impugna retur civitas Hierusalem a Romanis , promotus est a seditiosis;sub quo Titus captaurbe ettemplum in cendit, 56. Et qui fuerunt patriarchae in Iacobus frater domini annos praefuit 26. P.765 20 ANASTASII HISTORIA p.766Heli annos 2. Alexander martyr annos 15. *) Alexandrini . . Mazabanes annos 21. Himenaeus annos 23. Zabdas annos 10. .. Arsenius Heraclius et Ilarius. et iterum revocatus a G r a tiano in secunda synodo Constantinopoli est rece ptus. simul annos 42. Ioannes annos 16. Parillius annos 20. Helias, qui expulsus est ab Anastasio imperatore,annos 23. Petrus, qui Iustiniano, annos 20. Athanasius Magnus annis 42. Gregorius Arrianus annis 46. Athanasius iterum, qui secun Symmachus annos 2. Caius annos 3. Iulianus annos 4 . Capito annos 4. Maximus annos 4 . Antoninus annos 5. Valens annos 3. Narcissus annos 4. Dius annos 8. Sermanio annos 4. Gordias annos 5. *) Hic magna est lacuna errore librarii, decepti similitudine eiusdem nominis. desunt autem praeter postremos aliquot Hie rosolymitanos Romani et Cpolitani episcopi, etprima pars Ale xandrinorum. desunt etiam in Casinensi codice et duobus aliis manuscriptis.videndus Nicephorus. FABROTUS. Et quot postquam Christiani facti sunt imperatores. Macarius,quiinprimasynodo, annos 20. Maximus annos 6. p .767 Cyrillus, qui pulsus est ab A r rianis.pro eofactisunttres, Et qui post magnum Constan tinum imperatorem. Hermon annos 9. Usque ad hos fuerunt ex p a ganis imperatores et ab eis Achillas anno 1. persecutiones. Alexander, qui in prima s y n odo,annis 23. Justus annum 1. Levi annos 4. Effrem annos 4. Joseph annos 2. Iudas annos 2. Marcus annos 8. Cassianus annos 5 . Maximus annos 4. Iulianus annos 2. Galanus annos 3. Iuvenalis in duobus conciliis, Ephesino scilicetetChalce donensi, repertus annos 38. Narcissus secundus martyr a n nos 10. Theodosius,quieiectusaMar ciano, et iterum Iuvenalis, annos 48. Anastasius annos 18. Salustius, sub quo Romanus episcopus se separavit p r o pter unitorium Zenonis,a n nos 8. Ioannes annos 11. Usque nuncex paganisImpe-p.779 ratores et persecutores. do exul effectus est ab ipso Constantino, annis 48. Gregorius Arrianus annis 49. Athanasius similiter tertio, qui Et quifuerunt episcopi Antio chiae a Christo et apostolis. Maximinus annis 13. Serapion annis 29. Asclepiades annis 9. Philetus annis 8. Timotheus Helurus , qui in Zebenus annis 6. Babylas, qui martyrizatus est p.781Apollinarius annis 9. Joannes annis 11. Eustachius, qui in prima s y n Eulogius annis 27. Arrianis, annis 19. post quem Arriani annis 6. Eulalius annis3. Theophilus annis 13. a Decio , annis 8. Fabius annis 9. Demetrianus annis 4. Paulus Samosateus , qui d e positusestuthaereticus,an nis 8. Philogonius annis 9. Paulus annis 5. odo , qui et pulsus est ab Euphronius annis 8. Phacillus, sub quo cncaenia p.782 Timotheus sub imperatore Et hi sunt patriarchae post Iustinianoannis 17. Christianosfactosimperatores. .. Proterius, who was killed, for 6 years. Timothy, again Helurus, for 2 years. Gahinus for 1 year. Theodosius for 2 years. Paul for 2 years. Zoelus for 7 years. From Nicephorus CP. 21 P. 783 Peter held the episcopacy for 10 years. All together, for 46 years. Peter, who was exiled by Valens, for 1 year. Lucianus Arrianus for 5 years. Peter for a second time, for 1 year. The apostle Peter for years, Euodius for 23 years. Timothy, who was in the Second Council, for 8 years. Ignatius the god-bearer, who was martyred by Trajan, for years. p.780 Theophilus for 28 years. Cyril, who was at the Council of Ephesus against Nestorius, for 32 years. Heron for 20 years. Cornelius for 13 years. Heros for 26 years. Dioscorus, who was at the Second Council of Ephesus and was deposed at the Council of Chalcedon, for 5 years. was sent into exile for 2 years. Timothy, otherwise known as Leucus, for 5 years. Timothy Leucus for 4 years. Peter Moggus for 1 year. John, who was ousted, for 3 years. Timeus for 10 years. Peter for a second time for 6 years. Athanasius for 7 years. John for 9 years. Another John for 11 years. Dioscorus for 3 years. Cyril for 15 years. Tyrannus for 13 years. Until him from among the pagans Theodore Scribo for 2 years. John Cyprian for 10 years. George for 14 years. Cyrus for 10 years. Domnus for 2 years. emperors and persecutors. Vitalius for 6 years. liberPsalmorum,versus5500. Proverbia Salomonis,versus 1708. > 22 ANASTASI HISTORIA magnae ecclesiaeAntiochiae, Paulus sub eodem annis 17. annis 12. Stephanus annis 3 . Leontius annis 8. Eudoxius annis 2. Meletius confessor a Valente Euphrasius, qui in casu civi. tatis obrutus est, annis 5. pulsus annis 25. EuzohiusArrianusannis.... Meletius iterum, quando c o n Domnus annis 14. Anastasius annis 11. venit in secunda synodo, Gregoriusannis24. Anastasius secundo annis 6 . Anastasius alius annis 9. aunis Flavianus annis 22. Porphyrius annis · Alexander annis Ioannes, qui in tertia synodo Ephesi prius celebrata, a n annis 8. Numeri, versus 3502. Deuteronomium,versus3100. p.784Acacius,sub quo civitasce cidit, anno 1. Regnorum tertius et quartus, versus 2330. Martyrius annis 3. Iulianus annis 5. Praetermissorum primus et s e cundus,versus 5500. PetrusFullo secundo annis3. Palladius annis 10. Flavianus , qui eiectus est ab Anastasio imperatore,annis 13. Severus, qui eiectus est sub Iustiniano imperatore , a n nis 7. Euphemius,qui sub Iustiniano, annis 18. Genesis, versus 4300. Exodus, versus 2700. Leviticus, versus 2700. Iesus, versus 2100. Judices et Ruth, versus 2450. Regnorum primus et secun dus, versus 2240. ... Theodotus annis 4. Domnus , qui in latrocinali secunda Ephesina synodo, Basilius annis 3. Petrus Fullo, qui sub Zenone eiectus est, annis 3 . Ioannes,qui post tertium m e n sem eiectus est, Stephanus annis 3. Ecclesiastes, versus 750. Stephanus alius anno 1. Calandio annis 4. Cantica canticorum , 280. versus nis 18. Maximinus, qui in Chalcedo nensi quarta synodo,quique eiectus est ob culpam, a n nis 4. Iob, versus 1800. Esaias, versus 3800 . Hieremias,versus 4000. Baruch, versus 700. Ezechiel, versus 4000. Daniel, versus 2000. duodecim prophetae 3800. Hae sunt divinae scripturae,p.785 quae recipiuntur ab ecclesia et canonizantur, harumque ver suum numerus, ut subiicitur. Hesdras primus et secundus, versus 5500. versus P.786 p.787Hester, versus 308. Judith, verse 1700. Susanna, verse 500. Tobit and Tobias, verse 700. The Gospel according to Thomas, verse 1300. The Teaching of the Apostles, verses of Ignatius and Polycarp, Shepherd of Hermas. 600. Pauli apostoli epistolae q u a tuordecim, versus 5300. Catholicaeepistolaelacobiuna, Petriduac,Ioannis tres,lu dae una. simul septem, versus vero 1300. Simul veteris quidem Testa menti libri 22 et novi 7, ut supra monstratum est. Et quiveterissunt,quibus con tradicitur, et non recipiuntur ab ecclesia. Apocalypsis Ioannis, versus 1500. Machabaici tres, versus 7300. Sapientia Salomonis, versus 1100. Sapientia Iesu Sirach , versus 2800. Psalmi et Cantica Salomonis, versus 2102. 200. H i autem sunt novi Testamenti. Evangelium secundum Mat thaeum, versus 2500. Apocalypsis Petri,versus 4800. Barnabae epistola,versus 1306. Evangeliumsecundum Hebrae Evangelium secundum Mar cum,versus 2000. os, versus 2200. Evangelium secundum Lucam , versus 2600. Et quae sunt apocrifa veteris. Evangelium secundum Ioan nem, versus 2300. Enoch, versus 1500. Patriarchae, versus 4800. Oratio Ioseph, versus 5100. Testamentum Moysi,versus Actus apostolorum, versus 2800. 1100. EX NICEPHORO CP. 23 SimulveterisTestamentisunt Etquibusnovicontradicitur. libri 22. Assumptio Moysi,versus 4100. Abraham, versus 300. Elab et Modad,versus 200. Heliae prophetia, versus 316. Sophoniae prophetia, versus Zachariae patris Ioannis, v e r sus 500. Baruch,Ambacum,Ezechie lis et Danielis falsa scripta. Et quae novi sunt apocrifa. Itinerarium Pauli,versus 3600 . ItinerariumPetri,versus2800. Itinerarium Ioannis, versusp.788 2500. Itinerarium Thomae, versus 1600. Clementis versus 2600 . .569 18 Pompeius igitur Hyrcano summum pontificium robora-. ABHINC EXCERPTIO ex Chronographia Georgii. vit, et ipse Romanis Iudaeos tributarios statuit. idem ipse Antipatrum alienigenam, Herodis filium, et patrem Palaesti 572 21 nae ordinavit procuratorem . at vero C. Iulius Caesar R o m a m rediens omni parti Pompeii pepercit, de qua erat C i cero Brutus et Cassius , consulumque principatum destruxit. 573 13tumque Antonius Cleopatrae Arabiam tradidit. P.574 Romanorum C. Iulius Caesar primus monarchus habe tur. mundi anno 5454 C. Iulius Caesar veniens in Iudacam post Pompeii mortem ab Aegypto , roborat summum ponti ficium Hyrcano,etAntipatropotentatusdivisionemdat;qui dolo Bruti et Cassii occiditur, non ferentium Pompeii per emptionem neque consulum depositionem. huius heres a d p .575 optatus erat Octavianus Caesar , filius Attiae sororis eius et Octavii. dein parata victoria venientes R o m a m Augustus et Antonius dividunt cum Helpidio tripliciter totum Romano rum principatum, et ut ita dixerim , totius orbis terrarum ; et Augustus quidem Europam sortitur usque ad occiduum Oceanum,Helpidius autem quae circa Libyam sunt omnia, porro Antonius totam Asiam. 24 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Syncelli p.Bonn.dem vinctum cum filiis Alexandro et Antigono tenebat, R o Pompeius bello Hierosolyma percepta, Aristobulum qui 566 11 m a m properans triumphaturus , et aliarum quoque gentium reges et duces. Hyrcano autem huius fratri summo c o m misso pontificio , tributarios statuit Romanis Iudaeos. p.567Romam victor ingressus amicitia iungitur C. Julio Caesari, qui creatus contra Gallos et Britannos praetor dirigitur, m a gnisque praeliis per annos decem Gallos et Britannos R o m a nis tributarios fecit ; qui quingentas civitates possidebant, ut .568 8 Plutarchus scribit Chaeronensis philosophus. tunc Crassus succedens Gabinio Syriacum obtinuit principatum, et contra Parthos , id est Persas , exercitum movit. porro Antipater amicos sibi ubique Romanorum potentes muneribus et aliis obsequiisfaciebat. interquos etHarethArabum,idestSa racenorum, regi valida sociatus est amicitia, propter matri monium insignis uxoris Arabicae Cypridis , ex qua filios h a buit quatuor, Phasailum videlicet et Herodem, qui rex post Hyrcanum extitit Hebraeorum primus alienigena, et tertium Iosephum,etPheroran quartum,iam tum Arabibus Iudaeo rum,sicutnunc Christianorum,legitima confundentibus. qui EX SYNCELLO. 25 Augustus pontifex maximus decretus est. Herodes pri-p.594 4 scam Samariam, cum esset deserta, a fundamentis erexit,Se-p.594 14 basten in honorem Caesaris nominans. Herodes templum quod Hierosolymis erat duplex reaedificavit. Herodes pri-p.5951 scam Stratonis turrim Caesaream in honorem Caesaris su peraedificans nominavit. idem ipse Iudaeorumlegisperitosp.595 1 occidit et scriptas genealogias incendit. Secundus Romanorum monarchus Caesar Octavianus,p.577 qui et Augustus appellatus est. a creatione mundi usque ad initium tertii Augusti Caesaris anni, in quo et indictio promulgata est, sicuti beatus Maximus in sermone suo de pascha testatur, anni sunt 5460. Cicero rhetor et senator GaietisItaliaeinteremptus est;ut autemaliiaiunt,veneno sese necavit. Principatus eorum septem qui apud Pergamum impe-p.578 raverunt cessavit, cum perdurasset 154 annis. Sicutin quibusdam Latinis editionibus fertur,ab Ale-p.587 xandro usque ad Augusti tempora fuerunt anni plus m i nus 300. Iudaeorum primus rex alienigena Herodes fuit annis 37. p.589 1 qui Ananilum quendam , Iudaeorum qui in Babylone erant summum pontificem,accersiens in Hierusalem summum pon tificem constituit. et hoc electo post modicum constituit Aristobulum s u m m u m pontificem, fratrem uxoris suae, filium Hyrcani. et hoc interempto rursus Ananilum post annum provexit. Anno mundi 5500 devoluto et 5501 incipiente facta estp.590 incarnatio domini et salvatoris nostri Iesu Christi, mense s e cundum Romanos Martio,die 25,secundum divinam editio nem, quae per Moysen prolata est, prima die mensis Nisan, qui apud Hebraeos primus creatus est, qua Gabriel archan gelus ei, quae vere est ac proprie dei genitrix, totius mundi gaudii obtulit evangelia. sic enim et vivificae resurrectionis eius dies eadem prima mensis die concurrit secundum a p o stolicas traditiones. Mundi anno 5500 , divinae vero incarnationis anno 1,p.598 12 pastor bonus pastores primos ad ineffabilium visionem et a u ditionem per angelos invitavit. Mundi annuserat5501,SextusPythagoreus philosophusp.599 florebat. ludas Galilaeus adversus Romanos simultates age re hortabatur Iudaeos propter descriptionem. Herodes m o r tuus est, cum vixisset annis 70 ; qui Iudaeis inique impera vit annis 37. sub quo et prophetia Iacob adimpleta est. 26 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA. hic primus alienigena praefuit Iudaeis , c u m esset Idumaeus Arabs. idem ipse primus alienigenam Iudaeis pontificem c o n stituit Ananilum, Mundi anno 5513,divinae incarnationis anno 13, sub C a e sareAugustosapientesinsigneserantVirgilius,Salustius,Livius, Hortensius, Terentius, Horatius, Athenodorus Tarseus et S i tio Alexandrinus. idem vero Augustus habitatoribus R o m a nae urbis per facies dinumeratis invenit virorum habitantium eam 131037. Mundi anno 5520 incarnationis divinae annus 20 age batur,quam Matthaeus Lucasque describunt,Matthaeus qui dem regiam ex David per Salomonem, Lucas vero ex eodem David per Natham eius filium referens. Tiberius tertius monarchus Pontium Pilatum praesidem Iudeae direxit. Mundi anno 5532, divinae incarnationis32,Ioannem B a ptistam,dum ab omnibus ut propheta honoraretur,timens Herodes filius Herodis, ut Iosephus dicit, peremit ; ut autem verius evangelista refert, eo quod redargueret eum propter Herodiadem. Mundi anno 5533, divinae incarnationis 33, dominus n o ster Iesus Christus post signa multa et suae divinitatis revelata mysteria,sponteadpassionemaccessit,etcrucifigitur feriasex ta ,hora sexta , Martii mensis die 23, consulatu Neronis 3. et resurgit Martii die 25 , c u m illucesceret dominicus dies, 8 Calend. Aprilium, prima die primi mensis, qui Nisan, id est Martius mensis, nominatur apud Hebraeos et Christianos. de qua dicitur "in principio fecit deus caelum et terram" et rursus "hic est liber generationis caeli et terrae, in die qua fecit deus caelum et terram." qua ergo die mundus creatus est, ea Christus conceptus, et ea ex mortuis resurrexit. EusebiiPamphilidehocipso. IesusChristus,filiusdei et dominus noster,secundum prophetias, quae de ipso sunt, ad passionem properat anno nonodecimo imperii Tiberii, s e cundum quod tempus, sicut etiam in aliis gentilium reperi tur historiis, per singulas dictiones, quae acta sunt, enarra bimus. nam sol defecit,Bithynia mota est, plurima Nicaenae p.600 1 Iudaeorum secundus alienigena Archelaus filius Herodis, cuius anno 9, mundi vero 5506, Augustus Archelaum quidem, filium Herodis, Iudaeorum gentis principem statuit, alios a u temfratreseiusquatuor,Herodemscilicethomonymum pa tri, et Antipatrum avo aequivocum Lysaniamque et Philip pum tetrarchas exhibuit. p.602 P.614 p.604 p.605 14 P.606 EX SYNCELLO. 27 urbis ceciderunt; quae omnia concinunt his quae circa pas sionem salvatoris nostri evenerunt. scribens autem etPhlego, quiOlympiadas super ipsisenumerat,indecimotertioser mone eisdem verbis asserit haec. "porro quarto anno d u centesimae secundae Olympiadis facta est defectio solis m a xima, et nox hora sexta diei facta est, ita ut etiam stellae in caelo parerent. terrae motus etiam magnus in Bithynia factus plurima Nicaeae subvertit." Mundianno5534,divinaeincarnationisanno34. primap.619 die huius anni,Martii mensis die 25, dominus noster ex m o r tuis tertio die surrexit ; quadragesimo vero die resurrectio nis suae, id est mense Maio die tertio, assumptus misit a p o stolis spiritum suum paraclitum in sancta pentecoste. cete-p.620 r u m , ut Clemens scribit , Iacobo Justo et Ioanni ac Petro post resurrectionem tradidit scientiam dominus , et isti cete ris tradiderunt, ceteri vero apostoli septuaginta. eisdem diebus discipuli interrogaverunt dominum in monte oliveti, si in tempore hoc restitueret regnum Israel. eodem anno Jacobus frater domini primus episcopus Hierosolymorum o r dinatur. duo Iacobi erant, frater domini, filius existens I o seph, qui dicebatur Iustus, de quo etiam Paulus ait "alium autem apostolorum vidi neminem nisi lacobum fratrem d o m i n i ;" q u i d e p i n n a c u l o i a c t a t u s a I u d a e i s l i g n o f u l l o n i s s a u ciatus moritur. et alter qui capite truncatus est, frater vi, delicet Ioannis deiloqui. Iudaeis tertius alienigena praefuit Herodes filius Hero- p.621 dis, cuius tempore Pilatus, post simultatem Iudaeorum p r o pter imagines Caesaris, corbonam, id est sacrum thesaurum, in aquarum advectionem consumpsit, et rursus simultates agere compulit. idem ipse Pilatus Tiberio de Christo refe rens commovit eum ad amorem dogmatis et fidei Chri stianae. Mundi anno 5535 , divinae incarnationis 35 , Petrus etp.622 Ioannes in templum ascendentes claudum a nativitate cura Mundi anno 5536 de Anania et Saphira Hierusalem per Petrum miraculum factum est, et Thaddaeus ad civitatem Edessam mittitur, quae universa usque nunc sine manu fa ctum dominicum characterem colit. Mundi anno 5537,divinae incarnationis37,persecutionep.623 mota fidelium multi dispersi sunt. Stephanus protomartyr et protodiaconus lapidibus est occisus. Simon magus a Phi lippo, uno ex septem diaconibus , in Samariam descendente callide baptizatus est. unde et hi qui ab ipso usque modo verunt. 28 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 5539,divinae incarnationis anno 39,Agrippa, qui et Herodes, Herodis filius, Iudaeorum quartus alienigena rex, cum sub Tib.Caesare fuisset costodiae mancipatus pro pter accusationes adversus patrem prolatas, deinde a vincu lis dimissus, a C. Caesare rex Iudaeorum transmittitur. H e rodes autem, huius pater, apud Lugdunum Galliae civitatem exilio relegatus extrema egestate una cum Herodiade adultera moritur. puellam vero, quae saltaverat in decollatione Ioan ».626 18 nis Baptistae , vivam terra glutivit. his temporibus Philip pus, unus ex septem diaconibus , resistebat Simoni de vico Gitio Samariae,qui etiam diciturprimus ex gentibus eunu chum Aethiopem baptizasse. Mundi anno 5540, divinae incarnationis anno 40, Petrus princeps apostolorum , Antiochena fundata primo ecclesia, R o m a m pergit evangelium praedicaturus , ubi primus usque ad finem suum ecclesiae praefuit. praeterea primam episto `lam suam, quae de catholicis est, a Roma misit, ut Eusebius scribit, et Marcum evangelistam, qui tunc Romanis petenti bus exposuerat evangelium, ut Clemens et Papias Hieropoli tanus episcopus perhibent. alii sane hanc ab loppe missam existimant. hoc quoque tempore Pauli et Silae iter in Derbe et Listris agitur, in Phrygia quoque ac Isauria et C i licia et Galatia simul et Troade. Pauli rursus etMarci acta, quae Philippis ac Thessalonicae et Berae gessere, narrantur. p.628Paulus item Ephesi et Cenchreis , Caesareae quoque et A n tiochiae , in Italia et Phrygia laboravit. Pauli actus, quos Ephesi proprie gessit. Paulus, quae Troade ac Mileti gessit, Ephesiis commendavit. quae in Hierusalem a Iudaeis gesta sunt contra Paulum. Paulique Caesariae contra Felicem et Drusillam. item Pauli quae Caesariae gesserit, vel Iudaei adversus ipsum. Marcus evangelista Aegypto et Alexandriae salutare verbum evangelizabat. Antiochenae ecclesiae primus episcopus Euodius fuit annis viginti. baptizari simulantur, penitus sunt a divinis mandatis et d o gmatibus alieni , non suscipientes de resurrectione verbum , neque visibilem mundum dei essedicentes,omnemque abo minabilem turpemque operationem sectantes. his quidem miseris patrem se vocandum tradidit, imaginemque Iovis fa ctam nomine adorandam ; Helenam autem meretricem, quae cum ipso erat, pro Athena docuit adorari. porro ludaeis Christum se dicebat esse, et non patrem. Pontius Pilatus sub C. Caesare, quarto imperatoreRomanorum, qui diceba tur Caligula, in diversas aerumnas incidens, ut Romanorum aiunt historiographi, sui ipsius factus est interfector. hic et Julium C a n u m , u n u m ex Stoicis philosophis, interfecit. p.625 p.627 EX SYNCELLO. 29 Mundi anno 5540 , divinae incarnationis 40 , Claudius imperat, Agabi prophetia fame per orbem facta completur. Claudius civesRomanae urbis describens invenit sexies millep.629 millia 941. Mundi anno 5546, divinae incarnationis anno 46, in die bus Azymorum dissensione facta in Hierusalem conculcati p.630 circa portarum exitus Iudaei periere circa 30 milia. et apud Athenienses suprascripta est ara, ignoto deo. tunc Iustini philosophi et martyris, de sermone primo ad A n toninum imperatorem pro Christianis. post ascensionem domini in caelo proposuerunt homines daemones quosdam dicentes se esse deos; qui non solum minime repulsi sunt a vobis, sed meruerunt honores. Simonem quendam Samaritanum, qui fuit de castello quod dicebatur Gitio, qui sub Claudio Caesare per operantem daemonum artem virtutes magicas faciens in urbe vestra regia Roma deus existimabatur, et sta-p.631 tua a vobis ut deus honoratur in Tiberi flumine inter duos pontes, habens superscriptionem Latinam hanc "Simoni deo sancto." et pene omnes quidem Samaritani, pauci autem etiam in aliis gentibus, tanquam primum deum illum confi tentes adorant. Mundi anno 5550, divinae incarnationis anno 50, Clau dius imperat. Apollonius ex Tyanensibus Italiae Pythagori-p.632 cus philosophus pollet, ita ut hunc ipso quoque Pythagora Philostratus et alii acrioris ingenii fuisse describant. his t e m poribus visa est avis illa Phoenix , quemadmodum scribunt Aegyptii, quae ante 654 annos apparuerat. et Dexippus in hoc concordat. Mundi anno 5553,Nerone imperante, divinus ei aposto-p.637C lus secundo est praesentatus. denique primo cum Nero mitior adhuc erga Christianum dogma teneretur, audiens rationem eius dimisit illum spiritu dispensante ad perficiendam prae dicationem. secundo vero ipse se postulavit a Caesaria P a laestinae mittendum ad Caesarem, et ita d e m u m Neroni asti. tit et martyrium sumpsit. unde Iudaei cum vidissent quod in hunc insidias occidendi perficere nequivissent, ad Iacobum fratrem domini perimendum conversi sunt. Mundi anno 5563, divinae incarnationis anno 63, Nero p.644 imperat , qui super omnia infortunia sua primam contra Christianos persecutionem monstravit , c u m videlicet Petrus et Paulus divini apostoli pro Christo martyrii sunt agone coronati, unus quidem deorsum capite, ut ipse sibi elegit, suspensus, alter vero capite sancto truncatus. de quibus T e r tullianus Romanus scriptor haec inter cetera refert. "hic 30 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ergo impugnator dei in primordiis praedicatus in apostolo rum occisiones elatus est: nam Paulus apud urbem Romam capite truncatus,Petrus autem eculéo est suspensus." historiam credibilem reddit Pauli Petrique narratio, quae usque in praesens in coemeteriis illic positis retinetur. his etiam Caius historicus , vir ecclesiasticus , similia scribit, qui cum Zephyrino episcopo Romano adversus quendam Procu lum Cataphrygam disputans dicit "ego tropaea apostolorum p.645habeo, quae ostendam: si enim volueris pergere via regali quae ad Vaticanum ducit, aut ad viam Hostiensem, invenies tropaea eorum qui hanc stabilierunt ecclesiam." his consona et Dionysius Corinthius scribit, indicans quod per idem t e m pus martyrizati fuerunt, ita dicens "sed et vos habentes c o m motionem a Petro et Paulo plantationem Romanae et C o rinthiorum ecclesiae coniunxistis. etenim simul advenientes et in nostra Corinthiorum ecclesia docuerunt et per o m n e m Italiam , atque in hac urbe simul docentes etiam martyrio uno eodemque tempore coronati sunt." secundum idem tempus sub Nerone pollebant Romae poetae Lucanus,Ovi dius, satyrici Iuvenalis et Persius, Senecaque tragicus, M u s o nius atque Plutarchus philosophi. Romanorum ecclesiae post Petrum summum Linus extitit praesul. Mundi anno 5565, divinae incarnationis anno 65, Nerone turpiter vita soluto septimus Vespasianus a militibus apud Judacam imperator Romanorum appellatus est. apud Ita liam vero Galba Hiberiae praetor veniens R o m a m imperat mensibus septem; quem Otho unus ex senioribus interficiens imperat Romae mensibus tribus; quo Vitellius occiso impe p.646 rat mensibus octo. Here, Sabinus, the brother of Vespasian, fled in fear to the Capitol where he was killed in the temple of Jupiter, and the temple was destroyed. But he himself was immediately killed by Domitian, the younger son of Vespasian. For with Titus, the elder son, left to wage war against the Jews, Vespasian came to Greece, rejoicing, as the Greeks admit, in what he heard from Apollonius of Tyana about the time of his reign and other good fortunes, speaking with him in Egypt, upon his return from India and the Brahmins and gymnosophists residing there. Thus, when he arrived in Hellas, he captured the rebel cities. Finally, going to Rome, he ruled elegantly, resisting Nero, and restoring the wealth and rights of the city. In the year of the world 5566, in the year of the divine incarnation 66, Ignatius of Antioch is considered a god-bearing bishop. Therefore, the first foreign king of the Jews was Herod, who killed the boys, reigning for 37 years; his son Archelaus for 9 years; his brother Herod for 24 years; Agrippa, also known as Herod, son of Herod, ... EX SYNCELLO. 31 qui esca vermibus est factus , annis 7 ; Agrippa filius eius, qui minor dicebatur, annis 23; ad quem usque ab alienigenis detentum regnum Iudaeorum perduravit annos 100 a primo Herode. Mundi anno 5575, divinae incarnationis .anno 75, Vesu- p.649 vius mons sub Tito Vespasiani filio in vertice scissus ignem emisit, adeo ut incenderetur adiacens regio cum civitatibus. Domitianus eunuchisari viros iussit, et uxorem nuncupari Augustam ; qui post Neronem secundus persecutionem intulitp.650 Christianis, quorum multi martyrio coronati sunt, ut Bretius scribit; inter quos et Flavia Domicilla, consobrina Clemen tis Flavii consularis, ut Christiana fugatur , ipseque Clemens pro Christo perimitur, huius autem Stephanus quidam ex libertis, circa Clementem dominum suum amoris affectu d e tentus , insidiis Domitianum peremit ; unde honore a senatu dignus effectus est, eo quod a maximo malo Romanos eruerit. Mundi anno 5589 , divinae incarnationis 89, Nerva vir p.654 1 mitis sapienter imperium moderatur. Mundi anno 5590 , divinae incarnationis 90, Traianus p.655 imperat. Justus Tiberiensis Iudaeus conscriptor agnoscitur. Tertullianus historice narrat Plinium Secundum quarundam provinciarum gerere praesidatum , et morte plurimos affici Christianos,super quibus haesitans quid esset agendum,Traiano suggerit nil eos morte gerere dignum , nisi quod idolis non immolarent et Christum veluti deum ante lucem surgentes laudarent , a malis omnibus abstinentes. ad quem Traianus rescribit Christianos nullatenus inquirendos. Mundi anno 5596,divinaeincarnationisanno 96,Ioan-p.65614 nem deiloquum etapostolumEirenaeus etaliiscribuntsu perstitem usque ad tempora permansisse Traiani, cum qui bus Papias Hieropolitanus et Polycarpus Smyrnae episcopus auditores eius fuisse noscuntur. Mundi anno 5578, divinae incarnationis anno 78, quar-p.651 8 tus post summum Petrum Romanae praeest ecclesiae Cle mens, cuius et apostolus in epistola ad Philippenses secunda meminit dicens "cum Clemente etceteris cooperatoribus meis, quorum nomina sunt iu libro vitae." huius epistola fertur ad Corinthios missa, quam tota recipit, ut Egesippus testa tur , ecclesia. Romae quoque sub Evaristo papa divinitus signa multa, et per totum orbem, effecta sunt. Mundi anno 5600, divinae incarnationis anno centesimo,p.657 9 Traianus Lysio Quinto Iudaeos a Mesopotamia seditiones f a · cientes iussit auferri. at ille pluribus Iudaeorum milibus t r u cidatis praeses Iudaeae propterea constituitur. Mundi anno 5609,divinae incarnationis anno 109,Ae lius Adrianus imperans , Quadrato apostolorum auditori et Aristidi Atheniensi philosopho pro Christianis sibi scribenti bus, necnon et Serennio clarissimo duci scribenti iniustum fore sine iudicio Christianos occidi, scribit Minutio Funano proconsuli Asiae neminem occidendum non exstante accusa tore et crimine. Mundi anno 5621, divinae incarnationis anno 121, H a drianus apud Athenas moratur , illic bibliothecas constituit. Iudaeis vero pessima sorte punitis bellum quod adversus il los agitabatur finem habuit , excidio Hierosolymis novissime desolatis, ita ut nec lapis super lapidem, secundum divinam ›.66111vocem,sitinearelictus. peridemtempusPhavorinuset Palaemo rhetores insignes, nec non et Herodes Atheniensis et Marcus Byzantius rhetores habebantur. porro post Ioseph Hierosolymorum Iudas ordinatur episcopus , ad cuius secun dum annum perduravere e circumcisione episcopi 15. sub quo videlicet perfectum et extremum factum est civitatis et nationis Iudaeorum excidium. ergo primus ex gentibus M a r cus fuitHierosolymorum episcopus annis 8. Mundi anno 5630 , divinae incarnationis anno 130, T. Antoninus cognomento Pius cum filiis imperat. Iustinus phi losophus pro recti sermonis nostri ratione librum apologeti cum Antonino porrexit. per tempora saneHygini et PiiR o manorum episcoporumusqueadAnicetumValentinusetCer do auctores Marcionis haereseos apud urbem Romam fuisse noscuntur. Arrianus philosophus Nicomediensis praetor p.663agnoscitur, necnon et Maximus Tyrius, Apollonius Stoicus, Chalcedonius,BasilidesScythopolitanus. istietiammagistri Verissimi Caesaris extiterunt. Criscus cynicus philosophus Justino divino philosopho nostro martyrii mortem constru xit, redargutus ab eo canini latratus. Mundi anno 5640,divinae incarnationis anno 140,Pius p.664Romanus habebatur episcopus, sub quo Polycarpus Romae multos reduxit ab haeresi, Mundi anno 5653 , divinae incarnationis anno 153, P o lycarpus Smyrnae sacer episcopus pro Christo martyrio c o n sumitur, cum imperarent M. Aurelius Antoninus, qui et V e p.665rus,Luciusque Aurelius et Commodus. multi quoque apud Gallias legitime pro Christo certaverunt, quorum passiones scriptae sunt in memoria posterorum. Melito Sardianensium Lydiae episcopuspollebat,quilibrumapologeticum proChri 32 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.658 P.660 p.662 EX SYNCELLO. 33 stianis Antonino porrexit. Dionysius Corinthi episcopus, vir sacer, agnoscebatur. Christianorum orationibus Romanus exercitus apud Quados periturus salvatur. Theophilus Ale xandrinus, cuius conscripta sunt et feruntur, necnon et He- p.666 rodianus grammaticus optimus pollebant, Cataphrygarumque pseudoprophetia orta est. Mundi anno 5665 , divinae incarnationis anno 165, M. Aurelio Antonino imperante Sotericus et Eleuther Romanae praesunt ecclesiae. Galienus optimus medicus pollebat, g e nere Pergamenus. Iulianus Romae leges promebat. Fronto rhetor,Aristides Smyrnaeus sophista,Oppianus poeta,Atti cusPlatonicusphilosophuserant. AntoninusetCommodusp.667 leges et constitutiones bene considerantes renovaverunt. Mundi anno 5672, divinae incarnationis anno 172, C o m modo imperante Eirenaeus episcopus Lugdunensis divinis ver- p.668 bis et actibus coruscabat. Commodus honorabilibus ex se natu peremptis etiam Iulianum legislatorem occidit. Mundi anno 5685 , divinae incarnationis anno 185, Vi-p.669 ctor R o m a n a e ecclesiae floret episcopus, Iulius Pertinax i m perat. post quem Iulianus vocatus Didius duobus tantum mensibus imperat;qui pro eo quod pecuniis imperium ade ptus fuerat, a principatu deponitur ab amicis Severi, a qui busmoximperatorcreatur. quotemporeClemens,presbyter Alexandrinus, optimus magister in philosophia quae secundum Christum est, compositor enituit. Pantaenus philosophus ex Stoicis in divino verbo fulget. Africanus historicus Christia nus pollet. Musianus scriptor ecclesiasticus agnoscitur. Ori- p.670 genes insensatus apud Alexandriam inania opinatus dogmata sectatur gentilium. Mundi anno 5696,divinaeincarnationisanno 196,Ze-p.671 phyrinus episcopus Romanae praeest ecclesiae. Severus R o mam veniens Albinum , qui tyrannidem contra Lugdunen sium civitatem exercuerat, interemit. Mundi anno 5701,divinae incarnationis anno 201,An-p.672 toninus Caracalla imperat cum fratre Geta. dein Macrinus filius Caracallae patre occiso sumit imperium. Mundi anno 5710, divinae incarnationis anno 210, Cal-p.674 9 listas episcopus Romanae praeest ecclesiae, Antoninus Aure- lius imperat. Mundi anno 5715 , divinae incarnationis anno 215, U r banus episcopus R o m a n u m gerit pontificium, Alexander M a maeae filius imperat. Hippolytus Romanus, episcopus sacra tissimus Portus,valde decore floruit in philosophia quae se Theophanes II. 3 • cundum Christum est, multaque animae profutura composuit monumenta,tam scilicet in Exameron et in ea quae post Exameron sunt, in multa etiam prophetarum, et maxime E z e chielis et Danielis ; quin et in cantica canticorum et in alias diversas veteres et novas scripturas ; interea etiam in a p o c a lypsintheologi,quaminPatmovidit. etcontraMarcionem p.675et ceteras haereses scripsit, et de 16 annorum circulo, qui in paschae ratione observari solet, exposuit canonem, quem intra primum annum concludit Alexandri Mamacae filii. et ut compendiose dicatur,Theophrates *)fluvius ecclesiae vivo rum effectus est fluentorum, ad extremum martyrii coronam indutus. ex hoc etiam infelix Origenes conscribendi c o m mentarios in scripturas sanctas fomitem sumpsit, incitante se Ambrosio , et affatim, quae in hoc opus essent necessaria, largiente. denique septem notarios velociter et optime scri bentes adhibuit ; sed et puellas scribendi arte doctissimas ad inenarrabilem ei praestandam alacritatem dictandi. sed in barathrum gentilis prodigiosaeque fabulationis delapsus resti tutionem et praeexistentiam necnon et aliaquaedam dogmata praedicavit, et ideo a choro sanctorum expulsus est. fertur autem quodMamaea,mater imperatorisAlexandri,cum esset oppido dei cultrix, locuta sit cum Origene apud Antiochiam degens ; quae etiam penes omnes qui famosi tunc Christiano rum magistri habebantur, benignissime ferebatur propter fidem, qua erga Christum flagrabat. Emaus Palaestinae c a stellum,de quo in sacris legitur evangeliis,ab Alexandro Nicopolis est honorari decreta, legatione fungente Africano, qui historias in quinque libris conscripsit. Mundi anno 5728, divinae incarnationis anno 228, M a ximinus imperans contra Christianos persecutionem movit. his temporibus Antherus et Pontianus Romani praesules cla ruerunt . Mundi anno 5731, divinae incarnationis anno 231, G o r dianus imperat. Fabianus episcopus Romanus martyr h a Mundi anno 5737, divinae incarnationis anno 237,Por p.682phyriusPlotiniPlatoniciphilosophiauditorhabetur. Theo pompus philosophus apud Chaeroniam et Nicator Sophista penes Athenas pollebat. Philippus imperator adeo in fide Christi proficiebat ut etiam peccata sua prompte confitere tur, et nocte paschalis festivitatis multitudini inter ecclesiae orationes communicaret. unde factum est ut divinus sermo ampliorem fiduciam sumeret. 34 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA p.680 p .681 betur. *) Euphrates codex Thuanus. EX SYNCELLO. 35 Mundi anno 5744, divinae incarnationis anno 244, Ori- p.681 20 genes gloriatus circumventionis suae verbis et gentilibus f a bulis tantam amisit coronam , non propter inopiam divinae bonitatis, sed propter superbum et suasionis propriae sensum.p.685 verum istaEusebio Caesariensi non ita esse videntur, qui ni mirum maiorem omnibus sanctis atque magistris eum exhi bere festinans, in sexto ecclesiasticae historiae suae sermone, favens ei, multis hunc laudibus extulit, nesciens quae diceret vel de quibus affirmaret. nimis enim paucorum sacratorum et beatissimorum patrum , qui per idem tempus effulserant, m e m o r , id est Clementis Alexandrini, Hippolyti sacerdotis et martyris , Africani historici et magni Dionysii Alexandrini, necnon et aliorum, solum huius vana sentientis Origenis p r o vectum,quem a puero subsecutus est,praeconiis effert,us quequo ad martyrii palmam venturus subcubuit. et quidem super Fabiano sacratissimo martyre ac Romano antistite seu Babyla Antiocheno et Alexandro Hierosolymitano perpaucis verbis historiam texuit: at ubi ad virum sui sensus pervenit, id est ad Origenem, pluribus hunc laudibus et miris decla mationibus extulit. verum quamvis Eusebius plurimis Ori- genis impii praeconiis usus fuerit, sine martyrio tamen pas sionem eius reliquit et cursum inconsummatum. qui enim perseveraverit usque in finem , ait dominus, salvus erit, non qui patitur et lassescit. infert autem Eusebius et de beato Dionysio episcopo Alexandrino testimonium , Origeni et s o ciis eius gratiam praestans, quatinus non appareat solus O r i genes in martyrio defecisse, sed habere videatur et alios suae defectionis participes. p.686 10 Praeterea per haec tempora Novatus Romanorum eccle-p.696 siae presbyter, episcopatum indigne desiderans et compos m i nime factus,eo quodsuper aliispravitatibus etmaxime ava ritiae tumoris ac amoris privati vitiis deprehensus extiterit, sese ab ecclesia separavit, sub obtentu quasi eorum qui Decii tempore in persecutione immolaverant et per poenitentiam in communionem ab ecclesia sunt recepti;auctorque ac hae resiarches eorum qui se mundos per superbiam nuncupabant apparens, una cum ipsis pulsus estde paradiso ecclesiae sen tentia patrum sanctorum quadraginta, qui synodice convene runt in urbe Roma,una cum pluribus presbyteris et diaco nibus, qui scilicet abdicato eo una cum inhumanis consen taneis fratribus , qui lapsi fuerant, per poenitentiam suscipip.697 decreverunt. porro tanto concilio CorneliusRomanae prae fuit praesul ecclesiae; qui etiam scribit ad Fabium episcopum Antiochenum tam quae synodo placuere, quam proprie de malignis Novati actionibus, dicens "scis autem quod ab olim 36 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA desideraverit episcopatummirabilisiste,occultanspraesum ptuosum in se desiderium, et latentis superbiae velamento cooperiens. ad quam in primordiis idcirco elatus apparuit, quoniam socios ex confessoribus nonnullos habere meruerat. denique Maximus , unus ex presbyteris nostris , et Urbanus, qui secundo ex confessione gloriam consecuti sunt, Sidonius quoque et Celerinus,vir qui omnia supplicia per misericordiam deiperseverantissimepertulerit,etfirmitatefideisuaeinfirmita temcarniscorroboranspotenteradversariumvicit,consideran tes eum,et perspicientes calliditatem et levitatem quae inerant ei,periuria quoque atque mendacia , necnon et excommunica tionem eius, reversi sunt ad ecclesiam,etomnia eius artificia et molimina , quae ex multo iam tempore habens subterfugiebat etoccultabatse,corammultisconfessisunt,hocquidem epi scopis,illud vero presbyteris et laicis quam plurimis cum luctu non modico manifestantes, et resipiscentes, super quibus dolosae malignaeque bestiae parentes ad modicum tempus ab ecclesia recesserunt." et post pauca "impossibilem, frater carissime, conversionem et transmutationem in brevi t e m p.698 pore vidimus super eos effectam. clarissimus enim hic, et qui iuramentis terribilibus erat solitus affirmare se nullate nus episcopatum desiderare, subito episcopus q u e m a d m o d u m ex stipite quodam in medium iactatus apparet. iste igitur dogmatista et ecclesiasticae disciplinae patronus cum attra here ac usurpare episcopatum, qui sibi desuper datus non fuerat, niteretur , duos sibi socios propriae salutis ignaros elegit, quatinus his missis in remotam Italiae partem inde tres episcopos agrestes et simplicissimos ficta q u a d a m c i r c u m ventione seducere conaretur , siquidem ipse asseverans affir mabat oportere illos R o m a m occurrere , quo cuncta dissen sio, quae facta fuerat, una cum aliis intervenientibus episco pis solveretur. quos praevenientes, sicuti praediximus, circa malignorum molimina et figmenta simpliciores, et inclinatos a quibusdam sibi similibus et turbatis hominibus, hora deci m a ebrios et crapulae deditos, vi coëgit imaginaria quadam ex et inani manus impositione episcopatum sibi tribuere. quibus tamen unus non post multum remeavit ad ecclesiam lugens et confitens peccatum suum ; cui et communicavimus p.699 laico, pro eo deprecante universo, qui aderat, populo. ad loca autem in quibus reliqui episcopi fuerant ordinati s u c cessorestransmisimus.defensor ergo evangeliinesciebatunum episcopum esseoportere in catholica ecclesia, in qua non igno rabat presbyteros essequadraginta sex,diaconos septem,sub diaconosseptem,acolytosduosetquadraginta,exorcistasautem et lectores cum ostiariis 52, viduas cum afflictis supra 1050. quosomnesdominigratiaetmisericordianutrit;quaenectanta et tam in ecclesia necessaria per dei providentiam multitudo, nec dives et multiplex numerus cum maximo et inuumerabili populo a tanta desperatione ac taedio convertit, aut ad e c clesiam revocavit." his inferens post alia dicit "eia nunc cetera prosequamur, quibus operibus vel quibus conversatio nibus fisus episcopatum sibi vindicaverit. an forte pro eo quod ab initio in ecclesiafuerat conversatus, etmultos ago nes pro ea subierit, et in periculis multis et magnis propter divinum cultum affuerit? sed non est ita. cui videlicet o c casio credendi fuit Satanae adventus in e u m et habitatio in illo tempore multo , et ut adiuvaretur ab exorcistis, saevum incurrisset languorem, cumque mori aestimaretur in lecto quo iacebat, perfusus est gratia, si tamen dicere opor- p.700 teat huiusmodi quid gratiae suscepisse. sed nec cetera c o n secutus est, cum languorem fugeret, quae percipere debe bat secundum ecclesiae regulam. sed nec signaculum ab epi scopo consecutus est. ergo cum haec adeptus non sit, quo modo quaeso spiritum sanctum adeptus est?" et rursus in fert "qui propter formidinem et privatam quandam gratiam tempore persecutionis presbyterum esse se denegavit: postu latus enim atque rogatus a diaconibus ut exiret e cellula, qua sese coercuerat, fratribus auxiliaturus et, ut fas presby tero esset, pro viribus periclitantibus fratribus et sollicitudi nis indigentibus opitulaturus, adeo parere diaconibus recu savit ut etiam saeviendo discederet. non enim ultra se p r e sbyterum fore asseverans, cum alterius esset philosophiae amator." dein post pauxillum subinfert "deserta enim cla rus iste ecclesia dei , in qua credens meruit presbyteratum per gratiam episcopi, qui ad sortem presbyteratus ei impo suit, prohibitus est ab omni clero, sed et laicis multis asse rentibus non esse licitum clericum fieri eum causa infirmita tis, qui in lecto positus gratiam sit adeptus. verum episco pum poposcerunt,uthocsibide istosoloconcederet." his addit Cornelius pravissimam Novati impudentiam asserens. "faciens enim oblationes, et dispertiens unicuique portionem ettradens,hociurareprobenedictionemiseroshomines cogit,p.701 tenens utraque manu manum accipientis, et non dimittens donec iurans hoc dicat (illius enim sermonibus utar) iura mihi per corpus et sanguinem domini nostri Iesu Christi quod nunquam me aliquando derelinquas vel ad Cornelium redeas; et infaustus homo non prius gustat quam sibi antea maledi cat, et pro eo ut dicat accepto pane illo *) amen, ulterius *) v. observationes Nic. Rigaltii ad Tertullian. de Spectaculis in fine et Menard.in libr.Sacram.S.Gregor.p.389 et391. FabrTM. EX SYNCELLO. 37 cum 38 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA iam non redeam ad Cornelium dicit." praeterea Fabio A n tiocheno episcopo super Novato claudicanti Cornelius, quae praemissa sunt, et qualiter e u m multi deserentes ad ecclesiam currant , necessario scribit. in quibus et de beato Moyse martyre meminit , qualiter ipsum Novatum ante martyrium una cum quinque schismaticis presbyteris eius, deprehendens temeritatem ipsius , excommunicaverit. additque in episto lae fine catalogum episcoporum qui adversus eum Romae convenerant per singula nomina, et parochiarum faciens mentionem, nec non et corum qui cum ob necessaria obsta cula non convenissent , consenserunt tamen propriis litteris divino contra ipsum deprompto iudicio. Mundi anno 5746, divinae incarnationis anno 246, Gal lus et Volusianus imperant. Cornelius et Lucius circa h o rum tempora Romani episcopi cruore martyrii florent. cum plurimi Scythae, qui Gothi dicuntur , Histrum fluvium sub Decio transmeassent, Romanum imperium devastabant:isti Mysos Nicopolim fugientes obtinuerunt. Decius autem illos aggressus, ut Dexippus scribit , triginta milibus interfectis in conflictu minuitur, ita ut Philippopolim desertam ab eis f a ctam amitteret et Thraces multi perirent. porro Decius i m pugnator dei valde ignominiose occiditur apud Abrytum qui dicitur Forothembroni una cum filio. Scythae vero cum pluribus spoliis et captivis ad sua reversi sunt. exercitus autem Gallum quendam, qui olim consul extiterat, impera torem una cum Volusiano Decii filio acclamaverunt, qui et p.706imperant secundum Dexippum mensibus decem et octo, nil dignum laude gerentes, secundum alios autem annis tribus, porro secundum quosdam annis duobus ; peremptique sunt proditi a proprio potentatu in foro Flaminii, nequaquam Decii mores sectati, ut quodam in loco beatus Dionysius Alexandrinus, antistes Hermammoni , scribit. his temporibus Gregorius magnus et miraculorum patrator in philosophiae, quae secundum Christum est, perfectione fulgebat. cuius condignam Caesariensis Eusebius, nescio qua pro causa, m e n tionem non facit, praesertim cum irrationabilibus declama tionibus impii Origenis moretur, quod agere potius super hoc debuerit , qui per universum orbem terrarum personat divinisque verbis coruscat atque prodigiis, ita ut ipsis etiam daemonibus ut quibusdam mancipiis imperaret per mul tam ad deum fiduciam et vitae et verbi munditiam. aesti m o autem Eusebium ita deificae virtutis mirabilis et deiferi Gregorii magnitudinem tacuisse, pro eo quod omnimodis p u rus et alienus ab Origenis deliramentis et Arii blasphemiis p 707 fuerit, quibus Eusebius erat infectus. qui nec Cypriani, m a p.705 EX SYNCELLO. 39 gni Carthaginis Libyae praesulis, martyrium scripsit. pri mus Cypriano dogmatizanti per lavacrum quosdam,qui ex haeresibus convertuntur,purificandos, Stephanus, qui post Lucium Romanorum moderatus est sedem, restitit, utpote novum quiddam praeter ecclesiae consuetudinem introdu centi. cui Stephano Dionysius primam suam de baptismate mittit epistolam, in qua inter alia scribit dicens "Syriae sane omnes et Arabia, quibus semper misistis, atque Mesopotamia Pontus etBithynia,ut coniunctim asseram,exultant omnes ubi que concordiaetamorefraternitatisglorificantesdeum."prae tereaidem magnus Dionysius Alexandrinus episcopus de bapti smate scribit tam eidem Stephano quam Sixto pontifici etPhilo meni presbytero etDionysio aeque presbytero,viro rationabili et mirabili, qui etpost modicum Romano praeficitur throno. P. 708 1 Mundi anno 5748, divinae incarnationis anno 248,Va.p.714 lerianus et Galienus imperant. Stephanus Sixtus et Diony sius Romanum pontificium gerunt. Paulus Samosatenus decimus quintus Antiochiae praesul habetur, quique pulsus est divino decreto et iudicio sanctorum patrum, cum Arte monis haeresim renovasset. verum post Gallum et Volusia-p.715 num secundum quosdam Aemilianus sumit imperium. et Scythae rursus Histrum transeuntes Thessalonicam urbem Illyrici vastaverunt. tunc et Athenienses reaedificaverunt murum , qui destructus fuerat a Syllae temporibus. Scy thae autem cum multis praedis ad propria remearunt, tuncp.717 9 et Heluri cum quingentis navibus per Maeotides paludes ad Pontum navigantes Byzantium et Chrysopolim ceperunt. Anno mundi 5753, divinae incarnationis anno 253, Clau- p.720 tunc diusimperat. Helurietiamrursussubistoinfeliciteroperan tur. post Claudium Quintilius obtinuit per dies 17, et m o r tuus est. Mundi anno 5764, divinae incarnationis anno 264, Au- relianus imperat , sub quo aiunt Philostratum Atheniensium historiographam et Longinum pollere. qui, videlicet Aure- lianus, cum persecutionem adversus Christianos movere ni teretur, divino fulmine prohibetur, fraudeque suorum occi sus estinCaenophrurio positointerByzantium etHeracliam. post quem imperat Tacitus; quo perempto imperat Philo rianus ; quo interfecto imperat Probus. p.721 p.722 12 Mundi anno 5770 , divinae incarnationis anno 270, ter-p.723 tio anno Probo imperante Anatolius Laodicenus episcopus philosophicis studiis decorus agnoscitur. quarto vero anno eius vesanorum Manichaeorum exitialis perditio vitae h o m i num est illata. ÁBHING HISAACIUS, qui et Theophanes. Theo- Mundi anno 5777,divinae incarnationis anno 277,Dio phan.cletianus et Maximianus Herculius imperant, qui Caesares ed.Boun.fecere Constantium et Maximianum Galerium. et Diocletia p.8. nus quidem filiam suam ad nuptias Galerio dedit, Herculius autem Maximianus Theodoram filiam suam Constantino c o pulavit, quanquam uterque uxores haberet, quas repulit ob affectum quo erga imperatores flagrabat. tunc quoque M a r p.9 cellus episcopus Romae floruit. Diocletianus et Maximianus Herculius persecutionem magnam ethorrendam contra Chri stianos excitaverunt, et plurima martyrum milia patraverunt, diversa tormenta excogitantes et multas nequitias operantes. Mundi anno 5788, divinae incarnationis anno 288, D i o p.10 7cletiano imperante Romae praesul Eusebius habetur. qui, videlicet Diocletianus , apud Alexandriam Achilleum interfe cit. erat autem cum ipso et Constantinus filius Constantis, qui cum adhuc valde iuvenis esset,fortiter agebat in prac liis; quem intuens Diocletianus invidia motus dolo perimere satagebat: deus autem hunc inopinate salvavit et patri re p.124stituit. aliasautemitarefertur. ConstantinoverofilioCon stantii in Oriente ac Palaestinae degente et c u m Christianis sentiente, videns hunc Galerius Maximianus intellectu animae ac corporis robore atque ingenio circa eruditionem profi cere, et deprehendens hunc futurum tyrannidis et eius d o gmatum destructorem, hunc morti addicere fraude tractabat. at ille divina providentia fraude cognita, quemadmodum D a 40 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 5775 , divinae incarnationis anno 275, C a rus cum filiis Carino et Numeriano imperat; quorum unus, Numerianus scilicet, cum venisset Antiochiam, voluit intrare in ecclesiastica et explorare Christianorum mysteria. at vero sanctus Babylas prohibuit eum , dicens "non licet tibi videre divina Christianorum mysteria , c u m sis pollutus idolicis s a p.724crificiis;" qui indignatus occidit eum. circa haec tempora FelixEutychianus etCaiusRomae pontifices extiterunt.porro Numerianus cum triginta tantum diebus regnasset, a socero suo interfectus est, et Diocletianus sumit imperium. 嘿 EX THEOPHANE. 41 vid, fuga salutem mercatur , et ad patrem suum salvus r e diens multas c u m illo gratias Christo, qui se salvavit, a g e bat. circa haec sane tempora Miltiades et dein Silvester Roma- p.10 13 nae gerunt ecclesiae praesulatum. porro Theotecnus divinus,p.12 14 cui parens Galerius Maximianus, cum daemonibus immolaret et responsa susciperet , adversus Christianos persecutionem commovit , monitiones salvatoris finxit, et ad omnia loca in iniuriam misit, et litterarum magistris pueros docere prae cepit,studensquoderidereturmysteriumnostrum. praeter-p.147 ea Constantius in Britanniis moritur, cum imperasset annis undecim ; qui pro se Constantinum pronuntiaverat imperato rem, primogenitum filium suum , in conspectu totius populi, praesentibus quoque ceteris filiis suis, Constantini compatrio. tis, Constantio scilicet et Anaballeno, qui et Dalmatius di ctus est, qui nati fuerant ex Theodora filiaHerculii:nam Constantinus ex Helena fuerat, priori Constantii coniuge. at Constantius horum pater nepos erat Claudii imperatoris,ex filia eius genitus. porro Eusebius Caesariensis dicit quod p.15 8 Diocletianus amens effectus una cum Herculio imperio d e posito privatam vitam arripuerit ; quorum unus quidem sus pendio vitam mutaverit, alter vero, id estDiocletianus, lan guore prolixo consumptus emarcuerit. cetcrum Gelasius, eiusdem Caesariae antistes, dicit quod poenitentia ducti, et denuo imperare volentes, communi senatus decreto perimun tur. his ergo de medio factis, et quae Christianitatis sunt sentiente Constantio defuncto , imperium, ut praedixi, obti nuere Constantinus Augustus, et Maximianus Galerius. Mandi anno 5797, divinae incarnationis 297, Constanti-p.16 nus sacratissimus et christianissimus imperat in Galliis et Britannia;cum quoperidemtempuspariterimperabatMa ximianus Galerius cum duobus Caesaribus Severo et Maxi mino. Romae autem Maxentius tyrannus iniuste imperans omnia saeve operabatur. tunc et Licinium Caesarem Romani appellavere,gratiam Constantino praestantes,cum essetso roris eius Constantiae nuptiis honoratus , quique pietatem Christianae religionis fallaciter simulabat. interea Severo mortuo Petrus episcopus Alexandrinus, cum esset in custodia praecepto Maximiani Galerii et Maximini filii eius , capite p.17 reciso glorioso martyrizatus est; qui Arium diaconum exi stentem absque communione fecit, qui et posthac pessimae opinionis haereseos patronus effectus multos a pietate r e m o vit. multi vero et alii sub istis tyrannis martyrii pro Chri sto corona induti sunt, quorum sunt Phileas episcopus T h m u eos Aegypti , Peleus et Nilus episcopi Aegypti , Anthemus episcopus Nicomediae, Tyrannio episcopus Tyri, Silvanus epi scopus Hemisae et Silvanus episcopus Gazae , Lucianas p r e sbyter Antiochiae , Zenobius presbyter Sidonis , Pamphilus presbyter Caesariae, atque alii innumeri. denique Galerius Maximianus omne praecepit Christianorum exterminium *) fieri, non tantum propter impietatem suam quantum ob r a pinam patrimoniorum ipsorum. Porro Constantinus sexto imperii sui anno in destru ctionem tyrannorum surrexit. Maxentius autem impius facto in fluvio, qui circa urbem R o m a m decurrit, ex navibus ponte contra m a g n u m Constantinum aciem dirigit, qui Maxentii p a v e bat maleficia parvulos incidentis propter divinationes nefarias. cumque in haesitatione multa consisteret, apparuit ei, hora sexta diei,pretiosa crux ex luce formata,habens superscriptio nem "inhocvince." astititautem eidominus in visionenoctis, e t d i x i t " u t e r e q u o d o s t e n s u m e s t t i b i , e t v i n c e ." t u n c c r u c e a u reaformata,quae estusque inhodiernum diem,iussitut ante se portaretur in praelio ; factaque congressione superati sunt qui circaMaxentiumfuerant,plurimisexhisinteremptis.Maxentius autem cum residuis fugiens ponte divina virtute discisso in flumen demergitur, quemadmodum Pharao quondam cum omni exercitu, ita ut amnis necatis equis cum ascensoribus p.20impleretur. atverocivesRomani,quihuncpoposcerantut in suum exurgeret adiutorium, a maligni Maxentii tyrannide liberati civitatem coronant, cum gaudio victorem Constan tinum una cum victoriam faciente cruce suscipientes, et hunc salvatorem cum gaudio acclamantes. Constantini anno 9 Maximinus filius Galerii, insiliens et sibimet imperium reflectens, turpiter in Cilicia vitam fini vit. audiens autem Maximianus Galerius pater huius M a x e n tium filium Herculii Romae aConstantino per virtutem cru cis admersum, timuit, etpersecutionem quam adversus Chri stianos agitabat cessare fecit. Constantinus autem decimo imperii suianno una cum Licinio Caesare, zelo dei ductus, castra movit adversus M a ximianum Galerium, qui moderabatur Orientem. atillecon p.194 42 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 5803,Constantinus septimo imperii sui anno, cum divina ope Romam obtinuisset, ante omnia corpora sanctorum martyrum colligi etsanctae sepulturaetradi prae cepit. et erant Romani triumphalem festivitatem agentes et dominum collaudantes,nec non et vivificam crucem per se ptem dies et Constantinum victorem magnificantes. *) exterminium] utitur Tertullianus adv.Iud.c.8 et 11 et adv. Valentinianus c. 16. interpres epistolae S. Barnabae. FABR. EX THEOPHANE. 43 Duodecimo anno imperii sui Constantinus Licinio, qui p.22 secum certare videbatur et dolose christianismum simulabat, segregans partem Romanorum terrae largitus est, appellans eum imperatorem, et extorquens ab eo foedera nil se contra Christianos acturum. et hinc tyrannorum gratia dei persc cutio conquievit. Mundi anno 5810, divinae incarnationis 310, quarto d e cimo imperii sui anno Constantinus totius Romani orbis monocrator effectus omnem curam transtulit ad divina, ec clesias erigens et liberaliter has ex ratione publica ditans. iste primam legem scripsit, idolorum templa his tradi quae Chri stosunt deputata. cum eo sane leges proferebat Crispus filius eius. secundamvero,Christianossolosmilitaregentibusque ac exercitibus principari, eos autem qui permanerent in ido lolatria, capitalem subire sententiam. tertiam, duas pascha les hebdomadas, unam scilicet ante et alteram post resurre ctionem, sine labore cuiusquam operis celebrandas. His ita gestis pax profunda et tranquillitas obtinuit orbem et exul tatio fideles, concurrentibus assidue omnibus nationibus ad fidem Christi, et baptizatis, ac patria conquassantibus si-p.23 mulacra, Quinto decimo imperii Constantini anno Licinius coe pit contra Christianos persecutionen movere ; et primo q u i d e m Christianos qui erant in palatio persecutus est, oblivioni tradens destructionem praecedentium tyrannorum et pacto rum magno Constantino factorum. in feminas autem furien 9 tra restiturus cum immensa multitudine aggressus est eos,p.21 fisus divinationibus daemonum et maleficis adinventionibus. cumque vivifica crux magnum praecederet Constantinum, tyrannus una cum congressione in fugam versus, dum mul titudo caederetur, imperatoriam vestem deposuit, et militari circumdatus habitu, paucis ex'fautoribus secum comitantibus, a villa in villam fuga clandestina properabat, et sacerdotes idolorum et in magicis artibus diffamatos, sed et vates eorum collectos, utpote deceptores, occidit. Interea Constantinus cum 11 gereret imperii annum et vivum Galerium Maximianum esset aggressurus, divina prae veniens ira comprehendit eum :flamma enim de medio vi scerum et medullarum snccensa cum dolore intolerabili pro num superterramanhelantemprostravit,itaututerque ocu lus eius exiliret, et caecus , ut re vera , scelestus relinquere tur. porro cum carnes eius putrefactae prae innumerabili ossium incendio caderent, ipse impugnantem deum proiecit. animam. do et opprimendo atque Christianos occidendo minime q u i escebat. huic per litteras Constantinus iubens ab huiusmodi vesania recedendum, nequaquam compescuit. hinc etiam et Basilea episcopum Amasiae, et ut quidam aiunt, etiam san ctos quadraginta martyres et alios multos finiri per suppli cia fecit. Sexto decimo anno imperii Constantini Arius ab insa nia cognominatus apud Alexandriam haeresim suam in eccle p.24sia manifestavit et schisma operatus est, cooperante sibi m a ligno adversario, qui non fert videre pacem ecclesiae. f a ctus est autem et terrae motus Alexandriae gravissimus, ita ut caderent domus multae ac populus plurimus interiret. Septimo decimo imperii sui anno Constantinus comperta Arii commotione valde tribulatus scripsit Alexandro et Ario communem epistolam, consilium dans nequam commotionem solvendi et ad pacem mutuam redeundi. misit autem et Osium episcopum Cordubae Alexandriam contra Arium et ad Orientem, correcturus Orientales pascha peius quam Iu daei ex antiqua consuetudine celebrantes. reversus est autem ad utrumque inefficax. hoc etiam anno Constantinus C o n stantem filium suum Caesarem fecit et misit in Gallias. Octavo decimo sane imperii sui anno, ut quidam dicunt, Constantinus cum Crispo filio suo Romae a Silvestro bapti zatus est. quotquot enim in seniori Roma consistunt usque hodie,baptisterium habent in testimonium,quoniam a Sil p.25vestroRomae baptizatus estposttyrannorum peremptionem. Orientales autem apud Nicomediam aiunt eum circa mortem ab Eusebio Nicomediensi Ariano baptizatum,ubi et contigit eum dormisse: differebat enim,inquiunt,baptismum,spe rans in Jordane flumine baptizari. mihi autem verius a p paret quod Romae a Silvestro fuerit baptizatus, et quod n o minatae Constitutiones, quae ad Melchiadem feruntur, ab Arianis fictae sint, qui gloriam hinc sibi festinant acquirere, vel etiam piissimum principem lacerare, dum scilicet ex hoc volunt eum non baptizatum ostendere, quod est irrationabile atque falsissimum. si enim non erat in Nicaena synodo b a ptizatus, ergo nec divinorum participator mysteriorum, nee orabat cum sanctis patribus,quod nequissimum est et dicere et sentire. quidam vero Arianorum atque paganorum quasi spurio magno detrahunt Constantino, quanquam etipsi m e n tiantur. genealogia enim eius regia erat, et antequam D i o cletianus esset. Constantius enim pater eius nepos fuit Clau p.26 dii imperatoris, et ex Helena priori uxore sua Constantinum ceterum habuit et filios ex Theodora filia • 44 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA habuit magnum. Galli Dalmatici. ex quo fuitDalmaticus Anabal Gallus. nii. EX THEOPHANE. 45 Maximiani Herculii , quae soror erat Maxentii, qui tyranni dem apud Romanam urbem exercuit, quique peremptus est a Constantino apud Molbium pontem , quando et crucis si gnum vidit in caelo, atque Faustae uxoris magni Constanti ni: et nemo miretur si ante baptismum, cum adhuc paganos ritus servarent , duas sorores duxerant pater et filius. sunt autem generationes eorum sicut inferius annotantur. CONSTANTIUS ex Theodora filia Herculii gignit MAGNUS AUTEM CONSTANTINUS Crispum,Constantium,Constantinum,Constantem,etHelenam uxo rem Iuliani refugae. Mundi anno 5815,divinae incarnationis anno 315,no-p.28 num decimum imperii sui annum pius Constantinus agebat ; qui videns Licinium persecutione solito insanius abutentem et contra benefactorem consilium meditantem , armatur a d versus eum per siccam *) et mare. cumque publicum prae liumageretur,vivusLiciniusinBithyniapenes Chrysopolim comprehenditur et Constantini manibus traditur , qui c o n sueta humanitate usus ei vita donata Thessalonicam mittit carceri mancipandum. verum non multo post barbaris m e r cede conductis futurum erat ut rebellionem pararet, nisi hoc mitissimus Constantinus praenoscens gladio hunc recidi ius sisset. etsicdeceteroperfectafretasunttranquillitateChri stianorum conversationis negotia, per virtutem scilicet vivi ficae crucis fugatis tyrannis, et singulariter obtinente divini sicca sive arida pro terra, ut Psalmo 94 : Thy Engàv ai xeïges αὐτοῦ ἔπλασαν. FABR. P.27 Constantinum magnum tiam uxo solummodo. rem Lici qui et iunior,Iuliani prae varicatoris frater. lianum , Constantinum, patrem Constan ex Fausta filia Herculii gignit ex Helena vero gignit tus adiuto Constantino Romanum imperium. constitutis ergo pueris suis Caesaribus optata pace potitus est. erat autem vir per omnia clarus in virtute animae, in acumine sensus, in eruditione verborum , in aequitate iustitiae , in alacritate beneficientiae, in decore vultus, in bellorum virilitate ac f e p.29licitate, in barbaricis magnus , in contribulibus insuperabi lis; unde et contra omnes hostes victoriam orationibus o b tinebat. Mundi anno 5816,divinae incarnationis anno 316,vi cennalia imperii celebrata sunt Constantiņi Augusti, et facta est sancta et universalis prima synodus 318 patrum, quorum multi miraculorum erant patratores et coangelici viri,stigmata C h r i p.30 4sti in corpore suo ferentes. pro Romano autem Vitus et Vincentius aderant. haec sancta synodus Arium et consen taneos eius deposuit, excepto Eusebio Pamphili, qui ad prae p.314senshomousiisetenerefidemvoceprofitebatur. impiusita que Arius cum in synodo praesens adduceretur , Eusebius Nicomediensis etTheognis etMaris etNarcissus etTheophan tus et Patrophilus hunc defendere moliebantur; qui compo nentes fidei verbum blasphemum synodo porrexere. quod cum diruptum esset, hi qui fecerunt illud reversi damnave runt Arium, exceptis Secundo Ptolomaidis Aegypti et T h e o na Marmaricae. quibus cum Ario repulsis et anathematiza tis *) S. symbolum fidei dictavere, subscribentes omnes cum augustissimo imperatore ; et laude dicta solutus est coetus,anno quo Byzantium coepit aedificari. celebrata est igitur S. synodus indictione 12 , mense Maio , die 20. quae scripsit epistolam in Alexandriam Libyam et Pentapolim , per quam innotuit **) eiectionem Arii Secundi et Theonae. significa p.32 vit autem et de Meletio , quo scorsum in civitate propria tacitus resideret. eos vero qui ab ipso manus impositionem acceperant,magis mystica sacratione firmandos. scripsit etiam de pascha, id ulterius cum Iudaeis nullatenus efficiendum, sed secundum formam quae per Italiam custoditur, in d o minica die potius celebrandum. similiter et piissimus i m p e rator epistolas scripsit ubique iubentes eadem quae sancta synodus promulgaverat , et firmantes. praeterea c u m i m p e *) a n a t h .] H i s t . T r i p . 1 2 6 : a n a t h e m a t i z a v e r u n t . sic e n i m n o s C h r i stiani contra blasphemos prolatum solemus appellare decretum. FABR. **) innotuit] Anastasius in exilio S. Martini : potui ei scribere ac innotescere omnia quae de ipso diffamabantur. Ludovicus Imp. inpraec.ap.Flod.119:quiaEbo clementiaenostraeinnotuit quia FABR. 46 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA -- EX THEOPHANE. 47 rii sui festivitas vicennalis instaret, omnes patres ad convi v i u m v o c a t , c u m illis p a r i t e r c o n v i v a t u s ; q u o s d e c e n t e r h o norans Paphnutii et similium confessorum loca, ex quibus in persecutione oculi fuerant effossi, vel etiam cetera membra truncata osculabatur, sanctificationem ex eis lucrifacere s p c rans. porro libellos quos contra invicem quidam porrexe rant igni tradidit, iureiurando firmans, si vidisset episcopum p.33 moechantem,se alacriterhunc operiturum.multa quoque omni bus ecclesiis dona largitus , principibus singularum nationum honorare sacerdotes praecipiebat, et ita omnes gaudentes a b solvit. aedificavit autem Constantinopolim, qua summa li-p.34 3 beralitate ditata in illustribus domibus eos qui ab urbe R o m a erant viri rationabiles collocavit ; et ex aliis locis secun dum genus eligens, et domos magnas eis tribuens, ut habi taretur civitas egit. tunc etiam et templum S. Sophiae et S. Eirenae et apostolorum et S. Mocii et archangeli dei amicus princeps aedificavit. tunc funditus templo Asclepii penes Aegas et Veneris in Aphacis sito destructo, atque aliis multis eversis, horum reditus donavit ecclesiis. tunc multae gentes ad baptismum accessere miraculis actae, quae patrata sunt a captivis sacerdotibus, qui fuerant sub Galieno impe ratore captivati ; et prius quidem ex Gothis et Celtis atque GalatisHesperiarum partium,quicontraRomanos fuerantnisi, nunc autem etsubvictoreConstantinoplurimamultitudogen-p.35 tium inluminata est ad Christum concurrens. nam et interio res Indi et Iberes , uti Rufinus scribit , similiter et Armenii perfecte sub ipso crediderunt, per Teridatum regem et G r c gorium episcopum suum salutem accipientes. tunc et Doro theus episcopus Tyri , qui multa sub Diocletiano mala p e r pessus exilia et tormenta pertulerat, pollebat, numerosa scri pta conficiens Latina simul et Graeca , utriusque nimirum dictionis non modicam experientiam consecutus , et multa rum per ingenium rerum gnarus effectus. hic diligenter etiam super episcopis Byzantii ac aliorum multorum loco rum historiam texuit ; qui et in synodo repertus est, et adp.36 propriam parochiam *) remeans perduravit usque ad refugam Iulianum. et quoniam non manifeste sed occulte per iudi ces execrabilis vir in Christianos debacchabatur, iterum b e a tus Dorotheus pergit Odyssopolim , ubi et comprehensus á iudicibus Iuliani, multisque affectus verberibus , in suprema *) parochiam] nagoızíav quidam malunt, paroeciam. sed promi scue utrumque usurpatur. Avitus Viennensis ep. 90 : in parochia Eponensi. EpiphaniusScholast.Trip.114:innostraigiturpa rochia. idem tamen frequentius paroeciam vertit, ut 2 12 et 4 24,528et34,1222;idquerectiusest. FABR. senectute pro Christiconfessione suppliciis obit,cum iam 107 Mundianno5817,divinaeincarnationis317,IudaeietPer sae videntes christianismum in Perside magis ac magis pollere, detrahunt Simeoni archiepiscopo Ctisiphontis apud Saborem Persarum regem, quasi amico imperatoris Romani et Persi corum delatori negotiorum. quamobrem persecutione magna in Perside mota multi pro Christo martyrio sunt adornati ; inter quos Heustazades paedagogus Saboris et Simeon et s u per alios multos centum clerici et episcopi una die marty rizati sunt , et innumerabilis alia multitudo ; ex quibus in signum decem et octo milia martyrum numerarunt, tormen p.37tishorribilibuset a natura extraneis a Sabore perempta. per p.40idemtempus etB.Helenadormivitindominoannoruinoctua ginta, multa filio mandans pro pietate quae Christo debetur. sepulta autem est in templo SS.apostolorum apud Constan tinopolim, quod aedificavit filius eius Constantinus ad sepe liendum mortuos Christianos imperatores. prima vero in eo B. Helena est sepulta , monumentis claris et vigiliis h o n o rata. porro sacrae virgines, quarum mensis astans per semet ipsam quasi famula ministrabat, divinis hanc m o n u mentis praedicabant sine cessatione beatam. Mundi anno 5818 , divinae incarnationis 318, Constan tius cum 22 imperii gereret annum, per virtutem S. crucis Germanos Sarmatas et Gothos extremae servituti subegit. p.41 3tunc Eusebius Pamphili symbolum fidei a sanctis patribus apud Nicaeam expositae omnem orthodoxiam habere testa tur, scribens suis concivibus et interpretans dicta secundum sensum. Athanasius autem in epistola ad Afros missa testi monium perhibet Eusebio , quod susceperit vocem consub stantialitatis *). at vero Theodoritus dicit hunc concordem Arianorum, Eusebii scilicet Nicomediensis et eorum qui cum ipso sentiebant, fuisse. unde et depositioni sacratissimi E u stathii Antiocheni consensit ; c u m quibus et imperatori p e r suadens hunc iuste depositum egit ut apud Illyrium in exi lium mitteretur. *) consubstantialitatis] utitur eadictione Facundus et interpresTri partitae. FABR. **) templum] zviazóv, dominicum. Rufinus Aquil. interpres hist. eccl. Eusebii 9 9 : orationum domos i. e. dominica sua. Vide quae diximus ad I,3. c. Theod.de pagan.sac. et temp.FABR. 48 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA annorum esset. 1 Constantini vigesimo tertio anno in imperio percur rente, apud Antiochiam octagonum templum **) coepit a e dificare; qui cum vigesimum quartum imperii ageret annum, 1 Danubium transiens pontem in eum lapideum fecit, Scythas que subegit. Porro vigesimo quinto imperii sui anno Constantinopolim p.42 novam Romam nuncupari decrevit,Marco Romae praesulatum gerente. Constantinus praeterea vigesimum sextum imperii suigerens annum,extenditpersecutionemsuam indestructio nem idolorum atque templorum. per idem tempus et Atha nasius Alexandrinus antistes habetur. vigesimo septimo n i hilominus imperii eius anno Iulius papa Romanus agno scitur. Mundi anno 5823 , divinae incarnationis anno 323 , in Oriente fames facta est, ita ut modius frumenti 400 fieret argenteorum , imperante Constantino anno vigesimo octavo ;p.43 16 cuius vigesimo nono imperii anno Arius ab exilio per fictam poenitentiam revocatus et Alexandriam missus non est r e ceptus ab Athanasio. Tricesimo anno imperii Constantini eius tricennalia ce-p.44 lebrata sunt, quando stella in caelo apparuit, apud Antio chiam interdiu contra orientalem partem fumigans vehe menter, tanquam ex camino,ab hora tertia usque ad ho ram quintam. Arius autem cum Nicomediensi Eusebio et sectatoribus suis insurrexere cum iuramento libellos ortho doxiae porrigentes imperatori, sitienti eorum qui divisi fue rant unitatem; et persuasere ei mentientes quod concorda rent cum patribus qui apud Nicaeam convenerant. siquidem his credulus imperator indignatus est adversus Athanasium pro eo quod Arium , et Euzoium non susceperit, qui ab Alexandro depositi fuerant, cuin Euzoius diaconus esset. Porro primum et tricesimum imperii sui annum C o n stantino agente, Eusebius et hi qui c u m ipso erant, inventa occasione adversus Athanasium decertabant utpote contra pugnatorem rectae fidei; cum quibus et Meletiani convenie bant. et primo quidem eius detrahebatur ordinationi, q u a m quam Apollinarius Syrius magna superAthanasii ordinationep.45 testetur; secundo vero de linea veste, qua indui sanctum inimicicalumniabantur;tertiumsuperPhilumeno,cui aurum multum hunc misisse mendaciter asserebant in insidias i m peratoris. accersito autem Athanasio imperator , et cuncta falsa reperiens, cum epistola et honore Alexandriam hunc remisit. deinde Ariani diversis Athanasio apud imperatorem p.47 14 accusationibus derogantes, post multa c u m iuramento dicere praesumpsere quia minitantem audivimus Athanasium, et p r o hibentem frumenti delationem quae veniebat ab Aegypto B y zantium ; unde et commoto in iram amico Christi principe, 4 EX THEOPHANE. 49 Theophanes II. 50 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Porro tricesimo secundo imperii Constantini principis anno Persae contra Romanos praelium indicavere. tunc C o n stantinus c u m transisset in Nicomediensium civitatem contra Persaspraeliaturus,languorepraeventusinpacedormivit.tunc, ut quidam eorum qui cum Ario sentiunt aiunt, ab Eusebio Nicomediensi Constantinopolim translato sanctum meruit b a ptisma percipere ; quod mendacium est, sicut superius est comprobatum: Romae quippe a Silvestro baptizatus est, quemadmodum et praeostendimus. vixit autem per omnes dies vitae suae annis sexaginta quinque, c u m imperasset a n nis triginta uno et mensibus decem. Mundi anno 5825, divinae incarnationis anno 325, cum C o n s t a n t i n u s m a g n u s e t s a n c t u s q u i e v i s s e t , t r e s filii e i u s o b t i nuere Romanos , et Orientem quidem Constantius, et C o n stantinus Italiam. sed et Constantinus primo quidem h o m o u sio recepto, postmodum mentis levitate mutatus est, seductus ab Ariano presbytero et Eusebio eunuchorum primo atque Nicomediensi Eusebio. Tertio itaque imperii Constantii anno Constantinus filius magni Constantini, profectus ad partes fatris sui Constantis et bellum aggressus , a militibus occisus est, et tenuit C o n stans solus totius Hesperiae terram. porro Constantius in p.54Oriente gerens imperium Gallum et Iulianum tradidit eru diendos in villa Demacelle vocata , quae iuxta Caesariam est Cappadociae sita, hi duo fratres lectores facti sunt, et e c clesiam aedificare S. Mamae martyri curaverunt. verum in parte qua Iulianum conservare contigit, terra quod aedifica batur nullo modo recipiebat. porro detonsis capillis m o n a sticum studium simulabat. Constantius autem et Constans legos edidere, Iudaeum non emere servum , alioquin auferri eum et publicis rationibus tradi. porro si et circumcidere ausus fuerit servum, gladio puniri talia praesumentem . Mundi anno 5834 , divinae incarnationis anno 334 , J u lius Romanum gerit pontificium, Constantius de Assyriis tri umphavit, Sabor Christianos regni sui persequitur, Constans p.56 4 vero Francos devastavit. per idem tempus terrae motu i n genti facto Neocaesaria Ponti cecidit, excepta ecclesia et episcopio *) et ibidem repertis viris religiosis. tunc et P a u lus confessor ordinatur episcopus Constantinopoleos. sane egere ut exilio relegaretur magnus Athanasius apud Tribe rim Galliae civitatem. p.5316 p.5516 p.50 6 p.51 14 *) episcopio] Flodoardus 1 20 : sicque prospere in suum reversus episcopium. FAbr. EX THEOPHANE. 51 Mandi anno 5847, divinae incarnationis anno 347,M a ximum Hierosolymitanum deposuerunt Acacius Caesariensis et Patrophilus Scythopolitanus,cum essent Ariani, et subro gaverunt pro eo Cyrillum, putantes eum habere concordem. tunc signum crucis apparuit in caelo die pentecostes, spe-p.63 secutus haec de suo addidit Anastasius. FABR. Constantins cum octavum imperii sui annum gereret, Ale xandrini Gregorium, qui more latronis super Athanasium in siliit et sedem per sex annos obtinuit, occiderunt. sequenti vero anno Dyrrachium Dalmatiae a terrae motu corruptum est,etRoma pertresdiescommotadispendiapertulit.circap.575 haec autem tempora Liberius Romano throno praesedit.ve rum Athanasius et Paulus, et quotquot pro rectitudine ser moniseiectifuerant,Romam ad Iulium confugerunt,etunus quisque de se Ialium docuit; quos ille cum litteris ecclesiis suis restituit. Athanasius autem et Paulus et hi qui cum ipsis erant, litteris Iulii papae Romani freti, thronos proprios receperunt. interea terrae motu magno in civitate Birytop.58 8 Phoenicis facto plurima pars eius corruit, ita ut multi g e n tiles ingrederentur ecclesiam, se ritum Christianum servatu ros more nostro spondentes. hinc insurgentes quidam for mas ecclesiaequodammodo fraudantesresecaverunt,etlocum orationis cognominantes in ipso multitudinem receperunt, cuncta quae sunt ecclesiae imitantes, similiter apud nos ef fecti ut Samaritensium haeresis gentiliter penes Iudaeos vi ventium. ceterum Constantius Liberio scribenti sibi prop.61 9 homousio et sacratissimo Athanasio iratus mittit, et hunc exi lio relegari praecepit apud Bretaniam Thracae. tuncque pro illo Felicem consecraverunt, qui diaconus fuit ecclesiae et Nicaenum amplectebatur concilium. porro iussione impera toria synodus congregata est apud Mediolanum, Occidenta lium quidem trecentorum episcoporum, Orientalium vero valde paucorum. porro soluta est inefficax, Occidentalibus non recipientibus molimina quae adversus sacratissimump.62 Athanasium denuo parabantur. sane Romanis postulantibus coactus revocat Liberium et sedi restituit. Felix vero egres susurbem ulteriusminimerediit;cuisucceditDamasus.in terea Constantius decimo octavo imperii sui anno Gallum, quem Caesarem factum Constantium cognominavit,interfici iubens, Iulianum huius fratrem in custodia retinebat. E u s e bia vero coniux Constantii hunc postulatum Athenas trans misit ; q u o *) c u m pervenisset, studia instituebatur gentilia, bonis fundamentis superaedificaturus malitiam, et non sicut oportebat ista secutus. - * quo 52 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ciem luminis habens,extensum a Golgotha usque ad montem Olivarum ; in circuitu autem apparentis signi corona erat, habens velut Iris speciem. hoc autem et Constantio eadem die apparuit. huius autem Cyrilli fertur epistola ad i m p e ratorem Constantium, in qua piissimum eum vocabat. unde quidam ei quasi Ariano derogant, dicentes hunc etiam h o mousii vocem tacuisse in institutionibus, quas exposuit ad profectum imperitarum plebium, ad baptisma propter mira cula vivificae crucis accedentium. falluntur autem atque delinquunt: oportebat enim et imperatorem ex simplicitate etnon exaffectuversutiisArianoruminhaeresimsurreptum, et a paganismo nondum perfecte conversum , piissimum dis pensatorie dicere, ac homousii vocem interim tacere, quae plurimos adhuc turbabat et baptizandos inimicorum contra dictione recidebat, ceterum per dictiones vim aequalem si gnificantes homousii vocem exprimere ; quod et fecit beatus Cyrillus , Nicaenam fidem secundum dictionem aperiens, et p.64 2 deum verum filium ex deo vero patre praeconans. porro Athanasius et Paulus mortuo impio Eusebio Constantinopoli, ubi praefuerat, iterum Romam ad Iulium descendunt epi scopum et ad Constantem imperatorem fratrem Constantii. populus autem Eusebio defuncto Paulum throno Constanti nopoleos reddunt, dicentes quod Romam ad Iulium profe p.65ctus fuerit et ab eo cum litterisremeaverit. quo comperto Constantius indignatus iubet Philippo praefecto Paulum inse qui etMacedonium restituerethrono. praefectus autem p o pulum metuens, Paulum Thessalonicam, ex qua ortus fuerat, usus ingenio destinavit. imperator vero etiam tunc A t h a nasio necem minabatur inferre, quam ille timens fugax denuo Romam perrexit. cui protinus Paulus quoque veniens a Thessalonica sociatur; qui abeuntes Constanti quae passi fuerant nuntiarunt , qui condolens sanctis scribit Constantio ut aut redderet Paulo et Athanasio proprias sedes, aut certe praelium contra se sciret movendum. hortatus autem est eum quo synodus apud Sardicam fieret, in qua Hesperiarum p.66convenere episcopi trecenti, Orientales autem triginta sex. isti Occidentalibus resistebant, petentes expelli prius A t h a n a siumetPaulum. OsiusautemCordubensisepiscopusetPro togenes Sardicensis passi non sunt quo minus adessent sancti Athanasius simul et Paulus. tunc Orientales penes Philip popolim convenientes impudenter homousium anathematiza verunt: qui vero apud Sardicam orthodoxi sunt inventi, anomoeum anathematizantes, rectum apud Nicaeam expositae fidei terminum firmaverunt. porro reddidere thronos A t h a nasio et Paulo atque Marcello Ancyrano , confitenti h o m o u EX THEOPHANE. 53 sium et rationem pro se reddenti, quod non intellexerint scripta sua hi qui se accusationibus impetebant. interea Constantius vigesimo primo anno Romam contra Magnentium dimicatu rus venit , ubi ab Eusebia propria uxore rogatus Iulianum ex carcere ductum Caesarem facit et in Gallias mittit, copu lans ei ad nuptias sororem suam Helenam, quae et Constantia dicta est. p.67 4 p.68 18 Mundi anno5850,divinaeincarnationisanno 350,factop.6910 magno terrae motu Constantinopolis diruta est. deinde mor- p.70 12 tuo Constantio vigesimo quarto imperii sui anno Iulianus monocrator effectusimpudentervivebat atque gentiliter,san guipe sacrificiorum sanctum baptismum diluens , et cuncta faciens quibus daemones placari suescunt. Mundi anno 5856,divinae incarnationis anno 356,Iovianus p. chiliarchus, vir mitissimus et orthodoxus Christianus, i m p e rator Romanorum ab omni exercitu ac magistratibus atque consulibus in eodem loco terrae Persarum , in quo praeva ricator interiit, nuncupatur ; qui recusabat imperium , asse verans non se posse principari exercitui qui paganus sub I u liano sit factus; ad quem omnes unanimiter clamavere se Christianos esse. scripsit praeterea lovianus sacratissimo A t h a nasio immaculatae fidei sibi significari in scriptis acribeiam ; quod et fecit, totius orthodoxiae Ioviano epistolam scribens. unde lovianus robustior in orthodoxia effectus his qui prae dicabant homousium multa donavit , et sine tributo manere constituit. Quo defuncto acclamatus est Valentinianus Augustus ap.84 15 militibus; qui continuo perveniens ad regiam urbem Valen tem fratrem suum communicatorem sui fecit imperii, largitus ei partes Orientales , sibi retentis Occidentalibus. interea p.85 6 Valentinianus Augustus Gratianum filium suum Augustum appellavit, communicatorem imperii patris, et consulem ante pronuntiatum , et Valentem fratrem suum imperato rem. orthodoxi autem accesserunt ad Valentinianum per Hypatium episcopum Heracliae,deprecantes quofiericon ventum praeciperet super correctione dogmatis homou sii. ad quos Valentinianus "mihi" inquit " cum subiecto populo de huiusmodi negotiis curiose agere fas non est. ut ergo videtur vobis sacerdotibus, facite." tunc venientes apud Lampsacum , et duobus illic mensibus commorati, novissime irrita fecere quae ab Eudoxio etAcacio Constantinopoli sunt patrata , tenendamque fidem apud Seleuciam expositam d e creverunt. sed impius Valens, quae apud Lampsacum gesta sunt, destruxit, et episcopos , qui ibidem convenerant, exilio 83 54 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.86 3relegavit. interea Liberius papa Romanus et Athanasius et Meletius et Samosatensium Eusebius , qui Ioviani praecepto ab exilio fuerant revocati, in orthodoxiae sermone vigebant, necnon et Hierosolymitanus Cyrillus et alii episcopi ortho doxae fidei propugnatores. Arianis autem praeerant apud Alexandriam Lucius et apud Antiochiam Euzoius , Paulinus p.88 17autem uni parti orthodoxorum , alteri vero Meletius. qui dam sane aiunt quod Dominica uxor Valentis persuaserit ei tam valenter Arii sensum sectari. porro alii scribunt quod postquam imperaverit ab Eudoxio baptizatus, iuramento fir maverit in ipso baptismate cum Ario se sensurum et homou sium minime recepturum ; et sic utrique dena milia persecu tionum in orthodoxos commoverunt. mittant autem et L i berio Eustathium Armenum et Silvanum Tarsensem atque Theophilum Castavalensem, repromittentes per ipsos recipere homousium. qui pervenientes Liberio scriptum pro h o m o u sio porrexerunt libellum, profitentes se omnem haeresim aversuros , quae synodo Nicaenae foret adversa ; quibus et receptis Liberius communicavit, scribensque Orientalibus t e stimonium illis perhibuit orthodoxiae. Mundianno5861,divinaeincarnationisanno361,concilium Tyanense celebratum est, in quo inventi sunt Eusebius C a e sariensis Cappadociae, Gregorius Nazianzenus pater Gregorii deiloqui, qui et ipse Nazianzenus appellatur, et Trienus M e litenensis et alii; qui super Liberii litteris exultantes omnibus orthodoxis significaverunt episcopis quo Tarsum in confir mationem verae rectae fidei convenirent; quo audito Valens eos prohibuit convenire. Cyziceni autem Eunomium insecuti sunt tanquam hae reticum et blasphemum, qui veniens unitus est Eudoxio. erat enim blasphemus et acerrimus,praesumens dicere quia deus de propria substantia nihil nobis amplius novit. porro Valens paganis dedit sacrificia et solemnitates celebrandi li centiam . pari m o d o et Iudaeos fovebat et honorabat, solos tantum orthodoxos in apostolica insecutus ecclesia. Huius anno imperii nono S. Athanasius Alexandrinus migravit ad dominum,cum episcopatum gessisset annis qua draginta sex , ex quibus quadraginta in persecutionibus pro pietateacpericulisvixit. cuisuccessitPetrus,quiArianis in multorum hominum caedes grassantibus pulsus R o m a m fugiens ad Damasum properavit, cuius et erat sensus, quando et horrenda, quae gesta sunt ab Arianis apud Alexandriam, per epistolam conscripserunt. codem anno et Basilius epi scopus Caesariae factus est, c u m Eusebius pie dormisset. p.8914 p.90 16 p.93 17 EX THEOPHANE. 55 Mundi anno 5866,divinae incarnationis anno 366,Am- p.94 1 brosius post Auxentium ecclesiae Mediolanensium praecst. Occidente vero totam trinitatem homousion praedicante,p.95 1 postulavero quidam Valentinianum, et fecere synodum in Illyrico, et fidem roboraverunt Nicaenam . tunc et G r e g o rius deiloquus Constantinopolitanae praesidere noscebatur ecclesiae, pro Basilii et Meletii ac reliquorum pietatis p u guans dogmatibus. et nisi ante ad urbem Constantinopolita nam invitatus esset, tota nimirum Arii et Eunomii replere turilluvie:omnes enim ecclesiasipsipossidebant,praeter oratorium Anastasiae martyris. praeerat autem illicArianis Demophilus. tuncGregoriusquoqueNyssenusetPetrus,fra tres Basilii, coruscabant, Optimusque in Pisidia et Amphilo chius in Iconio. Barsen autem episcopum Edessae atque Pelagium Laodiceae, utpote orthodoxae fidei propugnatores, Valens in exilium misit. Sauromatarum autem gens , quae p.96 17 pusilla et infirma est, contra Valentinianum insurgens et ab eosuperata,legatismissis,pacem expostulat. cumque Va lentinianus a legatis sciscitaretur utrum Sauromatae tales et tam vilium corporum omnes existerent, responderunt dicentes quia meliores eorum hic habes et vides. tunc validissime illeclamansait"atrociaRomanum imperiumsustinetadVa lentinianum pertingens, si Sauromatae tales existentes contra Romanos insurgunt." ex animoşitate autem nimia et manuum plausu vena recisa, et plurimo erumpente sanguine, in q u o dam municipio Galliae moritur. porro Valens Traianum magistratum contra Gothos misit, qui victus ignominiose r e versusest. cuicumValensmollitiemexprobraret,respondit "non ego sum victus,imperator,sed tu, qui contra deum pugnas et barbaris nutum eius concilias." Damasus autem p.98 9 Romanus et Petrus Alexandrinus primi Sabbatianos conde mnaverunt ; et impias Eunomius praesumpsit in una mersione baptisma celebrare, non in trinitate sed in morte Christi oportere baptizare dicens , et eos qui in trinitate baptizati erant rebaptizabat. Per idem tempus et magnus Ephrem in studio etdivinap.99 2 doctrina fulgebat, multos quidem sermones asceticos , plures autem dogmaticos ex divino spiritu emanans. quaedam autem studiorum eius etiam cantanda Syris tradidit, per melos p e r trahens antiquiores. aiunt itaque trecentas eum myriadas versuum edidisse, vere divina sapientia conditorum , in q u i bus invenies discendam viri virtutem. Mundi anno 5868,divinae incarnationis anno 368,Mes salianorum haeresis, id est Euchetarum et Enthusiastarum, 56 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA exorta est. hi psallentes incedunt et manibus plaudunt, quae apud David sunt insensate ac velociter excipientes. huius haeresiarchae Dadoes et Sabbas et Adelphius extiterunt , et ut quidam aiunt Eustathius Sebastenus ; quibus restitere f o r titer Amphilochius Iconiensis, Litoius Melitanus, postmodum autem et Flavianus Antiochenus. praeterea Valens omni e c clesia devastata venit Caesariam ab Oriente, contra sacratis simum Basilium insaniens; qui egit quae magnus Gregorius p 100 13in epitaphio Basilii arguit. deinde vero Mavia Saracenorum regina multa mala Romanis faciens pacem quaesivit, etM o sen quendam religiosorum in heremo commorantium epi scopum dari Saracenis, qui apud se christianizabant, expe tiit. imperatore autem alacriter hoc faciente, Moyses non a Luciano Ariano consecrari, sed a quodam episco porum qui in exilio fuerant; quod et factum est. hoc sus cepto Mavia multos Christianos de Saracenis effecit. aiunt autem quiaetipsaChristianaerat,nationeRomana,etca ptiva ducta placuit propter pulcritudinem regi Saracenorum, et sic regnum obtinuit. scribit vero multa de eodem genere Sozomenus, unde originem ceperit et unde sic nuncupetur, et quod 13 anno circumcidatur. porro Gothi ab Hunnis impugnati auxilium ab imperatore postulant, et per Hulfiam episcopum suum Arianum,qui moratus sub Constantio fue rat cum Eudoxio et Acacio Arianis. hic Gothos Arianos p.101 16esse docuit, qui adunati ferme viginti Graeciae depopulan tur provincias. quo audito Valens, cum Antiochiae degeret, venit Constantinopolim. Byzantii vero conviciis illum u t pote invalidum et bellorum fugacem accumulabant. Hisa cius autem , sacer monachus , tenens frenum equi Valentis, cum novissime egrederetur in praelium, ait ad eum "quo vadis, imperator adversus deum pugnans et deum adversa rium habens?" quem iratuscarceritradidit,mortem illimi natus, si rediret, quemadmodum Micheae quondam Achab. post egressionem autem eius quidam ex suis confessi sunt quod praeceperit divinationes fieri de impetu belli, quod sibi imminebat. quo cum Gothis inito superatus fugit in quandam domunculam , ad quam cum barbari pervenissent, domum incendentes,ignorantes,omnes quiinillaerantcre maverunt. aiunt autem quod divinus Hisacius in carcere foetoris Valentem, d u m cremaretur, divina gratia et animae munditia deprehenderit, praedixeritque interemptionem eius his qui secum erant, antequam nuntii advenissent qui gesta praelii nuntiarent. quo comperto Gratianus Augustus T h e o dosium Augustum induit et appellavit imperatorem, et c o n tra Gothos direxit. Gothos autem vulgo Scythas dici T r a ianuspatriciusperhibetinhistoriasua. eratautemTheo dosius orthodoxus et in bellis mirabilis. porro Gratianus etp.104 3 Valentinianus lege data episcopos exilio revocaverunt, A r i a nos autem persecuti sunt, Damaso cooperante papa R o mano. Mundi anno 5874, divinae incarnationis anno 374, T h e o dosius imperat, cuius imperii quinto anno sancta et univer- salis secunda synodus celebrata est, cui praefuere Timotheus Alexandrinus , Meletius Antiochenus , Cyrillus Hierosolymita nus et divinus Gregorius Constantinopolitanus. hi vero qui cum Macedonio sensere triginta sex episcopi adhortati a p a tribus dogmata Nicaena suscipere, secundum quod et Libe rio repromittentes libellos porrexerant : hi qui circa Silva num erantRomam transmissi,renueruntveritatiacquiescere, et recesserunt risus omnibus facti, alia sentientes et alia p o l licentes, seductorie Liberii epistolas reportantes, testimonium sibi perhibentis orthodoxiae. sancta vero synodus Gregorio deiloquo episcopatum Constantinopoleos roboravit , et hunc invitum in throno locavit,utpote multum laborantem et u r bem a laesione haereseos liberantem. cumque didicisset quosdam ex Aegypto sapientissimus et beatissimus iste huic rei invidere, compositorio sermone ostenso sponte a throno regnantis urbis abscessit; quo thronum refutante Nectarium imperator et synodus provehit , Tarsensem genere et p r a e p.107 4 torio tunc principantem ; qui licet nondum baptizatus esset, religiosus tamen et vitae venerabilis erat. porro sancta et universalis synodus homousion firmavit, addidit autem et symbolo theologiam spiritus sancti. tunc Gregorius Nicae nus in hac et Pelagius Eulogiusque Edessenus et Iconiensis Amphilochius coruscabant cum magno Gregorio et viris praefatis. magnus autem Meletius Antiochenus,postquamP.1091 synodus est finita, dormivit in pace. ordinatus autem est Flavianus Antiochiae praesul, vivente quoque Paulino, q u a m quam idem Flavianus praestitis firmaverit iuramentis nunquam se inanus impositionem episcopatus ullatenus admissurum. ite rum ergo turbatio ecclesiam obtinebat Antiochenam, aliis qui dem PaulinoaliisveroFlavianoparentibus.apudPalaestinamP.110 veroincastelloEmaus natusestpuerperfectus,abumbilicoet sursumdivisus,itauthaberet duo pectora etduo capita,et unusquisque sensus, et unus edebat et bibebat, et alter non edebat ; unus dormiebat, et alter vigilabat. nonnunquam vero et simul ludebant ad alterutrum , et flebat uterque , et p e r cutiebant invicem. porro vixere annis ferme duobus , et unus quidem mortuus est, alter vero vixit diebus quatuor, et mortuus est et ipse. Theodosius autem undecimo imperii EX THEOPHANE. 57 " sulannovenitcum HonoriofiliosuoRomam,etlocaviteum imperatorem in ea. Mundi anno 5890, divinae incarnationis anno 390, N e ctarius Constantinopolitanus episcopus presbyterum prohi buit , qui erat super poenitentiam *) constitutus, propter peccatum quod a quodam diacono factum fuerat in ecclesia in mulierem quae vacabat sub poenitentia : apud R o m a m vero, et in toto Occidente diligenter conservatur usque in praesens, et locus poenitentibus segregatur. Theodosius a u tem legem scripsit,mulierem indiaconissam non promoven dam, nisi sexaginta transcenderit annos, secundum apostolum. p.1135interea Ioannes Chrysostomus, presbyter existens Antioche nus, mirabiles sermones ad commonitionem eorum qui c o n p .115 6 tra imperiales statuas agere praesumpserant edidit. p r a e terea cum imperator Romam venisset, accessit ad eum epi scopus consilio Innocentii Romani pontificis, contra Flavia num episcopum Antiochenum. imperator autem , ea quae ad pacem sunt admonens eos, univit post decem et septem annos,iubensepiscopumdeOrienteRomam venire,cum quo et Beroensis Acacius missus est. 58 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA P.1128 p.116 13 p.117 6cadius cum Honorio imperat, cuius sexto imperii anno N e Mundi anno 5890, divinae incarnationis anno 390, A r ctarius moritur. Theophilus autem episcopus Alexandrinus cum adesset, Ioannis Chrysostomi prohibere satagebat ele ctionem, Isidorum quendam presbyterum suum, qui sibi m i nistraverat, dignum episcopatu regiae urbis testificans. i m perator autem et tota civitas Ioannem ab Antiochia ad id ab ipso vocatum consecrari voluit. erat enim Ioannes ex clarissimis Antiochensium, patre Secundo et Anthusa matre genitus. hic cum esset disertissimus ex divina maxime gra tia, etiam accerrimis gentilium sophistis mirabilis habebatur ; unde Libanius circa mortem interrogatus a discipulis quis nam eruditionem post eum susciperet, ait "Ioannes, nisihunc Christiani a nobis furati fuissent." eruditus namque est scri pturis divinis Chrysostomus apud Carterium quendam abba tem cuiusdam monasterii, encycliis vero penes iam dictum p.120 3Libanium.Macedonianus autem quidam per huius doctrinam accessit ad ecclesiam, qui propriam uxorem hortatus ut c o n verteretur et communicaret, vix persuadere praevaluit: illa vero dans communionem ancillae suae, quae erat ex M a c e donianis, iussit habere secum. cumque accessisset ad C h r y sostomum , suscepta ex sanctis manibus eius communione, *) super poenit.] Hist. Tripart. 9 35. FABR. EX THEOPHANE. 59 hanc se fingens sumere postremo porrexit ancillae, et acce ptam Macedonianorum communionem ad os affert, et invenit eam lapidem factam. tum deterrita et tremefacta pedibus incurvatur Ioannis , temeritatem confitens et sinceriter ad ecclesiam rediens. porro lapis repositus est in vasorum c u stodiario reservandus. per idem tempus Arsenius, qui ma-' gnus ad saeculum fuerat, contemptis omnibus divinam philo sophiam apud Aegyptum sectabatur, vita et verbo atque miraculis in ordine monastico fulgens. Mundi anno 5896, divinae incarnationis anno 396, Ioan- nes Chrysostomus multis in vita et verbo divinisque chari smatibus splendens, et circa omnem virtutem districtus exi stens, diligebatur a populo, qui aedificabatur valde doctrinis eius. hi vero qui luxuriose vivebant se avertebant ab illo, qui et in bello, quod adversus eum gestum est, operati sunt; inter quae contigere quae circa Eutropium eunuchum gesta sunt, quin et contentio Severiani Gabalensis contra Serapio nem archidiaconumIoannis,etilludquod actum estdeLon gis, qui ex Aegypto fugerant propter Theophilum; necnon et illud de litteris Theophili ad Epiphanium. ex quibus omnibus famulus dei Ioannes insidiis appetebatur. interea Epiphanius Cyprius veniens in E b d o m u m consecrationes et synaxes praeter Ioannis voluntatem fecit. verum haec Io anne ob divinam caritatem parvipendente, non est placatus, p.121 ( criminationibus Theophili contra beatum Ioannem factis prae occupatus. sequenti vero anno Ioannes sermonem contrap.1223 malas mulieres fecit, quo vesani et veritatis inimici Eudoxiam irritaverunt, dicentes adversus eam habitum fuisse sermo at illa dicens ad Arcadium atrocia se a Ioanne fuisse perpessam, egit ut Theophilus accersiretur, quia manifestus erat inimicus Ioannis ; qui accedens contra Ioannem insidia tus est, et tunc emisit ab urbe. quo comperto populus magnam excitavit seditionem, non indulgens pelli Joannem ; inter quos et Eudoxia plorationibus plebis inclinata roga vit Arcadium, et misso Crisone eunucho a Preneto Ioannem reduxit, qui publicam synodum introire minime passus in proastio morabatur. populus autem ad imperatorem v o ciferatus Ioannem intrare et in throno locare coegit, ita ut Theophilus, et qui cum illo erant, metuentes de civitate fugerent. tunc sexaginta episcopi convenientes irrita omnia quae a Theophilo et sociis contra divinum Ioannem acta fuerant iure constituerunt. porro sequenti anno imperatrix Eudoxia suam argenteam statuam faciens statuit in loco qui nuncupatur Pittacia,iuxta sanctam Eirenem. urbis autem praefectus cum esset Manichaeus, et quae paganorum sunt p.123 3 nem. saperet, plausus et choros et saltationes celebrans tumultus que faciens contristabat pontificem, non permittens cum quiete divina officia celebrare: saepe namque turbabat psal lentes. verum Ioannes hunc verbis mitigabat, ille vero E u doxiam contra Ioannem excitavit, quasi contra honorem sta tuae eius gereret. ergo contra Ioannem iterum odium, ite rum ira. ipse autem sermonem edidit, cuius initium est "iterum Herodias saevit." tunc inimicitia consummata i m peratricis adversus eum commota est, et iterum depositio et exilium. populus autem ecclesiam incendit, multique pro Ioanne periclitati sunt ; qui pulsus ab urbe in exilium missus p.124est, ubi et in domino obiit. qui cum esset in exilio, conse cratus est Arsacius frater Nectarii , qui ante Chrysostomum episcopus urbis regiae fuerat. Innocentius autem Romanus non communicavit eiectioni Ioannis, sed per litteras clerum consolatus est civitatis, et super temeritatibus indignaba tur. Epiphanius vero ad Cyprum navigavit, deo nimirum migrationem eius praenuntiante. aiunt autem quod et l o anni finem in exilio praenuntiaverit affuturum , similiter et Ioannes Epiphanio praedixerit quam in navi pertulit m o r p.125tem. eodem anno mortua est et Eudoxia. Arcadius autem cum se completo decimo quarto imperii sui anno mori cer neret, videns Theodosium iuniorem parvulum esse, et consi derans ne a quoquam insidiis appeteretur, hunc imperatorem appellavit, et ei curatorem per testamentum fore statuit H i s digerdem Persarum regem. Hisdigerdes autem Arcadii t e stamento suscepto, paceque sine invidia erga Romanos usus, Theodosio imperium conservavit, et Antiochum quendam m i rabilem atque rationabilem virum ei tutorem et paedagogum mittens, haec Romano senatui scribit. "Arcadio dormiente meque curatorem filii eius constituente, qui suppleat locum meum direxi. ne quis ergo insidias puero conetur, ne prac lium intolerabile contra Romanos commoveat." Antiochus vero cum imperatore venerat. ab Honorio autem patruo suo et Pulcheria sorore sua Theodosius perite in his quae Christianorum sunt erudiebatur, et erat pax inter Romanos et Persas, Antiocho maxime pro Christianis multa scribente; sicque dilatata est in Perside christianitas *),Marutha episcopo Mesopotamiae mediante. Mundi anno5901,divinaeincarnationisanno401,Theo p.127dosius iunior imperat; cuius imperii anno secundo Atticus *) christianitas] Vetus interpres epist. ad Magnes. quae S. Igna tio adscribitur: Non enim Christianitas in ludaismum credidit, sed Iudaismus in Christianitatem. FABR. 60 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA P.126 EX THEOPHANE. 61 episcopus Constantinopolitanus Iudaeum quendam paralyti cum monens suadens atque baptizans sanum ex lavacro e d u xit:secundum deum enim dicitur fuisse provectus. septimop.129 6 imperii Theodosii anno , obeunte Theophilo Alexandrino, Cyrillus consobrinus eius pro ipso episcopus ordinatus est. tunc et Hesychius presbyter Hierosolymitanus doctrinis ef floruit. Mundi anno 5912,divinae incarnationisanno 412,Theo dosius imperat ; cuius decimo quinto imperii anno Honorius p.130 moritur, et Ioannes quidam ex imperialibus subscriptoribus Romae imperium arripit, legationemque ad Theodosium mit tit, in imperatorem suscipi deprecans. at vero Theodosius legatis in carcerem trusis Ardaburium stratigon mittit a d versus eum ; quem tyrannus apud Ravennam aggressus inclu sit. quo Theodosius cognito Asparem huius filium mittit adversus eum. tum deo amabilis imparatoris oratione ange lus domini , in habitu pastoris apparens , deduxit Asparem et eos qui cum illo erant, et ducit eos per paludem invi am, quae Ravennae adiacet,quam deus perviam operatus est quemadmodum Israelitarum tempore ; et transmeantes per aridam , apertis portis civitatis inventis , tyrannum quidem occiderunt,Ardaburium autem a vinculis absolverunt.sequenti autem anno Maruthas episcopus Mesopotamiae filium regis Persarum Hisdigerdis a daemonio vexatum sanavit. intereap.134 Theodosius imperator multa benignitate motus, licet Persas potentissime vicerit, parcens tamen Christianis qui habitabant in Perside, pacem amplectitur ; cuius rei gratia mittit lega tarios *) Heleonem patricium, quem valde honorandum d u cebat, et Anatolium Orientis stratigon. Vararanes autem sciens superationem suam suscipit legationem, et ista perse cutiocessavitquaeinChristianosagitabatur. ceterumTheo dosius imperator communicatrices habens hymnodiae proprias sorores , quae virginitatem tota vita sectabantur, super h u iuscemodi beneficiis deo gratias agens hymnis hunc laudare penitus non cessabat. Sisinnius autem Constantinopolitanus episcopus Proclum consecrat episcopum Cyzici; quem Cyzi ceni non suscipientes, monachum quendam praeter votum Sisinnii Dalmatium dictum consecrat. Proclus autem p r o priam ecclesiam non habens Constantinopoli hortatu Sisinnii doctrinis pollebat; qui eiusdem urbis non multo post ordi natur antistes. sequenti vero anno Philippus presbyter S i dae Christianam historiam in triginta sex libros descripsit. * legatarios]Flodoardus hist.eccl.Rem.125:legatariusanimi felle commotus. FABR. p.132 Mundi anno 5923 , divinae incarnationis anno 423, S i sinnio defuncto Nestorius Constantinopolitanus fit episcopus. mox vero thronum conscendit nequam fides eius, et perver sus in dogmatibus sensus ostendebatur. homeliam quippe de fide protulit , syncello suo praecipiens ut hanc coram ecclesia praedicaret, habentem ita "dei genitricem Mariam vocet nemo : Maria enim homo erat, et ab homine deum gigni impossibile est." hanc vocem primum reprehendit E u sebius quidam scholasticus imperatricis Constantinopoleos ; unde multi Byzantiorum turbati sunt. Nestorius autem ver bum firmare festinans, vocem qua dei genitrix dicitur eie cit,purum hominem dicens dominum. quadam vero domi nica die, praesidente Nestorio, iussus Proclus recitare h o m e liam dixit in dei genitricem, cuius initium est "virginalis s o lemnitas hodie, fratres." tunc odibilis factus est apud omnes impius Nestorius propter typhum et malam fidem. eodem vero anno terribile miraculum sanctorum septem puerorum p.137Ephesifactumest,resurgentibuseispost181annos. porro Cyrillus Alexandrinus episcopus compertis Nestorii blasphe miis scribit ei, rogans et monens ut discederet a perversis dogmatibus suis fidemque rectam susciperet. at vero Nesto rius ei e contra misit iniurias et blasphemias. tunc Cyrillus scribit Caelestino papae Romano quaeNestorius praedicaret; et blasphemias , quae sibi scriptae fuerant a Nestorio , ei manifestasexhibuit. tuncCaelestinusscribitNestorio,de finiens ei dierum decem indutias cessandi a blasphemia et poenitendi : quodsi perdurasset in prava opinione, sacerdotii communicator ulterius esse desisteret. scribunt autem simi liter Caelestinus atque Cyrillus Antiocheno et Hierosolymi tano archiepiscopis de Nestorio et haeresi eius. Ioannes a u tem scribit Nestorio dans concilium recedendi ab haeresi, quin et ad memoriam ducens illud apostoli dicentis "misit deus filium suum factum ex muliere." cognoscens vero N c storius quod patriarchae taliter ecclesiis conturbatis silere minime paterentur, suasit imperatori mittere Cyrillo sacram stigmatibus plenam ; quem putans ex his compescere magis erexit, surgens enim scribit imperatori et sororibus suis tam de recta fide quam de sinistra opinione Nestorii, simul et postulans universalem fieri synodum ad examinandum c a nonice de Nestorio. tunc imperator Theodosius scribit o m n i bus episcopis ut absque ulla dilatione post pascha Ephesum convenirent, diffiniens quia nullam apud deum et apud nos excusationis rationem habebit, qui die sanctae pentecostes in concilio inventus non fuerit apud Ephesum. Caelestinus a u tem Romanus scribit Cyrillo Alexandrino locum suum in 62 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA p.135 18 EX THEOPHANE. 63 concilio retinendi. itaque vigesimo quinto imperil Theodo- p.138 1 sii anno apud Ephesum celebratur tertia sancta synodus. omnibus sane antistitibus convenientibus , Ioannes Antioche nus et Orientales in dicta die , et quae ante statuta fuerat, minime concurrerunt. porro decima sexta die post praefi nitam , Ioanne non veniente, pervenit Nestorius cum multa iactantia, vicesimaque mensis Iunii die celebrata est synodus, Nestorio Cyrillo et Iuvenali praesidentibus. porro Cyrillo R o m a n i pontificis vices agente et cuncta theologice disputante, dicitNestorius cum multa iactantia "ego illum qui bimenstris et trimenstris factus est, nunquam deum nominaverim, et ideo mundus sum a sanguine vestro, et ex hoc ad vos nullatenus r e pedabo ;" et his dictis c u m sex episcopis, qui voluntarie secuti sunt e u m , abiit. ii vero qui circa Cyrillum erant postera die convenientes, misere tres episcopos vocare illum, et non o b audivit.parimodo secundo ettertioetquarto asynodo convo catus n o n venit : sed et illos qui missi fuerant, iniuriis fecit et contumeliis affici. tunc synodus iniuriis et ignominia l a cessitis episcopis, qui missi fuerant, receptis, sententiam p r o tulit in eum,et alienum fore ab omni sacra dignitate decre vit, in faciem *) ei depositione ipsius transmissa. his ita finitis venit post tres dies Ioannes Antiochenus episcopus vi ginti sex secum episcopis habitis; qui cum didicissent Nesto rium iam depositum, scissi a sancta synodo et cum Nestorio considentes deposuere, ut opinabantur, Cyrillum et M e m n o nem Ephesinum. Theodoritus sane putans Cyrillum in duo-p.140 decim capitula offendisse, praeter veritatem narrationem f a ciens, ibidem Nestorii venenum evomuit. Cyrillus vero p o tenter exsurgens pro eisdem capitulis rationem reddidit, ea quae in eis habentur interpretans, et ecclesiasticum thesau rum esse demonstrans, atque piam intentionem suam mani festans omnibus. itaque Antiochenus Ioannes a concilio ter tio vocatus , et non obaudiens ut veniret, sententiam una cam his qui secum erant excepit, ut alieni forent ab omni ecclesiastica communione, usque dum sese recognoscentes proprium confiterentur excessum. tuncque synodus diffini vit, quae ab Orientalibus in iniuriam sanctissimorum eccle siae praesulum Cyrilli et Memnonis prolata sunt,utpote sine lege et sine canone deprompta, nullam vim prorsus habere. his igitur omnibus per suggestiones Theodosio imperatori r e latis, iussi sunt episcopi ex utraque parte ascendere C o n stantinopolim; qui cum ascendissent, cooperatione dei vicere hi qui ex parte synodi fuerant, firmataque depositione N e infacien]Hist.Tripart.424:nam quidesuisdictisconfidunt, etiam ad faciem probare non fugiunt. FABR. Mundi anno 5926 , divinae incarnationis anno 426, v e niens Valentinianus filius Constantii et Gallae Placidiae ab urbe Roma Constantinopolim duxit uxorem suam, filiam Theodosii imperatoris,Eudoxiam nomine, quam sibi Eudocia p.143genuerat, et Romam rediit. sequenti vero anno Theodosius imperator Eudociam uxorem suam Hierosolymam misit gra tificoshymnos oblaturam deo;quae plurima dona ecclesiis contulit, et adoratis tam sancta cruce quam colendis locis reversa est ad regalia. tricesimo dein imperii Theodosii a n no Proclus episcopus Constantinopolitanus postulatus ab i m peratore Theodosio corpus S. Ioannis Chrysostomi a C o m a nis ad regiam urbem detulit, et proximo anno post triginta tres annos id coram omni processione una cum imperatore ac imperatrice Pulcheria pompis funebribus publicans in apostolorum ecclesia posuit. et ita eos qui propter illius depositionem ab ecclesia separati erant, ecclesiae rursus u n i sub hoc sanctae memoriae Proclo terrae motus facti sunt magni Constantinopoli per quatuor menses , ita ut ti mentes Byzantii extra civitatem,inloco qui diciturCampus, essent perseverantes una cum episcopo, ad deum precibus et 64 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA p.142 12 storil Maximianus Constantinopoleos consecratur episcopus. p.1413OrientalesverosusceptumNestoriumsecumduxerc. porro quarto Nestorii depositionis anno Ioannes Antiochenus epi scopus amore dei detentus, vidensque multos Antiochenorun viros egregios a Nestorio adulterina pravitate infectos,scribit rogans imperatorem hunc ab Oriente pellendum. imperator autem Nestorium quidem exilio relegavit apud Oasim,prae cepta vero mittit Cyrillo et Ioanni sine dilatione et ad uni versas ecclesias. Ioannes autem accepta praeceptione scribit Cyrillo fidem suam et patrum apud Nicaeam et Constantino polim collectorum confessionem, recipiens etiam quae apud Ephesum gesta sunt. quibus Cyrillus susceptis scribit Ioanni et Orientalibus epistolam, cuius initium est "laetentur caeli et exultet terra." et in eadem confessione utrisque convenientibus unitae sunt ad pacem atque concordiam,quibus praeminebant, ecclesiae. per idem vero tempus Nonnus regebat Edessensem ecclesiam, qui primam Antiochenarum mimarum deo dicavit et pro Margarita meretrice Pelagiam Christo exhibuit. iste ergo exultans super horum concordia scribit Ioanni archie piscopo monita et verborum magisteria, in quibus et hoc ait " m u n d a ecclesiam , o h o m o dei , a Nestorianis zizaniis et eiusimpietate." porroimpiumetblasphemumNestoriumin exilio divinum iudicium subsecutum est, tabefactis omnibus membris eius, et maxime lingua, qua consumpta morte prae venit iter quo ab Oase ad alium locum erat ducendus. vit. EX THEOPHANE. 65 De cetero imperante Theodosio iuniore Valentinianusp.144 17 non solum Britanniam et Galliam et Hispaniam salvare n e quivit, sed et occidentalem Libyam, quae videlicet regio v o catur Afrorum, amisit hoc modo. duo praetores erant, A ë tius scilicet et Bonifacius, quos Theodosius postulante V a l e n tiniano R o m a m direxit, cumque Bonifacius principatum o c cidentalem Libyae percepisset, invidia inflammatus Aëtius accusationem facit adversus eum tanquam rebellionem meditan tem et obtinere Libyam satagentem. et haec quidem Placidiae fatebatur, Valentiniani matri. ceterum Bonifacio scribit quia siaccersitus fueris,accedere noli:incusatus enim es,et te dolose volunt imperatores . . . . . haec suscipiens Bonifacius, et veluti proprio servo Aëtio credens , accersitus accedere distulit, tunc imperatores Aëtium quasi devotum receperunt. erant autem Gothi tunc et gentes multae ac maximae, trans Danubium in Hyperboreis locis inhabitantes, ex quibus r a tionabiliores quattuor sunt, Gothi scilicet et Hypogothi,G i pedes et Vandali , nomen tantum et nihil aliud mutantes, unaque lingua utentes. omnes autem fidei erant Arianae malignitatis. isti sub Arcadio et Honorio Danubium trans euntes in terra locati sunt Romanorum. et Gipedes quidem, ex quibus postmodum divisi sunt Longobardi et Avares , villas quae sunt circa Siggidonem et Sirmium habitaverunt. Hypogothi vero post Alaricum R o m a m depopulantes in G a l lias abiere, et quae ibidem sunt obtinuerunt. Gothi autem p.146 2 Pannoniam habuerunt primum, dein decimo nono anno i m perantis Theodosii iunioris Thraciae villas habitaverunt per quinquagintaocto annosinThrace morantes,Hesperiumquo que obtinuerunt principatum. porro Vandali Alanis sibi sociatis, et Germanis, qui nunc Franci vocantur, ascitis, transeuntes Ninum fluvium Modigisclo duce habito habitave runt in Hispania, quae est prima Europae provinciarum ab 5 letanlis vociferantes. quadam ergo die fluctuante terra, et omniplebeattentiusexclamante voiséléŋoor,circahoram tertiam omnibus videntibus contigit a divina virtute sustolli quendam adolescentulum in aëre, et audiri divinam vocem admonenten eum episcopo ac populo nuntiare ut letanias sic facerent et dicerent "sanctus Deus, Sanctus fortis, San ctus immortalis, miserere nobis," nihil aliud apponentes.P r o clus autem hac suscepta sententia praecepit populo psallere sic, et statim terrae motus cessavit. porro beata Pulcheria super miraculo una cum fratre supra modum admirata san xit per universum orbem divinum hunc psallere hymnum ; et ex tunc recepere omnes ecclesiae per singulos dies hunc canere deo. Theophanes II. Mundi anno 5937, divinae incarnationis anno 437, R o manae sedis Leo pontificium gerit , imperante Theodosio, p.150 6 cuius imperii trigesimo nono anno Proclus Constantinopo litanus moritur, cui succedit Flavianus presbyter et sceuo phylax ecclesiae Constantinopolitanae , vir sacer et strenuus. atque Cyrillus Alexandrinus obiit antistes, cui subrogatur in sede Dioscorus, qui nullatenus erat didascalicus, sed immitis et ferus. * benedictiones] v.Menardum ad concordiam regularum. Flodoar dum hist.eccl.Rem.2 11. FABR. * *) q u o d f a c t u m F a b r o t u s . i d e m m o x a u r e a s p o s u i t p r o e o q u o d e r a t autem Andreas. Hesperio Oceano. Bonifacius autem metuens imperatores Romanos , transfretans a Libya in Hispaniam, ad Vandalos venit. cumque Modigisclum invenisset mortuum etfilios eius Gonzarin et Gizericum principatum moderantes, hortatus est ut hesperiam Libyam in tres partes dividerent. sunt unicuique tertiae parti se una cum ipsis principaturos, in communi tamen in quemlibet hostem ulturos. in talibus ergo professionibus Vandali fretum transmeantes Libyam habitaverunt ab Occano usque Tripolim, quae est circa C y p.147renen. Hypogothi vero surgentes a Gallia tenuere etiam Hispaniam. quidam autem senatus Romani, amici Bonifacii, falsam accusationem Aëtii intimavere Placidiae , ostendentes quoqueetAëtiiadBonifaciumpridemscriptamepistolam,quam ad eos idem miserat Bonifacius. ast stupefacta Placidia A ë tium quidem in nullo laesit, Bonifacio vero verbum cum iuramento misit exhortatorium. porro Gonthario mortuo Gizericus Vandalorum factus est imperator. Bonifacius ergo verbo suscepto contra Vandalos armatur, exercitu magno sibi veniente tam a Roma quam a Byzantio, cuius Asperis erat magister. inito autem contra Gizericum praelio supe ratus estRomanorum exercitus,sicqueBonifacius cum Asperi R o m a m veniens suspicionem dissolvit, rei veritate monstrata. porro Africa taliter est Vandalis subacta. tunc et Marcia nus , qui postmodum imperavit, cum miles esset et Asperi deserviret, vivus a Gizerico comprehenditur. polliciti 1 p.148 8 66 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 5940, divinae incarnationis anno 440, C h r y saphius eunuchus palatium et ipsum imperatorem tenens, c u m invideret Flaviani consecrationi, suggessit imperatori, sine malitia existenti et apud Chalcedonem degenti, mandare p a triarchae ut mitteret pro consecratione sibi benedictiones *). p.151quo facto **)Chrysaphius avertens mandavit aureas impera EX THEOPHANE. 67 torem quaerere benedictiones. at episcopus renuntiavit non se habere pecunias ad mittendum , nisi forte quoque utar (inquiens) ex sacris vasibus. fit ergo ex hoc inter illos, P u l verum haec apud Constantinopolim. ceterum penes Alexandriam Diosco rus confestim Cyrilli cognatos in primordiis suis devastat et horum patrimonia depraedatur, filium autem fratris eius Athanasium presbyterum sine culpa deposuit. haec autem faciebat rectae Cyrilli fidei adversatus , c u m esset haereticus et ex mollibus ungulis ea quae sunt Origenis sentiret. ira scebatur autem et Flaviano , eo quod modicum quid opis beati conferret Cyrilli cognatis. c u m ergo Chrysaphius esset impius, videre non ferens ecclesiarum concordiam, operam dabat ut conturbaret eas, et diversis modis agebat ut Fla vianum ab episcopatu depelleret, volens Eutychen quendam sensus sui archimandritam ad episcopatum eius provehere. et quoniam Pulcheria res civiles retinente nihil valuit, pri mo insidiaturEudociaeinsidiarum eius nondum expertae, etinlivorem eam instigatcontrapropriammatrem,etim-p.152 mittit ei, ut et illi deroget apud imperatorem et tollat ad se praepositum, quoniam praepositus ad dispositionem rerum pernecessarius erat Pulcheriae. imperator autem ab uxore molestiis fatigatus, mittit ei dicens "ne te hoc tristem reddat : praepositum enim te habere non est possibile, neque meam sororem bene et perite ac pie omnia disponentem ego r e pello." inefficax ergo Chrysaphius super hoc effectus ad aliud vertitur instrumentum, et suggerit Eudociae ut molesta i m peratori suaderet ei, quo praeciperet patriarchae consecrare illam diaconam, tanquam quae virginitatem elegisset. et diu tius Eudocia imperatori molesta persuasit levitati eius. super quo iussus Flavianus ab imperatore tristatus est valde, p r o spiciens futura ex hoc scandala nascitura. et imperatori quidem repromisit, Pulcheriae vero scripsit rogans eam ne saltem ante faciem eius veniret, "ne cogar" inquit “agere quid eorum quae te contristant.” illa ergo ex his quae scripta fuerant intelligens quod meditabantur , et praepositum E u ex hoc dociae transmittit, et ipsa exiens in E b d o m u m siluit. itaque imperator et Eudocia valde contra Flavianum tristesp.153 effecti sunt, quod suum revelasset secretum. porro Eusebius scholasticus, qui primus Nestorium reprehendit, ad episco patum Dorilaci promotus, et de fide cum Eutyche archi mandrita disputans, invenit eum non recta sapientem ; qui cum multum commonens iuvare illum nequivisset, retulit de eo Flaviano episcopo, qui quadraginta episcoporum concilio p. 154 congregato adducitEutychen,etiuxtaomnem consequentiam cheria haec ignorante, non modicus maeror. regularum ecclesiasticarum discutiens inventum subdolum et haereticum deposuit. Chrysaphius autem huius concors p a latium tenens, his cognitis in iram peramplius contra Fla vianum accenditur, et intimat Dioscoro Alexandrino se in his quae cordi eius essent per omnia cooperaturum, si sibi in calumniis contra Flavianum et Eusebium ipse concurreret pro Eutycheque satageret. movet autem ad id etiam A u g u stam Eudociam, tristia de Pulcheria contra Flavianum m e morans apud illam; et agit uterque quo imperator sanciret secundum Ephesi congregari concilium, cui Dioscoro prae esse concedunt, mittentes ei exercitum plurimum in auxilium. p.155 2cumque latrocinali huic concilio praesedisset, non permisit adesse notarium alium concilio , sed suos tantum fecit scri bere quae gerebantur. quaestio ergo cum fieret, exigeba tur Eutyches propriam exhibere opinionem, qui respondit dicens "confiteor ex duabus naturis fuisse dominum nostrum ante adunationem : post adunationem vero unam naturam confiteor." tunc Dioscorus dixit "et nos omnes his assenti mus." et loci servatores *) quidem Leonis papae Romani, Dioscori videntes impetum, et quod epistolampapae adFla vianum non permiserit legi, neque illam quam ad synodum miserat , sed despexerit , fugerunt et descenderunt R o m a m . porro Dioscorus Eutychi sacerdotium reddit, Eusebium vero Dorilaci et Flavianum Constantinopolitanum in promptu d e ponere habuit , qui et ante depositionem impulsionibus et calcibus a Dioscoro submissus tertianus vitam mutavit ; et de cetero vi militum et gladiorum episcopi subscribere coacti sunt. Domnus autem Antiochenus episcopus postquam vi subscripsit, in se reversus erexit se contra Dioscorum prin p .156 cipem , vociferans adversus ea quae gesta sunt, et impietatem concilium nominans, et subscriptionem suam quaerens reci pere. his cognitis papa Leo accedit cum lacrimis ad impe ratorem Valentinianum simul et Augustas , petens epistolas imperatori Theodosio pro emendatione patranda eorum, quae apud Ephesum nequiter et irregulariter acta sunt, d e stinandas ; qui rescribit Eudociae filiae ita "hoc dulcedini tuae ita notum esse volo, quia Flavianus divino iudicio ab ecclesiis eiectus est ut multarum turbationum auctor." porro Dioscorus deposuit et Theodoretum et Iban et Andream et D o m n u m Antiochenum et alios Orientales episcopos. T h e o dosius autem imperator mobilis erat omni vento circumlatus, 68 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA *) loci serv.] Anastasius in collatione S. Maximi martyris : c o m p u n ctus divinitus praetor,imo loci servator praetoris. v.gloss,ad Cedren. FABR. EX THEOPHANE. 69 unde et in chartis non lectis subscribebat. eodem anno G e zerichus Vandalica multitudine opimus effectus, et se regem vocans terrae ac maris insularumque multarum,Theodosium contristabat. sane non multo post resipiscensTheodosius, etp.157 recognoscens se a Chrysaphii versutiis fuisse deceptum, tri stabatur super impietate ac iniustitia quae facta fuerat in Flavianum et reliquos episcopos. et indignatus vehementer primo quidem exulem fecit in insulam quandam Chrysa phium, in Eudociam vero valde commovetur , hanc omnium malorum causam appellans, quippe quae et Pulcheriam ex imperialibus insecuta sit simul , et improperans ei quae ges serat circa Paulinum. illa vero desperata rogavit Hieroso lymam se dimitti, et assumptis Severo presbytero et Ioanne diaconoHierosolymamvenit. discensintereaimperatorquod isti et in urbe frequenter ad eam accederent et cum ipsa rursus Hierosolymis essent, multaque illis largiretur, mittens decollavit eos. tunc imperator beatam Pulcheriam oppido p.158 rogans ad imperialia reduxit, quae mox mittens Ephesum asportavit inde corpus sancti Flaviani, et cum multo defe rens obsequio per medium urbissepelivit apud sanctos apo stolos. intereaAttilasScytha,virfortisatquesuperbus,de posito Bdella seniori fratre solus Scytharum , quos Hunnos vocant, principatus regno, per Thracem discurrit, et omnem p.159 civitatem et castra in servitutem redegit, praeter Hadriano polim et Heracliam, quae quondam Perinthus vocabatur. c o gitar ergo Theodosius legationem Attilae mittere, et sex m i lia librarum ei pro recessu praebens mille librarum annuum tributum persolvere pollicetur. igitur cum Romana virtus a bello rediisset quod adversus Attilam fuerat destinatum, non multo post Theodosius moritur. porro beata Pulche ria, nondum cuiquam imperatoris morte comperta,Marciano accersito, in religione ac pudicitia conversante , sene videli cet et idoneo viro , dicit ei "quoniam imperator mortuus est, et ego te elegi tanquam beneplacentem ex omni senatu, da mihi verbum quod custodias virginitatem meam , quam deo commisi, et pronuntiabo te imperatorem;" quod eo pol licente, accersito patriarcha pariter et senatu , pronuntiavit eum imperatorem Romanorum. Mundi anno 5943, divinae incarnationis 443, Marcianus p.160 pius divino decreto imperator ostensus omnes qui in exilio erant revocavit. Pulcheria vero perosum Chrysaphium e u nuchum tradidit Iordani filio Ioannis, qui tyrannidem apud Romanam urbem exercuit, multisque Christo erectis eccle siis,praecipueque in Blachernis laudabilis dominae nostrae dei genitricis in principio imperii pii Marciani ecclesiam f e 70 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA cit. porro beatus papa Leo scripsit Marciano , potens ut quae praesumpta fuerant a Dioscoro etEutyche apud Ephesum in S. Flavianum requirerentur coram universali synodo, et p.163 6iussit imperator colligi cunctos episcopos. secundo itaque imperii Marciani anno Chalcedone sancta quarta facta est synodus, mense Octobrio, indictione quinta. omnibus autem episcopis in martyrio S. Euphemiae una cum senatu conve nientibus, discussa sunt quae in prima indictione super E u tyche gesta sunt, et quae apud Ephesum sunt a Dioscoro temere perpetrata. queritans autem Dioscorus de his ad ignorantiam gestorum confugit : sed effugere redargutionem, quae in actis efferebatur, non valens deficiebat, et veritas denudabatur. tunc excusationem non habens confusus est. hi vero qui cum eo latrocinali concilio consederunt, redar guebant eum super violentia et necessitate quam ab ipso pertulerant, et veniam a synodo postulantes recepti sunt; quorum unus erat Iuvenalis Hierosolymitanus episcopus. cumque defecisset Dioscorus, non habens excusatoriam ra tionem,ultra in synodo apparere ausus non est. tunc syn odus , praesente quoque imperatore Marciano et senatu , sententiam protulit contra Dioscorum et Eutychen , cosque deposuit. imperator autem Dioscorum quidem inGangris exi lio relegavit, synodum autem laudans dixit "gratias confiteor maximas omnium nostrorum deo , quoniam ablata discordia in unam eandemque confessionem cuncti convenimus;" et amabiliter honorans sexcentos illos et triginta patres, ad sua in pace unumquemque absolvit. porro consecratus est Prote rius pro Dioscoro episcopus Alexandriae. Mundi anno 5945,divinae incarnationis anno 445,Pul cheria beata et pia dormivit in Christo, quae multa bona fecit et omnia sua pauperibus dereliquit; quae Marcianus, cum multa essent, alacriter dedit. construxit autem eadem et multa oratoria, domosque pauperibus et hospitibus, nec non et sepulcra peregrinis aedificavit; inter quae S. marty .16511risLaurentiitemplumconstruxit. atveroTheodosiusmo nachus, vir pestifer, cum descendisset cursim Chalcedonensi facto concilio Hierosolymam, et didicisset quod Augusta E u docia erga Dioscorum a synodo depositum affectu flagraret, coepit clamare adversus synodum quasi rectam fidem sub vertentem, et surreptis Augusta et monachis, propriis caedi bus usus more barbarico, archieraticum thronum rapit, et homines Augustae ministros habens episcopos promovet per civitates, cum episcopi adhuc essent in synodo. Severianum autem episcopum Scythopoleos , qui non fuerat eius mala opinione deceptus, a civitate pellens occidit ; et excitavit p e r .164 14 EX THEOPHANE. 71 severantiam contra illos qui sibi non communicabant, et multos quidem tormentis affecit, quorundam vero domos tradidit igni, ita ut aestimaretur urbs a barbaris capta. n e cavit autem et Athanasium diaconum S. Resurrectionis, e x probrantem et arguentem eius impietatem , et eius sanctum corpus per civitatem pompis circundans canibus tradidit. Domnus vero archiepiscopus Antiochenus in heremum fugit, et Iuvenalis Hierosolymitanus. porro cum pestilens Theo dosius per 20 menses thronum Hierosolymitanum tenuisset, iussus est comprehendi; qui fugiensin montem Sinaeum pro peravit; quo fuga lapso una cum his ques ipse provexerat, iterum Iuvenalis thronum suum recepit. Interea Maximus Maximi nepos tyrannum Valentinianum p.167 20 peremit , et Eudoxiae vi associatus imperium quoque obti nuit: per quae namque quis peccat,per ea quoque et cor ripitur. inter haec ergo Eudoxia coartata et nullum fore auxilium a Byzantio Theodosio patre suo et Pulcheria d e functis existimans , arcessit Gezerichum ad urbem R o m a m , rogans a Maximi tyrannide liberari. magna vero cum classi Gezerichum Romam navigantem Maximus timens fuga usus est: hi vero qui cum ipso erant, interemerunt eum. prae. tereaGezerichus nemine sibiresistenteintroivitRomam ter tia die Maximi fugae , et sublatis omnibus pecuniis, et civi tatis miraculis in naves receptis, in quibus erant ecclesiastica cimilia tota ex auro, lapidibus pretiosis ornata, et vasa H e braica, quae Titus Vespasiani filius post captivitatemHiero sclymorum Romam detulerat,una cum Eudoxia imperatrice ac filiabus eius in Africam navigavit. Erat autem Marcianus admodum religiosus, et timensp.169 1 deum, qui cum letaniis Campi pedes excedebat, multa egen tibus beneficia praestans. quod intuens Anatolius patriarcha et ipse de cetero non phorio portatus secundum morem, sed pedes letanias faciens incedebat. Timotheus autem Helurus moimine usus noctu cellas monachorum circumibat,unum quenque vocans ex nomine, quo respondente dicebat "ego angelus sum dicere omnibus , ut abscedant a communione Proterii et eorum qui Chalcedone convenere, et Timotheum Helurum in episcopum Alexandriae provehant." Mundi anno 5950,divinae incarnationis anno 450,Leo imperat coronatus ab Anatolio patriarcha, Timotheus vero cognomento Helurus Alexandriam civitatem turbabat. mul- titudine quippe inquietorum virorum empta tyrannice Ale xandriæ sedem obtinuit, et cum depositus esset, a duobus deposits provehitur. unde omnia scandala penes Alexan driam crta sunt : cunctis enim orbis terrae sacerdotibus dif p.170 4 p.171 finitionem synodi Chalcedonensis recipientibus, iste scelestus rabie q u a d a m infectus iniuriis appetebat, et ordinationes e p i scoporum faciebat,cum essetipseinordinatus,etbaptizabat, cum bresbyter non existeret. beatus autem Proterius sen tiens contra se confectum concilium dat locum irae, et prima diepaschaeadvenerabilebaptisteriumfugit.astilleAntichristi praecursor, neque sanctam diem neque colenda loca reveritus, mittit et occidit insontem pontificem, una cum sex aliis qui erant cum ipso; et funibus trahentes huius cadaver a sancto lavacro emiserunt, et pompose per civitatem portatum p o stremo etiam igni sineulla misericordia prodiderunt, etcine 172res eius in aërem consperserunt. eodem anno delatum est corpus S. Anastasiae a Syrmio, et repositum est in templo eius in porticibus Domnini. Timotheus autem Helurus scri pla magni Cyrilli non edita reperiens in multis locis adul teravit , sicuti scribit Petrus Alexandrinus. sequenti vero anno Leo imperator iniqua Proterii morte et iniusta Heluri promotione comperta , mittens Caesaream linguis mutilatis. exilio relegavit eos qui Proterii neci communicaverant : T i motheoveroscelestoadversinilintulit,iudiciumineum di cens inferre antistitibus convenire. qui litteras ad uniuscu iusque provinciae misit episcopos , ut singuli scriberent sibi proprium sensum, utrum quae apud Chalcedonem diffinita sunt sibi placerent, et super Heluri creatione quid dicerent. p.173inter quos et S. Simeoni stylitae et Bardae monacho atque Iacobo miraculorum patratori scripsit, contestans ut ita in dicium controversiarum depromerent, ut essent rationem deo cunctorum domino reddituri. qui omnes unanimiter et con sonanter et Chalcedonensem synodum sanctam esse affirmait, et terminum ab ipsa depromptum admittunt , Timotheum autem consonanter reprobant tanquam homicidam pariter et haereticum. satagebat autem et Gennadius apud imperato rem quo ulcisceretur super his quae temere fuerant perpe trata; cui e diverso resistebat Asper Arianus. porro impe rator pius Helurum quidem apud Gangras exilio relegavit: ipse vero et illic coepit conventicula congregare turbatimes que patrare, quas comperiens imperator rursus eum in exi lium misit apud Chersonam , et consecratus est pro ec epi scopus Alexandriae Timotheus alius cognomento Leuco, qui et Salophacialus nuncupatur, vir orthodoxus et bonus c u n p.1744ctisqueprorsusamabilis. intereavasto incendioContanti nopoli facto, Marcianus oeconomus ascendens super tegulas S. Anastasiae, tenens evangelium, orationibus et lacrmis il laesam domum servavit. sequenti anno cum pictorquidam pingere salvatorem secundum similitudinem Iovis praesum 72 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA P. psisset,arefacta estmanus eius; quem peccatum suum con fessum sanavit Gennadius. aiunt enim quidam historicorum quod crispis et raris capillis schema in salvatore magis ver naculum sit. per idem tempus Leo imperator Zenonein ge- p.175 9 nerum suum magistratum totius Orientis fecit, et Basiliscum fratrem Verinae Augustae magistratum Thracae constituit. Zeno autem veniens Antiochiam invenit episcopum in ea sacrum Martyrium. Petrus autem Cnapheus sequebatur Z e nonem, cum esset presbyter ; qui persuadens Zenoni ut sibi cooperaretur ad conducendos mercede quosdam Apollinarii sectatores, turbationum dena milia excitat contra fidem et Martyrium episcopum ; et anathematizat eos qui non dicunt deum crucifixum esse, et scindens populum Antiochenum addit in trisagio hymno "qui crucifixus es propter nos." quod extunc hodieque apud Theopaschitas dici obtinuit. Martyrius autem ad Leonem imperatorem venit, et susceptusp.176 est cum honore multo, studio Gennadii episcopi Constanti nopoleos. rediens autem Antiochiam, et inveniens populos diffidentes Zenonemque his faventem , coram ecclesia abre nuntiavit episcopatui, dicens "clero non subdito et populo dissidenti et ecclesiae squalenti abrenuntio, servans mihimet sacerdotii dignitatem." quo discedente Petrus Cnapheus in thronumAlexandrinuminsiliit,etmox Ioannemquoque pro movit Apamenum episcopum , qui erat ex depositione. his vero compertis Gennadius cuncta imperatori exponit, et i u bet Petrum Cnaphea exiliari. quod audiens Petrus exilium fuga evasit. electione vero communi Julianus quidam epi scopus Antiochiae promovetur. Eodem anno translatus est apud Alexandriam propheta Helisaeus in monasterium Pauli leprosi: leprosum enim s a navit, et leprosum fecit, et in ea quae leprosi erant trans latus est. Circa haec tempora Anthimus, et Timocles tropariorum factores agnoscebantur. praeterea Cassius quaestor Antio- chenus atque philosophus derogatus est apud imperatorem ut paganus , et iussit imperator examinari e u m a praefecto praetoriorum Constantinopoli. cumque duceretur in Zeuxip pum vinctus retrorsum manibus,dixitad eum Poseus prae fectus "videsne, o Cassi, in quo habitu constitutus sis?" qui ait"video, et non miror:homo enim cum sim,humanas incurri calamitates. sed iudica in m e , ut m e c u m iudicabas.” quibus auditis concio laudavit imperatorem , quo comperto imperator gavisus est et dimisit eum in regionem suam. p.177 11 p.178 6 Mundi anno 5963, divinae incarnationis anno 463, cum p.183 13 EX THEOPHANE. 73 74 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Eudoxia neptis Theodosii sexdecim annos in Africa cum viro suo Honorico fecisset, et puerum Gildericum ex ipso genuis set, difficile ferebatur erga maritum , cum esset Arianus. unde aditu invento fuga lapsa venit Hierosolymam,et ado ratis venerabilibus locis, salutatoque sepulcro Eudociae aviae suae, ac paucis diebus in sancta demorata civitate, mortua est in pace, omnibus sanctae Resurrectioni dimissis. Mundi anno 5967, divinae incarnationis anno 467, B a siliscus in Campo acclamatur imperator. Marcum filium Caesarem fecit, et Zenobiam uxorem suam Augustam coro navit, et statim contra fidem praeliatus est, Zenobia maxime incitante illum ad istud, Timotheumque Helurum revocavit per typum, et Petrum Cnaphea , qui absconsus erat in m o nasterio Acoemetensium. et quotquot alii inimici sancti Chalcedonensis erant concilii, fiducialiter contra veritatem agebant. Helurus autem congregatis inquietis quibusque Alexandrinis, qui Constantinopoli peregrinabantur, de pala tio c u m letania venit in ecclesiam, vectus asino ; qui p e r v e niens in locum qui dicitur Octagonus, expavescens pedem contrivit, et cum confusione reversus est. Basiliscus autem hunc Alexandriam cum typis contra synodum misit, et P e trum Cnaphea Antiochiam, contra veritatem confortans utrumque. Timotheus autem Salophacialus episcopusAle xandrinus, comperiens Timotheum Helurum advenire, reces sit ad monasteria Canopi. multis autem afflictis Helurus T i motheum laedere non valuit, eo quod diligeretur ab omni bus. cumque ingrederetur Helurus Alexandriam, vociferaban p.188tur studiosi eius, illud turpe dicentes "cibasti inimicos tuos, papa." ast sceleratus contra clamabat "etiam vere cibavi.” hic impius etiam Chalcedonense concilium anathematizabat. Iulianus autem Antiochenus episcopus prae tristitia eorum quae fiebant defunctus est. Petrus autem Cnapheus ad sedem perveniens in anathemata et turbationes erupit. hinc caedes hominum et rapinae propter additamentum trisagii factae sunt. praeterea Basiliscus typo generali Chalcedonense a b i e cit concilium, iubens Acacio Constantinopolitano id ipsum facere: sed tota civitas cum mulieribus et liberis in eccle p.189 7siam contra Basiliscum conveniens hoc fieri vetuit. porro clero et monachis Constantinopolitanis pro Chalcedonensi s y n odo propugnantibus , timens Acacius multitudinem cum eis concordare simulabat ; unde coram ambone contra Basili scum et Zenonem acclamabat. Basiliscus autem compertis his,metuens fervorem plebis, e civitate exiit, iubens sena tui neminem loqui cum Acacio. futurum enim erat ut p o pulus incenderet urbem. Daniel autem mirabilis stylites a s p.186 16 EX THEOPHANE: 75 sumptis monachis et populi aemulatoribus exívit contra B a siliscum, et ei cum multa fiducia disputavit, interea Zeno p. cum Areadne ad regiam perveniens urbem susceptus est a populo ac senatu. Basiliscus vero veniens ad ecclesiam, i m periali deposita in divina mensa corona, ad baptisterium c o n fugit cum Zenobia malae opinionis uxore sua. porro Zeno p.194 3 Petrum Cnaphea avertit eo quod Basilisco concurrerit. d e creto autem Orientalis synodi depositus est,et cum eo lo annes, qui post tertium mensem eiectus est, et post eum Stephanus vir venerabilis est Antiochiae profectus episcopus. Petrus autem apud Pityussam in exilium ducturus, sed e d u centes decipiens , confugit ad sanctum Theodorum Euchai tensium. Timotheus autem Helurus inter haec moritur, pro quo Petrus Moggus introducitur, vir malignus et veritatis inimicus, qui iam depositus fuerat. consecratur autem ab uno episcopo , et ipso deposito ; in quem irruentes per z e lum dei monachi triginta solis diebus latrocinaliter eum o b tinentem episcopatum repellunt , et Timotheum iterum S a lophacialem iure throno restituunt. Stephanus interea ele-p.195 7 ctione communi provectus ad Antiochenum episcopatum a Petri Cnaphei sequacibus quasi Nestorianus criminatus est apud Zenonem. sed hunc Orientalis synodus apud Laodi ciam conveniens iussione imperatoris utpote innoxium sedi restituit. Septimo vero imperatoris Zenonis anno , Stephano epi-p.198 20 scopo Antiocheno dormiente , Stephanum pro eo alterum consecravere, quem inimici fidei voto, quo erga Cnaphea flagrabant, in natatorio sancti martyris Barlaae calamis a c u tis t r u c i d a n t e s i n O r o n t e m f l u v i u m p r o i e c e r e , f u r o r e a r m a n tes amentiam. Zeno autem propter illa quae praesumpta sunt in Stephanum, iussit Acacio Constantinopoleos episco pum Antiochiae constituere, qui ordinavit Calandionem.con secraverunt autem et Antiocheni per ignorantiam Ioannem, qui dicebatur Codonatus ; quem Calandio in Tyrum , quae primus thronus est Antiochenae dioeceseos,translatum in thronizavit. eodem anno et Alexandriae Timotheus Salopha- cialus defunctus est, et consecratus est Ioannes Tabennesio tes, vir sanctus et rectorum dogmatum propugnator, qui fue rat Alexandriae presbyter et oeconomus ecclesiae. porro Hillus patricius cum Leontio et reliquis venit ad castellum Papyrii, et educta Verina Augusta in Tarsum Ciliciae fecit eum coronari extra civitatem apud S.Petrum. p.199 11 193 Decimo praeterea Zenonis anno Petri Moggi spudastaep.202 per pecuniam et seductiones persuaserunt Zenoni eiicere loannem Tabennesioten Alexandrinum episcopum tanquam praeter votum eius consecratum, et Petrum Moggum iterum reducere Alexandriam. tunc et enoticum fecit Zeno, ut qui dam aiunt,ab Acacio Constantinopolitano dictatum,etubi que transmisit. Petro autem Moggo ante regressum eius in Alexandriam iussit Zeno communicare Simplicio Romano at que Acacio, qui, videlicet Acacius, scripsit Alexandrinis sus cipere Moggum et Ioannem abiicere. Ioannes vero audita Petri praesentia, licet clerus cum populo exire illum prohi beret, quae praesumenda erant a Petro considerans, sapien ter et sine turbatione recessit. Mundi anno5972, divinae incarnationis anno 472, Theu dericus Valamer , cuius multus inter barbaros et Romanos est sermo utpote fortis et providi, sed nec rationum inexper p.203tis,penes Byzantium quippe obses quondam traditus,opti mis magistrorum adhaesit, cum pater solus Valamer post Attilaefiliosdux esset,sub Leonis imperio,Gothorum.in terea Orientales episcopi scripsere Acacio vituperationes eo quod receperit Moggum in communionem ; qui parvipen dens eos omnes impudenter communicare Moggo coacte fe p.204cit. atvero quierantexregiaurbe,necnon etdeOriente, deprecati sunt Felicem Romanum episcopum, significantes Acacium esse malorum auctorem. inter quos et Ioannes Ale xandrinus eadem dicens Romam profectus est. Felix autem synodo in templo summi apostoli Petri facta duos episcopos et ecclesiae defensorem Constantinopolim misit, scribens Z e noni et Acacio ut Petrum Moggum tanquam haereticum eii ceret ab Alexandria. sequenti vero anno his qui a R o m a missi fuerant apud Abydum Zenonis et Acacii voluntate r e tentis, litterisque ablatis in carcerem missis, comminatus est Zeno illos occidere, nisi Acacio et Petro Moggo communi p.205 cassent. porro Zeno consilio Acacii Orientis episcopos c o gebat subscribere enotico et communicare Petro Moggo. responsales vero Felicis Romani conveniens et pecuniis d e cipiens, Acacio communicare contra quae sibi fuerant i m p e rata persuasit, quanquam e contra ter contestarentur ortho doxi, primum quidem hamo circumponentibus funem , et unum eorum publice instruentibus, secundum autem in li brum immiserunt, et tertium in cophinum olerum imposue runt. Felix autem compertis quae ab apocrisiariis suis gesta sunt, deposuit eos, scribens Acacio depositionem. porro is qui hanc deferebat, effugiens eos qui erant in Abydo,per venit ad monasterium Dii. monachi vero Dii dominico die in sacrario porrexere epistolamAcacio. ast hi qui erant ex parte Acacii peremerunt quosdam ex monachis, qui episto lam dederant, quosdam autem punitos carceri tradidere. 76 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 77 verum Acacius insensate se habuit circa depositionem, n o menque Felicis a diptychis abstulit. praeterea Calandio epi-p.206 scopus Antiochenus asportavit corpus Eustathii magni a P h i lippis, ubi et exilio retentus dormierat, et cum honore multo huic decimo miliario tota civitas obviam venit. hi vero qui se ab ecclesia separaverant propter eundem sanctum, rursus uniti sunt post centum annos dormitionis eius. mortuo sane Acacio c u m Phravitas per tres menses episcopatum tenuis set, scripsit Felici quod ei quidem communicaret, Petro vero Moggo non communicaret. e diverso autem Moggo scripsit quod ei quidem communicaret, Felicem autem Romanum averteret. verum exemplaribus, quae ad Moggum destinata fuerant ab orthodoxis,Felix, antequam apocrisiarii Phravitae cum synodicispervenissent,acceptis,hos cum inhonestate re misit. defuncto autem Phravita Euphemius presbyter et ptochotrophos Neapoleos episcopatum Constantinopoleos te nuit, confestim propriis manibus nomen Moggi delevit a di ptychis, sicque in eis sedens in throno nomen Felicis in scripsit. Mundi anno 5982 , divinae incarnationis anno 482,P e trus Moggus mortuus est Alexandriae , pro quo Athanasius p.207 consecratus est cognomento Cilites. ast imperator Zeno r e quie potitus a barbaris , ab Antiochena Calandionem pellit ecclesia, exulem faciens apud Oasin, Petrumque Cnaphea c o n stituit. Nestorem autem Tarsensem, Cyrum Ieropolitanum, Joannem Cyrestensem,Romanum Chalcedonensem,Eusebium Samosatenum,Iulianum Mopsuestinum, Paulum Constantinen sem, Manum Hermeniensem etAndream Theodosiopolitanum, sub obtentu quidem favoris quasi circa tyrannos exhibiti, sed veritate propter non receptum enoticum abigi praecepit ecclesiis. PetrusautemCnapheusAntiochiamingressusmulta mala operatus est, anathematismos videlicet synodi Chalce donensis, inreprehensibilium deiectiones episcoporum, subro gationes et creationes illicitas, et his similia, ante omnia tris agio hymno addens "Christe rex qui crucifixus pro nobis." Petrus autem iterum veniens amputavit "Christe rex." porro Xenochias servus Satanae dominicam et sanctorum dicebat non recipiendam imaginem. cum enim esset natione Persa `etfortuna servus,dominum suum sub Calandione fugiens villas, quae circa Antiochiam sunt,a fide retrahebat,cum nonessetbaptizatus,seclericumessedicens. huncCalan dio quidem pepulit, Petrus vero Cnapheus episcopum Iera poleos ordinans Philoxenon mutato nomine nuncupavit. cum p.208 autem postmodum eum baptizatum non esse didicisset, "suf ficit" inquit "ei pro baptismo consecratio." Euphemius a u 78 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA tem cum esset orthodoxus, Anastasium silentiarium, qui post haec abusus imperio est, ab ecclesia pepulit ut haereticum et Eutychis consentaneum, quem et turbas excitantem intuens sedile ipsius, quod erat in ecclesia, subvertit, comminatus ei quod nisi cessasset a talibus, tonderet caput eius et turbis traderet publicandum. questus autem apud Zenonem contra p.209 4 illum obtinuit potestatem. sequenti vero anno, quo ageba tur decimus septimus imperii Zenonis annus, Felix synodicis Euphemii receptis ei quidem tanquam orthodoxo appositus est, episcopum autem illum non recepit, eo quod nomen Acacii et successoris Phravitae de diptychis non emiserit, e o dem anno Petro Cnapheo mortuo promotus est episcopus loco eius Palladius presbyter Seleuciensis ecclesiae sanctae primae martyris Theclae, cum quo eiectus est et Ioannes Constantini atque Anastasius silentiarius, qui male post hac . p.2103imperavit. nam Zenone mortuo,Longinoque fratreipsius imperium affectante repulso,Areadnae senatusque consulto ac totius exercitus Anastasias silentiarius pronuntiatus est i m perator;qui cum imperiumsuscepisset,professionem inscri ptis expetitus est ab Euphemio facere non commovendi quic quam ab ecclesia vel de fide, indignum se Christianis et i m perio vocans. vim autem ei faciente imperatrice Areadne atque senatu, suscepit propriae manus eius scriptum,quod reciperet in diffinitionem fidei dogmata Chalcedonensis c o n cilii, et ita coronatus Areadnem ducit ad nuptias, nondum p.211 2ante uxori sociatus. porro anno quo Zeno mortuus est et Anastasius imperare coepit, ab Adam secundum Romanos quidem anni erant 5999,secundum diligentem vero suppu tationem Alexandrinorum 5983. Mundi anno 5984, divinae incarnationis anno 484,A n a stasius imperator Petrum Cnaphea Antiochiam redire ad propriam sedem iubet. sed licet hunc ab exilio revocasset, Antiochiam tamen abire non passus est, Palladium faciens Antiochiae consecrari. Euphemius autem Constantinopolita nus congregatis peregrinis episcopis sanctum praedicavit Chalcedonense concilium. porro Ioannes Tabennesiotes cum esset Romae , audiens quod Anastasius imperaret , venit B y zantium , vicissitudines bonas sperans ab eo, quoniam A l e xandrinaefecerat illumoeconomum,quem etnudum ex nau fragio susceptum sustentare curavit, ita ut faceret eum de calamitate nihil omnino sentire. Anastasius autem audiens quod veniret, fide rupta multaque ingratitudine usus in exi lium praecipit destinandum , nullatenus ab ipso susceptum. porro Ioannes hoc praenoscens R o m a m fugiendo salvatus est. interea facta barbarorum praedonumque ac intestinorum p.212 EX THEOPHANE. 79 bellorum turbatione, his Cono episcopus Apamiae derelictop.213 8 throno in armatum et praetorem taxatus resistit. imperator p.215 3 autem fatigatus eo quod bellum protelaretur, fidenter cre diditEuphemio episcopo quod cuperet pacem, et colligiper egrinos praecipit episcopos quasi pro Hisauris rogaturos. Euphemius autem secretum imperatoris Ioanni patricio reve lavit , socero videlicet Athenodori primatis tyrannidis, qui currens hoc imperatori nuntiavit; quae res in irreconcilia bilem contra Euphemium inimicitiam imperatorem Anasta sium excitavit. unde et Hisaurorum Euphemio congressio nes ascripsit. Euphemio vero quidam insidiantes persuase runt cuidam ante martyrium gladium contra caput eius i n cutere. sed Paulus quidam defensorum ecclesiae plagam qui dem in capite suo recepit et periclitatus est, insidiatorem vero peremit. iterum ergo in Collecta insidiatiEuphemium consiliati sunt interimere , qui privato habita indutus fuga salutem mercatus est. porro Anastasius imperator ab E u phemio professionem suam, de qua praedictum est, violenter extorsit. cuique, victis Hisauris,mandat per Eusebium ma-p.216 12 gistrum dicens "orationes tuae , o magne , amicos tuos fuli gine contaminaverunt." episcopis ergo peregrinis collectis imperator contra Euphemium queritur; qui faventes impe ratori depositionem patriarchae et excommunicationem san ciebant. provehit autem imperator Macedonium episcopum Constantinopoleos, qui tunc scenophylax erat ipsius ecclesiae. populus tamen propter Euphemium dissidebat, et in Hippo dromion currens letanias agebat, quanquam nihil proficere valuerit, imperatore male vincere satagente. porro Mace- p.217 donius nequiter obaudiens Anastasium subscripsit enotico. imperator autem Euphemium in Euchaitam exulem misit; qui verbum *)petiitper Macedonium accipere, ut illaesus m a neret, cum duceretur. iussus autem Macedonius dare ver bum, et ingressurus in baptisterium ad Euphemium, super humerale a se archidiacono praecepit auferre, et ita purus ad Euphemium ingressus feneratusque pecunias dedit Euphe mio, ita ut laudaretur a multis. religiosus enim erat et s a cer, quippe qui a Gennadio fuerat enutritus, cuius et fra truelis erat. eodem anno Athanasio episcopo Alexandrino defuncto consecratus est pro eo Ioannes monachus presbyter * verbum] securitatem. Iustinianus Nov. 7 c. 5 : dilà undè r o v τουςτοὺςκαλουμένουςλόγουςπροχείρως διδόναισπεύδειν.Ve tusinterpres:sedneque haecquaedicunturverbapromptedare festines. idemAnastasiusdevitisPP.inGregorioII:verbum immunitatis expetiit. FABR. 80 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.218 18et oeconomus, cognomento Hemula. praeterea Macedonfus consilio imperatoris unire monasteria regiae urbis satagit, quae scissa fuerant propter enoticon Zenonis. sed non v a lens consilium dedit imperatori , quo peregrinos episcopos convenire et quae Chalcedone bene dogmatizata fuerant in scriptis confirmare faceret. quod et factum est per descri ptam actionem. et hortabatur monasteria ad unitatem, m a ximeque Dii monasterium et Basiani etAcoemetensium atque Matronae, quaeque magis scindebantur ab eo qui recipiebat Zenonis enoticon, et exilia alacriter sustinebant. cum ergo insisterent, consideravit Macedonius magis in propria volun tate dimittere eos quam persecutionem erigere contra illos. Matrona vero sancta adhuc vivens, et non communicans una cum religiosismonachabus quaecum illaerant,propter eno ticon Zenonis , inopinata multa monstravit , Chrysaorio e c clesiae diacono illam cogente. et alia quaedam Sophia v o cata,insignisque inter sanctimoniales, multa passamagnam patientiam demonstravit. porro Theodoricus Afer diaconum habens orthodoxum admodum a se dilectum , qui cum in Arianismum fuisset conversus, Theodorico favens, interemit eum gladio dicens "si deo fidem non servasti,nec mihi ser v a b i s ." P a l l a d i o v e r o e p i s c o p o A n t i o c h e n o d e f u n c t o , i m p e r a t o r elegitFlavianum presbyterum etapocrisiarium ecclesiaeAntio chenae, q u e m aiunt dogmatibus Chalcedonensis concilii a d versatum. praeterea Olympius quidam Arianus, dum inH e lianensium balneo lavaretur crudeliter blasphemans, miserri me in eo mortuus est, quod in imagine est depictum. E u tychianus vero quidam,primus diaetariorum,muneribus sua sus erectam imaginem Olympii deposuit ; qui ab illo die dire corpore tabefactus interiit. Mundi anno 5992 , divinae incarnationis anno 492 , F e stus senator urbis Romae , missus ad Anastasium propter quasdam civiles utilitates, memorias sanctorum apostolorum festivitate maiori petiit celebrari, quod et tenetur usque in praesens. Macedonius autem ad Anastasium Romanum epi scopum synodicum per Festum mittere volens prohibitus est ab imperatore. porro Festus rediturus R o m a m pollicitus est imperatori Anastasio persuadere Anastasio papae Z e n o p.221 nis enoticon recipere ; quem vivum non reperiens corrupit per pecunias multos , et elegit praeter consuetudinem R o manorum episcopum Laurentium quendam,qui ordinatus est ab una parte. orthodoxiores autem consecraverunt S y m m a chum,unum exdiaconibus. hincergo turbationesmultae ac hominum strages et rapinae patratae sunt per annos tres, usquequo videlicet Theodoricus princeps tunc R o m a m tenens, p.220 11 EX THEOPHANE. 81 quamquam Arfanus esset, synodo celebrata locali S y m m a chum quidem episcopum Romae firmavit, Laurentium vero in Nucerina civitate locare praecepit episcopum, qui tamen nullo pacto quiescens sed seditiones commovens a S y m m a cho deponitur et in exilium mittitur, et ita simultas cessavit. eodem anno Anastasius removit auri argentique metalla et venationes, principatusque cum venales essent, gratis pro movebat. Sequenti vero anno cum Romanum pontificatum S y m machus,imperium autem Anastasius regeret, Saracenorum in cursus in Phoenicem et Syriam rursus effectus est, post m o r tem Agari Vadicharino fratre ipsius instar turbinis, et adhuc velocius, discurrente per loca. hoc etiam anno, id est Sym- p.222 3 machi papae primo et imperii Anastasii undecimo , Vulgares per Illyricum etThracem discurrunt, priusquam agnosceren tur. apud Neocaesariam deinde cum futurum esset ut fieret terrae motus, miles iter faciens duos milites super eam vidit, et alium militem post tergum clamantem "conservate d o m u m in qua sepulcrum Gregorii est." cum autem terrae motus factus fuisset, plurima pars civitatis corruit, excepta domo Gregorii thaumaturgi. Mundi anno 5999 , divinae incarnationis anno 499 ,p.230 Anastasius quiete potitus a praeliis,Macedonium patriarcham avertere ab orthodoxa fide satagebat. multi autem episco porum Anastasio gratiam praestantes Chalcedonensi resiste bant concilio, quorum primus erat Eleusius Sasimensis. quendam autem Manichaeum Syrum simul et Persam A n a stasius adduxit a Cyzico in habitu presbyteri, qui aliena ab ecclesiae sanctis imaginibus scribere praesumpsit et fabulosa in palatio Helenianensium, voto imperatoris Manichaeis c o n gratulantis. unde et seditio populi facta est magna. tunc et praefectum Anastasius in collectis et letaniis excogitavit subsequi: timebat enim orthodoxorum seditiones, et factum est in consuetudinem. Xenaiam vero Manis consentaneum uxit Anastasius Constantinopolim tanquam sectatorem suum, quem Macedonius neque communione neque verbo dignum clero monachis et populo conturbato iudicavit. unde et eum Anastasius latenter ab urbe eduxit. Macedonius vero A c h o lium quendam, qui exemerat adversus se machaeram ex sub missione inimicorum suorum , per singulos menses annonas praecepit accipere, super mansuetudine collaudatus. hoc a u tem et in egenis sacrilegis egit. Mundi anno 6001, divinae incarnationis anno 501, Ana-p.232 2 stasius imperator Flavianum Antiochenum episcopum coëgit Theophanes II. 6 82 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA enotico Zenonis subscribere; qui facta synodo episcoporum subdegentium multorum versuum epistolam scripsit,Nicaenam Constantinopolitanam et Ephesinam confitens synodos, Chal cedonensemautemtacuit. reprobavitautemDiodorum,sub dens capitula quattuor , per quae c u m Chalcedonensi a p p a ret non consonare concilio, maxime vocem duarum natura rum impugnans. aiunt praeterea quidam haec Acacii C o n stantinopoleos esse. porro Flavianus secretam epistolam scri psit Anastasio , intentionem eius sectatus. similiter Xenaias impius, qui et praesumptuose gerens addidit his capitulis a n a thema contra divinissimum Leonem Romanum etsynodum ac illis consentientes. at vero Constantinus episcopus Seleuciae Chalcedonensem synodum anathematizabat. porro Flavianus utderogansscripsitimperatori,indicanshaec.imperatorautem indignatus est adversus eum,Constantinum potius etXenaiam suscipiens. Heliae vero episcopo Hierosolymitano scripsit A n a stasius iubens contra Chaldeconensem decernere synodum ; qui rescripsitimperatori anathematizans NestoriumEutychen atque p.233 15Diodorum , et concilium Chalcedonense recipiens. interea monachi quidam haeretici ducenti, venientes ab Oriente B y zantium una cum Severo impio,contraMacedonium atque concilium decertabant. hos Anastasius honorifice suscepit ut veritatis inimicos, et eos qui conturbaverant Orientem, et hic eadem operantes. Ioannes vero Alexandrinus episcopus duo milia librarum auri dare spopondit imperatori, si per fecte eiiceretChalcedonense concilium: imperator autem M a cedonium cogebat apocrisiariis communicare Ioannis, Ioan nemque recipere synodum, neque recipientem neque proii cientem. Macedonius autem restitit, dicens non illis se c o m municaturum , nisi confiteantur matrem et magistram syno dum Chalcedonensem. ceterum Deuterius episcopus Ariano rum Byzantii baptizans quendam virum nomine Barbarum, praeter dominicam traditionem ausus est dicere "baptizatur Barbarus in nomine patris per filium in spiritu sancto ;" et statim lavacrum exsiccatum est. Barbarus vero timore p e r territus fugit,et omnibus notum fecitmiraculum. porro imperator Macedonium Constantinopoleos episcopum coge bat anathematizare Chalcedonense concilium,quemadmodum et Heliam Hierosolymitanum. ast Macedonius absque universali synodo,quae praesulemRomanum haberetepiscopum,impossi bile fore hoc se facere fatebatur. unde inimicus ei effectus p .235 imperator confugientes ad ecclesias violenter extrahere iussit, et ecclesiis haereticorum intemeritatis diffinitiones conces sit: quotquot autem clerici et laici Byzantii erant, apud S c verum et Manichaeos Orientales haereticos vacabant, contra * e EX THEOPHIANE. 83 Macedonium satagentes, porro deifert monachi, qui in P a laestina crant , divina moti aemulatione venere Byzantium contra Severum et monachos qui cum eo erant. Dorotheus autem monachus Alexandrinus multorum versuum librum edidit pro Chalcedonensi concilio, quem dedit Magnae uxori fratris Anastasii, cum esset orthodoxus. ipsa vero Anastasio librum obtulit, sperans per hunc eum fore mutandum ; quem cum legisset et praeter votum suum esse reperisset, Doro theum apud Oasin exilio destinat et librum pro nihilo ducit, eoquodsuperscriptas essetTragoedia,idestprophetiain stantis constitutionis, quemadmodum a magno Basilio aiunt fuisse dictum contra Iulianum. Macedonius autem Flavia num Antiochenum et omnes qui praesumerent dicere quid adversus synodum anathematizavit, et apocrisiarios Flaviani venientes ad se propter quasdam necessitates anathematiza vit et insecutus est. vicesimo sane imperii Anastasii anno synodus apud Sidonem praeparatur. Soterichus enim epi-p.236 Scopus Caesareae Cappadociae a Macedonio consecrandus se in scriptis professus est dogmata Chalcedonensis synodi u t pote diffinitionem fidei recepturum. post haec tamen adeo factus est hostis ut mori velle cerneretur in Oriente cum Xenaia locutus, et ambo pro synodo apud Sidonem efficien da imperatorem petiissent in omnimodam eiectionem sancti Chalcedonensis concilii; quae statuta maturius dissoluta est, imperatore ad hoc Eutropium tribunum mittente , qui et dissoluta ea egit ut Flavianus Antiochenus et Helias Hierosoly mitanus una cum episcopis suis imperatori, quae apud Sido niam gesta fuerant, scriberent. Flavianus vero tres tantum modo synodos et Zenonis enoticon se suscipere scripsit, Chalcedonensis mentionem non faciens. Helias quoque H i e rosolymitanus etiam Chalcedonensem se scripsit abiicere. S o terichus autem Caesariensis et Xenaias contra Flavianum et Heliam suggesserunt imperatori, quod pro eo quod nollent expresse contra synodum Chalcedonensem sententiam ferre, convenerunt ad invicem. Anastasius autem iratus incitavit monachos quosdam falsos convenire apud Antiochiam et a d versus Flavianum insurgere, petentes eum Chalcedonense anathematizareconciliumetDiodorum etTheodorumetIban et Theodoretum ; quod et fecit pusillanimus factus Flavia nas, et contra ecclesiam eos anathematizavit una cum syn odo. codem anno contra Macedonium imperator agebat; etp.237 6 schismatici c u m conductis turbis, in Archangelo palatii et in magna ecclesia psallentes in dominica die trisagion, addebant in eo "qui crucifixus es propter nos," ita ut orthodoxi ex necessitate cum plagis eos insequerentur. imperator vero 84 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA manifesto per schismaticos monachos et clericos et Iulianum Cariae tunc , deinde vero Halicarnassi episcopum, et S e v o rum episcopum,adhuc monachum,impugnabatMacedonium, turpibus e u m publice submittens iniuriis. multitudines a u tem cum mulieribus et liberis abbatibusque orthodoxorum monachorum congregatae clamabant "tempus martyrii, Chri stiani: ne derelinquamus patrem nostrum," iniuriis lacessere imperatorem satagentes ut Manichaeum et indignum i m p e rio; qui metuens clausit ostia palatii, et naves praeparavit ad fugiendum. Macedonium autem , de quo iuraverat non se ultra visurum,tunc rogabat videre, multitudines metuens. hoc interea veniente ad eum , populus hegumenis et m o n a chis protestabatur dicens "patrem nostrum habemus a vobis." scholae vero laudem dicebant ei, cum transiret. ingressus autem ad Anastasium arguit eum ut hostem ecclesiae; qui 238 10simulatus est ei ad horam uniri. verum sequenti anno d e cepit imperator Macedonium per Celerem magistrum, c o m monitorium *) faciens ad eum , in quo se primam quidem et secundam confitebatur suscipere synodum,Ephesinam vero et Chalcedonensem dimisit; quod ingens Macedonio vitupe rium attulit. per hoc enim et enoticon Zenonis recepit, cui etiam consecrandus subscripserat. praeterea Macedonius abiens in Adalmati monasterium in eo clericis et monachis zelatoribus, qui ob id scandalizati fuerant, rationem reddidit per declamatoriam sermonem, quod susciperet sanctam Chal cedonensem synodum, eosque qui hanc non susciperent hae reticos haberet; et comministraverunt ei. imperator autem muneribus persuasit consentaneis ipsius, clericis scilicet et monachis , alium episcopum eligendi; quod et Areadnem et magnos ex senatoribus contristabat : diligebatur enim M a c e donius propter vitae munditiam et dogmatum rectitudinem, licet deceptus fuerit. instruxit autem imperator duos quos dam nequam accusare Macedonium quasi puerorum amato rem pariter et haereticum , et haec porrigere in scriptis praefecto et magistro. similiter autem contra presbyteros et diaconos orthodoxos. iussit autem Celerem magistrum d e ponere violenter eum ab episcopio, clamante Macedonio se prompteresponderenonsoluminpraetoriosed etiaminthea tro. multi vero clericorum in carceres missi sunt : qui autem fugere potuerunt , apud R o m a m et Phoenicem sunt dispersi. Porro impius imperator authenticam chartam Chalce *) commonitorium] Theodorus Balsamo ad synodum Carthaginen sem : κομμονιτόριον ἤτοι τὸ ἔγγραφον ὑπόμνημα. vide ad glos sas Basilicorum. FABR. EX THEOPHANE. 85 donens concilй gestorum per magistrum accipere a M a c e donio et dirumpere satagebat. Macedonius vero signans eam super altare posuit; quam Calopodius eunuchus et oecono mus magnae ecclesiae furto ablatam imperatori detulit. tunc Macedonium nocte educens imperator violenter Chalcedonem p.240 misit, et inde apud Euchaitem exilio relegari praecepit, nihil eorum quae de se obiiciebat quaerere ausus, metuens m u l titudines. postera vero die provehit episcopum Timotheum quendam , presbyterum et vasorum custodem ecclesiae, c o gnomento Lytrobulem et Celonem propter quosdam actus convenientes nominibus ; qui ingressus ecclesias, p r i m u m i m a g i n e s M a c e d o n i i d e p o n e b a t , e t i t a f a c i e b a t m i s s a s *) . I o a n n e m vero Alexandrinum in diptychis ordinavit, eique synodica scri psit. imperator autem perpendens quod sine depositione M a c e donium et sine iudicio in exilium miserit,misso magistro sistere feciteum ultraClaudiopolimHonoriadis,sicque illumabsen tem deponunt,cum idem ipsifuerint accusatores testes et iu dices,praesertim cum iam essetante iudicium pulsus;etper episcopos mittunt depositionem, et presbyterum Cyzicenum. hoscumvidissetMacedonius,priusquamcum illisloqueretur, interrogabat si susciperent synodum Chalcedonensem ; quibus dicentibus "quis enim es?" tunc ipse ait "si Sabbatiani vel Macedoniani deferrent mihi depositionem , convenerat me suscipere." et ita reversi sunt inefficaces, idemque per venit ad Euchaitem. tunc et Flavianum festinabat impera tor a sede Antiochena eiicere, et pro illo Severum manife stum veritatis inimicum inducere. apposuerunt autem ca lumniantes quod ore tantum et non corde synodum anathe matizaverunt. de cetero et consilium acceperunt iudices, qui missi fuerant ab imperatore, pellendi eum et propter turbationem modicum removendi; quo ad Platanos egresso confestim impium Severum constituit, qui ante monachus fuerat in monasterio schismaticorum , iuxta Maiuma Gazae. Flavianum autem apud Petras exilio relegavit. sed et alios nonnullos episcopos ferreis vinculis compeditos una presbyteris et diaconibus. Helias vero Hierosolymitanus d u m cogeretur ab imperatore aut Severo communicare aut ab episcopalu repelli, monachis confortantibus illum , ab epi *)faciebatmissas]Letrovoye. idemdevitisPP.inConstantino: missas imperatori fecit. sic loquebantur antiqui,ut S. Bonifa ciusarchiep.Mogunt.ep.95. Hist.Tripart.interpres1.4mis sas facere in ecclesia, et 1. 6 missas facientes seorsum, et 1. 7 seorsumagebatmissas. sicetiamloquiturf.12c.2.etFlodo ardus hist.Rem.1.2 c.13. idem tamen interpres missas celebrare dixit 1. 10 c.23. FABR. p.241 cum 86 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA scopatu proiici magis elegit, et consecratus est pro eo Ioan nes ex staurophylacibus quidam, qui spopondit facere quae p.242 12cunque vellent: verum consecratus neutrum fecit. impera tor autem Anastasius una cum Timotheo scelesto Constan tinopolitano episcopo multa mala monachis clericis ac laicis, qui pro Macedonio proque synodo defensanda persevera bant , ostendit, ita ut apud Oasim Thebaidis multos exilio relegaret. qui Timotheus synodica et Macedonii depositio nem singularum episcopis civitatum ad subscribendum trans misit, quorum alii, fortiores scilicet, ad utrumque restite rant, alii vero utrisque scripturis timore imperatoris p e r territisubscripserunt.porro medii depositioniMacedonii non p.243subscribentes, Timothei synodicis subscripserunt; quod id ipsum erat , licet eis distare videretur. volens sane T i m o theusSeverinomen indiptychisordinareetFlavianieiicere, prohibitus est a populo : Severi namque communionem omnes orthodoxi fugiebant,et maxime monachi; quibus cum mul titudine rusticorum panitis multos occidit, altaria subvertens et sacra orthodoxorum vasa utsacrilegus conflans.Iulianavero, illustrissimafemina,quaetemplumdeigenitricisapudHonora tas construxerat, valde pro Chalcedonensi synodo satagebat, ita uteinecimperatorquidem,multasadversus eamversutiasad inveniens,Timotheo communicare persuadere valuerit. sed nec ipse Timotheus frequenter ad eam pergens hoc ei potuit p e r suadere.Pompeium quoqueconsobrinumillius,ethuiusuxorem, quae mulier erat ornata et concedendis beneficiis vacans,multis imperator angustiis humiliabat ut zelatores synodi et eos qui Macedonio largiebantur in exilio quae necessaria erant. hi vero qui Alexandriam missi fuerant a Timotheo ad Ioannem Nicaeotem, super ambonem Chalcedonense anathematizavere concilium. defuncto autem hegumeno monasterii Dii venit Timotheus ordinaturus hegumenum : is autem qui p r o m o p.244vendus erat, dixit se non suscepturum benedictionem a viro qui Chalcedonensem synodum sperneret. ad haec Timotheus ait "anathema omni homini Chalcedonense non suscipienti concilium;" et tum ille provehi ab ipso convenit. praeterea Ioannes archidiaconus Timothei, cum esset Manichaeus, con viciis affecit Timotheum, et imperatori quod dixerat indica vit. ast imperator ignominiose ac dire Timotheum in fa ciem conveniens negantem invenit, et e contra eos anathe matizantem qui Chalcedonensem synodum recepissent. porro Ioannes Alexandrinus inhibuit Aegyptios ascendere Hieroso lymam, ut non communicarent in exaltatione Chalcedonensi concilio. terribilia vero quaedam ab his qui a daemonio tenebantur facta sunt Hierosolymis tunc. Anastasius enim EX THEOPHANE. 87 cuplens fleri dux Palaestinao , pollicitus est imperatori , ulsi persuaderet Ioanni, post Heliam Hierosolymitano episcopo, communicare Severo, dare trecentas libras auri. accepto vero principatu venit Hierosolymam , Ioannemque sibi non obedientem misit in carcerem. Zacharias vero quidem prin ceps Palaestinae, deo amabilis vir, suggessit episcopo, zelo d i vino ductus, duci repromittendi se quae illi placerent actu rum, dummodo restitueretur in throno suo; quo se absol-p. vente ac restituente, collectis monachis in templo S. Ste phani ascendit super ambonem, et anathematizavit Nestorium et Eutychen et Severum atque Soterium , pronuntians san ctas et universales quattuor synodos. aderat autem et H y patius filius fratris imperatoris , non communicans omnino Severo. hic cum tunc communicaret Ioanni, auri libras cen tum dedit S. Theodosio , qui erat exarchus monasteriorum, ad distribuendum has monachis qui rectae fidei erant et Chalcedonensis concilii zelo fervebant. imperator autem quosdam ex principibus praecepit in templo S. Theodori Sphoracii super ambonem trisagii additamentum admittere, Ita ut multitudines indignatae per diem letaniae illinc egre derentur, quando et Timotheum per commonitorium scri ptum omnibus ecclesiis praecepit trisagium in letaniis cum additamento dicendum, quod multi metuentes fecerunt. nachi vero alium psalmum psallendo venerunt. hos autem populus videns clamavit "bene venerunt orthodoxi," simul tasque multa facta est et incendium domorum multarum ac 245 homicidia dena milia, turba vociferante adversus Anastasiump.246 et Vitalianum imperatorem petente, ita ut fugeret Anastasius et latitaret, ab ipsaque Areadne laceraretur iniuriis utpote multorum causa malorum Christianis effectus. Alamundaro autem principe Saracenorum gentis baptizato, Severus duos episcopos macula suae pravitatis infectos direxit ei c o m m u nicandi. dei autem providentia ille ab orthodoxis baptiza tus fuerat, qui recipiebant concilium. cumque Severi epi scopi subvertere principem a vero dogmate festinarent, m i rabiliter eos arguit Alamundarus huiuscemodi fabula. ait enim ad illos: " litteras" inquit "accepi hodie, quia Michael archangelus mortuus est." illis vero dicentibus hoe impos sibile fore, ait princeps "et quomodo deus secundum vos nudus crucifixus est, nisi naturarum esset duarum Christus, quandoquidem nec angelus moritur?" et ita cum confusione Severi recesserunt episcopi. porro Cabades quosdam Chri stianos, qui erant in Perside, poplite euervavit, qui tamen postmodum ambulaverunt. Vicesimo tertio imperii Anastasii anno Hormisda papap.247 mo vendens. *)fiendum]Flodoardus hist.Rem.1 13:fiendumqueseChristianum vovisset. vide Vossium de vitiis sermonis 4 30 circa finem FABR . p.249 3 p.248 S sent ita fiendum *), facta est pax, et ad propria rediit. H o r 88 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Romanus pontificium gerit. Vitalianus autem,quem popu lus imperatorem expetiverat , accepta tota Thracia Scythia et Mysia, Vulgares habens secum et multitudinem Hunnorum, cepit Anchialum et Odyssopolim. comprehendit autem et Cyrillum magistrum militum Thraciae, et pervenit praedas gerendo usque Byzantium , parcens vero civitati apud S o sthenium castra metatus est. Anastasius autem desperatione consternatus mittit ex senatu quosdam , rogans eum pacisci et iurare una cum senatu, quod ab exilio episcopos revoca ret apud Heracliam Thracae. porro Vitalianus addidit ut et principes uniuscuiusque scholae iurarent istud ; sed et Macedonius et Flavianus, qui nequiter pulsi fuerant, suos r e ciperent thronos, similiter et reliqui omnes episcopi, et ita celebraretur synodus, Romano et cunctis episcopis conveni entibus, et communi iudicio probarentur quae adversus o r thodoxos sunt praesumpta. itaque cum haec imperator se natus et reliqui principes populique iurassent et confirmas misda vero Romanus episcopus , molestiis fatigatus a T h e o dorico Vitaliano favente, Ennodium episcopum misit et V i talianum archidiaconum ad synodum celebrandum apud H e racliam. venere autem et episcopi ex diversis locis fere d u centi, qui illusi ab iniquo imperatore ac Timotheo episcopo Constantinopolitano recessere inefficaces. impius quidem i m perator pacta transgrediens clam intimavit Romano papae ne veniret:miserat enimVitalianosacram,quo transmitteret eam Romam , ut papa proficisceretur ad celebrandam apud Heracliam synodum. omnis autem populus atque senatus in praesentia maledicebat Anastasio tanquam periuro. porro Vitalianus indignatus adversus Anastasium ob periurium multa mala exercitibus Anastasii et reliquae rei publicae d e m o n stravit, occidens,rapiens, armis exuens, etpostremo ad iniuriam eius unumquemque militem uno aereo nummo Mundi anno 6008, divinae incarnationis anno 508,Hunni, qui dicuntur Saber , transeuntes Caspias portas, Armeniam et Cappadociam, Galatiam et Pontum depopulati sunt , ita ut Euchaitam quoque pervaderent. unde et fugiens M a c e donius, propemodum periclitaturus , salvatus est apud G a n gras. quo comperto Anastasius amare illic eum custodiri praecepit , mittens , ut aiunt, qui c u m occideret. defunctus EX THEOPHANE. 89 autem apud Gangras positus est in templo sancti martyris Callinici iuxta reliquias eius , multas sanitates efficiens; qui cum exanimis iaceret,manu fertur se signaculo crucis signasse. Theodorus autem quidam ex his qui cum eo erant, vidit cum in somnis sibi dicentem "excipe, et abiens lege Anasta sio, et dic, ego quidem vado ad patres meos, quorum fidem servavi, non cessabo autem increscens domino,usquequo v e niasetiniudiciumingrediamur." eodemannoAlexandriae multi viri et mulieres et pueri atrociter a daemonibus o b sessirepentelatrabant.insomnis autem quidamviditquen-p.250 dam dicentem quia propter anathematismos synodi patiun tur ista. porro monachi heremi zelo divino moti, quattuor contestationes componentes, duas quidem ex his misere i m peratori, unam vero principibus regionis et unam episcopo Hierosolymitano loanni, protestantes neque sanctam se Chal cedonensem synodum praevaricaturos neque impio Severo communicaturos, quin et se promptam habere mortem,in cendentes et sancta loca. sane Thessalonicensi episcopo c o m municante ob metum imperatoris Timotheo Constantinopo litano episcopo , quadraginta episcopi Illyrici et Graeciae convenientes in unum per professionem in scriptis factam, ut a proprio metropolitano discessere ab eo ; et R o m a m mittentes Romano communicare in scriptis professi sunt. episcopum autem Thessalonicensem Theodorus historicus p a triarcham nominat irrationabiliter, nesciens qua pro causa. Vicesimo imperii Anastasii anno Ioanne Nicaeote Ale xandrino antistite haeretico mortuo , Dioscorus iunior, Ti-p.251 mothei Heluri consobrinus, praelatus est episcopus Alexan driae. cum autem venissetByzantium, pro Alexandrinis apud imperatorem intercessurus propter occisionem filii Calliopii Augustalis, ab orthodoxis publice conviciis appetebatur, cum procederet, existimantibus eum contra recta dogmata adve nisse. ergo cum ob homicidium intercessisset,cum festina tione discessit. causa vero caedis ista fuit. cum Dioscorus m a nus impositionem accepisset, recessere multitudines rustico rum, dicentes quia nisi secundum quod sanctorum continent apostolorum canones fiat, non recipietur episcopus: princeps enim inthronizaverat eum. Dioscorusautem venit ad S.Mar cum, et venientes clerici induerunt eum secundo, et iterum consecraverunt. et ita veniens ad S. Ioannem perfecit col lectam. cum autem esset illic Theodosius filius Calliopii Augustalis et Acacius magister militum, turbae turbatae c o e pere iniuriis afficere Augustalium , eo quod laudaret i m peratorem Anastasium. cum vero iurgium motum fuisset, insilientes quidam a sede filium Augustalis deposuerunt, et 90 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA VicesimoseptimoimperiiAnastasiianno viditidem impera torinvisuvirum terribilem,portantemcodicem;quihuncape p.233riens,etinveniens nomen imperatoris,dicit ei "ecce propter malam fidem tuam deleo quattuordecim," et delevit eos. e x pergefactus autem , et advocato Adamantio praeposito, dixit ci visionem. "et ego" ait "vidi haec ista nocte, quia assi stenti mihi imperio tuo porcus magnus veniens, et compre hensa praetexta mea , proiecit me in terram et interemit." convocato ergo Proculo coniectore *) edixit ei quae fuerant visa; qui quod ambo forent post paululum morituri prae dixit. Timotheo vero Constantinopoleos episcopo mortuo, Ioannem Cappadocem episcopum et syncellum Constantino poleos episcopum creaverunt. hic consecratus tertio die paschae apostolicam indutus est stolam, populus autem i n stantiam multam agebat ut Ioannes anathematizaret Severum . porro eodem anno mortuus est impius Anastasius, et i m p e ravit piusIustinus pro eo,virsenioretmultum peritus, qui a militibus incipiens usque ad senatum profecit, Illyricus g e nere. quidam autem aiunt quod divino fulmine percussus Anastasius periisset. Mundi anno 6011, divinae incarnationis anno 511,anno p.254 9imperii Iustini primo,Vitalianus post mortem Anastasii eidem imperatori valde familiaris effectus est , ita ut consul a p p e l *)coniectore]Glossac oveLooxolins coniector,somnisolutor,so maioruminterpres.v.Plaut.Curcul.act.2sc.1et2. FABR. vit eum. interemerunteum. atveroAcaciusmagistermilitum,quot p.252quot capere potuit, interfecit. haec audiens imperator ira tus est adversus eos. porro Dioscorus interveniens mitiga inter Indos vero et Persas castrum est nomine Zubdaber, ubi multas pecunias et lapides pretiosos esse C a bades rex Persarum ediscens, quaerebat hoc comprehendere. daemones autem loco insidentes prohibebant illum aggredi. omni ergo mota excogitatione magorum suorum, deindeque Iudaeorum consilio frustratus, credidit per orationem Chri stianorum , quae fit ad deum, huic dominari; et episcopum quendam Christianorum, qui apud Persas erant, super hoc deprecatus est. qui collecta celebrata divinorum mysterio rum participatus est, et accedens ad locum daemones, qui illi inerant , pepulit , et sine labore castrum Cabadi tradidit. stupefactus autem super hoc signo Cabades prima cathedra episcopum honoravit, cum usque ad illud tempus Manichaei atque Iudaei praesiderent ; porro volentibus baptizari licen tiam praebuit. EX THEOPHANE. 91 laretur, fiduclamque tantam apud imperatorem haberet ut etiam Severum praecipereteiicietinterimi:nimis enim erat orthodoxus Vitalianus. quo audito Severus fugit, et Iulianus Alicarnassi episcopus. Aegyptum abeuntes, hanc conturba verunt,sermonem decorruptibili etincorruptibilicommo ventes, d u m Alexandriae Dioscorus esset episcopus. episcopi autem et clerici Romam venientes, auctoritate ab Hormisda Romano episcopo studio Vitaliani percepta,cum adhuc vi-p.255 veret loannes Cappadox episcopusConstantinopolitanus,san ctam Chalcedonensem synodum in diptychis ordinaverunt, una cum aliis sacris tribus conciliis. cum vero Severus i m pius fuga lapsus esset effectus, Paulus consecratus est Antio chiae, et donavit imperator civitati Antiochenae mille libras auri. sed et ceteris urbibus benevolentiam praestitit, inhi bens quoque et publicas perturbationes. Xenaiam vero, qui et Philoxenus dicebatur,episcopumIerapoleos,cum essetM a nichaeus,etPetrum Apamiae cum omnibus ipsius maculae participibus exilio relegavit. revocavit autem omnes quot quot iniuste fuerant ab Anastasio exules constituti. sed etp.256 Appionem patricium, quem in Nicaena civitate in presbyte rum consecraverat, quemque imperator, ut revera pruden tem, praefectum fecit praetoriorum. sequenti autem anno Joanne Cappadociae Constantinopolitano episcopo defuncto, Epiphanius presbyter ipsius ecclesiae atque syncellus p r o m o tus est; similiter et Hormisda Romano dormiente Ioannes episcopatum suscepit. Tertio Iustini principis anno , bello moto inter Roma-p.257 9 nos et Persas, misit idem Iustinus legatos et munera ad Z e licben regem Hunnorum ; et repromisit cum iuramentis se imperatori contra Persas auxilium praestaturum. mittente autem et Cabade repromisit et ipsi. hoc sane Iustinus edi scens tristatus est valde. porro direxit ad Persas Zelicbes viginti milia ad expugnandum Romanos. at vero Iustinus destinavit Cabadi regi Persarum legationem pro pace , et quasi super alio quodam scribens etiam de Zelicbe significa vit, quia opitulationis iuramenta cum Romanis habet, quia et munera accepit multa , et vult proditor Persarum fieri, et quia oportet nos, cum simus fratres, ad amicitiam venire, et non a canibus istis illudi. tunc Cabades accersiens se creto Zelicben, sciscitatus est si accepisset a Romanis m u n e ra, hortatus adversus Persas ; qui dixit "etiam." et iratus Cabades occidit eum, et per noctem missa multitudine Per sarum interfecit populum eius, suspicatus quod dolo venis sent ad illum; quotquot autem potuerunt fugere, redierunt ad propria. praeterea Euphrasius Antiochenus Chalcedonen- p.258 8 92 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA sem synodum exclusit a diptychls, sed et nomen Hormisdae papaeRomani. posthaecverotimensquattorconciliacon firmavit. Quinto anno imperii Iustini Zathus rex Lazorum , rece dens a regno Persarum regnante Cabade et Zathum amante, qui etiam illum in regem Lazorum provexerat,venit Byzan tium ad Iustinum , et rogavit eum ut fieret Christianus et ab ipso appellaretur imperator Lazorum. at imperator cum gaudio illo suscepto, illuminavit *) eum et filium appellavit. provectus autem imperator Lazorum a Iustino portavit c o ronam et chlamydem imperatoriam albam. quo comperto Cabades rex Persarum significavit imperatori Justino, dicens quia cum amicitia et pax sit inter nos, quae inimicorum sunt agis, et eos qui sub potestate Persarum a saeculo erant assumpsisti. qui remisit ei "nos quenquam subiectorum i m perio tuo neque assumpsimus neque subvertimus. sed ascen dens Zathus ad imperialia nostra procidens deprecatus est at ab scelesto et pagano dogmate impiisque sacrificiis et e r rore daemonum liberaretur, et accederet ad conditorem omniumdeum,etfieretChristianus. huncnosbaptizantes p.260 19absolvimus ad propriam regionem." ex tunc ergo facta est inimicitia inter Romanos et Persas. eodem quoque anno gesta sunt quae circa S. Arethan provenerunt. Sexto imperii Iustini anno Theuderichus R o m a m tenens, et ea quae Arii sunt sapiens, coëgit Ioannem papam venire Byzantium ad imperatorem Iustinum etintercedere pro Aria nis, ut non compelleret illos ab haeresi sua discedere. nam et Theuderichus hoc in orthodoxos , qui in Italia erant, f a cere minabatur. Ioannes vero Byzantium veniens,etinvi tatus ab Epiphanio patriarcha, non consentit, usquequo E p i phanio praesideret utpotepapaRomanus. qui omnibus qui dem episcopis communicavit , Timotheo vero Alexandrino non communicavit. Cabades autem Persarum rex, filius P e rozi, multa milia Manichaeorum cum episcopo eorum Inda zaro una die peremit,una cum senatoribus Persis,qui sen sus eorum erant. filium enim eius, nomine Pthasuarsan, Manichaei a puero instruentes et sui sensus efficientes repro mittebant ei, dicentes quia pater tuus senuit, et si contige riteum mori,principesmagorum unum fratrumtuorumfa p.262cient imperatorem , eo quod teneat dogma ipsorum. aulem possumus per orationes nostras suadere patri tuo a b *)illuminavit]ἐφώτισεν. φωτίζειν in scriptis patrum accipitur pro baptizare.v.Gregor.Naz.ɛistòåɣiovßántioμa. FABR. p.2599 p.261 4 nos EX THEOPHANE. 93 renuntiare Imperto , et te promovere , ut ubique confirmes dogma Manichaeorum. qui repromisit hoc facere, si i m perasset. cum autem haec Cabades cognovisset,iussit con ventum fieri quasi facturus filium suum Pthasuarsan impera torem, et omnes iubens Manichaeos una cum episcopo eorum et mulieribus et liberis adesse conventui, similiter et princi pem magorum Glonazen et magos, et Christianorum episco pum Boazanen,dilectumaCabadeutpotemedicumoptimum. et convocatis Manichaeis ait "gaudeo super dogmate vestro, etvolodare,dum vivo,filiummeumPthasuarsanetconsen taneum vestrum. sed segregate vosmet ipsos ad recipiendum eum." qui freti fiducia semet ipsos segregaverunt. Caba des autem praecipiens exercitus suos ingredi, omnes conci dit gladiis cum episcopo eorum, sub conspectu principis m a gorum et Christianorum antistitis. Mundi anno 6019, divinae incarnationis anno 519, cum p.265 17 terrae motus apud Antiochiam adhuc teneretur, Euphrasins episcopus obrutus est a terrae motu et mortuus est,et omnis domus et ecclesia cecidit, et pulcritudo civitatis exterminata est: non enim facta est talis divinitus ultio in alia civitate per omnes generationes. ast piissimus imperator Iustinus his cognitis plurimum animo doluit, ita ut ablato diademate a capite suo et purpura lugeret in sacco sedens per dies m u l tos, adeo ut in die festo procedens ad ecclesiam non passus sit portare coronam vel chlamydem. porro mense Aprilis eiusdem quintae indictionis aegrotus imperator Iustinus effe ctus provexit, d u m adhuc viveret, in imperatorem Justinia num nepotem *) suum, qui et coimperavit ei mensibus 4. mense autem Augusto eiusdem quintae indictionis Justinus obiit. eodem autem anno singulare imperium Justinianusp.267 7 obtinuit. rex autem Helurorum, Gractes nomine, ad R o m a nos confluxit, et venit Constantinopolim cum populo suo, et petiit imperatorem quo fieret Christianus ; qui baptizatum in Theophaniis suscepit eum ex baptismate , repromittentem auxiliari ei in quibuscunque voluisset. eodem anno adhaesitp.269 3 Romanis mulier quaedam ex Hunnis, qui dicuntur Saber, barbara,nomine Boazer, vidua, habens secum Hunnorum milia centum. tum et rex Hunnorum qui sunt iuxta Bos phorum , nomine Gorda, accessit ad imperatorem, et factus nepotem] avepov, ut tunc loquebantur, i.e. sororis suae filium. Gregorius Turon. hist. 1 18: Octavianus Iulii Caesaris nepos, quem Augustum vocant.et 3 18: parvipendens de interfectione nepotum loquiturdeChlotario,quifiliosfratrisocciderat.vide Vossium de vitiis sermonis 1 27. FABR. p.268 6 94 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA existat. Eodem anno passa est a divina indignatione rursus A n tiochia, post duos annos prioris passionis, et factus est ter rae motus magnus et tempestas gravissima. et letaniam f a ciebant qui remanserant omnes , discalceati, clamantes kyrie eleison,etproiicientessepronossupernives. apparuitau tem in visu cuidam dei cultori homini , ut diceret omnibus residuis quod superscriberent in superliminaribus suis "Chri stus nobiscum, state." quo facto stetit ira dei. et rursus imperator et Augusta multas pecunias donaverunt in recu perationem et aedificationem Antiochensium civitatis, quam p.273 9 et cognominavit Theopolim. porro 12 kal. Apriliarum 7 i n dictionis irruit Alamundarus Zecius, regulus Saracenorum, et depraedatus est primam Syriam usque ad terminos Antio chiae in locum qui dicebatur Litargum, et occidit multos, et incendit exteriora Chalcedonis. et audientes primores R o manorum exierunt adversus eum. quo comperto Saraceni p.274 7una cum Persis,sumpta praeda cum captivis,fugerunt,prae terca Samaritac et ludaei in Palaestina imperatorem q u e n dam Iulianum coronantes , et arma contra Christianos m o ventes, rapinas et homicidia et incendia operati sunt; quos deus tradidit in manus Justiniani, et interemit omnes, et d e p.276 14collavitIulianum tyrannum. interea tertio imperii sui anno * hereditare]vetusinterpresepistolaeadPhiladelph.quaeS.Igna tio adscribitur: regnum dei non hereditabit. FABR. Christianus susceptus est ab imperatore; et multis ci prao p.270stitis donis misit eum in regionem ipsius ad Romanas res custodiendas et Bosphorum civitatem, quae pro eo quod R o manis boves per singulos annos pro pecuniis inferebat , B o s phorus appellata est. locavit autem et numerum militum Romanorum et tribunorum custodire civitatem propterH u n p.271 6nos, et exigere tributa boum. promulgavit autem formain imperator de episcopis et oeconomis et orphanotrophis et xenodochis , ne hereditates possiderent nisi quae priusquam proveherentur habuisse probarentur, de quibus et testamen tam emittere potuissent. ab hora vero qua promoverentur, neminem habere licentiam disponendi,sed omnia ipsiusve p.272nerabilemdomum hereditari. etexposuitimperatorleges validas contra libidinosos, et multi puniti sunt, et factus est timor multus et cautela. renovavit etiam contrarias leges, facienssingularemcodicem,etvocans eumnovellasconsti tutiones, in quibus non permittit principem in locis, quibus praeest, emere possessionem aut aedificare d o m u m aut h e reditare *) extraneam personam, nisi quis sibi cognatus EX THEOPHANE. 95 Iustinianus imperator promulgavit no militarent pagani nec haeretici, nisi soli orthodoxi Christiani, dans illis et indutias usque ad menses tres ad conversionem. Septimo imperii Iustiniani anno facta sunt Vandalica bella, et recepit Belisarius Africam. denique Vandali sub Arcadio et Honorio ad Hispaniam venientes cum Godigisclo p.287 5 rege suo, et ex ea in Libyam transeuntes, hanc comprehen derunt. Godigisclo vero mortuo Gizerichus eius principatum suscepit. cui successit Honorichus filius eius, regnum ade ptus ; qui multa mala Christianis qui in Libya erant osten dit, et arianizare coëgit, et multos occidit, et linguam a gutturequorundam abscidit,quietiamdeigratiapostealo quebantur. episcopus autem quidam Orientalis partis im- p.291 3 peratorem Iustinianum deterruit, dicens ex deo sibi visionem factam , iubentem sibi ad imperatorem accedere , et postu lare ut Christianos qui erant in Libya liberaret a tyrannis. quibus imperator auditis retinere mentem ultra non potuit, sed tam exercitum et naves armis circumdedit et victualia *) praeparavit , Belisariumque in procinctu esse praecepit in Libyam praetorem mittendum, quem et praetorem impera tor principaliter, et in omnibus statuit. erat autem cum eo etProcopius,harumrerumconscriptor. proficiscentesau tem a regiaurbe adieruntAbydum. Belisariusvero curabat quatinus universus stolus simul navigaret et in praedium idem ipsum diverteret, cumque ad Siciliam pervenisset, m i sit Procopium conscriptorem Syracusam , si forte inveniret quosdam qui se in Libyam ducerent. ipse vero stolo acce pto ad Caucanam properavit villam, 200 a Syracusa stadiis differentem. Procopius ergo Syracusam ingressus escas emit apud Amalasuntham, uxorem Theuderichi, matrem autem Atalarichi regis Italiae, amicitiam erga Iustinianum habentem. consecutus quoque est inopinate virum qui sibi fuerat a m i cus a puero, quique experimentum habens Libyae locorum et maris, tres tantum dies transierant ex quo Carthagine v e nerat. et asseverabat omnem securitateinhabereillos,et haud metuere quenquam illorum quod adversus se movere tur exercitus, ita ut a quattuor mansionibus **) maris Gelimer moraretur. hunc ergo assumptum Procopius ad Caucana *)victualia]commeatum,victuinecessaria.GlossaeDosithei:alimo nia,victualia.Flodoardus hist.eccl. Rem.2 11: sufficientiavi ctualia constituit. FABR **) mansionibus] Sulpicius Severus in Martino : sedecim mansionibus p.293 abest. plura de mansionibus dico ad tit. 3 dictae collectionis. FABR. 96 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA perveniens Belisario praesentavit. quibus compertis Belisarius p.294transmeavit,et exiit in quoddam praedium; aggeremque ac vallum profundum facientes castra metati sunt. ubi et cum locus inaquosus esset,vallo effosso terra protulit aquam ad omnem utilitatem, tam animantibus quam exercitibus. se quenti vero die populus ad praedam prorupit. praetor a u tem his accersitis haec ad eos locutus est "violentiam qui dem inferre alienisque pasci iniustitia est in omni tempore, maximeque nobis in periculis constitutis. ego enim in hoc fisus in hanc vos terram transvexi, ut iustitia et opere bono tam deum placemus quam Afros ad nosmet attrahere procure mus. haec autem vestra intemperantia in contrarium vobis proveniet, et aget ut Afri Vandalis auxilientur. sed acquie scentes verbo meo , ementes escas asportate, et neque iniusti esse videamini neque amicitiam Afrorum in inimicitiam c o n vertatis, sed deum potius placare studete. cessate insilire in aliena,etlucrumexcutitepericulisplenum." mittensautem p.295Belisarius electum exercitum urbem sine labore comprehen dit. noctu enim ad eam accedentes , et una cum introeun tibus plaustris rusticorum ingredientes, hauc obtinuerunt. et cum dies factus fuisset, tam sacerdotem quam huius primos captantes ad praetorem destinaverunt. Belisarius itaque Carthagine capta commonebat milites dicens "videte quanta prospera facta sunt nobis, quoniam sobrietatem erga Afros ostendimus. videte honestatem in Carthagine conservare, et ne quis quenquam opprimat, nec quicquam ipsius surripiat. cum enim multa mala fuissent a Vandalis barbaris viris perpessi, imperator noster ad auxi liandum eis nos misit et ad libertatem donandam." haec p.300commonens Carthaginem introivit, et ascendens palatium in Gelimeris solio sedit. ad quem accesserunt negotiatores C a r thaginis , et quotquot iuxta mare manebant , queritantes se rapinamaclassibuspertulisse. atveroCalonymum,navium principem, iuramento constrinxit quatinus omnia quae rapta fuerant asportaret et propriis dominis redderet ; qui defrau dans ex eis et periurans non post multum vindictam exol vit: nam extra sensum effectus suam ipsius linguam c o m e dens obiit. ita vero praetor sine tumultu urbem possidebat, ut nec iniuriam quampiam inferrethomini, nec inforo quos piam obserare domum contingeret,sed ementes milites m a n ducabant et laetabantur. Cos vero Vandalos qui ad sacra confugerant, fide praestita educebat. murorum autem civi tatis diligentiam exhibebat , c u m antea negligentia ruerent. porro dicebant et vetus verbum Carthagine dictum, videlicet Gamma persequetur Beta,nunc esse perfectum prius enim p.299 13 EX THEOPHANE. 97 * quaecunque]Catoap.A.Gellium1322:quiamultaegeo. Plau tusMenaechm.act.1 sc.2:nec quidquam eges. Priscianus 1.18: nostri, egeo illius rei et illam rem et illa re. FABR. 305 8 306 vero Belisariusp.301 Gezerichus Bonifacium insecutus est, nunc Gelimerem, praeterea tot pecunias multitudo reperit quot p.304 14 in nullo loco unquam esse contigerat. denique Romanorum principatum depopulantes pecunias multas in Libyam trans tulerunt. et cum ipsa regio optima et fecunda esset, pecu niarum reditus eis effecti sunt multi. nonaginta quippe et quinque annis Vandali Libyam tenuerunt; et cum multas di vitias collegissent, in illa die in Romanorum manus omnesp. divitiae redierunt. in tribus enim mensibus cum pugnasset Belisarius , id est a calendis Octobribus usque ad calendas Decembrias,totamLibyamsubdidit. misitautemIoannem Armenium cum ducentis electis persequi Gelimerem , donec eum vivum aut mortuum comprehenderet ; qui praeoccupans Gelimerem comprehensurus erat, nisi res contigisset huius modi, Huliares quidam ex Belisarii armigeris erat cum Io anne; qui vino inebriatus, videns avem super arborem in sidentem, tenso arcu iecit adversus avem. et avem quidem consecutus non est, Ioannem vero retro in cervice percus sit; qui plagatus mortuus est, multum luctum tam impera toriJustiniano et Belisario quam cunctis Romanis et Cartha ginensibus derelinquens. taliter Gelimer effugiens illa die ad Maurusios properavit ; quem Belisarius persecutus in Papua monte, in novissimis Numidiae , circumclusit, hunc obsidens. per hiemem,deficientibusei omnibus necessariis:panis enim apud Maurusios non fit neque vinum neque oleum,sed far et hordeum immaturum , ut irrationabilia animalia, come-P. dunt. his Gelimer incidens scribit ad Faran, quem dimise rat Belisarius ad custodiendum eum , ut mitteret sibi citha ram et panem unum et spongiam. Faras autem haesitabat quidnam esset hoc, donec qui detulerat epistolam dixit quia panem quidem desiderat videre Gelimer , non videns panem ex quo ascendit in montem, spongiam autem propter oculos non lotos ac per hoc laesos , quatenus hos sinceros spongia reddat, porro citharam, ut calamitatem et lamentetur et d e fleat. his auditis Faras condolens, et fortunam humanam deplorans, secundum eius scripta faciebat, et omnia mittebat quaecunque *) Gelimer egebat. praeterea cum hiems trans iisset, metuens Gelimer obsidionem Romanorum , et cogna torum misertus filiorum, qui vermes in eadem miseria fe cerant , dissolutus est mente , et ad Faran rescripsit quod fidei verbo recepto ipse, et qui secum erant , ad Belisa 7 Theophanes 11. 98 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA : rium properarent. quo hunc certum iureiurando reddente, p.307 7 assumptis omnibus Carthaginem venit. Belisarius autem hunc gratanter recepit. at vero Gelimer ridendo ad B e lisarium introivit. quem alii quidem superfluitate passio nis excessisse quae sunt naturae , delirumque suspicabantur effectum amici vero huius et sagacem hominem hunc esse cogitabant, et cum fuerit rex et regii generis, et virtutem validam pecuniasque magnas habuerit, quoniam infugam ver sus est et mala in Papua pertulit et nunc ut captivus ductus est, nihil praeter multo risu digna, quae hominum sunt, a r bitratum eum esse perhibebant. Belisarius autem hunc cum principibus omnibus Vandalorum non in dehonoratione *1 custodiebat, ut ad imperatorem Iustinianum Byzantium d u ceret. Cyrillo vero statim Belisarius cum capite Zatzonis fratris Gelimeris in Sardum insulam misso, quae Kyrnus v o cabatur, primum hanc Romanis subegit. in Caesaream autem , quaeestinMauritania,Ioannem alium destinavit,quae30die rum itinereaCarthaginedistanspenesGadiraetsolisoccasum iacet. aliumque Ioannem ex praetoribus unum infretum quod est in Gadiris, et in castellum quod Septum vocant, direxit. porro in insulas quae iuxta Oceanum sunt , Maioricam sci p.308 licet et Minoricam , Apollinarium destinavit, virum bonum . misit autem et in Siciliam quosdam Afrorum , et castrum Vandalorum comprehendere iussit. Gothi vero qui hoc c u stodiebant, matri Athalarici haec nota fecerunt. quae scri bit ad Belisarium ne idem castrum tyrannide caperet, q u o usque imperator Iustinianus sciret, et quod sibi esset visum efficeret. in his ergo Vandalicum bellum finem accepit. But as it often happens in great fortune, envy occurred, even to Belisarius: for some detracted from him in the emperor's favor, suggesting he was plotting tyranny. However, the emperor, having sent Solomon to test Belisarius' intentions, inquired whether he would come to Byzantium with Gelimer and the Vandals, or remain and send them there. Belisarius, however, proceeded to Byzantium, leaving Solomon as the praetor of Libya. When Belisarius arrived in Byzantium with Gelimer and the Vandals, he deservedly received great rewards, such as in ancient times Roman praetors were deemed worthy of in their greatest victories. For six hundred years, no one had attained such honor except Titus, Trajan, and other emperors, who by magic *) regarding dishonor ] Flodoard in history, book 2, section 20: whatever was done in the dishonor of the emperor. An old interpreter of the epistle to the Philippians, attributed to Saint Ignatius, writes: do not dishonor festival days. FABR. EX THEOPHANE. 99 stratum contra barbaricas nationes obtinentes mirabiliter triumpharunt ; exuviisque ostensis et ex bello mancipiis in media urbe pompis haec publicavit, quod triumphum v o cant Romani. sic veteri quidem modo ,sed pedestri ince dens ex domo sua usque ad Hippodromium. erant autem exuviae quotquot administratorio principis ordini compete bant,id estthroni aureiet rhedae,quibusregumuxores vehuntur,ornatusquede lapidibuspretiosiscompositus,ar genti quoque multa milia talentorum,et diversorum impe rialium vasorum, quae Gezerichus Romano despoliato pala tio Africam tulit, inter quae et Iudaeorum vasa, quae V e spasianifiliusTituspost captam Hierosolymam Romam de tulerat. mancipia vero erant ex triumpho tam ipse G e limer, vestimentum quoddam portans purpureum, et cogna tio eius universa, Vandalorum quoque quotquot valde p r o lixae staturae ac boni corporis erant. cumque Gelimer in Hippodromium pervenisset, et tam imperatorem supra tri bunal sedentem quam ex utraque parte valgus astans vidis-p.310 set, non quiescebat clamans "vanitas vanitatum , et omnia vanitas." pertingentem autem eum iuxta imperatoris tribu nal purpura eius ablata pronum cadere et adorare coëge runt imperatorem. at vero imperator Gelimeri praedia in Galatia multa contulit et amoena, et cum omnibus cognatis suis in his habitare permisit. verum hunc in patricii ordi nem non provexit, co quod ab Arii secta discedere minime consentiret. Salomone praeterea rem publicam moderante Maurusii praelium adversus Afros moverunt. porro Maurusii ex gen tibus descendunt quas Iesus Nave ex regione Phoenicum a Sidone ad Aegyptum usque habitantes abegit. qui perve nientes Aegyptum , et non recepti ab eis, ad Libyam veni unt; et hanc inhabitantibus eis, novissimo tempore impera tores Romani terram obtinentes hanc Hoen nominaverunt,p.311 statuentes titulos duos supra magnum fontem ex lapidibus candidis concavis, habentes litteras Phoeniceas, dicentes haec "nos sumus quí fugimus a facie Iesu latronis , filii Nave." erant autem et aliae gentes in Africa primum indigenae, habentes regem Asclepium, qui Heraclio conregnavit, quem terrae filium esse asseveraverunt qui Carthaginem condide runt. Salomon autem a Carthagine sumptis exercitibus con tra Maurusios properavit, qui in fugam versi et se in prae- cipitia demergentes semet ipsos interficiunt. mortua vero p.312 15 sunt in hoc bello Maurusiorum quinquaginta milia,Romano rum vero penitus nullus. quin nec ictum quisquam eorum ullum accepit,sed omnes incolumes victoriam consecuti sunt. *) divinae] Glossae:divinum párty.Petronius:divinam ego puta bam. Auctor Queroli in praef.: magum mathematicumque sese fingens.etmox:Querolisecretaetfamiliariaquasidivinusloqui tur. FABR. **) muliere] mulier pro uxore, ut in Capitulis Caroli Calvi, quod ibi observat Sirmondus. imo et Scaevola Ict.ita loquitur in l.93 de legat.3. et vulgus Hispanicum muger dicit, Italicum moglie, Provinciale mouillé, pro uxore. FABR. 100 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.313plurimi vero principum ipsorumRomanis adiuncti sunt.mulie rum atque puerorum tantam multitudinem Romani cepere ut ovis pretio servum Maurusium emere volentibus venunda rent. et tunc eis vetus eloquium cuiusdam divinae *) femi. nae contigit, quia maledictione multitudo eorum a viro sine barba periit:Salomon quippe a pucro eunuchus praeter v o luntatem effectus est,prae passione genitales partes amittens. porro tota Libya percepta Carthaginem rediit. praeterea vere incipiente missus est Belisarius Siciliam Romanis facere tributariam. ubi eo hiemante Romani Libyae contra Salo monem simultates fecerunt,hocmodo. acceptis enim inter p.314emptorum uxoribus Vandalorum habebant agros earum ut suos, et solvere imperatori pro eis tributa nolebant. vero Salomon commonebat eos ne contradicerent impera tori, sed huic quae deliberata fuissent penitus redderent. ceciderunt autem quidam eoruin,maximeque Gothorum,in Arii sectam ; quos sacerdotes ecclesiae segregabant, et ncc liberos eorum baptizare volebant. unde et in die festo si multas eflecta est. consiliati vero sunt milites Salomonem in templo perimere; qui hoc audito suadere eis recedere a p 3194seditione tentabat,quod non post pauca obtinuit. Belisarius autem Siciliam et Romam ab Ugio detentam et circumqua que civitates accipiens, Ugium Byzantium duxit ad Iustinia n u m c u m uxore ipsius et liberis. et misit imperator N a r sem cubicularium Romam cum classe tenendi ea quae illic p.3228habebantur. Salomon autem muris Libyae civitatesmuni vit, et quoniam Maurusii discesserunt a Numidia victi, Z a ben regionem atque Mauritaniam et Sitiphin metropolim sub tributo Romanis effecit:alterius enim Mauritaniae Cae p 336 6sarea prima metropolis est. interea Iberum rex, Zamassar dus nomine, Constantinopolim ascendit ad imperatorem I u stinianum cum muliere **) ac senatoribus suis, rogans eum ut esset Romanorum concertator et germanus amicus. ast i m perator huiusmodi proposito eius accepto multis eum et se natores eius munificentiis honoravit. similiter et Augusta uxor eius variata gemmis ornamenta donavit, et dimisere eos pacifice ad proprium regnum. at EX THEOPHANE. 101 Octavo anno imperii Justiniani passa est a divina indi gnatione Pompeiopolis Mysiae: scissa enim est terra terrae motu , et obrutum est medium civitatis cum habitatoribus, et erant subtus terram, et voces eorum audiebantur claman tium ut sibi misericordia praestaretur, et multa donavit i m perator ad educendos et adiuvandos , viventesque liberaliter iuvit. eodem vero anno tradidit Iustinianus ad psallendum in ecclesia illud quod canitur "unigenitus filius et ver bum dei." Mundi anno6029,divinae incarnationis anno 529,Aga-p.3377 pitus Romanae gerit ecclesiae praesulatum, Iustinianus deci m u m imperii agit annum , quando et Epiphanio_episcopo Constantinopoleos defuncto Anthimus episcopus Trapezun tensium translatus estConstantinopolim. Agapitus autem R o manus episcopus hoc anno ascendens Constantinopolim syn odum celebravit contra impium Severum et Julianum Ali carnassensem et ceteros theopaschitas ; inter quos et Anthi mus, ut consentaneus eorum , depositus a throno proiectus est et exivit, cum episcopatum obtinuisset regiae urbis m e n sibus decem ; et consecratus est pro eo Mennas presbyter etxenodochus Sampson ab Agapito papa Romano. porro Agapitus dormivit Byzantii, et consecratus est pro eo Sil verius. Anno imperii Iustiniani undecimo facta sunt prima en-p.338 10 caenia magnae ecclesiae Constantinopoli, Mena patriarcha in regio sedente vehiculo, et imperatore letaniam cum populo faciente. Anno duodecimo imperii Iustiniani, cum Romae Vigi lius esset episcopus, moti sunt Bulgarum duo reges, Valger scilicet et Droggo , cum multitudine in Lyciam et Mysiam, cum esset magister militum Mysiae Iustinus et Scythiae B a u darius, qui exeuntes contra Bulgares inierunt praelium. et occisus est Iustinus magister militum in bello, et factus est pro eo Constantinus Florentii. et venerunt Bulgares usque ad partes Thracae, et egressus est contra eos magister militum Illyrici, Hoccum Hunnus, quem suscepit imperator ex sacro baptismate, et in medium missis Bulgaribus conciderunt m u l titudines copiosas,et receperunt omnem praedam, et vice runt potenter, occisis duobus eorum regibus. Anno decimotertio imperii Iustiniani sociatus est R o manis Mundus ex genere Gipedum derivatus. Eodem anno cepit Chosroes rex Persarum magnam An- p.339 11 tiochiam Syriae. < Anno decimoquarto imperii Iustiniani Chosroes rex Persarum quartum in Romanorum terram fecit ingressum; quem Belisarius rursus ab Hesperiis veniens sapientia sua in efficacem redire coëgit ad propria. Eodem vero anno Timotheo episcopo Alexandriae mortuo, Severusimpius,Antiochenus praesuladulter,etIulianusAlicar nasseus,Alexandriam fuga lapsi, de corruptibili et incorrupti biliconferentesadversusinvicem,factisunttanquam veritatis extranei , et alter quidem Theodosium , alter vero Gaianum Alexandriae promovit episcopum. et Gaianus quidem tenuit episcopatum anno uno,Theodosius vero duobus. hos autem Iustinianus imperator mittens duxit Byzantium, et utrumque separatum custodire praecepit. et Paulum quendam, qui p u tabatur orthodoxus , Alexandriae provexit episcopum. hic memoriam Severi scelesti faciens ab episcopatu ira impera toris eiectus est, et veniens Hierosolymis morabatur. Anno decimoquinto imperii Iustiniani,mense Octobrio, facta est Byzantii mortalitas; et eodem anno hypapanti d o mini sumpsit initium, út celebraretur apud Byzantium die secunda Februarii mensis. Anno decimosexto imperii Iustiniani contigit debellare invicem regem Azumitensium Indorum Iudaeorum ex causa huiuscemodi. Azumitensium rex ultra Aegyptum est iudai zans, Romanorum autem negotiatores per Homeritensem ingrediuntur ad Azumitensem et ad interiores partes Indo rum atqueAethiopum. negotiatoribusautem secundumcon suetudinem ingressis terminos Homeriti, Damianus corum rex illos occidit, et abstulit omnia ipsorum, dicens quoniam Romani malefaciunt Iudaeis, qui in regione sua sunt, et o c cidunt eos. et ex hoc solverunt negotiationem interiorum Indorum Azumiti. et indignatus Azumitensium rex Adad misitHomeriti,quia laesisti regnum meum et interiorem In diam, prohibens Romanorum mercatores ad nos ingredi. et venerunt in inimicitiam magnam,etinieruntbellum in alter utrum. et cum pugnaturi essent,Adad Azumitensium rex votum vovit, dicens quia si vicero Homeritensem , efficiar p.347Christianus,quia pro Christianis pugno. deique operatione vicitpotentissime,etaccepitcaptivumvivumDamianum re gem eorum et regionem ipsorum et regna, gratiasque referens deo Adad rex Azumitensium misit ad Iustinianum imperatorem, ut acciperet episcopum et clericos, et doceretur, et fieret Christianus. et gavisus est super hoc lustinianus plurimum, et iussit eis dari episcopum quemcunque voluissent, et ele 102 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA P.340 14 p.34421 P 345 13 p.346 4 EX THEOPHANE. 103 gerunt iidem legati, c u m curiose quaesiissent, mansionarium *) S. Ioannis magnae Alexandriae, virum venerabilem et virgi nem, nomine Ioannem, qui sexaginta duorum erat annorum. quo suscepto abierunt in propriam regionem ad regem suum, et ita crediderunt Christo, et illuminati sunt. Mundi anno 6036, divinae incarnationis anno 536, i m perante Iustiniano anno decimoseptimo factus est terrae m o tus magnus in universo mundo. eodemque anno apparuit quidam ex regione Italorum per villas discurrens, nomine Andreas,habens secumcanemrufumetcaecum,qui iussusp.348 ab eo faciebat miracula. cum enim staret ipse in foro et turba in circuitu adesset,clam eodem cane deferebantur astan tium annuli aurei et argentei et ferrei , et ponebantur in pavimento, quos ille cooperiebat , et praecipiebat cani, et tollebat, et dabat unicuique suum. similiter et diversorum imperatorum nomismata mixta porrigebat per nomina. sed praesto turba astante , virorum scilicet et mulierum, inter rogatus ostendebat in utero habentes et fornicarios et a d u l teros et avaros et magnanimos. ostendebat omues cum ve ritate. unde dicebant quia spiritum habet Pythonis. Anno imperii Iustiniani decimo octavo diffusum estp.348 13 mare per Thracen miliariis quattuor, et cooperuit eam circa partes Odyssei et Dionysopolis, et multi necati sunt in aquis, et iterum dei praecepto restitutum est idem mare in loca sua. Anno imperii Iustiniani decimo nono Petrus Hierosoly mitanam etDomnus Antiochenam regit ecclesiam; et facta est inopia frumenti et vini ac pluvia multa, et factus est terrae motus Constantinopoli magnus , et eversio de sancto pascha, et coepit vulgus a carnibus abstinere mense Februario , die quarta: imperator autem praecepit alia hebdomada carnem apponi, et omnes carnium venditores occiderunt, et appo suerunt, et nemo emebat aut edebat. porro pascha factum est ut imperator iussit, et inventus est populus ieiunans h e b domada superflua. Anno imperii Iustiniani vicesimo capta estRoma a Go-p.349 8 this,et papa Vigilius venitConstantinopolim,et susceptus ab imperatore cum ingenti honore repromittebat facere unita tem catholicae ecclesiae , et anathematizare tria capitula, quique excommunicationem quattuor mensium dedit Menae *) mansionarium] sic etiam vertit Nicaenae syn.2 p.703 ed.R. vide et can.2 ́syn.Chalcedon.Zonaram ad concilia p.697 a,698 aet720b.etconcil.Cpolit.subMenap.737. FABR. 104 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Constantinopolitano episcopo in epitimium. indignatus autem imperatorcontraVigilium propterepitimium,etquiadifferebat complere quae videbantur super unitate ecclesiarum, misit ut comprehenderetur. qui metuens impetum imperatoris ad altare Sergii martyris monasterii Hormisdae confugit. et p .350 inde tractus tenuit columnas portantes altare, et has evertit, cum esset gravis et corporegrandis. imperator autem poe nitentia ductus suscepit papam Vigilium, et rogatus Vigilius a Theodora Augusta suscepit Menam patriarcham Constan tinopolitanum vigesima nona die mensis lunii, festivitate a p o stolorum . Anno vicesimo primo imperii eius facti sunt terrae m o tus magni et pluviae, mortuaque est Theodora Augusta. si militer et sequenti anno facta sunt fulgura et tonitrua, íta ut dormientes ex tonitruis laederentur, atque incendia penes Byzantium. Mundi anno 6046, divinae incarnationis anno 546, i m perii Justiniani anno vicesimo tertio legatus Indorum venit Constantinopolim ducens elephantem, et ingressus est H i p p o dromium. Januario vero mense suppositum est nomen M e nae patriarchae Constantinopolitani, et praepositum est n o m e n Vigilii praecellens in diptychis. interea mense Martio exiliit elephas e stabulo noctu, et occidit multos, alios vero p.352 5debilitavit. porro Iunio mense facta sunt encaenia sancto rum apostolorum apud Constantinopolim, et recondita sunt lipsana Andreae Lucae ac Timothei apostolorum , et transiit Menas episcopus cum sanctis lipsanis, sedens in carrucca a u rea imperatoria,lapidibus insignita, tenens tres thecas san ctorum apostolorum in genibus suis, et ita eucaenia cele bravit. Anno imperii Iustiniani vicesimo quarto , mense Aprili, missus est Narses cubicularius R o m a m pugnaturus adversus Gothos, qui ceperant R o m a m , quoniam postquam eam B e lisarius cepit, iterum insurrexerunt et receperunt illam Gothi. Anno imperii Iustiniani vicesimo quinto facta sunt e n caenia S. Eirenae trans Constantinopolim in Sycis, et exie runt sancta lipsana ex magna ecclesia, una cum duobus p a triarchis, Mena scilicet Constantinopolitano et Apollinario Alexandrino, et sederunt ambo in imperatorio curru, retinen tes in genibus suis sancta lipsana , et venerunt usque ad fretum , et transfretantibus obviam eis occurrit imperator, et aperuerunt eandem ecclesiam sanctae martyris Eirenae. eodem anno moritur Menas episcopus Constantinopolitanus, p.351 14 r.3539 EX THEOPHANE. 105 et factus est pro ipso Euthychius apocrisiarius Amasiac ac monachus monasterii quod est penes Amasiam, ac presbyter. eadem saneMenae funeris die, cum adhuc iaceret in sacello,p.354 mense Augusto tropaca venerunt e R o m a Narsis cubicularii et exarchi Romanorum. inito quippe bello cum Totila rege Gothorum potentissimesuperavit,etcepitRomam,etocci dit Totilam, et vestimenta eius cruentata cum camilaucio la pidibus pretiosis ornato misit Constantinopolim , et iactata sunt ad pedes imperatoris coram senatu. Anno imperii Justiniani vicesimo sexto facta est sancta et universalis quinta synodus contra Origenem vesanum et Didymum caecum et Euagrium atque gentilis sensus eorum deliramentum, et rursus contra capitula. Vigilius autem R o manus convenientibus non consedit. dimissus autem multis motis ab imperatore, in Illyrico moritur rediens Romam. Vicesimo septimo imperii Iustiniani anno factus est ter rae motus terribilis Constantinopoli et circum quaque urbi bus, qui tenuit diebus 40 , et paulatim homines compunctip.355 3 sunt, letaniam agentes et frequentantes atque in ecclesiis commanentes *). cumque multa dei misericordia facta fuisset, homines ad peiora dilapsi sunt. fit autem memoria terrae motushuiuspersingulosannos inCampo,letaniampopulo faciente. Mundi anno 6047, divinae incarnationis anno 547, vi cesimo octavo imperii Iustiniani anno facta sunt tonitrua et fulgura horrenda, et ventus Africus terribilis, ita ut caderet crux, quae stabat intra portam Rhesii. Vicesimo nono imperii Justiniani anno seditionem con citaverunt Judaci et Samaritae Caesareae Palaestinae, et factip.356 quasi in ordine Prasinovenetorum irruerunt in Christianos eiusdem civitatis , et multos interfecerunt, et ecclesias c o m husserunt, Stephanuinque praefectum ipsius urbis in practorio peremerunt, et substantiam eius surripuerunt. uxor vero illius ascendens ad urbem adiit imperatorem , qui iussit A d a m a n tio magistro militum descendere in Palaestinam et occisionem exquirere Stephani. qui veniens eorum quos reperit alios suspendit, alios decollavit, alios vero debilitavit et publica vit. et factus est timor ingens in omnibus Orientalibus partibus. commanentes] Ruffinus in praefatione libri 2 de vitis Patrum : commanent autem per eremum dispersi. FABR, Tricesimo imperii Iustiniani anno Pelagius Romanorump.357 6 gerit epicopatum. quo anno mortuus est Timotheus exar chus monasteriorum et hegumenus monasterii Dalmați, et s a ctus est pro eo Anthimus, inclausus eiusdem monasterii. et apparuit ignis in caelo, quasi species lanceae, a septentrione usque ad occidentem. Mundi anno 6050 , divinae incarnationis anno 550, tri cesimo primo imperii Iustiniani anno , factus terrae motus p.358 14horribilis valde, qualem nullus hominum memorabat in g e neratione illa super terram effectum: concutiebatur enim terra nocte ac die post decem misericordias dei. at vero imperator non portavit coronam per quadraginta dies, sed et sancta Christi nativitate absque illa processit in ecclesia , ita ut etiam prandia, quae ex more fiunt in novem et decem accubitibus, cessare faceret, et horum expensas egenis tribue p.3594ret. eodemannoingressaestgensByzantiuminopinata,eo rum qui dicuntur Avares; et tota civitas concurrit ad vi sionem eorum , tanquam qui nunquam viderint gentem h u iusmodi: habebant enim comas retortas, prolixas valde, vin ctas prandiis *) atque perplexas ; reliquus vero vestitus e o rumsimiliseratceterorumHunnorum. istifugientesare gione sua venerunt in partes Scythiae et Mysiae,et direxe runt ad Iustinianum legatos petentes ut reciperentur. Mundi anno 6051 , divinae incarnationis 551 , tri cesimo secundo imperii Iustiniani anno aedificatus est trul lus magnae ecclesiae Constantinopoli, exaltatus plus viginti pedibus in superioribus supra aedificium quod antea fuerat. Tricesimo quarto imperii Iustiniani anno diffamatum **) *prandiis]Hist.Misc.prandeis. PromotusmsinGrammatica: prandeum dicitur quaedam zona, quod in vita B. Alexii reperies. Item: facitergium,togilla,mappa,mappulla,gausape,ovarium, mensale,manutergium,prandeum,manumundium,manupiarium. AnonymusinvitaS.Gregorii:particulasbrandei (siclegitur)re pererunt. quod videntes legati vehementer irati sunt, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc R o m a n o rum vilibus prandeis non egere. Sangallensis 1. 2 de gestis C a roli M .: cumque tenuissimas illas pelliculas vel tenuiores brandeas extrahere coepissent. Flodoardus hist.Rem.1 20:corpus eius dem rubeo constat brandeo indutum. FABR. **) diffamatum est] Glossae: deniquito diffamo , devulgo, pervulgo, utitur Apuleius. B. Augustinus de Civ. Dei 3 10; tam grandi 106 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.362 14 Tricesimo tertio imperii sui anno coepit imperator a e dificare pontem Agoreos fluminis, et convertens eundem amnem in alium alveum volvit arcus mirabiles quinque, et fecit eum meabilem, cum antea ligneus fuerit. EX THEOPHANE. 107. est apud Constantinopolim quod mortuus esset imperator : venerat enim a Thrace, et neminem videbat. ergo plebes rapuere panes subito ex locis in quibus fiebant et vendeban tur; et circa horam tertiam non inveniebatur panis in tota urbe. clausa quoque sunt ergasteria, et susurrabat palatium, quia nemo ex senatu videbat imperatorem eo quod dolorem capitis pateretur, et ex hoc crediderunt quod defunctus esset imperator. interea circa horam nonam fecit senatus consi lium, et miserunt praefectum,et fecerunt lumina in tota urbe, quoniam sanus factus est imperator, et hoc modo erepta est civitas a turbatione. postquam autem sanus effectus est i m perator, Eugenius, qui fuerat praefectus, detraxit Georgio et Aetherio curatoribus, quasi voluissentTheodorum facere i m peratorem,filium Petri magistri. cumque fuisset causa di ligenter inquisita et nullatenus comprobata, in iram cecidit imperatoris Eugenius, et domus eius publico est fisco collata. verum ille ad ecclesiam fugiens salvatus est. facta est autem p.364 3 mortalitas vasta in Cilicia et Anazarbo et Antiochia magna, necnon et terrae motus ; et congressi sunt adversus alterutrum orthodoxi et Severiani , et multa homicidia facta sunt ; et misso imperator Zimarcho comite Orientis inhibuit inordi natos , et multos in exilium misit et publicavit ac membris debilitavit. Mundi anno 6054, divinae incarnationis anno 554,tri cesimo quinto imperii Iustiniani anno capta est Hobes civi-p.366 7 tas ab Hunnis;et misitimperatorMarcellum magistrum mi litum cum exercitu multo, ut eriperet civitatem. Tricesimo sexto 'imperii Iustiniani anno tropaea vene-p.367 6 runt a Roma Narsis patricii,significantia comprehendisse il lum urbes munitas Gothorum duas,Veronam scilicet etBri xiam. vicesima vero quinta die Novembris mensis sero insi dias meditati sunt quidam, ut occiderent imperatorem. erant autem Ablabius et Marcellus pecuniarum venditor et S e r gius. meditatio autem eorum erat huiusmodi : cum sedcrit in triclinio sero , priusquam discedendi licentia detur, occi dant eum,habenteshomines suossibicooperautesIndos,abs conditos in Silentiario et in Archangelo et in Curru , ut cum facta fuerit machinatio, turbationem faciant. porro idem Ablabius etiam aurum accepit a Marcello argenti ven- p.368 ditore, libras quingentas, ut sibi cooperaretur. sed deo v o lente fisus est Ablabius Eusebio exconsuli , qui erat comes gloria diffamari. Anastasius bibliothec. in epistola ad Martinum episc. Narn.: potui ei scribere ac innotescere omnia quae de ipso diffamabantur. FABR. 108 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA foederatorum, et Ioanni logothetae, dicens quia hodie vesperi volumus imperatorem aggredi. qui cum hoc nuntiassent i m peratori, tenuit eos, et invenit illos ferentes absconditos gla dios. et Marcellus quidem argenti venditor, spe frustratus, et exempto gladio quem portabat, dedit sibi tres ictus in triclinio comprehensus, et moritur. Sergius autem fugit ad Blachernas, quo educto ab ecclesia,et interrogato , persuasum est ei confiteri quod et Isacius argenti venditor et Belisarius. gloriosissimus patricius conscius huiusmodi fuerit machinamenti, et Victus pecuniarum venditor et Paulus curator eiusdem B e lisarii consilium scierint. qui comprehensi et traditi Procopio praefecto confessi sunt, et dixerunt de Belisario, qui mox factus est imperatoris sub ira. multi vero et fuga usi sunt. interea quinta die mensis Decembrii fecit imperator silen p.369tium, adducens et patriarcham Eutychium, et iubens eorum recitari confessiones. quo audito Belisarius ingenti est m a e rore gravatus, et mittens imperator comprehendit omnes h o mines eius, et ipsum domi sedere praecepit custodiendum. interea mense Decembrio , vicesima die, facta sunt encaenia Constantinopoli magnae ecclesiae secundo. porro vigiliae corandem encaeniorum factae sunt apud S. Platonem , et exivit inde patriarcha Constantinopoleos Eutychius c u m l e tania praesente imperatore, sedens in eodem vehiculo et p o r Tans apostolicum habitum et tenens sanctum evangelium, cunctis psallentibus "tollite portas." eodem mense captae sunt quaedam partes Africae a Mauritanis insurgentibus a d versus Africam ita. Cutzinas nomine quidam ex ipsa gente exarchus Mauritanorum habebat consuetudinem accipiendi a principe Africae, qui per tempus erat, certam quantita tem auri. cum autem venisset ut acciperet illud, Ioannes princepsAfricae occidit eum. porro insurrexerunt filii Cu tzinae vindicantes paternum acceptum, et erecti contra illam p.370 ceperunt eius partes aliquas depraedantes. imperator itaque hoc agnito misit in auxilium Africae Marcianum magistrum militum, nepotem suum, cum exercitu ad pacificandos M a u ros;etconfluxeruntadcum,sicque pacepotitaestAfrica. eodem anno imperator quibusdam turbationes Constantino poli concitantibus, pollices abscidit corum dumtaxat qui cum gladiis pugnaverunt. nonadecima vero die Martii mensis a d missus est Belisarius patricius receptis omnibus dignitatibus suis. codem anno venerunt legati Ascelti regis Ermechiono rum, qui positus est intra barbarorum gentem iuxta Ocea num, Constantinopolim. Mundi anno 6056,divinae incarnationis anno 556,Justinia nus imperii sui tricesimo septimo anno perrexit causa orationis p.3715 EX THEOPHANE. 109 ad Myriangelos, id est Germias, urbem Galatiae. Novembrio vero mense introivit Byzantium Arethas patricius et prin ceps tribus Saracenorum, debita deferre imperatori filiorum suorum debiti gratiam, ut scilicet post obitum suum tene rent principatum tribus suae. Tricesimo octavo imperii Iustiniani anno Eutychius pa-p.372 2 triarcha Constantinopolitanus depositus est et in exilium m i s sus a lustiniano in Amasiam ; et factus est pro eo Ioannes ex scholasticis, cum esset apocrisiarius Antiochiae magnae et presbyter ciusdem ecclesiae, eodem anno Iustinianus i m perator de corruptibili et incorruptibili dogma commovens, edicto ubique alieno a pictate transmisso, deo praeoccupante defunctus est, cum imperasset triginta octo annis,mensibus septem et diebus tredecim, et efficitur huius successor lusti nus curopalates. eodem anno Theodosiani etGaianitae apud Alexandriam aedificare coeperunt conciliabula, et praevalen tes Gaianitae episcopum sibi consecraverunt Helpidium a r chidiaconum suum;quem imperator vinctum venire praece pit. cumqueveniretperSegrin,mortuusest. porroTheo dosiani Dorotheum occulte noctu episcopum sibi ordinave runt, et in unum convenientes tam Gaianitae quam Theo dosiani communem episcopum sibi inthronizaverunt, cuius dam autem abbatis barbam pelle etcarne decoriaverunt.ta liter haereticorum dementia gerere consuevit, adeo ut ea quae paganorum sunt multoties operentur. Mundi anno 6058 , divinae incarnationis anno 558, Io.p.373 3 annes Romanae praeest ecclesiae, Iustinus imperat, nepos I u stiniani, coronatus a loanne patriarcha. erat autem natione Thrax, magnanimus atque ad omnia prosper. habebat a u tem etuxorem Sophiam nomine, quam etcoronavitAugu slam. cum autem esset pius, adornavit ecclesias quas Iusti nianus aedificaverat, tam videlicetmagnam ecclesiam et san clos apostolos quam alias ecclesias et monasteria, donans eis thesauros et o m n e m reditum ; eratque orthodoxus valde, et misit Photinum monachum, privignum Belisarii patricii,dans ei potestatem contra o m n e m personam, et causam pacificandi ecclesias universas Aegypti et Alexandriac. Secundo anno imperii fustini Aetherius et Audius, ac medicus qui c u m ipsis erat , insidiati sunt eidem imperatori Justino;quicognitiinterfectisuntgladio. eodem annoAga tho monachus,frater Apollinarii episcopi Alexandrini, veniens Alexandriam sermones habiturus, et Eustochium monachum, qui magnus erat et oeconomus Alexandriae, custodiae m a n cipavit, qui per tectum fugiens venit Byzantium , Macario tunc factione pulso ecclesia,et consecratus estEustochius pro Macario episcopus Hierosolymis. Tertio imperii Iustini anno , accersitis Sophia piissima Augusta pecuniarum venditoribus et notariis, iussit deferri cautiones debitorum et breves, quibus lectis accepit breves, et praebuit eos debitoribus, et reddidit dominis suis, et laudata est super hoc magnopere ab universa civitate. Eustochius autem,ingressus Hierosolymam, non audienda contra Apol linarium et Agathonem et Macarium novae Laurae m o n a chos excitavit, mentiens illosOrigenistas. et ideo pulsus est, et iterum restitutus est Macarius in throno suo. Quarto imperii Iustini anno rursus Macarius Hierosoly mis praefertur episcopus, et Alexandriae Ioannes habetur Quinto imperii Iustini anno, cum magnus Anastasius Antiochenus episcopus reprehendisset in rescriptis synodico rum Joannem Constantinopolitanum,qui consecraverat Io annem Alexandrinum, et hoc consecrato pulsus est ab eccle sia sua per indignationem Iustini, et ordinatus est Grego rius monachus et apocrisiarius monasterii Byzantiorum. Sexto imperii Iustini anno Narses cubicularius et p r o tospatharius dilectus imperatoris construxit d o m u m Narsis et monasterium Catharorum. Septimo imperii Iustini anno Romani ac Persae pacem corruperunt, et iterum Persicum renovatum est bellum eo quod Homeritae Indi legationem ad Romanos miserint, et imperator Iulianum magistrianum cum sacra destinaverit ad Aretham regem Aethiopum per Nilum fluvium ab Alexandria et Indico mari, qui receptus est ab Aretha rege cum gaudio multo, appetente nimirum amicitiam Romanorum imperato ris. enarrabat autem, cum rediisset, idem Iulianus, quod quando receperit eum rex Arethas nudus esset, habens cir cum cincturam et in lumbis linea vestimenta auro contexta, circa ventrem vero portabat indumenta scissa cum marga ritis pretiosis, et in brachiis quinos circulos, et armillas a u reas in manibus suis, in capite autem pannum gemmatum, habentem ex utroque ligamento plectas quattuor, et torquem aureum in collo suo, et stabat supra quattuor elephantes, stantes et habentes iugum et rotas quattuor, et superius ut currum excelsum, velatum petalis aureis, ut sunt principum provinciarum currus ; et stans super illos ferebat scutum parvissimum deauratum et duas lanceolas aureas , et senatus eius omnis erat cum armis, canentes modulationes musicas. 110 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.374 9 antistes. p.376 P.377 EX THEOPHANE. 111 introductus ergo legatus Romanorum cum adorasset, inssusp.378 estab eo erigi et duci ad se. cum autem suscepisset impe ratoris sacram , osculatus est signaculum, quod habebat p e ctusculum imperatoris. susceptis autem et donis gavisus est valde. porro cum legisset sacram, invenit ut se contra re gem Persarum armaret,etproximam sibiPersarum perderet regionem, et ulterius cum Persis foedera non iniret. pro tinus ergo collecto exercitu rex Arethas coram legato R o manorum adversus Persas praelium movit, subiectos sibi S a racenos praemittens. profectus autem et ipse ad regionem Persarum,depopulatus estomniaquaeinpartibusilliserant. tenens autem rex Aretha caput Iuliani, et dans ei pacis oscu lum, dimisit eum in multa benevolentia multisque muneri bus. porro facta est et alia causa, quae turbavit Chosroen. Hunni quippe per illud tempus, quos Turcos dicere consue vimus, legationem dirigunt ad Iustinum , per Alanorum r e gionem mittentes. hoc timens Chosroes excusationem prae- p.379 tendebat , rebellionem Armeniorum in se factam per acces sum, quo Iustino adhaeserant, sed et profugos repetebat. impendebat enim Romanorum imperator per singulos annos quingentas libras auri , ut castra, quae loco proxima erant, Persae custodirent, ne ingressae gentes utramque rem p u blicam destruerent, communibusque sumptibus castella m u niebantur. at vero lustinus pacem dissolvit, asscrens oppro bium esse sub Persis solvere tributa Romanos : propterea locum magnum hoc Persarum Romanorumque reperit bellum. porro Justinus Marcianum patricium , et cognatum suum praetorem creans Orientis contra Persas direxit. Mundi anno 6065, divinae incarnationis anno 565, octavo imperii sui anno Iustinus infirmatus est et tristatus adversus Baduarium fratrem suum, et hunc iniuriis laceravit. novis sime vero praecepit cubiculariis pugnis caesum educere illum in conspectum concilii senatorum : erat enim comes i m p e rialium stabulorum. quo comperto Sophia tristata est et conquesta imperatori, qui se poenituit, et descendens ad eum in stabulum introivit subito cum praeposito cubiculariorum.p.380 Baduarius autem viso imperatore fugit a loco in locum, per superiora praesepis, prae timore imperatoris. ast imperator clamabat "adiuro te per deum,frater mi,expecta me." et cum cucurrisset,tenuiteum,etamplexatusdeosculatusest. illum, dicens "peccavi tibi, frater mi,sed suscipe me ut fra trem tuum primum et imperatorem:exdiabolica enim ope ratione novi quod factum sit hoc." qui cecidit ad pedes eius,etflensait"veraciter,domine,potestatemhabes. ve rumtamen in praesentia senatus deformasti servum tuum. Nono anno imperii Iustini Hormisda rex Persarum A r 381damenum ducem Persarum ordinans misit Romanorum re gionem depopulari ; qui praeda multa capta reversus est. quo comperto Iustinus, consternatus mole calamitatis , capti sensus languorem incurrit, et pactum facere petit Hormisdae, qui id fieri anno consensit. Mundi anno 6067,divinaeincarnationisanno 567,Justi nus imperator Tiberium comitem excubitorum sibi filium faciens Caesarem appellavit, et consessorem suum constituit tam in Hippodromiis quam in dicbus insignibus. erat autem imperator pedibus captus, ac per hoc magis in lectulo Undecimo imperii sui anno construxit Justinus magnum aquaeductum Valentis, et largitus est urbi dapsilitatem Tertiodecimo imperii Iustini anno , Ioanhe Constantino politano defuncto episcopo , Eutychius recepit iterato t h r o num eundem. at vero imperator infirmatus, et pauxillum a languoredimissus,advocavittampontificemetsenatum quam omnes sacerdotes et cives, et adducto Caesare Tiberio palam omnibus appellavit cum imperatorem , his sermonibus usus: "ecce deus, qui benefecit tibi. hunc habitum deus tibi d e dit, non ego: honora illum, ut tu quoque honoreris al ipso. honora matrem tuam, quae aliquando tua domina fuit. nosti quod primum eius servus fueris, nunc autem filius. ne p.382gratuleris in sanguinibus;ne communiees inhomicidio;ne malum pro malo reddas ; ne in malo inimicitiae similis mihi efficiaris. ego enim, ut homo, culpavi: etenim et culpabilis factus sum et recepi secundum peccata mea,sed causam h a bebo cum his qui hoc mihi fecerunt,ante tribunal Christi. non elevet te hic habitus quemadmodum me. sic attende omnibus sicut tibi. scito quid fueris, et quis modo existas.- ne superbias, et non peccabis. nosti quis fuerim et quis f a ctus extiterim et existam. omnes isti filii tui sunt et servi. scis quod prae visceribus meis honoraverim te. hos cum P 112 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA aquarum. P 382 m o d o , d o m i n e , h i s r a t i o n e m r e d d e ," e t o s t e n d e b a t e i e q u o s . at vero imperator rogavit eum secum manducare, et pacifi cati sunt. codem vero anno factum est bellum circa S a r gathon Romanorum atque Persarum magnum , et vicerunt Romani. iacens. Duodecimo imperii sui anno Iustinus imperator synago gam Hebraeorum, quae erat Constantinopoli in Chalcopra tiis, ablatam ab eis fecit ecclesiam dominae sanctae nostrae dei genitricis ; quae magnae proxima est ecclesiae. EX THEOPHANE. 113 videas , omnes qui sunt rei publicae vides. intende militi tuo, ne milites suscipias, ne dicant tibi quidam quia deces sor tuus taliter conversatus est. haec enim dico, a quibus passus sum. qui habent substantias,fruantur eis: his vero qui non habuerint, dona." et facta oratione a patriarcha, cum dixissentomnes amen,ceciditCaesaradpedesimperato ris, et dixit ei "sivis, sum, si non vis, non sum." et impera tor ait "deus, qui fecit caelum et terram,ipse omnia quae di-p.384 cere oblitus sum, in cor tuum immittat." porro cum haec prosequeretur imperator, replebat lacrimis totum collegium. quod cum solutum fuisset,Tiberius dona subditis impertitus est, et quaecunque in imperatoris appellationibus moris existunt. Mundi anno 6071, divinae incarnationis anno 571, i m perare coepit Tiberius redimitus ab Eutychio patriarcha, cum esset et ipse genere Thrax. cumque imperaret, clamabant partes "Anastasia Augusta, tu vincas. salva, domine, quos i m perare iussisti." audiens autem Sophia Iustini coniux p e r cussa est animo : volebat namque nubere Tiberio et perma nere Augusta: nesciebat enim quod haberet uxorem. qui dam autem dicebant quod et in vita Iustini adamicata fue rit ei, et ipsa persuaserit Iustino ut eum Caesarem faceret. verum Tiberius mittens duxit Anastasiam coniugem suam, et coronavit eam Augustam, et iactavit rogam multam. Secundo imperii Tiberii anno Alexandriae antistes habe- tur ecclesiae Eulogius. misit interea imperator Tiberius ad regem Persarum secundum morem , nuntians promotionem suam ; quo pacem non admittente Tiberius magnas virtutes congregavit, et disseminatis regiis thesauris multos fecit e x ercitus , creans magistrum militum Orientis quendam Iusti nianum. p.385 3 Tertio imperii Tiberii anno rex Persarum sumptis vir-p.386 tutibus suis in Armeniam properat. audiens autem R o m a norum dux regem Persarum per semet ipsum praelium ini turum, expeditus effectus est. timor enim ingressus est in populum Romanorum, et idcirco Iustinianus ad virtutes ser monibus usus compescuit formidinis pugnam. cum autem bellum fieret et sagittatio Persarum facta multa fuisset, ita ut etiam solares radii celarentur, dum videlicet Romani cli peis iacula, quae ex arcubus mittebantur, continuatis proii cere niterentur. cum autem profunda consisteret R o m a n o rum acies, Persae ferre non poterant, sed in fugam vertitur Babyloniorum caterva , et intereunt multitudines copiosae. accipiunt interea et Persarum suppellectilem et regium ta bernaculum totumque clarissimum apparatum. tenent autem et elephantes Romani, et ad Tiberium mittunt insignes et r e 8 Theophanes II. gias illas exuvias. itaque legem ponit Persarum rex, confu sionem non ferens,nunquam iam Persarum regem in prae ium egressurum. at vero Romanus exercitus Persicis adie p.387cit aerumnis, et ad intima Persidis properavit, et multum illic excidium et captivitatem patravit , perveniens etiam in medium Hyrcanii maris. cum autem hiems adesset, non re meaverunt Quirites ad propria, sed in Perside hiemem trans egerant. porro eodem anno coepit aedificare Tiberius p u blicum Blachernarum, et renovavit multas ecclesias et xeno dochia et gerontocomia , iussitque se scribi in phoeniceis litteris Tiberium Constantinum . Quarto imperii Tiberii anno mortuus estEutychius p a triarcha , et promotus est post dies sex Ioannes ieiunator, magnae ecclesiae diaconus. imperator autem Tiberius e m ptis corporibus gentilium constituit militiam in nomen p r o prium, amiciens et armans eos in milia quindecim, dans eis ducem Mauricium comitem foederatorum, et subducem N a r sen, et misit eos contra Persas. bello autem facto magno valide Romani victores efficiuntur, et abstulerunt a Persis civitates et regiones, quas sub Iustiniano ceperant et Iustino. abiens autem Mauricius Constantinopolim susceptus est ab imperatore cum ingenti honore, et publicavit Tiberius victo rias Mauricii, et generum hunc admisit ad Constantinam filiam suam. similiter et Germano praetori iunxit filiam p.388 6suam Charito, utrumque Caesarem creans. mense vero A u gusto mora comedens matutina , visu digna sed corrupta , pthisin incurrit. et cum esset moriturus, accito patriarcha Joanne atque senatu una cum militiis, in tribunalium lecti ca est deportatus ; et quia loqui non poterat , per epana gnosticon, quae rebus Romanorum erant utilia, manifesta populo fecit, et Mauricium generum suum nuntiavit impera torem. itaque cum omnes imperatoris laudassent consilium atque Mauricium imperatorem , conversus Tiberius in lecto suo diem obiit,cum regnasset annis tribus,mensibus decem, diebus octo. Mundi anno 6075, divinae incarnationis anno 575, M a u p.3896riciusimperat;eodemqueannolegationefungunturAvares ad imperatorem Mauricium, qui ante breve tempus Sirmium s u b egerant,insignemcivitatemEuropae,postulantes octuaginta milibus auri, quae accipiebant per annos, a Romanis alia s u peraddi viginti: imperator autem pacem affectans hoc a d misit. petivit autem ad videndum sibi et elephantem, animal Indicum, mitti ; cui imperator maiorem omnibus misit; q u e m illevisumremisitadimperatorem. similiteretlectumau reum sibi mitti petiit; sed et hoc imperator misit ad eum : 114 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 115 ipse vero et hunc contemptum remisit. postulabat autem iterum alia viginti milia centum addi. quod imperatore non admittente, chaganus Siggidonem civitatem subvertit et multas alias urbes cepit, Illyrico subiacentes. at vero imperator Hel- pidium patricium cum Comentiolo legatos ad chaganum trans misit. at vero barbarus in sponsionibus pactorum agere se pacem professus est. in Oriente vero Ioannem Mystaconem praetorem Armeniae fecit,quiveniensadNymphium amnem, ubi Tigri misceri dignoscitur,bello congreditur cum Carda riga Persarum praetore , et praevalent Romani adversus b a r baros. Cardarigas vero non est proprium nomen, sed digni tas maxima apud Persas. Secundo imperii sui anno consul Mauricius appellatur, et multos thesauros urbi donavit ; provehit autem Philippi p.390 2 cum praetorem Orientis, cui et Gordiam sororem suam in coniugium tradidit. at vero Philippicus Persicas arripiens partes appropinquavit Nisibi, et repente in Persidem ingres-p.391 sus multam praedam sumpsit, quam per montes salvam d u cens in Medorum regionem transtulit, et multis illic villis exterminatis ad Romana rura reversus est. porro chaganus Avarum pacem solvere festinabat : nam Sclavinorum gentes contra Thracem armavit , quae pervenerunt usque ad lon gos muros, multum facientes excidium. ast imperator palatii edactis militiis et plebibus e civitate longos muros custodiri praecepit, et Comentiolum ducem ordinans et armans con tra barbaros misit, qui insperate in barbaros ruens copiosas multitudines interfecit,hosque pepulit. cum autem perve nisset Hadrianopolim, occurrit Andragasto multitudines Scla vinorum cum praeda ducenti, et in hunc irruens et captivi tatem eripuit et victoria magna indutus est. Tertio imperii Mauricii anno Philippicus sumptis exer- citibus ad Persicam regionem profectus est, et capta Arxe nene magnam praedam obtinuit, et formidinem operatus est Persicisexercitibus. intereaConstantinopolimlanguensre meat, militesque sine laesione ad propria repedarunt. Quarto imperii Mauricii anno Philippicus egressus a regia urbe, hostium sumpto apparatu ad civitatem Amidam p.392 properat, et collectis armatis percunctabatur cos si in p r o m ptu haberent properandi ad bellum. ast Romanis iuramen tiscredulum eum reddentibus se alacriter bellaturos,venit ad Anazarbon : at vero Cardarigas hoc comperto risui a u ditionem mandabat , somnium esse quod dicebatur opinans, accersitisque magis interrogabat quis erit victoriae dominus. ast daemonum placatores Persas astruebant a diis victoriamp.393 110 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA allaturos. exultant igitur super his Persae magorum laeti promissionibus facti, et patrant continuo ligneos compedes ex ligno et ferro , quibus Romanos compeditos vinciant. praetor autem commovet Romanos, ne agrorum labores ex terminent, ne iustitia dei, quae malum odit, victoriam ad barbaros transferat. postera ergo die praetor dirigit duos phylarchos Saracenorum , et capiunt Persas viventes , per quos motus adversariorum didicerunt,quia asseruerunt do. minico die velle barbaros in Romanos irruere. porro P h i lippicus diluculo vale dicens Romanis, tribus phalangibus o c currit ad praelium, ipseque assumpta dei virili forma, quam achiropoieton Romani praedicant,discurrens per acies arma tis divinam impartiebatur virtutem, et stans post aciem, haec retinens arma, lacrimis multis deum placabat, qui caelestium ordinum principes auxiliatores assumpsit. cum autem bel lum ageretur, Vitalianus princeps aciei omnibus audacius p.394motus phalangem Persarum disrupit et sarcinam tulit. R o mani autem circa spolia coeperunt vacare , quos accipiens Philippicus, ne ad exuvias etiam reliqui reversi praelii obli viscerentur conversique barbari perderent eos, Theodoro Ilibino galea sua imposita, misit gladio percutere eos qui v a cabant circa exuvias ; q u e m videntes et existimantes esse P h i lippicum, dimissis spoliis properarunt ad bellum. bellum multas per horas ageretur, vox fit a praetore Persa rum equos percutere lanceis ; quo facto in fugam versus est Persarum exercitus, et triumpho ingenti Romani potiti m u l tos ex eis peremerunt et spoliaverunt. postera vero die sumptis virtutibus suis Cardarigas rursus ad bellum armatur, et secundo praelio gesto denuo vincunt Romani, et occidun tur Persae multi. comprehenduntur etiam vivi duo milia, Byzantiumque mittuntur ; aufugit quoque Cardarigas, quem Persae cum iniuriis respuunt. porro Philippicus Heraclium, p.395Heraclii imperatoris patrem,sub praetorem ad explorationem barbarorum transmisit, sumptisque militiis Babyloniam adiit, et Chlomarorum castellum obsidet. at vero Cardarigas eli git milites idiotas c u m subiugalibus *), et turba collecta e x ercituin se movere iactabat, et per munita loca obscura nocte in dorsa Romanorum efficiuntur, nequaquam fidentes se manus in eos missuros. timore autem importuno cadente in Philippicum fuga irrationabili usus est. quo comperto Romani in fugam convertebantur per loca ad meandum dif *)subiugalibus]Glossae:únoçuyov subiugium.Onomasticon:sub iugalis únosios. subiugalis bestiaPrudentio in agone Romani. FABR. cum autem EX THEOPHANE. 117 ficilia, multa incurrentes pericula. cumque sol ortus fuisset, a calamitate liberabantur, nemine persequente, et pervenien tes ad praetorem hunc iniuriis pessimis blasphemabant. v e rum Persae fictam existimantesfugam persequi ausínon sunt. porro Heraclius transmeans Tigrim, quaecunque Medicae r e gionis erant insignia praedia , igni tradebat , et sic ad P h i lippicum rediit cum spoliis multis. Mundi anno 6079, divinae incarnationis anno 579, quinto imperii Mauricii anno Avarum chaganus foedere dissolutop.396 Mysiam et Scythiam atrociter expugnabat, subvertens Ratiar nam et Bononiam et Aquis et Dorostolum et Zandapa et Marcianopolim. Comentiolus vero ad maritima venit, et se parato exercitu improbabiles discrevit ab optimis, et inutilis quidem virtutis quadraginta milia custodire vallum iubet, ele etorum autem sex milia sumens, duo milia ex his tradit Casto et duo Martino, et ipse duobus sumptis contra barbaros p r o perat. Castus autem veniens Zandapa et E m o n , repertis barbaris in desidia constitutis, multos ex eis disperdit, p r a c damque multam obtinens armigero ad salvandum tradebat. Martinus autem circa Mean civitatem effectus, et in chaga n u m ex insperato incurrens, multos virtutis eius extinxit, ita ut ille salutem suam fuga mercatus sit. Martinus vero vi ctoria gloriosa percepta ad praetorem revertebatur, ubi se promiserat cos expectaturum. Comentiolus autem formidine pressus Marcianopolim rediit; qui non invenientes eum col legerunt exercitus suos , et per artum locum Aemi castra movent. at vero Martinus videns chaganum transeuntem fluvium ad praetorem rediit. Castus autem transito flumine appropinquans his qui praecurrerant,Avarum obtinetpu gnam. porro vani cuiusdanı daemonis repromissionibus d e ceptus non rediit ad praetorem. posteraque die tenens transitus chaganus conclusit eum. scinditur igitur populus, et unusquisque, ut vires habebat, per nemora fugiebat. c a piuntur itaque quidam a barbaris, et indicant ubi latitabat Castus ; et hoc capto exultabant et laetabantur. chaganus sane per meridiem iter agens contra Thracem properat, Longosque muros accepit. at Commentiolus , qui in silvis Aemi latitabat, cum Martino exivit, et perveniens ad chaga num imparatum invenit eo quod Avarum multitudo diffusa esset per Thracem; et prima vigilia noctis properat adver sus illum, essetque profecto a se opus ingens patratum, nisi eventus quidam falleret eius conatum. uno quippe animante p.397 onus subvertente, quidam domino animantis acclamat onus erigere,patriavoce dicens "torna,torna,frater." et domi-p.395 nus quidem mulae vocem minime sentiebat: sed populi hoc 118 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA audito hostes imminere sibi existimantes in fugam conversi sunt, "torna, torna" maximis vocibus exclamantes. chaganus autem ingentem formidinem indutus penitus fugiebat, et v i debantur barbari et Romani invicem fugere, nemine perse quente. praeterea chaganus sumptis virtutibus Apiriam ci vitatem obsedit, inventumque Busan urbis manganarium i n terficere nitebatur, qui pecunias rogabat ei multas praebere , si vitam sibi donaret. ille vero hunc ligatum urbi praesen tavit. at ipse quaerebat habitantes urbem ut emeretur, nar rans quam saepe pro civitate certaverit. civis quidam m u l titudinibus persuasit hoc minime faciendum. quia ergo parvi pensus est Busa , repromittit chagano se tradere civitatein, et exterminatorio instrumento facto, quod arietem nominant, civitatem adeptus est; ducentes quod barbari argumentosum ingenium *), et alias plures urbes in servitutem redegerunt, p.399et cum multa captivitate reversi sunt. audientes autem B y zantii quod Castus a barbaris captivus effectus sit, magnis conviciis contra Mauricium utebantur, et hunc in manifesto blasphemiis appetebant. *)ingenium]Gallisengin,machinabellica. Matth.Paris.utinge nium adhibereturadturrim. sicPapiasinvocabularioargumen tum ingenium interpretatur.vide Elmenhorstium ad Apul.Met. 1. 5 p.207. Glossae Dosithei: argumentum, argute inventum. FABR Per idem quoque tempus Heraclius Heraclii pater P e r sicum aggressus est castrum, quod et cepit. similiter et T h e o dorus castrum Mazarorum , amboque Bavides veniunt. et cum castrum munitissimum esset, miles quidam Saphires n o mine, stimulos est operatus , et contra compagines lapidum hos figens per eos aditum fecit. cum autem fortis ille ascen disset muri coronam , vir Persa hunc expulsit. cadit ergo Saphires deorsum, et suscipiunt eum in scutis suis Romani. et rursus opus audenter arripit, et denuo a firmitate repel litur. iterumque Romani hunc scutis suscipiunt, et tertio ad machinamentum conatus est.cumque ad muri caput per venisset, Persam excidit, deinde caput eius Romanis praebens hos fiduciamagna replevit; multisque imitantibus virum for tem, et per palos ascendentibus murum , Romanis traditur et alios quidem Persarum occiderunt , alios vero captivos duxerunt una cum supellectili, igni prodito castro. interea Philippicus rursus Byzantium iter egit, Heraclio R o manorum duce relicto. veniens autem Tarsum , et dicens quod imperator Priscum Orientis praetorem creatum dire xerit,scribitHeraclio dimissoexercituinArmeniamvenire ad p.400 castrum. EX THEOPHANE. 119 Narsen et Prisci elus praesentiam facere manifestam. impe rator enim Philippico iusserat quarta rogae parte privare militiam. Philippicus autem timens ne occasio tyrannidis fieret, super hoc imperatori non paruit, ideoque a praetura deponitur. Priscus autem perveniens Antiochiam praecepit milites apud Monocartum colligi. advocat autem et Germa . num,cui Hedessenorum principatus creditus erat,una cum episcopo, et una cum eis ad exercitum ibat, solemnitatem paschaecumillisfacturus. atveroducesexercitusobviam venerunt eicumbandis,duobus signisprocul ab exercitu.ast Priscus secundum morem non descendit ab equo,nec consuetis salutationibus usus est. hinc ergo et odii exordium factum p.401 est:in communibus namque iniuriis multitudines severius patiuntur. post festum autem diem demonstrabantur tetrice imperatoris litterae. confluunt itaque multitudines ad prae toris fixuram tabernaculi, aliis quidem gladios portantibus, aliis vero lapides vel ligna iactantibus. fit igitur pavidus Priscus, et ascendens equum fuga evasit periculum. illi vero scindentes fixum huius tabernaculum,omnia quae ipsius erant diripuerunt. ast ille Constantiam perveniens a medicis de percussionibus lapidum et vulneribus curabatur , et mittit episcopum civitatis rationem faciens ac pollicens exercitui se suasurum imperatori , ne illos privet aliqua conferendarum consuetudinum *). ast exercitus episcopumcum iniuriis re spuerunt, et Germanum invitum praetorem pronuntiaverunt super scutum elatum, imperatoriamque statuam subverterunt, et huius imagines demoliti sunt. et in tyrannidem prorum perent et urbes dispoliarent, nisi Germanus id agere multa commonitione et exhortatione vetuisset. Priscus autem haec imperatori manifesta fecit, et imperator Philippicum denuo praetorem Orientis constituit. Priscus vero Byzantium re- p.402 diit. porro exercitus iuramentis se affirmabat a Mauricio nullatenus imperari. barbari sane Romanis calamitatibus delectabantur. verum imperator Aristobolum , curatorem imperialium domorum , ad exercitum misit, quatinus iura mentis et donis tyrannidem solveret; quod et fecit. tyran nide vero destructa fit Persarum atque Romanorum circa Martyropolim maximum bellum. Romanis vero potentia et ducum virtute expugnantibus Persas , interficitur Maruzas Persarum praetor. comprehenduntur etiam viventium ex his tria milia, et Persicorum principes agminum mille tantum reversi sunt in Persidem. porro Romani transmittunt ad *)consuetudinum] cousuetudopraestatio,napozn.Glossae:salarium ouvela.v.Hist.Trip.1.6c.7etl.7c.3. FABR. imperatorem ex Persicis exuviis multa et captos universos una cum bandis. Mundi anno 6080,divinae incarnationis anno 580, mense p.403Septembrio, indictione sexta,Langobardi bellum adversus Romanos intulerunt, et Maurusiorum gentes adversus Afri cam magnas perturbationes perpetraverunt. in Perside a u tem carcer est qui dicitur Lethe, et multos Persarum rex a diversis gentibus in hoc inclusit una cum captivis civitatis Darae. isti ergo desperati insurgunt contra eos qui se c u stodiebant, et occiso Marusa caput eius Byzantium attule runt. astimperatorcumgaudiomagnoillossuscepit. Phi lippicum autem vix praetorem recepit exercitus. cum autem Persarum Romanorumque bellum Martyropoli fieret,supe rantur Romani. imperator autem a praetura Philippico rursusamoto,CommentiolumpraetoremOrientisdirexit.Hera clius autem prosperatus in bello peremit Persarum praetorem. Aphrabato vero interempto fugiunt Persae et insequuntur Romani.cum autem multum fuisset in eis excidium factum, comprehendunt etiam custodiam et multas exuvias Byzantium p.404mittunt. denique imperator equestribus speculationibus et commerciis urbem splendidam reddidit.Hormisda Persarum rex praetorem Baram promotum una cum potentatibus multis contra Suaniam mittit. ex insperato autem buic instans ad Araxem flumen castra commovet , siquidem expugnatis Turcis a Persis adeo Hormisda crevit ut etiam tributa quadraginta milia auri a Turcis acciperet, c u m prius ipse aequalia Turcis persolveret.verumMauriciushoccompertoRomanum prove hit praetorem, et in Suaniam c u m potentatu transmittit. c u m que pervenisset Romanus Lazicem et ad Phasim fluvium a c cessisset, in Albaniam exercitum movit. Baram autem audi ens Romanum profectum rem deridebat. cupiebat etiam Romanorum aciem manu capere: non enim adhuc adversus Romanos bellum inierat. at vero Romanus Romanam mul titudinem separavit, non probatis penes sarcinas derelictis. decem milia etiam secum accipiens adversus barbaros p r o p.405perabat,etduo miliapraecedere iubet exercitum. quive nientes obviam his qui praecesserant, Persas hos in terga vertunt,et omnes interimunt:facta quippe fugaetpraecipi tio sibi obstante conclusi omnes interierunt. ast Romani usque ad barbarorum vallum venerunt,ita ut Baram super hoc obstupesceret. quod audiens Romanus animare coepit e x ercitum,etpraeliaturiparanturincampoAlbaniae. Baram autem nitebatur bellum furari, frustratus tamen consilio est: surrexit enim Romanus, et comptissime parabatur. cum a u tem invicem conflictus agitaretur et multi barbarorum occisi 120 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 121 fuissent, fit maxima Romanis victoria. dispoliantur igitur barbari, et sepultura carentes efficiuntur bestiis esca. hoc audito Hormisdas Persarum rex, confusionem non ferens, muliebrem vestem Baram transmisit, et hunc praetura pri vavit. parat e contra rebellionem Baram , progreditur in tyrannidem, et reciprocis iniuriis per litteras Hormisdam l a cessit, superscribens epistolae ita "Hormisdae filiae Chosroae Baram haec mittit." collectis vero militiis asserebat Hormisdam indignatum adversus militias, utpote quae a Romanis fuerant p.406 superatae.ostendebatautemetfictaslitterasquasiabHormisda missas ad minuendas militum rogas, ad memoriam eis reducens atrocitatem Hormisdae, seu crudelitatem avaritiam et violen tiam, et qualiter homicidiis delectatus et a pace alienus esset, qualiterque optimates vinculis dediderit, quorum alios quidem gladio reciderit , alios autem necaverit Tigride, et qualiter cogebatPersasin magnis praeliis separari,quo disperderentur et non contra illum tumultuarentur. talibus ergo verbis Baram militiam affatus tyrannidem maximam adversus H o r misdam succendit, et iuramentis Baram munientes dogmati zant omnes se deposituros Hormisdam. Hormisdas autem Ferochanen magistrum suum armatum cum virtute destinat adversus Baram. Baram vero significavit Ferochani seu mili tiis quia non convenit arma Persas adversus Persas efferre , et ad memoriam eis reducebat Hormisdae asperitatem,iniu stitiam,in sanguinibus gaudium,in homicidiis amorem,infi delitatem, iactantiam et violentiam. haec sentientes veraci ter ab eo dicta fuisse populi qui circa Ferochanen erant ad p.407 Baram sese conferunt , et Ferochanen occidentes se Baram uniunt , et contra Ctisiphontem impetu abeunt. Hormisdas autem babebat Bindohen, magnae dignitatis virum, in vincu lis: itaque cum in magna fluctuatione negotia degerent, B e stan Bindohi frater, in custodiam insiliens, eduxit Bindohen fratrem s u u m , et congregata multitudine rustica seu civili, tertia hora diei regalia intrant , et invento Hormisda super solium regio more sedente multis hunc iniuriis subdunt.In dues autem tenens Hormisdam abstulit diadema a capite eius, et hunc in carcerem tradiderunt , rogabatque Chosroen p a trio solio tribui. praeterea Hormisdas e custodia nuntium misit, Persis petens loqui, Persidi quae expedirent. in cra stinum igitur collectussenatusPersarum inregalibus una cum multitudine vinctum Hormisdam ducunt. ast Hormisdas c o m monebat Persas quod non oporteat huiuscemodi in reges committere , et quanta ex quo regnaverit tropaea fecerit,p.408 et in quibus erga Persas bona patraverit, et qualiter Turcos Persidi tributa solvere Romanosque pacem amare coëgerit, 122 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA qualiterque Martyropolim ceperit ; quin et paterna beneficia enarravit. rogabat autem et Chosroen a regno deponi ut litis amicum et ambitiosum etsanguinis amatorem superbumque ac iniuriosum et praeliis inhiantem: esse autem sibi alterum filium perhibebat, quem in regem provehi flagitabat.Bindohes vero adHormisdamrespondebat,ethuiusexcessusinmedium pro ponens omnes erexit contra Hormisdam. et ducunt in medium uxorem eius et filium, et serrae sectione hos partiti sunt coram Hormisdae visibus, Hormisdamque oculis privantes in carce rem posuerunt. et Chosroes quidem aliquandiu patrem b e nigne tractabat,in custodia illiomnem tribuens escam. Hormisdas hunc iniuriis e diverso lacerabat , conculcans ea quae mittebantur a rege. unde Chosroes iratus fustibus hunc silvestribus iussit per ilia caesum obire. quod factum et p.409 Persas tristes reddidit et contra Chosroen odium auxit. C h o s roes vero congregatis virtutibus regnorum egressus contra Baram pervenitincampumZaba fluminis,ubiBaram vallum habebat. suspicatus autem Chosroes quod aliqui principum adiacerent Baram, hos occidit. cum vero populus turbare tur, fugam iniit Chosroes cum paucis quibusdam, et omnes qui erant cum Chosroe ad Baram accesserunt. at vero Chosroes haesitabat quidnam agere debuisset. nonnullis sane consilium dantibus sibi ad Turcos secedere , nonnulli autem ad Romanos , Chosroes equum ascendens freno laxato equi motus sequi omnibus iubet.at vero equus ad Romanas par tes motus suos direxit, et apud Certensium invenitur, et le gatos mittit, adventum suum Romanis faciens manifestum. contigit autem ut Probus patricius, qui illic erat, hunc sus ciperet, et de eo imperatori per litteras indicaret. Baram autem misit legatos ad Mauricium petens ne auxiliaretur Chosroi. porro iubet imperator Mauricius Commentiolo prae tori apud Hierapolim Chosroen suscipere et imperialibus o b sequiis honorare. Eodem vero anno demonstravit imperator Mauricius in m e m o r i a m dei genitricis letanias in Blachernis fieri et laudes dicere dominae nostrae, nominans eam panegyrim.` Mundi anno 6081, divinae incarnationis anno 581, M a u ricius filium sibi Chosroen regem Persarum faciens, D o m e tianum episcopum Melitenensem ad eum direxit, cognatum suum,unacum Narse,cuiducatumbellicommisit;quiper venientes ad Chosroen omnes Romanos potentatus in Persi dem introducunt. Baram autem hoc agnito,sumptis virtu tibus suis, in loco qui Alexandrines nominabatur castra m e tatus est, prohibere ratus militias ab Armenia venientes, ne ast p.410 EX THEOPHANE. 123 Narsi unirentur : fusserat enim Mauricius Ioanni Mustaconi, magistro militum Armeniae , accipere militias et se Narsi per n o ctem autem et unitae sunt Romanae virtutes et contra B a unire pariter contra Baram bellum constituendi. ram aciem direxerunt. porro Baram in monte castra meta tus est, pavore detentus. cumque bellum gereretur horri bile, Narses Indicis bestiis parvipensis mediam barbarorum dissolvitphalangem;ethocfactoceteraequoqueBaram in-p.411 firmatae sunt phalanges , et fit magna fuga tyranni. Narses vero sine ulla retentione persequens Persas caede sternebat, et sex milia ex his capta vincta ad Chosroen adduxit. ast Chosroes omnes mucrone peremit. quotquot autem Turci erant, hos ad imperatorem Byzantium misit. sane cum Turci cruces haberent in frontes exaratas , interrogabantur ab i m peratore quonam modo signum hoc in fronte portarent.at vero Turci asserebant ante multos annos pestilentiam in Turcia factam , et quosdam Christianorum hoc adinvenisse, et hinc salus in patria facta est.porro exercitus Romanorum tabernaculum Baram et suppellectilem accipientes cum ele phantibus attulerunt Chosroi. Baram autem ad interiores partes Persidis fugam fecit, et sic eorum dissolvitur bellum. itaque Chosroes magna victoria circumdatus solium suum r e cepit. verum Narses rediturus ad propria Chosroi dicebat "memor sis, Chosroes, praesentis diei:Romani tibi regnum donant." at ille fraudulentam occisionem metuens, petiit ap.412 Mauricio mille Romanos in custodiam sui habendos. porro Mauricius cum dilectionem haberet erga barbarum multam, postulationem eius complevit, sicque Persicum Romanorum que bellum cessavit. Mundi anno 6082, divinae incarnationis anno 582, coro natus est solemnitate paschali Theodosius filius Mauricii a I o anne patriarcha Constantinopolitano. Anno imperii sui nono , cum ver inciperet et agmina pervenissent ad Thracem , exivit cum eis Mauricius videre quae a barbaris essent eversa, Augusta vero et patriarchap.413 et senatus rogabant imperatorem ne per semet ipsum bellum iniret, sed potius id praetori cummitteret. ast imperator non acquievit. exeunte autem eo ad Septimum solis ecli Eodem quoque anno imperator Mauricius ecclesiam sanctorum quadraginta martyrum , quam coepit aedificare Tiberius, consummavit. interea cum profunda Orientem pax occupasset, bellum circa Europam Avaricum incumbebat, ideoque imperator potentatus ab Oriente in Thracem tra duxit. psis facta est; cumque apud Rheginum esset,pauperum mul titudines pecuniis animavit, cum autem venatum pergeret, sus silvestris valde grandis impetum contra Caesarem fecit. equus vero ob terrorem miraculi eiicere Caesarem niteba tur. diutius ergo tumultuatus Caesarem iactare nequivit. itaque sus a nemine accipiens letum abscessit. in Perinthum praeterea navigio iter faciens, ventis vehementibus et pluvia facta nautisque desperantibus scapha imperatoris asportaba tur, ita ut inopinate salvus ad locum, qui dicitur Daonium , vix veniret. nocte vero illa muliercula pariebat et voces miserabiles emittebat; cumque mane factum fuisset, misit i m perator videre quid esset quod acciderat. et invenerunt puerum natum,oculorum etpalpebrarum exsortem,manus que ac brachia non habentem; a lumbo autem erat ei ut caudapiscisnaturaliterhaerens. quovisoimperatorprae p.414cepit ut occideretur. hac denique die imperatoris equus, qui aureo circumdatus erat ornatu , repente scissus est c a dens. at vero imperator his omnibus auguratus *) tristis erat. postera quoque die viri tres Sclavini genere, nil aliquid fer reum baiulantes, a Romanis detenti sunt, citharas tantum ferentes. imperator autem interrogabat tam unde essent quam ubinam habitatio corum existeret. qui genere qui d e m aiunt se esse Sclavinos , circa finem vero Occidentalis habitare Oceani. chaganum autem ad se legationem misisse et munera principibus gentis suae auxiliandi sibi contra R o manos. taxiarchas autem suos direxisse rationem reddituros chagano, quia non possunt propter longitudinem itineris mittere illi auxilium: decem enim et octo menses assevera bant in itinere se fecisse, et ita Romanos adiisse. porro citharas ferre tanquam non videntes quemquam suorum a r misindutum,regionesuaquidferrumsitignorante. impe rator autem tam aetatem admirans quam moles corporis corum collaudans, hos Heracliam misit. cum autem venis set ad maritima, et didicisset quod legati Persarum Byzan tium atque Francorum venissent, ad regalia remeavit. 124 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA *) auguriatus cod.Gruteri. p.415 Décimo imperiiMauricii anno chaganus quaerebat au gmenta pactorum accipere. imperator vero sermones b a r bari non recepit, et idcirco chaganus iterum bellum agit, et devastat Singidonem, et castra contra Sirmium movet. i m perator autem praetorem Europae Priscum creat, at vero Priscus Salvianum subpraetorem factum praecurrere iussit ; et contra barbaros procedentes bellum ineunt , et vincunt EX THEOPHANE. 125 Undecimo imperii anno Mauricii Hierosolymitanus Amos habetur episcopus. imperator autem Priscum cum omnibus Romanis potentatibus ad Istrum fluvium misit , ut Sclavino rum nationes transire prohiberet. quo apud Dorostolon habito chaganus hoc comperit; qui legatis ad eum directis calumniam inferebat Romanis exordium dantibus belli. Pri scus autem excusabat se, quod non venerit adversus barba ros belligeratum,sed quod ad Sclavinorum nationes a prin cipe fuerit destinatus. audiens autem Priscus quod Arda gastus multitudines Sclavinorum ad praedandum disperserit, transiens Istrum media nocte inopinate Ardagasto coniunctus est. at vero Ardagastus discrimine senso nudum ascendens equum, vix salvus evasit, Romanique multitudinibus Sclavi Romani. quo audito chaganus potentatibus sumptis prope rabat ad bellum. at vero Salvianus visis multitudinibus stu pefactus ad Priscum se contulit. comperiens autem chaga nus Romanorum recessum ad maritima egreditur,deinceps ad S. Alexandrum , et hunc omnia devoranti tradidit igni. transiens autem in Drizipera conatur exterminare rem p u blicam, devastatoria operatus instrumenta. hi vero qui D r i zipera habitant, diutius e diverso aciem direxerunt : nam et portas aperientes minabantur barbaros debellare, cum sent in formidine ingenti. tunc ergo divina quaedam eis consuluit virtus: media namque die videre putaverunt bar-p.416 bari, Romanis virtutibus egredientibus ab urbe, futurum sibi fore ut c u m eis conflictum consererent. et consternati fuga infatigabili fugiunt, et apud Perinthum efficiuntur. Priscus autem, nec visu quidem ferre multitudines barbarorum v a lens, Tzurulum ingressus castrum muniebatur. ast barbarus Priscum obsidere conabatur. his auditis Mauricius haesita bat quid foret agendum. tunc optimo inito consilio arma tur contra infinitam barbarorum virtutem, et uni excubito rum magnis donis atque promissionibus suadet ut sponte in barbaros irruat , eique dat ad Priscum litteras continentes haec "gloriosissimo praetori Prisco. noxium barbarorum conatum ne formides : ad perditionem enim eorum factum est hoc scito enim quia cum multa confusione revertetur chaganas in regionem quae sibi a Romanis est deputata, p r o pterea perseveret gloría tua penes Tzurulum , circumvagari faciens illos : mittimus enim per mare naves, et captivabi mus familias eorum, et cogetur ad propria confusione refer tus atque iactura reverti." at vero chaganus litteris c o m prehensis et lectis pavens efficitur, et sponsionibus pacificisp.417 ad Priscum dispositis in muneribus paucis atque indignis, in suam est terram cum fuga potenti regressus. 126 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA norum occisis, et Ardagasti regione perversa,praedam co piosam captam Byzantium per Tatemerem direxerunt. porro p.418cum Tatemer expeditus iter faciens ebrietati sese atque de liciis traderet,Sclavinorum in eum multitudines irruunt; qui formidine pressus fugiendo Byzantium venit. ast Romani, qui cum ipso fuerant, valide Sclavinis infensi obtinent glorio sissime barbaros, et captivitatem salvam imperatori praesen tant. qui laetatus gratificos deo hymnos una cum tota o b tulit urbe. Priscus vero fiducia fretus ad interiores Sclavi norum partes accessit. Gipes autem,vir Christianae religio nis,transfugiens ad Romanos et ingressum Romanis ostendit et barbaros tenuit. itaque Gipedis proditione transfretato flumine, Priscus media nocte reperit Musacium barbarorum regem, ebrietate corruptum : funebrem quippe proprii fra triscelebrabatfestivitatem;quo comprehensovivocaedemin barbaris operatus est, mnltaque copiosa praeda capta ebrie tati sese produnt et crapulae. at tum barbari coacervati victoribus imminent, foretque vicissitudo reciproca praece denti virilitate saevior, nisi Genzo pedestri virtute R o m a n o rum insistens pugna forti prohibuisset impetus barbarorum. Duodecimo imperii Mauricii anno , cum Priscus iterum ad Istrum pervenisset gentesque Sclavinorum depraedatus fuisset, haud modicam partem imperatori direxit. impera tor autem, misso ad Priscum Tatemere, iubet illic toto hie mali tempore commorari Romanos. quo comperto Romani contradicebant, asseverantes id non posse fieri propter c o pias barbarorum , et pro eo quod regio esset sibi satis a d versa. Priscus vero verbis persuasoriis flexit eos ibidem h i e mare iussionemque principis consummare. Tertio decimo imperii Mauricii anno, qua videlicet t e m pestate Gregorius R o m a n a m , Constantinopolitanam Cyriacus 420 12 et secundo Anastasius Antiochenam regebat ecclesiam , n a scuntur prodigia in suburbanis Byzantii, puer videlicet q u a drupes, et alter duos vertices habens. aiunt autem hi qui historias diligenti studio scribunt , non significari bona civi tatibus in quibus nascuntur huiusmodi. at vero imperator Priscum praetura privat, et Petrum fratrem suum praetorem Romanae fecit virtutis. itaque Priscus quidem virtutibus sumptis , priusquam Petrus pervenisset , transmeat a m n e m . chaganus autem transitu Romani audito exercitus valde m i ratus est, et ad Priscum misit, discere causam quaerens,et p.421praedae sumere partem,sicque amnem transire: nimis enim saeviebat super felicitatibus R o m a n o r u m . mittit ergo Priscus super hoc ad chaganum legatum Theodorum, videlicet m e dicum sagacitate ac intelligentia perornatum. iste videns. p.419 10 p. EX THEOPHANE. 127 Quarto decimo imperii sui anno iussit Mauricius Petro praetori ut tertiam portionem rogae in auro a Romanis a c ciperet, et tertiam in armis, et aliam tertiam in vestimentis diversis. itaque Romani hoc audito ad tyrannidem verte bantur. praetor vero timens satisfaciebat *) militibus hoc verumnon esse,etexhibebatexercitibusaliaslitteras,iuben tes sibi quatinus hi qui fortia gesserant et de periculis tri umpharant in urbibus summa requie potirentur, de publicis sumptibus inter senes alendi, pueri vero militum in locisp.423 propriorum parentum inscriberentur ; talique suadela p o p u lum mitigavit, et Caesarem bonae famae praeconio laudave runt, haec autem Petrus imperatori denuntiavit. cumque venisset Marcianopolim, dirigit mille praecessuros. hi reper tisSclavinis multam ducentibus Romanam praedam,hos in sequentes occiderunt, multaque praeda recepta Romaica r e dierunt ad rura. anno construxit imperator solarium M a * satisfaciebat]Glossae:άnoloyía excusatio,purgatio,satisfactio. hinc satisfactionalis liber, άnoloуntixós, Hist. Trip.9 23. sic Hieronymum alicubi posuisse satisfacientes pro excusantes se n o tat H. Grotius in Discussione Rivetiani Apologetici p.83. FABR. chaganum magna sapientem responsionemque iactantius f a cientem (minas enim praetendebat, se cunctarum esse gen tium dominum iactans) narratione veteri mitigavit barbari cum typhum. ait enim "audi, chagane, proficuam narratio nem. Sesostris Aegyptiorum rex illustris et oppido felix, opi bus clarus et inexpugnabili potentatu , plurimas et ingentes servituti nationes redegit. unde et in arrogantiam ruens, curru adhaerente sibi auro et lapidibus pretiosis constructo, sedet super eum, et subigit iugo ex superatis regibus quat tuor trahere currum. cumque hoc fieret in insigni festivi tate, unus ex quattuor regibus frequenter oculum vertebat retrorsum, et contemplabatur rotam, cum volveretur. quem Sesostris percunctatus ait 'cur post terguin offirmas oculos?' at ille hanc' inquit 'rotam miror instabilem, et alias atque aliter se moventem , et modo excelsa humiliantem , rursus humilia exaltantem.' at vero Sesostris parabolam intelligen- p.422 ter animadvertens , legem posuit ne currum reges ulterius traherent." his chaganus auditis subrisit, et ait se pacem sectari. Priscus autem chagano reddidit pro transitu prae dam, et exuviis omnibus sumptis sine dispendio amnem trans ivit. porro chaganus his susceptis magnifice laetabatur. Priscus Byzantium venit, et Petrus praeturam suscepit. Eodem vero gnaurae rotundum , et in medio atrio eius statuit statuam suam , et illic posuit armamentum . Quinto decimo imperii Mauricii anno Petro venationem exercenti sus agrestis obviam occurrit, pedemque ipsius ad arborem conquassavit, et importabilibus *) doloribus multo tempore languit. ast imperator litteris pessimis et imprope riis gravibus ei detraxit, audito quod multae Sclavinorum gentes fuerint contra Byzantium motae. Petrus autem c o a ctus Novas pervenit. hi vero qui erant de civitate, una cum p.424ignobilibus militibus et episcopo praetori obviam veniunt; quos praetor intuitus, et arma eorum ac fortitudinem a d miratus, iubet urbe dimissa Romanae misceri catervae. m i lites autem ad civitatis custodiam ordinati hoc agere renue runt. tum praetor in furorem versus destinavit Genzonem una cum multitudine militum. qui hoc agnoscentes confu gerunt in ecclesiam , et clauso ostio templi perseverabant. Genzo vero pro reverentia templi inefficax rediit. Petrus autem iratus Genzonem a praetura deponit, et misso Scri bone ignominiose ad se episcopum iubet adduci. porro c i ves collecti Scribonem cum dedecore urbe depellunt, cuius obseratis portis Mauricium quidem imperatorem laudibus e f ferunt,praetoremautemconviciiscumulant;sicquecum op probrio Petrus inde recessit. praemittit praeterea mille ad explorandum, qui Vulgares consequuntur numero mille. v e rum Vulgares fisi super pace chagani securi pergebant.R o mani autem in Vulgares impetum faciebant ; qui mittunt v i ros septem commonentes pacem minime dissolvendam. hos p.425audientes hi qui praecurrerunt,significant haec praetori; quidixit"necsiimperatorvenerit,huicparcam." congres sione vero belli effecta Romani vertuntur. sed barbari non persecuti sunt eos, ne vincentes discrimen incurrerent. porro praetor taxiarchum praecurrentium flagellavit. et hoc c o m perto chaganus legatos ad Petrum destinat, inceptionem a c cusans, et quod Romani sine iusta causa pacem dissolverent. at vero Petrus verbis seductoriis usus non se scisse motio nem affirmat, duplicia tamen dare spolia universa procurat ; sicque barbari amissis spoliis dupla sorte receptis paci c o n sulunt. Petrus contra Peregastum Sclavinorum exarchum properat ; et barbari circa ripam fluminis huic obvii facti prohibebanttransire. Romaniveroafretissagittanteshos averterunt; quibus in fugam versis percutitur ilio Perega stus, et moritur. transeuntes autem Romani praedam m u l *)importabilibus]ipse inHypomn.de Anast.apocr.:cum illatis quoque illis importabilibus tribulationibus retulit. FABR. 128 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 129 tam receperunt , et ad propria remearunt. errantibus d u ctoribus et in inaquosa incidentibus loca periclitabatur exer citus. porro cum iter agerent noctu , veniunt ad amnem Heliciam dictum : cum vero dumi trans fretum fluminis es sent, barbari in his absconditi eos qui hauriebant aquam ia culabantur. magna igitur molestia Romanis effecta militiis, in fugam vertuntur a barbaris debellati. verum Mauricius his auditis Petrum praetura privavit, et Priscum praetorem Thracae denuo misit. Mundi anno 6090,divinae incarnationis590,Romano rum imperator Mauricius, rex Persarum Chosroes,Romanus Gregorius,Constantinopolitanus Cyriacus,Hierosolymitanus Amos,AlexandrinusEulogius etAntiochenusAnastasiusha bentur antistites. hoc anno, imperii videlicetMauricii sexto decimo, Priscus egressus praetor in Thracem virtutes n u m e ravit exercitus, et invenit quod ex eis fuerit multitudo c o n sumpta non parva. his autem sumptis venit ad flumen Istrum et Novas. quo cognito chaganus legatos misit, causam ipsius sciscitatus adventus. Priscus autem venationis se venisse causa fatebatur. ast chaganus "non iustum est" inquit "in alieno loco venari." e contra Priscus suum dicebat esse locum, et ei fugam ex Oriente improperabat egisse. barbarus autem Singidonis muro destructo ad Romanorum terram profectus est. quo cognito Priscus venit ad insulam Istri, et dromonibus p.427 sumptis ad chaganum apud Constantiolam venit, volens cum eo loqui, cumque chaganus ad oram fluminis venisset,Pri scus tristis *) eum alloquitur. chaganus autem dixit ad eum "quid tibi, Prisce, ac terrae meae ? an et hanc vis accipere. per mendacium ex manibus meis? iudicet deus inter me et Mauricium imperatorem, requiratque sanguinem exercitus Romanorum et exercitus mei de manibus eius." e contra Priscus "Singidonem" inquit "civitatem redde Romanis." qui ait"tu unam civitatem a nobis conaris accipere:videbis post paululum quinquaginta civitates Romanas Avaribus ser vitute redactas." Priscus autem navibus Singidoni per amnem exhibitis hanc depopulatus est, et ex ea Vulgares pepulit. Septimo decimo imperii Mauricii anno coacervatis cha- ganus potentatibus suis in Dalmatiam properat, et cum v e nisssetBaleam, quadraginta quoque civitates, quae circa eam sunt, omnes depopulatus est. quibus Priscus agnitis Gudohin ad explorationem rem direxit. qui in valle occultatur p u silla, et diluculo in dorsa eorum effectus ilicocunctos pere mit, et acceptam praedam duxit ad Priscum. porro chaga *) tristis] e rate. Theophanes II p.428 3 FABR. 9 nus infortunio comperto in regionem suam reversus est, et Priscus ad propria. Mundi anno 6092, divinae incarnationis anno 592, i m perante Mauricio 18 anno, sumptis virtutibus Priscus Singi p.429donem venit: chaganus vero congregato proprio potentatu subito Mysiae adest,etTomeam urbem capere nititur.pro pterea Priscus Singidone relicta huic efficitur proximus. cum autem paschalis festivitas haberetur et Romani fame tabesce rent , audiens chaganus Prisco significabat ut sibi plaustra mitteret ad deportanda illis alimenta, quatinus cum hilaritate festivitatem propriam celebrarent. 40 itaque plaustra plena his mittit. pari modo et Priscus species Indicas barbaro quasdam remisit, piper videlicet et folium Indicum et costum et cassiam atque alia ex his quae quaeruntur, cum chaga nus apud Sirmium resideret. qui receptis his gavisus est super eis; et donec compleretur dies festus, Romani ac b a r bari pariter habitabant, et non erat in utriusque virtutibus timor. cumque fuisset dies festus completus, barbari sepa p.430 15rati sunt a Romanis, et Drizipera venientes civitatem depo pulati sunt,etS. Alexandri ecclesiam incenderunt, sepulcrum que ipsius tectum argento repertum despoliant, sed et iniu riis quoque corpus martyris afficientes, multamque in T h r a ce praedam captantes, epulabantur splendide, contra R o m a nos elati. cumque Comentiolus venisset Byzantium, maxima urbi turbatio et aestus incubuit , ita ut timore detenti c o n silium caperent Europam deserendi et in Asiam et Chalcedo nem migrandi. quin et imperator excubitoribus armatoque et electo cuneo sumpto muros longos munivit. valgus a u tem urbem custodiebat, et senatus commonebat imperatorem legationem ad chaganum mittendi. deus autem vindictam martyris Alexandri faciens pestilentem languorem barbaris intulit, et in uno die septem filios chagani per febrim et inguinariam passionem occidit, una cum aliis turbis multis, ita ut pro triumphali gaudio carminibus ac canticis lamen tationes et lacrimas ac luctus sine consolatione barbarus p o s sideret. at vero senatus rogabat Caesarem legationem ad chaganum mittendi. imperator autem Armatzonem misit ad chaganum cum muneribus multis Drizipera, qui verbis m i tibus blanditur barbarum. at ille nolebat dona suscipere, p.432lamento intolerabili filiorum detentus: dicebat enim ad le (6 gatum iudicet deus inter me et imperatorem Mauricium: ipse quidem pacem dissolvit, ego vero captivos ei reddo, per unam animam unum numisma percepturus ab eo." Mauri cius autem id dare minime passus est. iterum chaganus p e tiit per singulas animas dimidium accipere n u m m u m . 130 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ast imperator nec sic dare consensit, sed nec in quattuor acci pere siliquis. tunc chaganus furore commotus omnes occi dit, et ad propria rediit cum quinquaginta milia aureorum pactis Romanis imposuisset. quin et Istrum flumen non se transiturum professus est. ex hoc itaque multum contra imperatorem Mauricium commotum est odium, et coeperunt hunc subiicere maledictis. similiter et populus apud Thra cem ad convicia imperatoris commotus est. exercitus autem procuratores *) ad imperatorem contra Comentiolum dire xit, quod proditionem in praelio fecerit, inter quos erat etiam Phocas, qui imperatorem allocutus severius huic in concilio contradicebat, ita ut quidam ex patriciis hunc alapa percuteret et barbam ipsius evelleret. verum imperator non suscepit adversus Comentiolum populi querimoniam, sed hos inefficaces deseruit ; propter quod et insidiarum in principem exordium sumitur. praeterea per idem tempus apud Ae- gyptum in Nilo flumine, Mena praefecto una cum populo deambulante in loco qui Delta nuncupatur, sole orto animalia humanae formae apparuerunt in flumine, vir scilicet et m u lier. et vir quidem erat pectorosus vultuque terribilis, rufa coma canisque permixtis, et usque ad lumbos denudabat n a turam, et cunctis demonstrabatur nudus , reliqua autem cor poris membra cooperiebat aqua. hunc praefectus adiura mentis constrinxit ne destrueret aspectum priusquam omnes saturi fierent hoc inopinato spectaculo. porro mulier et mammillas habebat et femineum vultum caesariesque proli et ad horam nonam omnis populus mirabatur, videns haec animantia, quaeque hora nona in flumen demersa sunt. sane Menas imperatori haec Mauricio scribit. p.433 Mundi anno 6093, divinae incarnationis anno 593, i m perii vero Mauricii 19 anno Hisacius Hierosolymis habetur antistes. die autem paschae Sophia Augusta , uxor Iustini, una cum Constantina Mauricii coniuge stemma constructum attulerunt imperatori. qui hoc contemplato pergens in ec-p.434 clesiam id obtulit deo, supra sanctam mensam suspendens in triplicibus catenulis lapidibus et auro contextis. at vero A u gustae hoc comperto tristatae sunt valde , et in iurgio a d versus imperatorem Constantina festum diem fecit Augusta. cum autem non attenderet imperator querelas militiarum in Thrace positarum, iterum Comentiolus assumptis armatis v e nit ad Istrum, et unitur Prisco apud Singidonem , et solvi tur pax quae adAvares erat.qua dissoluta veniunt in Bimi EX THEOPHANE. 131 procuratores Evτolizagious. hanc vocem observavi in epistola quadam quae exstat in concilio Ephesino. hinc Evrodixά mandata seu praecepta quae principes dant legatis suis. FABR. 132 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA nacium, quod est insula magna Istri. quibus auditis chaga nus,collectis potentatibus suis,ad Romana rura procedit, quattuor autem filios suos, traditis aliis virtutibus, ad c u stodienda Istri vada constituit. at vero Romani ratibus factis fluvium transmearunt, et bellum praetore Prisco c u m chagani filiis inierunt : Comentiolus enim infirmatus in B i minacio insula sedebat. cumque per multas horas bellum p.435tenuisset et sol trecentis Romanorum interemptis occubuis set, quattuor barbarorum milia perierunt. intrinsecus vero militiae ordinatae iterum bellum incipiunt, et iterum octo milia barbarorum interimunt. similiter et tertia die prae liantes ab excelsioribusRomani ad barbaros accesserunt,hos que vertentes ad stagnum atque pellentes, Avares multos n e caverunt ex illis, inter quos et chagani necati sunt filii,R o manique illustrem victoriam induerunt. chaganus vero c o a cervatis viribus copiosis contra Romanos progreditur : bello autem manente vertunt Romani barbaros, et omnibus insi gniorem hanc retulerunt victoriam. interea Priscus quattuor milibus praemissis Tisson *) a m n e m transmeare et explorare barbarorum praecepit motus.at vero barbari nihil eorum quae facta fuerant cognoscentes, festum diem celebrabant et p a riter convivabantur. in hos Romani clanculo incidentes m a ximum operati sunt metum : triginta quippe milia Gipedo rum barbarorumque aliorum occiderunt, et copiosa praeda comprehensa revertuntur ad Priscum. chaganus autem rur sus potentatibus cumulatis venit ad Istrum , et inito bello p.436barbari superantur et in amnis fluentis necantur, pereunt que sinul cum his plurimi quoque Sclavini: vivos autem obtinuerunt Avarum quidem tria milia, Sclavinorum vero octingentos et Gipedum tria milia, nec non et duo barba rorum. porro chaganus ad Mauricium imperatorem legatos misit,captos recipere nisus. at illenondum comperta in clyta Romanorum victoria scribit Prisco quod Avares cha gano redderet tantum. Eodem quoque anno vir quidam monachico circumami p.437ctus habitu et in religione clarus, spatha denudata a foro usque ad aeneam gladiatoris statuam discurrens,imperatorem omnibus in occisione gladii moriturum pronuntiavit. simi liter et Herodianus Mauricio manifeste , quae sibi fuerant ventura, praedixit. imperatore vero noctu discalceato leta niam cum tota urbe agente, et transeunte ad Carpiana loca, tumultuantur ex multitudine quidam, et contra imperatorem lapides iaciunt, ita ut vix imperator cum Theodosio filio suo salvaretur et orationem compleret apud Blachernas. + *) Hissum Vat. Mundi anno 6094, divinae incarnationis anno 594, anno vero imperii sui 20 Mauricius in se reversus, et sciens quod p.439 nihildeum lateatsedreddat omnibus secundum opera ipsorum, et recogitans excessum q u e m in captivationem perpetraverat, non redimens eam, expedire iudicavit in hac vita poenam se recipere pro peccato , et non in futura , et factas preces in scriptis transmittit ad omnes patriarchales sedes et ad omnes civitates sibi subiectas, et ad monasteria quae sunt in here m o et Hierosolymis , et ad lauras pecunias et cereos et i n censa, ut orarent pro se, quo hic reciperet et non in futuro saeculo. scandalizabatur autem et in Philippicum generum suum , quod in littera nominaretur. porro Philippicus diverse iurabat imperatori quod purus esset in servitio eius et apud se dolum nullum haberet. cúmque Mauricius sup plicaret deo misericordiam praestandi animae suae , quadam nocte dormiens vidit in visu apud aeneam palatii portam imagini salvatoris se astare , et copiosum populum pariterp.440 assistentem. tunc facta est vox ex charactere magni dei et salvatoris nostri Iesu Christi , dicens "date Mauricium ;" et tenentes eum iudiciorum ministri exhibuerunt apud pur pureum umbilicum , qui erat illic. et ait ad eum propria voce "ubi vis reddam tibi, hic an in futuro saeculo?" quo illeaudito respondit "amator hominum domine etiuste iudex, hic potius, et non in saeculo illo." et iussit divina vox tradi Mauricium et Constantinam uxorem eius et filios et omnem cognationem ipsius Phocae militi. expergefactus ergo Mauri cius,etvocans eum qui coram se dormiebat,misit ad Phi lippicum generum suum, ut celeriter eum adduceret ad se. cumque illeabiisset,vocavit eum ; qui surgens advocata uxore sua osculatus est eam, dicens "salve: iam non me videbis." quae exclamavit cum fletu voce magna ad paracoemumenum, dicens "adiuro te per deum, quae est causa ob quam quae riteumhachora?" atilleiuravitseignorare,etquiare pente de somno imperator exsurgens misit me. Philippicus ergo quaesivit corpus Christi percipere, et sic ad imperato- p.441 rem pergere. uxor autem eius Gordia iacebat in terra se volutans et plorans et deum exorans. ingressus vero Phi lippicus cubiculum regium proiecit se ad pedes imperatoris. imperator autem dicit ei "ignosce mihi propter deum, q u o niam peccavi tibi: nam usque nunc scandalizabar in te." et jubens exire paracoemumenum surrexit et cecidit ad pedes Philippici, dicens "ignosce mihi , quia m o d o certissime novi quodnihilpeccaverisinme. seddicmihi,quemscisinter agminanostraPhocammilitem." atveroPhilippicusreco gitans dicit ei "unum agnosco , qui ante modicum tempus EX THEOPHANE. 133 134 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA procurator ab exercitu destinatus contradicebat imperio tuo." ast imperator ait "cuius est qualitatis?" qui ait "iuvenis temerarius,sedettimidus." tuncMauricius"sitimidusest" inquit "profecto et homicida." et referebat Philippico s o mnii revelationem. porro nocte illa visa est stella in caelo, quae dicitur cometes. in crastinum autem pervenit magistria nus, qui missus fuerat ad sanctos heremi patres , ferens ab iis responsum huiusmodi. "deus recepta poenitentia tua p.442salvavitanimam tuam,ettecumsanctiscum totadomo tua constituet, imperio vero cum ignominia et discrimine deci des." hisauditisMauriciusglorificavitmagnificedeum.igi tur autumni tempore accedente, cum Mauricius imperator iussisset Petro ut in Sclavinorum regione populus hiemaret, restiterunt Romani,hoc facere non consentientes,tam pro pter equorum humiliationem quam propter quod copiosam circumducerent praedam, nec non ob multitudines barbaro rum, quae per regionem diffusae dignoscebantur, et seditio nem meditati sunt. praetor autem indignatus contra popu lum in dementationem eos immisit. incidunt itaque pluviae ereberrimae super populum, etfrigus multum. Petrus au tem viginti milibus procul ab exercitu morabatur. Mauricius autem Petro per litteras molestus erat ut Istrum transiret et hiemales escas populi de Sclavinorum sumeret regione, ne alimenta publica cogeretur Romanis praebere. praetor a u tem accersito Gunduhin ait "nimis mihi gravia imperatoris praecepta in aliena terra hiemare Romanos iubentia:nam illinon obaudire saevum est, et rursus obaudire saevissimum. p.443nullum bonum paritavaritia,mater autemomniummalorum consistit, qua imperator languens horum maximorum causa malorum Romanis efficitur." accersitis quoque populi taxi archis, imperatoris eis intentionem aperuit. populus autem hoc audito seditiones concitaverunt, et insignes quidam prin cipes ex eis fugientes ad praetorem venerunt. porro m u l titudines in u n u m congregatae provehunt exarchum P h o cam centurionem , et super clipeum hunc exaltatum laudi bus exarchum acclamaverunt. his Petrus auditis in fugam versus est, et omnia imperatori manifesta fecit. ast imperator his difficilibus auditis celare multitudines ea tentabat. cunda vero die et ludum celebravit equestrem,incommoda infelicitatis occultans. vulgus autem Prasinorum clamabat, "Constantinus" inquiens "etDomentiolus,domineRomano rum terAuguste, plebi tuae molestias ingerunt, ut cruces dis ponat in ea quae habemus peccata. deus, qui omnia condi dit, subiiciat tibi omnem inimicum et hostem tam intestinum quam externum sine sanguine. at vero imperator plebibus se EX THEOPHANE. 135 intimabat, "nil vos" inquiens "turbet irrationabilium militum immoderatio et inquietudo." Veneti autem dixerunt "deus,p.444 qui iussitteimperare,subdattibiomnem qui imperium tuum impugnat; et si Romanus est qui fide rupta terga vertit a te, hunc tibi in servitutem redigat absque sanguine." hos imperator armans etsermonibus blandis compescens una cum demarchis muros urbis custodire praecepit. praeterea filio imperatoris Theodosio una cum Germano socero suo apud Callicratiam venationes exercente , mittunt Romani litteras ad Theodosium, ab eo imperari poscentes;sin autem,sal tem Germanum imperatorem pronuntiandum : "neque enim nos" aiunt "imperari a Mauricio de cetero patiemur" his Mauricius compertis accersit ad se filium, Comentiolum vero muros observare praecepit. Germanum autem una cum filio suo accusabat harum fuisse calamitatum auctores. cumque se Germanus excusare niteretur, Mauricius ait "o Germane, duo sunt argumenta suspicionis meae , populi scilicet ad te litterae, et quod cuncta depasti sunt, et nullis exceptis, tuis pepercerint. parce Germane prolixum faciendi sermonem.p.445 nihil suavius quam per gladium mori." sane Germanus in templum deimatris,quod appellaturCyri,fugit. quod cum imperator didicisset, Stephanum eunuchum direxit ab eccle siaGermanum educendi. cumque Stephanus violenter hunc educere voluisset, fautores Germani resistentes expellunt Ste phanum, et excipientes Germanum in ecclesiam magnam ef fugiunt. at vero imperator virgis caedebat Theodosium filium suum : asserebat enim Germanum per eum fuisse fugatum. et mittit excubitores a magna ecclesiaeducendiGermanum.hine magnus urbi rumor incubuit.Germanus autem egredi et dare se voluit. verum multitudines hunc exire minime permiserunt, sed magnis imperatori conviciis derogaverunt, dicentes "non habeat pellem qui te amat,MauriciMarcionista." igitur qui muros custodiebant, his compertis custodiam negligentiae p r o diderunt. Mauricius autem media nocte exutus imperatoria stola et privata circumamictus, dromonem ingressus cum axore filiisque suis et Constantino fugam arripuit. copiaep.446 vero per totam noctem pessimis imperatorem iniuriis appe tebant:sed et Cyriacum patriarcham reprehendebant. tur bine itaque ingenti saeviente cum maximis periculis apud S. Autonomon salvatur Mauricius. nocte vero superveniunt ei etiam languores arthritici, quos manuum dolores et pedum vocant. porro mittit Theodosium filium suum cum Constan tino ad Chosroen regem Persarum , ut recordaretur eorum quae sibi facta fuerant a se , et vicissitudinem beneficii sui rependeret filio. Germanus autem mittit ad Sergium demar 136 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA chumi Prasinae partis, ut auxiliaretur sibi gratia imperandi, repromittens se partem Prasinam honoraturum ipsumque magnis dignitatibus elaturum. at vero Sergius hoc insigni bus vulgi confessus est, qui minime id admiserunt, fatentes nunquam Germanum ab amore Venetorum recedere. P r a sini vero exeuntes in Regium magnis laudibus tyrannum P h o cam efferebant, et persuadent ei venire in Septimum. diri git igitur Phocas Theodorum a secretis, qui ingressus m a p.447gnam ecclesiam coram populo legit quatinus tam patriarcha quam senatus et vulgus venirent in Septimum. hoc itaque facto, et cunctis convenientibus apud Septimum,patriarcha Cyriacus a tyranno de orthodoxa fide, et ut sine perturba tione conservaret ecclesiam, extorsit professionem. visus vero est tyrannus Germanum adhortari. cumque Germanus nolle se simularet et vulgus tyrannum laudaret, pronuntiatur m a lum,etdominussceptrorum tyrannusprovehitur,etprae valet adversus felicitatem calamitas, et sumunt principatum magna infortunia Romanorum. Denuntiatio vero tyranni in templo Ioannis Baptistae effecta est, ubi duobus moratus diebus tertia die introivit regalia , super imperialem sedens carrucam. porro quinta die Leontiam uxorem suam coronavit Augustam. hac igitur die tumultuantur partes ad invicem propter stationes loco tyrannus vero Alexandrum conrebellem suum misit partes compescere. Alexander vero in Cosmam Venetorum p.448demarchum manus immittens pepulit eum et contumeliis la ceravit. porro Veneti indignati clamabant "vade, disce o r dinem; Mauricius non est mortuus." at vero tyrannus his auditis in Mauricii necem movetur, et missis militibus duxit eumChalcedonemadEutropiiportum,etprimo quidemhunc caede videlicet filiorum imperatorem punit. nam quinque filios eius mares coram visibus suis praeocciduntur. Mauricius patienter infelicitatem sustinens deum in omnibus invocabat, et crebro pronuntiabat, dicens "iustus es, domine, etrectumiudiciumtuum." fititaquefiliorummorspatris epitaphium, pracostendens virtutem in mole calamitatis. c u m que nutrix unum ex imperatoriis puerisfuratafuisset,suum que pro eo interemptioni obtulisset, Mauricius non annuit, sed proprium requisivit. aiunt autem quidam quod eo o c ciso lac cum sanguine fluxerit, ita ut omnes inspicientes dire lamentarentur. sic ergo imperator, etiam naturae legibus excelsior factus, vitam commutat. Porro ex illo tempore Romanorum non defuerunt i m perio variae ac ingentes aerumnae. denique et Chosroes Persarum rex pacem dissolvit,et Avares Thracem devasta rum. verum p.449 EX THEOPHANE. 137 verunt, atque R o m a n o r u m exercitus uterque depopulatus est, ita ut cum Heraclius regnaret et inquisitionem armatorum cum summa diligentia faceret, ex omni multitudine illa quae inventa fuerat in tyrannide Mauricii cum Phoca, neminem, duobus exceptis, ullatenus inveniret. Anno primo imperii sui Phocas tyrannus peremit, ut praedictum est, Mauricium una cum masculis quinque pueris eius, et horum capita iussit poni in campo Tribunalis die bus multis ; et exibant ab urbe et contemplabantur ea u s que quo foetorem dederunt. interficitur autem et Petrus frater eius et alii proceres multi. Theodosium autem filium eius sermo tenet fuga lapsum et ita salvum repertum. prae terea famam hanc Chosroes Persarum rex augmentavit,aliud aliterque mentitus,et hunc apud se habere dicens,quasi providere se ut Romanorum obtinere sperans imperium , utp.450 convictus est multis modis, maxime eo quod bella repentina moveret et Romanas res magnopere devastaret. interea cal ligraphusquidamAlexandriae,venerabilisvir,exmatutinavigi lia d o m u m vadens media nocte videt statuas ex aris abstra ctas, et voce grandi dicentes interemptum Mauricium et filios ipsius, atque omnes casus qui apud Byzantium fuerant gesti. mane autem facto pergens haec Augustali retulit, qui prae cepit ei nulli haec facere manifesta, scribensque diem prae stolabatur exitum. die vero nona praetereunte, ecce nuntius venit indicans Mauricii peremptionem.tum Augustalius dae monum vaticinium coram populo publicavit. Narses autemp.451 quondam praetor Romanus contra tyrannum rebellionem p a ravit, Edessamque obtinuit. scribit itaque Phocas Germano praetori Edessam obsidendi, Narses vero scribit Chosroi regi Persarum congregandi virtutes et bellum construendi contra Romanos. porro Phocas fratrem suum Domentiolum fecit magistrum et Priscum comitem excubitorum. Anno imperii Phocae secundo Chosroes rex Persarum collectum copiosum potentatum adversus Romanos direxit. Germanus autem audiens timuit. verum coactus praelium iniit; qui cum in eo vulneratus fuisset, hunc ministri usque ad civitatem Constantinae duxerunt, superanturque Romani : sed et Germanus undecima die spiritum exhalavit. Phocas autem potentatus ab Europa in Asiam transtulit, chagano pactis additis,arbitratus quiescere Avarum nationem. his ergo divisis quosdam contra Persas misit, quosdam vero ad obsi dionem Edessae contra Narsem cum Leontio spadone et m a gnate suo direxit. Chosroes autem collectis potentatibusp.452 apud Daras efficitur. porro Narses egressus Edessam Hiera polim fugit. interea Chosroes cum Romanis fit penes arda 138 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA m u m , et munitione de elephantibus constructa bellam iniit, etvictoriamagna potitusest,captisRomanis non paucis,quos et capitis recisione punivit. his ita gestis Chosroes ad ter ram suam reversus est,Zongoi potentatibus derelictis, hoc comperto Phocas contra Leontium furit, et manicis ferreis c u m ignominia Byzantium ducit, et creat praetorem D o m e n tiolum nepotem suum, et curatorem palatii facit. Anno imperii Phocae tertio misit Chosroes Cardarigam et Rusmaizan, qui depopulati sunt nonnullas Romanorum ci vitates. Domentiolus vero verbo dato Narsi, iuramentisque non paucis, credere persuasit quod nullam iniuriam apud Phocamessetpassurus,etdirexiteumadPhocam. atvero Phocas verbum hoc minime servans igne cremavit eum. R o mani ergo hinc plurimum tristes effecti sunt, eo quod t i m o rem magnum in Persas idem Narses haberet, adeo ut filii Persarum audito eius nomine tremerent. porro Persae g a visi sunt gaudio magno. Anno imperii Phocae quarto scholasticus eunuchus, vir gloriosus palatii, media nocte Constantinam dominam cum tribus filiabus eius accipiens, ad magnam confugit ecclesiam consilio Germani patricii desiderantis imperium. fit igitur in urbe seditio magna. Germanus autem dimarcho Prasino rum talentum aurimisit,ut cooperaretur eis. primores au tem vulgi id admittere noluerunt. at vero tyrannus in e c clesiam ad abstrahendum mulieres destinavit. sane patriar cha tunc Cyriacus tyranno restitit, minime passus e templo tyrannice abduci mulieres. verum iuramentis certo eo r e d dito a Phoca quod non laederet eas , educuntur e templo sancto et clauduntur in monasterio. praeterea Persae eodem anno ceperunt Daras , in tota Mesopotamia et Syria capti p.454vatione multa, cuius non est numerus, facta. porro patri archa obeunte Cyriaco Thomas pro eo consecratur, diaconus et sacellarius eiusdem ecclesiae. Mundi anno 6099, divinae incarnationis anno 599, anno vero imperii Phocae quinto Isacius Hierosolymitanus, T h e o dorus Alexandrinus et Anastasius Antiochenus habentur a n tistites. Phocas vero tyrannus filiam suam Domentiam P r i sco patricio et comiti excubitorum iunxit, et factis in p a l a tio Marinae nuptiis iussit fieri ludum equestrem. demarchi autem utriusque partis apud quattuor columnas cum impe rialibus signis statuerunt Prisci et Domentiae signa. quibus auditis imperator iratus est, et mittens adduxit demarchos , Theophanem scilicet ac Pamphilum, et statuens nudos iussit eos decollari. cum enim misisset protocursorem, ut inter rogaret eos quo praecipiente fecerint hos, dixerunt quia s e P.453 EX THEOPHANE. 139 cundum consuetudinem lineatores hoc fecerunt. porro linea tores sive mensores, interrogati quamobrem hoc fecerunt, dixerunt quia cum imperatoris filii ab omnibus nominati sunt, a nobis ipsis hoc fecimus. sane Priscus timore t e nebatur, ne forte in imperatoris iram incideret. turbisp.455 autem clamantibus misericordiam concedi sibi, veniam d e dit Phocas. ex tunc ergo Priscus indignationem passus non erat recte cum Phoca. interea quaedam mulier P e tronia nomine fit imperatrici Constantinae ministra, quae ad Germanum ab ea responsa faciebat. porro cum fama dilataretur quod Theodosius Mauricii filius viveret, spem bonam super hoc tam Constantina quam Germanus habebat. at tyrannus Constantinam Theopempto exarcho ad torquendum prodidit, quae dum torqueretur, Romanum patricium nosse interlocutiones suas confessa est. qui comprehensus atque discussus etiam alios fore in insidias tyranni sibi cooperato res perhibuit. comprehensus est autem et Theodorus Orien tispraefectus,quem tyrannus verberans interemit,Helpidii que manus ac pedes recidens hunc tradidit igni, R o m a n u m que decollavit. porro Constantinam cum tribus filiabus, in loco ubi et Mauricius interemptus est,gladio trucidavit.p.456 Germanum autem et eius filiam ore machaerae *) occidit; similiter et Ioannnem et Gizan et patricium, et Theodosium, qui subadiuvae **) dignitate habebatur insignis, et David chartophylacem Hormisdae. eodem anno Persae, transme antes Euphratem, totam Syriam etPalaestinam et Phoenicen depraedati sunt, multo in Romanis excidio perpetrato. Mundi anno 6100, divinae incarnationis anno 600, anno vero imperii Phocae 6 , Priscus intueri non sustinens tam iniusta homicidia quam mala cetera, quae a Phoca perpetra bantur, scripsit ad Heraclium patricium et praetorem Afri cae, quo Heraclium filium suum et Nicetam filium Gregorae patricii, subpraetorem suum, mitteret, quatinus contra P h o cam venirent tyrannum. audiebat enim in Africa in eum meditari rebellionem, unde nec navigia hoc anno Constanti *)ore machaerae]ut Lucae21 24:πεσοῦνται στόματιμαχαίρας. vetus versio: cadent in ore gladii. Gregor.Tur.hist. 2 : ne uni versa multitudo in ore gladii rueret. et 2 7 : in ore gladii tru cidantes. FABR. **)subadiuvae]conciliumChalcedonense act.3:diarovzadwolw μένου μαγιστριανοῦ Σεβήρου τοῦ γενομένου σουβαδιουβὰ τῆς σχολῆςτῶν καθωσιωμένων μαγιστριανῶν· Breviculus historiae at vero scelesta Petronia haec tyranno manifesta fecit. Eutychianistarum: superveniente Uranio subadiuva. FABR. 140 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Phocae septimo Sergius Constantinopoli tanus, Zacharias Hierosolymitanus et loannes Alexandrinus h a bentur antistites. Antiocheni vero Hebraei simultate inquie te *) commissa contra Christianos occidunt Anastasium m a gnum patriarcham Antiochiae, mittentes naturam **) eius in os eius, et post hoc trahentes eum in plateam urbis. inter fecerunt autem et civium multos, et incenderunt eos. P h o casvero fecit comitem Orientis Bonosum,etCotyn magi strummilitum,ettransmisiteos adversusillos,etnonva luerunt sedare inquietudinem eorum. coacervantes vero e x ercitus irruerunt in illos, et plurimos occiderunt , et q u o s dam eorum detruncatis artubus ab urbe reddiderunt extor res. Phocas autem fecit Circensem ludum , et Prasini c o n viciis e u m lacessere praesumpsere , clamantes "iterum in g a bata bibisti, iterum sensum perdidisti." et iussu Phocae C o p.458smas praefectus urbis multos ex eis detruncavit, quosdam d e collavit, nonnullos autem in saccos missos mari necavit. porro Prasini coacervati miserunt ignem in praetorium, et incenderunt curiam et scrinia et carceres, ex quibus egressi vincti fugerunt. hinc iratus Phocas non militari Prasinos iubet. porro Heraclius praetor Africae, molestiam perpe tiens a senatu , vocavit filium suum Heraclium contra P h o cam tyrannum mittendi; verum et subpraetor eius Grego ras misit per aridam Nicetam filium suum , statuentes, ut quicunque ex his praeveniret superaretque tyrannum, i m p e rium sumeret. hoc vero anno hiems enormis efficitur, ita ut maris mollities in glaciei duritiem verteretur. tunc P h o cas Macrobium scribonem iussit sagittari apud Septimum , pendentem in lancea, in quo tirones exercebantur, quasi conscium insidiarum suarum. Theodorus enim praefectus * * ) n a t u r a m ] A p u l e i u s 1. 7 : n o n t a n t u m n a t u r a m , v e r u m e t i a m c a p u t quoque ipsum pessimo isti asiuo demere. FABR. nopolim conscenderunt. occidit autem Phocas o m n e m c o gnationem Mauricii et Commentiolum praetorem Thracae et alios multos. facta est autem in anno isto etiam mortalitas p.457et inopia omnis speciei. praeterea Persae una cum Carda riga egressi ceperunt Armeniam et Cappadociam, pugnantes que Romanorum verterunt militias, ceperuntque Galatiam et Paphlagoniam, et venerunt usque Chalcedonem, sine p a r citate depopulantes aetatem. et quidem Persae foris portam Romanis tyrannidem inferebant , Phocas vero intrinsecus his peiora patrabat, occidens atque captivans. *) inquietal apud Gruterum. EX THEOPHANE. 141 Mundi anno 6102, divinae incarnationis anno 602, anno vero imperii sui primo venitHeraclius ab Africa cum navi bus castellatis, habentibus intra se arculas et imagines dei matris, quemadmodum Pisides quoque Georgius perhibet,p.460 ducens exercitum copiosum ab Africa et Mauritania. simi liter et Niceta, filius Gregorae patricii, per Alexandriam et Pentapolim, habens secum populum multum pedestrem. d e sponsaverat autem Heraclius Eudociam filiam Rogati Afri, quae illo tempore Constantinopoli erat una cum Epiphania Heraclii matre. audiens autem Phocas quod mater Heraclii esset in civitate , necnon et Eudocia , quae sibi fuerat d e sponsata , tenuit eas et observavit in dominico monasterio, quod cognominatur novae poenitentiae. cum autem adiisset Heraclius Abydum , invenit Theodorum comitem Abydi, et sciscitatus didicit ab eo quae Constantinopoli movebantur. at vero Phocas misit fratrem suum Domentiolum magistrum ad costodiendos muros longos. cumque comperisset Hera clium A b y d u m adiisse, muris dimissis fugit Constantinopolim. porro Heraclius apud Abydum recepit omnes exules princi pes,quos ibidem Phocas exilio relegaverat, et ascendit cum eisin Heracliam. Stephanus autem Cyzici metropolites ac ceptum stemma ab ecclesia sanctae dei genitricis Heraclio detulit. propterea cum Constantinopolim pervenisset,diver tit ad portum Sophiae ; initoque bello vincit gratia Christip.461 tyrannum, vulgus autem hunc comprehensum interfecerunt etigneapudBoicremaverunt. ingressusveroHeracliusre galia coronatus est a Sergio patriarcha in oratorio S. S t e phani in palatio sito. coronata est vero eadem die sponsa Cappadox et Helpidius praepositus armamenti et alii diversi consilium fecerunt in Hippodromio Phocam occidendi, etp.459 facto prandio Theodorus praefectus praetorium coepit eis texere intentionem suam. contigit autem illic inveniri A n a stasium comitem largitionum. prandio ergo facto, et enar ratis his quae insidiarum erant, poenituit Anastasium illic se repertum, et non dixit quae cordi suo inerant, sed siluit. at vero Helpidius perdurabat,dicens "non vultis ut, cum sede rit in solio super Hippodromium , hunc comprehendam, et evellam oculos eius, et sic eum interficiam?" et pollice batur eis dare currus. re propterea Phocae nota ex pro ditioneAnastasiifacta,iussitpraefectumetHelpidium ac pri mores, qui sciverant rem, cum omni diligentia discuti. c u m que discuterentur,quae insidiarum fuerant fassisunt, et quod Theodorum voluerint facere principem. porro Phocas ius sit decollari Theodorum Helpidium Anastasium et omnes, qui insidias suas cognoverant. 142 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA quoque ipsius Eudocia in Augustam, et accepit uterque à Sergio patriarcha nuptiarum coronas, et uno eodemque die simul imperator et sponsus ostenditur. mense vero Maio castra moverunt Persae contra Syriam, et ceperunt Apamiam porro Romani et Edessam, et venerunt usque Antiochiam. occurrentes eis superati sunt, et periit omnis populus R o m a norum, adeo ut valde pauci ex eis evaderent. Tertio imperii Heraclii anno coronata est Epiphania filia Heraclii a Sergio patriarcha in Augustam, in oratorio palatii. cadem vero prima indictione coronatus est H e r a clius iunior, filius Heraclii, qui et Constantinus, a praedicto patriarcha. eodem anno Saraceni aciem contra Syriam di rexerunt, et exterminatis nonnullis vicis reversi sunt. Anno imperii Heraclii quarto ceperunt Persae D a m a scum , et captivum duxerunt populum multum. Heraclius autem imperator legatis ad Chosroen missis rogavit eum ut parceret hominum sanguinem immisericorditer effundendi et diffiniret tributa. qui legatos inefficaces dimisit, nulla eis reddita ratione, sperans comprehendere Romanorum modis omnibus principatum. porro Heraclius eodem anno duxit inceste Martinam neptem suam uxorem, et pronuntiavit e a m Augustam, coronatam a Sergio patriarcha. Anno imperii Heraclii quinto ceperunt Persae Iorda nem bello et Palaestinam et sanctam civitatem, et multos in ea per Iudaeorum manus interfecerunt,id est,ut quidam aiunt, milia 90. isti enim ementes Christianos, prout u n u s quisque pretium habere poterat, occidebant eos. Zachariam vero Hierosolymitanum praesulem comprehensum et pretiosa et vivifica ligna cum multa praeda in Persidem abduxerunt. eodem anno natus est imperatori Constantinus alius, et ba ptizatus est in Blachernis a Sergio patriarcha. Mundi anno 6103,divinae incarnationis anno 603,anno vero imperii Heraclii 2 ceperunt Persae Caesaream Cappadociae, et plurima ex ea captiva duxerunt milia. Heraclius autem i m perator invenit dissoluta rei publicae negotia, siquidem E u p.462 ropam Avares reddidere desertam, Asiam vero Persae totam exterminaverunt et civitates desolaverunt etRomanum in bellis exercitum interemerunt. quibus visis haesitare coepit quid ageret : scrutans enim exercitus, si forte salvi existerent, duos tantum invenit ex omnibus his qui cum Phoca contra Mauricium in tyrannide militarunt. eodem anno natus est imperatori filius de Eudocia, Heraclius minor, qui et novus Constantinus appellatus est. et mortua est Augusta eadem decima quinta indictione. p.463 EX THEOPHANE. 143 Anno imperii Heraclii sexto ceperunt Persae totam A e gyptum et Alexandriam et Libyam usque ad Aethiopiam, multaque praeda sumpta et exuviis quamplurimis et pecuniisp.464 ad propria remearunt. Carthaginem autem capere minime valuerunt, sed custodia dimissa obsidendi eam recesserunt. Anno imperiiHeraclii septimo castra metati sunt Persae contra Carthaginem , quam et bello ceperunt, eodem anno consul factus est Constantinus iunior , qui et Heraclius, et Heraclii filius, et provexit in Caesarem Constantinum m i n o rem fratrem suum,ex Heraclio genitum et Martina. A n n o imperii sui octavo rursus Heraclius misit in P e r sidem legatos ad Chosroen , postulans pacem. ast Chosroes iterum eos sprevit, asseverans "non parcam vobis, donec crucifixum abnegetis, quem deum esse fatemini, et adoretis solem." Anno imperii Heraclii nono aciem direxerunt Avares contra Thracem , et missis Heraclius legatis ad eos poscebat pacem. cumque chaganus hanc facere spopondisset, exiit imperator foras murum longum cum omni obsequio regio ac muneribus multis et magnis ad suscipiendum chaganum , recepturus ab eo iuramenta faciendi invicem sponsiones p a cificas. at vero barbarus ille tam sponsionibus quam quae iurata fuerant spretis, subito tyrannice contra imperatorem profectus est. stupefactus ergo imperator super insperatae rei molimine, fuga lapsus in civitatem reversus est. barbarus autem omni regioapparatuadempto etsuppellectili,et quot quot ex hominibus capere potuit,subvertit villas multas, d e populans ex improviso spe pacis deceptos. Mundi anno 6111, divinae incarnationis anno 611,anno vero imperii Heraclii decimo Georgius Antiochenus habetur antistes. Heraclius autem ad chaganum Avarum legatis mis sis queritur super his quae nequiter acta fuerant ab eo, et ad pacem hortatur. acies quippe disponens contra Persidem dirigendas pacisci cum chagano volebat. qui reveritus dile ctionem imperatoris se poenituisse pollicebatur et pacem fa cere repromisit ; pangentesque foedera legati in pace reversi sunt. eodem anno ceperunt Persae Ancyram Galatiae bello. Anno imperii Heraclii 11 durum Chosroes iugum suum super omnes homines fecit in effusione sanguinis et ratione tributi : elatus enim trimpho nullatenus ultra in constantia essepoterat. tunc Heracliuszelodeisuscepto,etcum Ava ribus pace, ut putabat, contracta, transtulit militiasEuropae in Asiam , et cogitabat dei cooperatione contra Persidem properare. p.465 Anno imperii sui 12, mense Aprili, die 4, indictione 10, imperator Heraclius celebrata solennitate paschali,mox se cunda feria vesperi motus est contra Persidem. sumptis a u tem mutuo venerabilium domorum pecuniis aporia *) coar tatus , accepit etiam ecclesiae magnae multas candelas feren tia, simul et alia vasa ministratoria. quibus conflatis exa rarifecitexhis nummos aureosetargenteosplurimos,di misitque filium suum cum Sergio patriarcha in urbe dispo nendi negotia una cum Bonoso patricio, viro sagaci et per cuncta prudenti atque perito. scripsit autem ad chaganum Avarum preces curam agendi super Romanorum negotiis tanquam qui secum amicitiam fuerit pactus, tntorem filii sui hunc appellans. motus autem a regia urbe exivit super locum qui dicitur Portae, navigio iter agens. illinc vero per ceteras regiones sibi subiectas profectus elegit exercitus, et addidit illis novam militiam. hos autem exercere orsus in hostilibus operibus erudivit: dupliciter enim diviso exercitu acies et p.467 congressiones invicem sine sanguine fieri iussit, clamoremque bellicum et carmina etiubilum etimpetum in alterutrum in surgendi habere hos docebat , ut in bello reperti nil m i r a rentur, sed fidenter tanquam ad iocum proficiscerentur in hostem. accipiens vero imperator in manibus dei virilem figuram, quam manus non depinxerunt, sed in icona verbum quod omnia format atque componit sine pictura formam, velut sine semine partum, eduxit, et in hac fisus a deo picta figura coepit agones, iuramenta dans populo quod cum ipsis usque ad mortem foret certaturus et eis tanquam filiis p r o priis adhaesurus : volebat enim potestatem non timore q u a n tum amore possidere. cumque invenisset exercitum in desi dia multa et formidine, inquietudine ac dedecore constitu tum,etpermultas terraepartesdisseminatum,actutumin unum collegit. et omnes quasi ex una consonantia laudave runt imperium et fortitudinem principis. ipse vero verbis hos corroborans perhibebat "videte, fratres etfilii,quot inimici dei conculcaverint regionem nostram, et urbes exter minaverint, et altaria concremaverint , et mensas incruento rum sacrificiorum sanguinibus homicidiorum repleverint, et p.468ecclesias,quae flagitia non admittunt, flagitiosissimis reple verintvoluptatibus." itaquecuneosrursusadbellicumex ercitium armat, agmina duo armata ordinans, tubas quoque ac clipeorum phalanges efficiens. et populus thorace indutus astabat. nam cum acies cautius statuissent, congressionem * aporia] vide Spelmanni glossarium in aporiare et Vossium de vitiis sermonis. FABR. 144 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.4663 causa EX THEOPHANE. 145 invicem agere iussit. impulsiones autem vehementes ac per cussiones in alterutrum efficiebantur, et habitus belli osten debantur , eratque horribile visu spectaculum, sine timore periculum, et ad strages impetus sine sanguine, sed ante n e cessitatem necessitatis modi , quatinus unusquisque percepta occasione caedis innocuae tutior permaneret. taliter autem armatis omnibus praecepit ab iniustitia penitus abstinendum et pietatem sectandum. porro cum pervenisset ad partes Armeniae, praecurrere iussit electos. Saracenorum vero tunc sub pactis Persarum constitutorum multitudo equitum clam in imperatorem irruere meditabatur. viri autem imperato ris, qui praecurrerant, his occurrentes praetorem ipsorum vinctum ad Heraclium adduxerunt, illisque in fugam versis multos interemerunt. quia vero hieme accedente imperator ad Ponticum clima divertit, visum est barbaris obsidere illum in hoc hiemantem. at ille Persas latens atque divertens Per- p.469 sidem properat. hoc barbari cognito in rancorem insperati aditus devenerunt, Sarbarus vero, Persarum prae tor, accepto potentatu suo venit in Ciliciam, quatinus in Romaniam egressus hunc dare dorsum compelleret. timens autem ne per Armeniam in Persidem imperator ingressus hanc turbaret , coactus est sequi post R o m a n u m exercitum, furari curans bellum, et per obscuram aggredi noctem, sed e contra plenae lunae tota nocte luce fulgente , cavillatione frustratus est, et lunam, quae sibi prius in cultu fuerat, in famabat, quae videlicet eclipsim ex accidente tulisset. ex hoc ergo formidabat Sarbarus cum imperatore conflictum aggredi, et montem conscendit quasi dorcades, intuitus ab excelso bonam et sapienti compositam arte militiam R o m a norum. Comperta vero imperator horum formidine in lo cis morabatur requietione refertis, hunc ad bellum instigans. descendentes autem clam de monte saepe conflictus concita- p.470 bant, sed in cunctis Romani primatum tenebant, et fiduciam peramplius exercitus obtinebat , videntes imperatorem profi cientem in omnibus et audacter belligerantem. Persa vero quidam ante breve tempus profugus inter imperatoris exer citum annumerabatur. hic fugiens ad Persas abiit, existi mans eos Romanorum exterminaturos exercitum. cum autem formidinem eorum vidisset, post decimum diem iterum ad imperatorem venit, et omnem liquido barbarorum pavorem edixit. at vero Sarbarus ultra commorationem non ferens a monte coactus est ad praelium proficisci. in tres autem partes divisis exercitibus descendit repente illucescente die, ante solis ascensum , praeparatus ad bellum. at imperator, praesciens hoc, ordinat exercitus in tres aeque phalanges ad 10 Theophanes II. 146 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6114, divinae incarnationis anno 614, anno imperii sui 13 Heraclius profectus a regia urbe celeriter in Armeniam properavit. Chosroes autem Persarum rex misit p.472Sarbanazan cum exercitu suo inRomanorum terram intrandi. Heraclius autem scribebat ad Chosroen ut aut pacem ample cteretur, aut se sciret cum exercitu suo Persidem ingressu rum . Chosroes autem nec pacem amplectebatur nec verum H e raclii sermonem arbitrabatur : non enim audere illum P e r sidi appropinquare putabat. sane imperator 12 calendarum Maiarum ingressus est Persidem. quo Chosroes comperto Sarbanazan reverti iussit, et collectis ex tota Perside militiis suis, et traditis eis Sain , velociter adunari eas Sarbanazae iussit, et ita contra imperatorem procedere. Heraclius a u tem advocato exercitu suo verbis exhortatoriis incitabat eos, dicens"virifratres,deitimoreminmentem sumamus;iniuriam eius requirere satagamus. stemus fortiter adversus inimicos, qni multa dira in Christianis operati sunt. revereamur R o m a norum imperium, quod sui ipsius et non alterius est d o m i ni, et stemus adversus hostes impiis telis armatos. i n d u a mus fidem interemptionum interemptricem. recogitemus quia intra Persarum terram consistimus, et ingens fuga p e riculum fert. vindicemus corruptiones virginum. recisa p.473commilitonum membra nostrorum videntes cordibus dolea non sunt haec nullam *) mercedem habentia, sed vitae perennispraemia. stemusviriliter,etdominusdeusnobis cooperabitur,etperdetinimicosnostros." cumque impera pugnam. orto autem sole, et imperatore ad Orientem r e perto, Persas obtenebravit radius quem adorabant ut deum, imperator autem finxit populum suum quasi in fugam ver sum. at illi solventes phalanges hos sine retentione persequi existimabant. conversi ergo Romani hos aequo animo ver p.471terunt,exhismultisperemptis. insequentesautemeosin montem,in praecipitia et loca devia immiserunt,cunctis il lis contritis. inter ea praecipitia vero instar caprarum silve strium morabantur. multos autem etiam viventes compre henderunt. ceperunt quoque et horum exercitum et omnem suppellectilem ipsorum. porro Romani extensis in excelsum manibus deo gratias referebant, et pro imperatore, qui se bene portaverat, indeficienter orabant. qui enim antea nec Persicum audebant videre pulverem, nunc immota eorum inventa tabernacula spoliant. quis enim speravit Persarum inexpugnabile genus dorsa daturum unquam Romanis ? ita que imperator exercitu cum praetore ad hiemandum in A r menia derelicto ipse Byzantium rediit. mus. *) nullam F pro ullam. EX THEOPHANE. 147 tor his et aliis quamplurimis commonitionibus populum e x hortatus esset , respondit ei unus pro omnibus "expandisti angustiam cordis nostri, domine , os tuum in admonitione dilatans. acuerunt sermones tai gladios nostros , et hos a n i matos operati sunt. expeditos nos tuis verbis exhibuisti. erubescimus te aspicientes nos in pugnis praecedere, et ius siones tuas in omnibus sequemur." imperator autem s u m ptis militiis m o x ad Persidem interiorem accessit, igne c o m burens urbes et castra. fit etiam hic terribile quoddam m i raculum in aestivali quippe solstitio aer sudore factus est madidus, animos Romanorum exercitus recreans, adeo nt hinc spem optimam sumerent. audiens praeterea Heraclius quod Chosroes apud Gazaco civitatem cum quadraginta m i libus bellicosorum esset virorum, impetu adversus illum p e r rexit; et praemissi quidam ab eo Saracenorum sibi subiu gatorum Chosrois occurrunt vigiliae, et horum quosdam o c ciderunt, quosdam vero compedibus vinctos cum praetore ipsorum imperatori praesentaverunt. hoc comperto Chos roes, derelicta tam civitate quam militia, fuga usus est. astp.474 vero Heraclius insecutus quosdam praeoccupatos occidit:ceteri autem hac illacque palantes dissipati sunt. cumque perve nisset imperator ad Gazacensium civitatem , in suburbanis huius reficiebat exercitum suum. Persae vero, qui confu gerant ad eum,perhibebant quod Chosroes fugiens igne con sumpserit omnia sata in locis illis, et pervenerit ad civita temThebarmaninOrientesitam,in quaerattemplum ignis atque pecuniae Croesi Lydorum regis et error prunarum. his acceptis ad partes Dastagerd iter agebat. imperator a u tem profectus a Gazacensium civitate pervenit Thebarmeso, et ingressus in eam igne consumpsit templum ignis, et tota civitate igne combusta persecutus est post Chosroen in a n gustiis regionis Medorum. Chosroes autem in his duabus regionibus de loco in locum peragrans latitabat, et Hera clius hunc persequens multas civitates devastavit et regiones. hieme vero accedente consilium faciebat ubinam hiemaret cum populo; et quidam in Albaniam perhibebant,quidam vero contra ipsum properare Chosroen. ast imperator ius sit populum tribus diebus divinum oraculam praestolantem caste ac pariter conversari , sicque responso accepto in A l bania hieme commorari. d u m vero illuc abiens iter ageret, habens secum copiosam Persarum praedam, haud paucos i n cursus a Persicis cuneis pertulit. ipse vero divina coope-p. ratione triumphum de omnibus tulit. praeterea cum vehe mens tempestas super eum cecidisset in via, et hanc gelu praeoccupasset in Albania , haberetque quinquaginta milia 475 Anno imperii Heraclii quarto decimo Chosroes Sara blaggan praetorem constituit, virum facinorosum et typho multum elatum, tradensque ei exercitum, eos videlicet qui dicuntur Chosrohegetae ac Perozitae, in Albaniam direxit adversus Heraclium. cumque ingressi essent in fines Alba niae, non sunt ausi ad bellandum ante faciem imperatoris stare, sed clausuras tenuerunt quae ducunt in Persidem, e x timantes ei obsidendo insidiari, at vero Heraclius, c u m m o x ver accessisset, profectus de Albania per Yptios campos et escis largiter affluentes transitum in Persidem faciebat, licet longinquitas multae spatium viae transegerit. Sarablaggas p.476vero per Arotum iter ut pote compendiosum satagebat, ut praeoccuparet eum in Persidis regione. Heraclius autem monebat populum dicens "novimus, fratres, quod militia P e r sarum in deviis locis pererrans tam equum eorum dissolvat quam ipsos enervet. nos autem festinemus contra Chosroen properare valde celeriter, ut ex improviso irruentes in e u m turbemusillum." atveropopulushuiusmodispernebatcon silium, et maxime Lazorum et Habasgorum atque Hiberorum concertatores. hinc in aerumnas incidunt: pervenit enim et Sarbarazas cum populo suo , quos omni armavit virtute Chosroes et destinavit per Armeniam adversus Heraclium. Sarablaggas vero sequebatur post tergum Heraclii, et non est cum eo in conflictum egressus, expectans uniri Sarbara zae et ita constituere praelium. cognito autem Romani S a r barazae impetu ad metum conversi sunt,et ad pedes impe ratoris cum lacrimis prociderunt, scientes quale malum sit non cedere servum domini voluntatibus, et poenitentiam agentes super inobedientia sua, quam nequiter perpetrave rant. et dicebant "manum tuam da,domine,priusquam per eamus miseri : cedimus enim tibi in quibuscunque praece p.477peris." tunc imperator acceleravit congredi cum Sarablagga, priusquam uniretur populo Sarbari ; et multis incursionibus adversus eum factis nocte ac die hunc in formidinem p e p u lit, et retro utrisque dimissis contra Chosroen velociter inse cutus est. duo vero ex Romanis se ad Persas conferunt, et persuadent eis credere Romanos ex formidine fugere. conti gitautemeiset aliumaudire rumorem,Sainscilicetprae toris Persarum adventum cum alia militia in auxilium. hoc comperto Sarablaggas et Sarbarus decertabant Hera clium instigare ad praelium, priusquam perveniret Sain et in 148 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA vinculatorum, compatienti corde suo misertus vincula dissol vit , diligentiam tribuit et requiem impertitus est , ita ut omnes cum lacrimis exorarent etiam Persidis eum fieri libe ratorem, mundi exterminatorem trucidantem Chosroen. et EX THEOPHANE. 149 se transferret victoriae gloriam. credentes quoque ex profugis properarunt adversus Heraclium, et appropinquantes ei castra metatisunt,volentesineum simulcummaneirruere.astHe raclius profectus a vespera iter fecit per totam noctem , et procul effectus ab eis, invento herbifero campo,castrametatus est in eo. porro barbari existimantes eum ex formidine fugere, incomposite sequebantur, ut comprehenderent illum. ipse autem occurrens eis bellum iniit adversus illos, et a p prehenso colle quodam nemoroso , coacervatoque populo in ipse, cooperatione dei barbaros vertit, et per fauces hos in-p.478 secutus multitudinem ex his copiosam occidit. cadit autem et Sarablaggas ense vulneratus in dorso. et cum hi inter agones essent, pervenit etiam Sain cun exercitu suo. et hoc verso imperator , et ex his multis occisis, reliquos fugientes dispersit. cepit quoque et apparatum sarcinae ipsorum. porro Sarbarazas unitus Sain collegit barbaros, qui salvati fuerant , et iterum disponebant contra Heraclium proficisci. ast imperator in regione Hunnorum et per horum loca dif ficilia festinabat in asperis locis ac deviis, barbari vero se quebantur post eum. porro Lazi una cum Abasgis formi dantes subduxerunt se ab auxilio Romanorum , et in regio nem suam reversi sunt. Sain autem hoc advertens furore sane i m perator caterva collecta verbis hos exhortatus est et m o n i mine delinivit,inquiens "multitudo vos,fratres,inimicorum multo una cum Sarbaro persequebatur Heraclium. n o n turbet : deo quippe volente unus persequetur mille. m a ctemus ergo nosmet ipsos pro salute fratrum nostrorum ; sumamus coronam martyrum, quo et futurum nos tempusp.479 laudet et deus reddat mercedes." his et aliis pluribus verbis audaciam exercitui conferens , hilari vultu praelium ordinat. et distantes ab invicem intervallo pusillo a mane usque ad v e speram aggressi non sunt in alterutrum. vespere vero ar repto imperator itinere pergebat. barbari vero post eum iterum sequebantur, et commutantes viam hunc praeoccupare volentes incidunt in loca palustria, et aberrantes in m a g n u m discrimendeveniunt. imperatorverotransiensfinesPersa rum per Armeniam peragrabat. cum autem terra illa tene retur a Persis, multi cum Sarbaro concurrerunt, ac per hoc crevit populus eius. praeterea hieme accedente dispersit multitudinem per loca ipsorum, ut requiescerent in domibus suis. quo comperto Heraclius noctu furari meditabatur bel lum. camque turbo tempestatis adesset et Sarbaro suspicio nulla incumberet, electis robustissimis equis et fortioribus ab exercitu , dupliciter hos armans, quosdam ex his praecedere contra Sarbarum iussit, ipse vero cum aliis post cos subse 150 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6116, divinae incarnationis anno 616, anno imperiiHeraclii 15Arabum princepsMuamet habebatur.H e raclius autem coacervato exercitu suo consilium faciebat q u a nam via pergeret:duae namque viae sibi adiacebant,angu stae ac deviae, altera quidem Tarantum ducens, altera vero in terram Syriorum. verum illa quae Tarantum tendebat, differentior quidem erat, sed egestatem cunctarum habebat escarum: quae vero in terram ducit Syrorum , Taurum transit et abundantiam ac dapsilitatem praestat alimentorum. hanc praeferunt omnes , licet abruptior esset et nive multa severior. hac itaque labore multo transacta in septem d i e bus pervenerunt ad fluviumTigrin, et hunc cum transmeas sent , veniunt Martyropolim et Amidam , et quiescunt tam exercitusquam captivitas. hincetlitterasimperatorByzan tium potuit mittere, et quae circa se erant omnia indicare , et ingens facere gaudium civitati. suo,quifueratdispersus,collectoinsurrexitinillum. ele ctam vero imperator alam militum ad custodiendas misit clausuras, quae ad se ducebant , et aditus , qui ad Orientem erant. ipse discurrens in faciem efficitur Sarbaro. cumque p.482transmeasset Nymphion amnem , ad Euphratem pervenit, in Sarbarus autem populo cutus est. accelerantibus p.480bus ad praedium cuivocabulumeratLasbanum,horanoctis domorum tecta conscenderant ergo per noctem, et pervenienti nona,Persae,qui in eo erant et impetum cognoverant,in surrexerunt in eos. ipsi autem hos interfecerunt, uno e x cepto, qui hoc Sarbaro nuntiavit. at vero Sarbarus surgens ascendit equum , et nudus atque discalceatus fuga salutem mercatus est.huius autem mulieres et omnem Persicum flo rem,principesqueac satrapas cum electismilitibus,qui in et bellum contra se praepa raverant, per ignem deposuit , et alios quidem occidit, alios vero igne consumpsit,aliiautem manicis et compedibus col ligati sunt , ita ut pene nullus ex his qui Sarbari fuerant salvaretur. acceperunt autem et arma Ŝarbari, aureum v i delicet clipeum, machaeram etiam et lanceam aeque auream et comptam pretiosis lapidibus zonam, nihilominus et calcea menta eius. his ita omnibus sumptis procedit contra disper sos per villas, qui scilicet comperta Sarbari fuga sine reten tione fugiebant. ipse autem insecutus multos eorum occidit et vinctos accepit : reliqui c u m confusione in Persidem r e pedarunt. porro imperator exercitu suo collecto cum g a u dio in locis illis intrepidus hiemavit. P.481 quibus erat pons nexus ex funibus simul et navibus. Sarbarus dissolutis funibus pontis ab altera ripa in alteram totum transtulit pontem, cumque imperator venisset nec v a at vero EX THEOPHANE. 151 luissettransireper pontem,discurrens invenitmeatum,ethunc inopinate Martio mense sine discrimine transfretavit , et S a mosata pervenit.rursusquecumTaurum praeteriisset,inGer maniciamestprofectus,etcum transiissetadAdana,venit ad amnem Saron. Sarbarus autem ponte rursus inpro prio loco extenso absque obstaculo transfretavit Euphra tem, et sequebatur post eum. ast imperator cum trans isset pontem Sari , inventa requie tam exercitus quam ani malium circa ipsum castra metatus est, reficiens eos. perve nit autem et Sarbarus in partem quae in contra esse ex altera parte videbatur. invento vero ponte, et propugna culis quae in ipso erant a Romanis obtentis, castra metatus excurrentes autem multi Romanorum per pontem in ordinate c u m Persis contulerunt conflictum , multa in ipsis caede commissa. verum imperator hos inordinate prohibe batdiscurrere,neforteiterfieretadversariiscum illiscon veniendi ad pontem et pariter commeandi. populus autem p.483 non acquiescebat imperatori. porro Sarbarus , quibusdam exercitus sui clam in locis abditis collocatis, ostendit se quasi fugientem, ac sic abstraxit multos Romanos praeter votum imperatoris ad insecutionem sui transeuntes. reversus a u tem,ethis in fugam conversis,quotquot extrapontem oc cupavit'occidit,vindictam perpessos inobedientiae. impera tor vero cum barbaros vidisset insecutione ordines dissolvisse, et ex Romanis stantibus in antemuralibus *) multos extinctos, contra eos profectus est. porro quidam vir Persa gigan teus imperatori occurrens hunc in medio pontis aggreditur. ast imperator hoc percusso in amnis fluenta proiecit. hoc uno ruente in fugam barbari versi sunt, et prae angustia pontis ut ranae se in flumine iaciebant ; alii autem etiam gladiis trucidabantur. porro multitudo barbarorum per flu minis ripas diffusa sagittabat ac resistebat, non sinens trans meare Romanos. verum imperator transiens viriliter bar baris resistit, cum paucis quibusdam societatis suae supera gonizans, ita ut etiam super hoc Sarbarus obstupesceret, etp.484 ad Cosmam quendam iuxta se stantem, Romanorum profu gum ac magaritam, diceret, "vides" inquiens "Caesarem, o Cosma, quam audax ad pugnam stet, et contra tantam mul titudinem solus decertet , et velut incus iacula renuat :" ex rubris enim ocreis agnoscebatur, multasque imperator pla gas, licet nullam in hoc praelio periculosam, accepit. tota vero die cum in hoc bello pugnassent, accedente vespera ab *) antemuralibus] Matth.Par.hist.Angl.inWillielmo II: antemura libus confractis cogerent defensores intra muros interiores se re cipere. FABR. cst. 152 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA invicem separati sunt. et Sarbarus quidem timens per n o ctem retro reversus est , imperator autem populo suo c o a cervato ad urbem properavit Sebastiam, et cum Alyn fluvium transmeasset , in hoc gaudio totius hiemis tempore commoratus est. porro Chosroes furens misit, et tulit the sauros cunctarum ecclesiarum regionis quae sub Persis est c o n stituta, et cogebat Christianos Nestorii fieri sectatores ad perstringendum,sive percellendum imperatorem. Anno imperii Heraclii 16 Chosroes Persarum rex n o v a m fecit militiam, praelium initurus, peregrinos ac cives et servos ex omni natione facta electione coacervans ; qua ele p.485 ctione Sain tradita praetori, alia 50 milia ex phalange Sarbari electatollenshuicsociavit,nominavitque illosaureos camulos, ethosadversusimperatoremdirexit.porroSarbarum cum re liquo exercita suo contra Constantinopolim misit , quatinus Hunnos,qui essent inOccidente,quosAvares vocant,cum Vulgaribus etSclavis atque Gipedibus concordia sociaret, sic que adversus urbem properarent, et hanc unanimiter obsi derent. cum autem hoc didicissetimperator, exercitum suum triplici parte divisum transmisit ad custodiendum urbem, quibusdam autem traditis Theodoro fratri suo contra Sain bellare praecepit ; humiliori vero parte ipse accepta in L a zicam properat , et in ipsa degens Turcos ab Oriente, quos Chazaros nuncupant, in auxilium advocat. Sain vero una cum noviter electo exercitu perveniens ad fratrem impera toris Theodorum ad bellum armavit. deo autem per inter cessiones semper laudabilis dei genitricis opitulante , bello commisso, grando mirabiliter contra barbaros cecidit e o r u m que plurimos perculit. at vero acies Romanorum tranquil litate potita est. vertunt autem Romani Persas, et interfi ciunt multitudinem copiosam. hoc comperto Chosroes ira p.486scitur contra Sain, qui ex multo animi defectu in languorem incidens moritur; cuius corpus iussu Chosrois salitum ad eum delatum est; quem ille mortuum multis submisit verbe ribus. porro Chazari disruptis Caspiis portis Persidem a d eunt in regionem Adrahigae una cum praetore suo Zihebil, qui dignitate secundus a chagano ; et in quaecunque loca peragrabant , tam Persas deprehendebant quam civitates et villas igni tradebant. profectus vero imperator a Lazica his occurrit. Zihebi autem hoc viso accelerans complectitur collum eius etadorat eum,Persis civitatis aspicientibus: uni versus autem Turcorum populus in terram cadentes, ae proni super faciem extenti, imperatorem honorant honore qui est apud gentiles extraneus. similiter principes eorum supra saxa conscendentes eodem schemate procidunt. obtulit autem EX THEOPHANE. 153 Zihebil imperatori etiam filium suum primogenitum, huius sermonibus delectatus, et eius tam vultum quam prudentiam admiratus. electisque Zibebil quadraginta milibus virorum fortium dedit ea in auxilium imperatori. porro ipse rever sus est in regionem suam. his autem acceptis imperator contra Chosroen procedit. at vero Sarbarus Chalcedonem properans, Avaresque a Thrace urbi propinquantes,hanc depopulari volunt, et multis machinis adversus e a m c o m m o tis, et navium sculptarum ex Istro multitudine infinita seu p.487 decem sane diebus urbem obsidentes, bellumque terra marique gerentes, dei virtute pariter et cooperatione, nec non et intemeratae dei matris et virginis intercessionibus superati sunt. quin et multitudine copiosa suorum tam in terra quam in mari deposita, cum ingenti confusione ad loca sua reversi sunt. porro Sarbarus Chalcedonem obsidens non emigravit , sed ibidem hiemavit, tam incursiones agens quamque depraedans confinales partes, et civitates igne disperdens. Anno imperii sui 17 Heraclius a mense Septembrio in gressus Persidem una cum Turcis inopinate propter hiemem in ecstasim misit Chosroen , cum hoc didicisset. at vero Turci tam hieme quam frequentibus Persarum incursibus contemplatis,non ferentes paritercum imperatore,laborare coeperunt paulatimque diffluere , et omnes eo dimisso r e versi sunt. ast imperator allocutus est populum suum di innumerabili delata,sinum cornu repleverunt. cens "scitote, fratres, quia nemo nobis vult auxiliari nisi so-p.488 lus deus, et quae hunc peperit sine semine mater, ut osten dat potentiam suam, quoniam non in multitudine populorum seu armorum est salus,sed in eos qui sperant super mise ricordia eius, mittit adiutorium suum.' at vero Chosroes c o acervatis cunctis militiis suis praetorem provehit super illas Rhazantem , virum bellicosissimum ac fortissimum, et hunc adversus Heraclium destinat. at imperator civitates Persidis atque castella igni tradidit, et accedentes Persas rhomphaea consumit. septima vero idus Octobris pervenit in regionem Chamaitha, et refocillavit populum per integram hebdoma dam. Rhazates autem veniens Ganzachum post eum factus est et secutus, Romanis ante pergentibus et consumentibus escas. ipse vero post tergum, ut canis famem patiens,vix de micis eorum nutriebatur; et cum non inveniret sumptus, multa ex animantibus ipsius consumpta sunt. kalendis autem Decembribus venit imperator ad fluvium magnum Zaban, et cum hunc transiisset, castra metatus est iuxta Ninive civi tatem. venit autem Rhazates penes vadum secutus eum, et cum descendisset tribus miliariis, reperit aliud vadum et "2 p.489translvit. astimperatormissoBahanimagistromilitumcum paucis electis militibus, invenit bandum Persarum, et cum eius comitem occidisset, detulit caput eius et totam auream spatham ipsius, nonnullisque peremptis vivos duxit ad i m p e ratorem sex et viginti. in quibus erat et spatharius Rhazati, qui et nuntiavit imperatori quod pugnare contra eum R h a zates vellet , sic a Chosroe iussus , et tria milia in auxilium armata miserit ei, quae tunc nondum pervenerant. his c o m pertis imperator praemisit sarcinam ante se, ipseque subse cutus est, tractans qualiter inveniret locum in quo pugnare deberet, priusquam unirentur eis illa tria milia. repertoque campo apto ad praelium, allocutus populum aciem ordina vit. Rhazates vero cum pervenisset, et ipse praelium diri git in cuneis tribus, et contra imperatorem processit. p r i die sane idus Decembris gestum est bellum, et ante omnes prosiliens imperator principique Persarum occurrens, divina virtute deique genitricis opitulatione hunc deiecit, et qui cum ipso erant exilientes antea fugerunt. rursusque impe rator alii occurrens et hunc quoque deposuit. irruit autem p.490adversus eum etiam tertius, qui dedit ei cum mucrone in labium et hoc illi plagam inflixit. ast imperator et hunc e x tinxit. et tubis clangentibus congressae sunt in invicem p a r tes utraeque. et cum pugna valida gereretur, plaga vulne ratus est a peditibus Phalba imperatoris equus, qui diceba tur Dorcon,in femore lanceae ictu percussus, multas autem et spatharum in facie percussiones accepit, sed ferens tegmen ex nervis contextum plagam mortiferam non sumebat. dit autem in hoc bello Rhazates et tres turmarchae Persa rum et principesfere cunctiatquepars maior exercitus ipso rum. occisi autem sunt etiam Romani numero quinquaginta, et v u l n e r a t i n o n n u l l i , e x q u i b u s scilicet m o r t u i s u n t d e c e m . p o r r o bellum gestum est a mane usque ad horam nonam. tule runt interea Romani banda Persarum viginti octo, exceptis his quae confracta sunt , et dispoliatis mortuis acceperunt loricas eorum et cassides, nec non et omnes currus ipsorum. et manserunt ab invicem sequestrati quantum est duplex s a gittae iactus fuga namque facta non est. verumtamen R o mani animantia sua nocte et adaquaverunt et acceperunt. p.491equites vero qui ultra erant, steterunt usque ad septimam horam noctis super tabernacula mortuorum Persarum , ac octava hora noctis moti repedaverunt ad castra sua, et bis acceptis abierunt , et castra metati sunt ad pedem montis asperi metuentes. multas praeterea spathas auro circumclu sas et zonas aureas cum gemmis et scutum Rhazati totum auro respersum acceperunt, habens petala centum viginti, et 154 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ca EX THEOPHANE. 155 loricam ipsius ex auro contextam, et scaramaggin elus detu lerunt cum capite ipsius, atque dextralia *), et sellam totam ex auro fabrefactam. porro tentus est vivus Barzamuses princeps Hiberorum sub Persis degentium. nemo autem re colit huiusmodi bellum inter Romanos et Persas, quod vide licet per totum diem habuit statum, viceruntque Romani. verum hoc factum est solo dei iuvamine. imperator vero a se confortatum exercitum contra Chosroen minabat **), q u a tinus hunc deterreret. porro 13 kalendas Januarias c o m perto imperator quod populus Rhazati,qui ex hoc bello evasit, unitus fuerit tribus milibus quae a Chosroe destinata fuerant,p.492 et sequeretur post se , ceperintque Ninive , transmeans m a gnum Zaban, mittit Georgium turmarchen cum mille militi bus, quo curreret ad retinendum pontes minoris Zaban pri usquam id Chosroes cognosceret. cumque cucurrisset Geor gius noctu miliariis quadraginta octo, tenuit quattuor pontes minoris Zaban, et inventos in castellis Persas obtinuit. d e cimo praeterea kalendarum Ianuariarum perveniens impera tor ad pontes transfretavit, et divertit in domos Hiesdem, et refecit tam exercitum quam animantia, fecitque nativitatis Christi festivitatem in eodem loco. comperto vero Chosroes quod Romani tenerent pontes minoris Zabae,misit ad Persicum populum,cuiRhazates praeerat,ut oppido festinantes praeve nirent imperatorem et ad ipsum pergerent. accelerantes a u tem illi, et transmeantes minorem Zaban in aliis locis, prae venerunt imperatorem atque praeibant. cumque imperator palatium quod dicebatur Dezeridan cepisset, hoc destruxit atque combussit. at vero Persae cum pontem Tornae flu minis pertransissent,ibidem castra metati sunt. ast impera tor comprehenso alio palatio Chosrois, quod vocabatur Rusa, et hoc subvertit. ceterum verebatur quod in ponte Tornae fluminis hostes forent contra se bellaturi. sed hoc illi sci entes relicto ponte fugerunt. interea imperator cum sine impedimento transiisset, apprehendit aliud palatium cogno- mento Bechal, ubi et hippodromium aedificaverat, sed et illudcasuidedit. sanequidam Armeniorum,quicum Per sis aderant, venerunt ad imperatorem noctu dicentes "Chos roescum elephantibusetexercitusuoquinquemilibuscitra palatium suum, vocabulo Dastagerd , in loco nuncupato B a rasrach castra metatus est, et mandavit totum illic exerci tum convenire, ut adversus te praelietur: est enim illic et **minabat]Act.Apost.1816:etminaviteos. utiturvetusIuve nalis schol. v. Papiam in abigeus. FABR. p.493 dextralia] Glossae Isidori: dextralia brachialia. adde Flodoard. hist.Rem.26. FABR. burdonibus]utiturUlpianusinleg.49delegat.3 Chrysosto mus ep.14:εἶτα ὁ βόρδων ὁ φέρων ἡμῶν τὸλεκτίκιον.Theo phanes:ὅταν εἰςβουρδώνηνκαθέζωμαι.ConstantinusTact.p.12. ἔχε δὲκαὶβορδόνια καὶ ἱππάρια. adde Ioannem Moschum Li mon.101 et 125,Hist.Trip.7 5. FABR. **) chalbasias] v.Hieronymi epistolam ad Fabiolam et gloss. ad C e dren. FABR. 156 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA fluvius meatibus carens , qui artum pontem habet et angu stias prae habitationibus multas , nec non et foetidi rivi.” imperator ergo consilio cum principibus inito et exercitu sedit in palatio Bechal : reperit quippe in una ex portici bus eius saginatas aves trecentas , et in alia porticu capreas saginatas quingentas, porro in alia saginatos agnos centum, quae populo cuncta donavit. et kalendas Ianuarias illic f e cerunt. denique inventis ovibus et porcis et bobus, quorum non erat numerus, requievit populus universus, epulantes et glorificantes deum. praeterea comprehensis eis qui ista con ferebant , didicerunt ab illis liquidius quod Chosroes a 23 die Decembris mensis , comperto quod imperator transiisset p.494pontem Tornae, confestim motus fuerit de palatio quod erat in Dastagerd, cum magna Ctisiphontem celeritate peti turus, onustis ex omnibus pecuniis , quas habebat in palatio, tam elephantibus quam camelis atque burdonibus *) ministerii sui, scribens et populo Rhazat ut ingrederentur idem pala tium et principum domos , et quicquid in his inveniretur auferrent. itaque imperator dimidium quidem exercitum misit ad Dastagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatium quod cognominabatur Bebdarach. et his rui nis et igni traditis gratias egere deo , qui per intercessio nes dei genitricis talia miracula patrat: quis enim speravit unquam fugere Chosroen a facie Romani principis de pala tiis suis quae erant in Dastagerd , et petere Ctisiphontem, dum aviginti quattuor annispassus Ctisiphontem videre non fuerit, sed in Dastagerd regalia eius erant. invenerunt a u tem populi Romanorum in palatiis eius apud Dastagerd 300 Romanorum banda,quae per diversa ceperunt tempora.in venerunt etiam et species , quae remanserant , multas, aloes scilicet multam , et ligna aloe magna , ex quibus u n u m q u o d que 70 pondus habebat vel 80 librarum, et sericum copio sum,acpiper,etchalbasias**)camisias multas,sacharquoque atquezingiberetaliasspeciesultramensuram velnumerum; quidam vero et argentum et holoserica vestimenta, lectisternia seu acu tapetia contexta, quorum erat copia multa, erant que omnia bona valde , quae propterea quod gravia essent, penitus incenderunt. EX THEOPHANE. 157 sed et tentoria Chosrols atque corti nas, quas in modum tendebat porticuum, quando in campo c a s t r a m e t a b a t u r , c u n c t a c r e m a r u n t , q u i n e t s t a t u a s e i u s m u l - tas. invenerunt autem et in his palatiis aviaria et dorcades et asinos agrestes et pavones et fasianos infinitae multitudi p .4 9 5 nis, nec non in vivario eius leones ac tigrides mirae m a gnitudinis vivos. de cetero confugerunt ad imperatorem plurimi ex captivis, Edesini scilicet et Alexandrini, sed et ex aliis urbibus inultitudines copiosae. fecit interea imperator festivitatem luminum penes Dastagerd laetatus , et recreans tam populum quam iumenta , quin et Chosrois palatia d e struens, aedificia videlicet quae erant comptissima et a d m i randa, domosque stupendas, quas usque ad pavimentum d e posuit, quatinus Chosroes edisceret quam durum habuerint Romani dolorem urbibus suis desolatis ab eo nihilominus et incensis. tenti autem sunt et ex aulicis palatii multi, qui inter rogati quando discesserit Chosroes a Dastagerd, asseruerunt "ante 9 dies prius quam vos veniretis. audito adventu vestro latenter pertuso muro civitatis, qui est iuxta palatium, temere per hortos exivit, ipse et uxor et filii eius, ne fieret tumul tus in civitate." et neque militiae ipsius cognovere neque principes eius, usquequo miliariis quinque perrexit, siquidem tanc mandavit quo se sequerentur Ctisiphontem tendentes.p.496 et is qui non poterat quinque miliaria facere per diem,fu giens fecit viginti quinque , mulieresque ac filii eius, qui se prius alterutros non videbant, tunc mixtim fugiebant invicem impellentes. cumque nox accessisset, introivit Chosroes in domum agricolae nihili, in cuius ostio vix manere praeva luit; quod videns postmodum Heraclius admiratus est. per tresautemdiesadiitCtisophontem. saneChosroesrespon sum acceperat a maleficis et astrologis ante quattuor et vi cenos annos, quando Dacas depopulatus est temporibus P h o cae Romani principis, quod tempore quo adiret Ctisophon tem periret. et idcirco non est passus a Dastagerd extunc in partem illam uno saltem miliario pergere, sed hinc f u giens ad hanc abiit. verum nec in ipsa persistere ausus est, sed transiens pontem Tigridis fluminis civitatem ultra posi tam adiit, quae quidem apud nos Seleucia, apud Persas vero Guheser vocitatur, in qua omnes pecunias reposuit. sedit que illic cum Sirem uxore sua et aliis tribus mulieribus, quae et filiae ipsius erant; reliquas vero mulieres suas mul- p.497 tosque liberos suos quadraginta milibus longe transmisit ad interiorem partem Orientis in munitissimum locum. quidam sane Persarum derogaverunt Sarbaro penes Chosroen, quod cum Romanis sentiret et illi detraheret; et misit spatharium suum cum iussione ad Cardarigam , compraetorem Sarbari, Chalcedonem , scribens ei ut Sarbarum interficeret, et ipse populo Persarum recepto acceleraret in Persidem in auxilium sui. is autem qui litteras deferebat circa Galatiam c o m prehenditur a Romanis ; quo comprehenso , et nescientibus Persis, hunc Byzantium deduxerunt et imperatoris filio tra diderunt. ast imperator a misso cognita veritate protinus Sarbarum accessit: qui cum introisset, astitit imperatori. i m perator autem huic epistola, quam Chosroes ad Cardarigam miserat, tradita, missoque ostenso, legit epistolam. at ille certus veritate rei effectus, continuo conversus foedera cum filio principis et patriarcha fecit ; qui falsa Chosrois epistola facta,addit in ea etiam alios quadringentos satrapas et prin p.498cipes et tribunos et centuriones interimendos, et imposito ingeniose adinvento signaculo, congregatisque ducibus et ipso Cardariga, et lecta epistola, dixit ad Cardarigam "perspicis ut hoc facias." at vero principes furore referti, abdicato Chosroe, imperatori pacifica pacta patrarunt, et mutuo inito consilio placuit ut Chalcedone discederent et ad propria r e pedarent, nihil exterminaturi. praeterea Heraclius scripsit Chosroi "ego persequor et ad pacem curro : non enim v o luntarius igne consumo Persidem , sed vim passus abs te. proiiciamus ergo saltem nunc arma, et pacem amplectamur. extinguamus ignem priusquam universa inflammet." cumque Chosroes hoc non admisisset, magnopere odium populi P e r sidis crevit adversus eum . movit ergo Chosroes homines principum suorum et omne obsequium suum atque mulie rum suarum, et hos armatos cunctos direxit exercitui uni endos Rhazati,et staturos apud Narbam fluvium duodecim milibus a Ctisophonte distantem, et iussit eis ut d u m a m n e m 499 transiret imperator, inciderent pontes. ast imperator septimo idusIanuariasmotus aDastagerd,cumabiissettribusdiebus, castra metatus est duodecim milibus pocul a Narba flumine, ubi erat Persarum exercitus , inter quos habebant etiam et elephantes ducentos. et misit imperator Georgium turmar chen Armeniacorum , ut iret usque ad flumen , et disceret utrum Narbas vadum haberet. et cum invenisset quod p o n tes incidissent et vadum non esset, ad imperatorem reversi sunt; qui motus Siazuron adit, et circuibat incendens regionem et urbes per totum Februarium mensem. Martio vero m e n se cum venissetinpraediumquod dicebaturBarzan,facere *) septemdies,etmisitMezeticumpraetoremincursum,etadiun *) facere] Papinianus in 1. miles ad leg. Iul. de adult.: ne sibi computarentur dies quos in custodia fecisset. Lupus epist. 20 : 158 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p. EX THEOPHANE. 159 ctus est eiGundabundas chiliarchus militiaeSarbarl cum aliis quinque, tribus quidem comitibus , duobus vero axiomati cis ), et duxit eos ad imperatorem. qui, videlicet Gundabun das , res necessarias imperatori annuntiavit, dicens "quando fugit Chosroes a Dastagerd et adiit Ctisophontem atque S e leuciam, dysenteriae languorem incurrit, et voluit filium suum Merdasan,quem genuit ex Sere,coronare. atque re gressus iterum amnem transivit, et secum duxit Merdasanp.500 atque Serem et alium filium eiusAak;primogenitum autem filium Sirohen et fratres eius , nec non et mulieres suas, d i misit ultra flumen. compertoque Sirohes quod Merdasan coronare vellet, turbatus est, et misit collactaneum suum ad Gundabundan,mandanseiacdicens 'venicisflumen,ut loquar tecum.' atilletimuitChosroen,etnontransivit,sedman dat ei, 'scribe'inquiens 'mihi per collactaneum meum quid quid volueris.' et scripsit ei Sirohis quoniam nosti quali ter res publica Persarum per nequam hominem istum Chos roen pereat, et vult coronare Merdasan, et me primogeni tum suum contempsit. et si allocutus fueris exercitum ut recipiant me , et rogas eorum augebo, et pacem cum R o manorum imperatore ac Turcis faciam, et bene vivemus. et stude cum populo tuo ut ego regnem, et omnes vos prove ham et auxiliabor,et praecipue te. Gundabusas autem re misit eiper collactaneum suum dicens 'quicquid possum lo quar cum praetore , et sollicitus fui, et locutus sum cum viginti duobus comitibus, et feci eos meae voluntatis esse; sed et alios principes et milites multos.' et haec quidem p.501 Gundabusas mandavit Sirohi. at ille remisit ei dicens ut decimo kalendarum Apriliarum sumeret iuniores , et apud pontem eiTigridisoccurreretfluminis,utsusciperenteum in exercitum et moverentur adversus Chosroen. referebat autem quod cum Sirobi essent etiam duo filiiSarbarazan et facere nobiscum aliquot valeas. Rufinus interpres Eusebii H. E. 10 : quinque annos inter catechumenos faciant. Acta F r u ctuosi episc. Tarracon.: et fecerunt in carcere dies sex. Vetus inscriptio: cum qua fecit annos 9 menses 6 dies 25. alia: cum marito fecit m . 5 d . 20. S. Athanasius in vita S. Antonii : πολλάκις ἡμέρας καὶ νύκτας ποιοῦντες. v. Acta apost. 18 23 et epist.Iacobi413. FABR. *) axiomaticis] Glossarium: dwuarizós honorarius,qui honorem gerit. aliud Glossarium: dignitosus diuarinós ,qui in digni tate constitutus est. utitur postremo verbo Aldhelmus de land. virginit.c.28:propter dignitosam innocentiae palmam,i.e.di gnatione venerandam. FABR. Anno imperii Heraclii decimo octavo rex habetur P e r sarum Sirohis , qui anno regnavit uno, quando et Moamed Arabum seu Saracenorum princeps sub Persis degens sextum agebat annum , perventurus ad nonum . interea facta pace cum Persis atque Romanis , direxit imperator Theodorum fratrem suum cum litteris et hominibus Sirohis regis Persa rum, quatinus Persae, qui in Palaestina et Edessa et Hiero solymis et ceteris urbibus Romanorum essent,cum pace re verterentur in Persidem et innocue terram Romanorum transirent. postremo imperator cum sex annis Persidem ex 160 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA filiusHiesdem et alii multi principum filii atque filiusAram, omnes electi, et quod siquidem potuerint Chosroen perime re, bene et optime : sin autem, omnes cum Sirohi confluent adimperatorem. etmisitme Sirohis adte,domine:vere tur enim imperiumRomanorum,quoniam,inquiens,Chosroen quondam salvavit, et multa ex eo mala Romanorum terra perpessa est, et quia propter illius ingratitudinem nec mihi credere habet imperator. verum ille hunc ad Sirohin r u r sus absolvit, mandans ei ut carceres aperiret, et retentos in eis Romanos educeret, et arma eis tribueret, sicque contra Chosroen sese moveret. porro Sirohis obediens imperatori, p.502retrusiseductis,properavitcontra patricidampatrem,Chos roen scilicet. cumque ille fugere tentasset nec valuisset, ten tus et valide vinctus ferreis est compedibus tam post tergum manibus quam pedibus colligatis; cui et circa collum pon deraferreaimponunt,etmittunt eum indomum tenebra rum, quam ipse munivit a novitate construens ad reconden das pecunias , panisque parum ei et aquae tribuentes hunc fame necabant: ait enim Sirohis "comedat aurum, quod in cassum collegit, et propter quod etiam multos fame necavit mundumque delevit." porro misit Sirohis ad eum satrapas hunc iniuriis impetendum et conspuendum. et adductum Merdasan filium eius,.quem coronare volebat,ante se occi dit, et reliquos filios eius cunctos in conspectu eius intere merunt, et misit omnem inimicum eius iniuriis cumulare et percutere et conspuere illum. denique per quinque dies hoc facto,iussit Sirohis hunc arcubus interficere;sicque paula tim in malis nequissimam suam tradidit animam. tunc Si rohis scripsit ad Heraclium evangelizans ei scelerati Chos rois interitum, pacemque iugem cum eo ac firmissimam p e p.503pigit, omnibus Christianis, qui in carceribus et in omni P e r sidecaptivitenebantur,eiremissis,una cum ZachariaHie rosolymitano praesule ac pretiosis et vivificis lignis , quae fuerant ex Hierosolymis a Sarbarazan , c u m Hierusalem c e pisset, ablata. EX THEOPHANE. 161 pugnasset, septimo anno pace percepta cum ingenti gaudio Constantinopolim remeavit, mysticam in hoc quandam theo riam adimplens. in sex quippe diebus deus universa condita creatura septimam requiei diem vocavit : ita et ipse in sex a n nis, multis impensis laboribus, septimo anno reversus ad u r bem cum pace ac tripudio requievit. porro populus civita tis,adventu ipsius audito, intolerabili cuncti desiderio inp.504 Hieriam obviam illi una cum patriarcha et Constantino i m peratore filio eius egressi sunt,portantes ramos olivarum et lampades, laudantes cum gratulatione ac lacrimis. accedens autem filius eius cecidit ad pedes ipsius, et cum amplexatus esseteum,infuderunt ambo lacrimis terram.hoc autem po pulus inspecto , universi deo hymnos gratificos retulerunt. sicque demum suscepto imperatore urbem exaltantes in gressi sunt. Anno imperii Heraclii 19 Persis rex Adesir septem m e n sibus praefuit. imperator autem profectus a regia urbe, cum mox ver accessisset, Hierosolymam tendit, pretiosa illuc et vivifica ligna reportans ad gratiarum deo actiones redden das. cumque Tiberiadem adiisset, accusavere Christiani B e n iamin quendam nomine quasimalasibifacientem:erat enim a d m o d u m opulentus ; qui suscepit imperatorem et exercitum eius. ast imperator damnavit eum , "quamobrem" inquiens "molestusesChristianis?" quiait"utinimicisfideimeae."p.505 tunc imperator admonitum hunc et ad credendum suasum baptizavit in domo Eustachii Neapolitani, qui et ipse, cum Christianus esset, imperatorem excepit. ingressus itaque i m peratorHierosolymam,restitutotamZacchariapontificequam almae crucis honorandis ac vivificis lignis in proprium l o cum, plurimas deo grates egit, pulsisque ab urbe sancta H e braeis iussit non habere illos potestatem propius almae civitati quam tribus milibus appropinquandi. cum autem pervenis set ad Hedessam, orthodoxis ecclesiam reddidit, quae a N e storianis a Chosrois tempore tenebatur. et veniens Hierapo lim audivit quod Sirohis rex Persarum diem clausisset extre m u m , et Adesir buius filius ei in regni regimine successisset. qui cum septem mensibus tenuisset principatum,insurrexit adversus e u m Sarbarazas , qui eo percusso imperavit Persis mensibus duobus. hoc autem Persae interfecto Baranin prae tulerunt in regem , filium Chosrois , qui regnum Persarum septem tenuit mensibus. porro huic successit Hormisdas, quo a Saracenis pulso factum est regnum Persarum sub A r a bibus usque in hodiernum diem . Mundi anno6121,divinae incarnationis anno 621,annoP. Theophanes II. 11 506 162 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA imperii Heraclii 20 Hormisdas regnat in Persis. cum autem Heraclius esset apud Hierapolim,venit ad eum Athanasius patriarcha Iacobitarum, vir acris et nequam ingenii,Syro rum inditas versutias possidens;et moto de fide ad impe ratorem sermone, repromisit ei Heraclius, si Chalcedonensem synodum suscepisset, patriarcham illum Antiochiae se fore facturum. atillesimulatesuscepitsynodum,confitensduas unitas in Christo naturas. interrogavit autem imperatorem de operatione ac voluntatibus, qualiter oporteret in Christo dici duplas aut simplas. tum imperator vocis novitate con sternatus , scribit Sergio Constantinopoleos episcopo. a d v o cat etiam et Cyrum Phasidis antistitem, et hoc interrogato reperit eum consentientem Sergio in unam voluntatem et unam operationem. Sergius enim, utpote Syrus genere ac parentibus lacobitisexistens,unam naturalem voluntatem et unam operationem in Christo rescripsit atque confessus est. ast imperator utriusque acquiescens consilio reperit etAtha p.507nasium eis consentientem: noverat enim quod ibi una ope ratio reperitur, ubi et una natura cognoscitur. certus a u tem imperator super hoc factus scribit ad Ioannem papam Romanum praedictorum sententiam; qui eorum nequaquam sectam admisit. porro Georgio Alexandrino defuncto mit titur Cyrus episcopus Alexandriae praeferendus , qui unitus Theodoro episcopo Faran fecit decoloratam hydram illam unitatem,imo vanitatem,unam etipsiscribentesinChristo naturalem operationem. his ita prosequentibus in ingens opprobrium Chalcedonense concilium et catholica corruit e c clesia: gloriabantur enim Iacobitae ac Theodosiani,perhiben tes quia synodo Chalcedonensi non nos,sed potius Chalce donensis synodus nobis communicavit, per unam operationem unam confitendo naturam Christi. inter haec Sophronius consecratur episcopus Hierosolymitanus, qui congregatis sub se degentibus episcopis impium monothelitarum, id est unam voluntatem dogmatizantium, dogma mucrone anathematis perculit, et synodica Sergio Constantinopolitano et Ioanni Romano papae transmisit. his ergo auditis Heraclius confu sus est, et destruere quidem propria nolebat, et rursus o p probrium non ferebat. tunc ergo Heraclius, ut magnum quidem facere arbitrans , exponit scriptum illud quod n u n cupatur edictum, continens neque unam neque duas in Chri p.508sto operationes dicendas. quo lecto hi qui quae Severi sunt sapiunt, in popinis et balneis catholicae detrahebant eccle siae, perhibentes "primum quidem quae sunt Nestorii Chal cedonitae sentientes resipuerunt , ad veritatem conversi, et uniti nobis per unam operationem et unam Christi naturam. EX THEOPHANE. 163 nunc autem poenitentes super bene se habente sensu amise runt utrumque , neque unam neque duas in Christo confi tentes." post mortem vero Sergii Pyrrhus Constantinopoli tanum suscepit thronum , qui quae praedicta sunt a Sergio ac Cyro impie roboravit.Heraclio autem mortuo,cum Con stantinus filius eius imperaret, Pyrrhus una cum Martina veneno hunc interfecit, et imperat HeraclonasMartinae filius. porro senatus et tota civitas Pyrrhum ut impium cum M a r tina et filio eius repulerunt. et imperat Constans filius C o n stantini, et consecratur Paulus episcopus Constantinopoleos, et ipse haereticus. Ioannes autem Romanus praesul collecto episcoporum concilio monothelitarum haeresim anathemati zavit. similiter et in Africa, penes Byzacium videlicet N u midiam et Mauritaniam diversi episcopi convenientes m o n o thelitas anathemate perculerunt. Joanne sane dormientep.509 Theodorus consecratur pro eo papa. Pyrrhus vero cum pervenisset ad Africam, mutuis cum sanctissimo Maximo vi detur aspectibus, abbate videlicet religiosissimo in monachicis correptionibus,nec non etdivinorum illicconsistentium pon tificum praesentatur obtutibus, qui hune redargutum et p e r suasum Romam ad papam Theodorum direxere; qui ortho doxiae libello tradito papae ab eo receptus est. interea cum R o m a discessisset Ravennamque pervenisset , ut canis ad v o mitum suum conversus est. quo papa Theodorus comperto, plenitudine convocata ecclesiae ad sepulcrum verticis a p o stolorum accessit, et divino calice postulato ex vivifico sanguine atramento stillavit, et ita propria manu depositio n e m Pyrrhi et ei communicantium facit. praeterea Pyrrhus cum Constantinopolim pervenisset, obeunte Paulo audaces haeretici Pyrrhum denuo throno Constantinopolitano prae ficiunt. Theodoro autem papa defuncto Martinus sanctissi mus Romae consecratur antistes. cum autem Maximus ab Africa Romam pervenisset, papamque Martinum ad aemula tionem accendisset, synodo centum et decem episcoporum collecta Sergium et Pyrrhum et Cyrum et Paulum anathe-p.510 matizarunt, duasque voluntates et operationes Christi dei nostri expressius praedicarunt atque firmarunt. ceterum nono anno imperii sui Constans nepos Heraclii, indictione octava, his agnitis furore repletus, SS. Martinum et Maximum C o n stantinopolim ductos et cruciatos apud Chersonam et alia climata exilio relegavit, multos etiam Hesperiarum episcopo rum punivit. qui *) motus zelo dei, synodo sacra et ipse *)qui exciderunthaec: μετὰ δὲ τὴν ἐξορίαν Μαρτίνου ̓Αγάθων χειροτονεῖται πάπας ̔Ρώμης, FABR Mundi anno 6122, divinae incarnationis anno 622, anno imperii Heraclii 21 Ioannes papa Romanus habetur. etiam anno Maometh Saracenorum , qui et Arabum prin ceps et pseudopropheta , moritur, promoto Abubacharo c o gnato suo ad principatum suum. ispoque tempore venit a u ditio eius, et omnes extimuerunt. at vero decepti Hebraei in principio adventus eius existimaverunt esse illum qui ab eis expectatur Christus, ita ut quidam eorum , qui inten debant ei, accederent ad ipsum et eius religionem suscipe rent, Moysis inspectoris dei dimissa. erant autem numero decem, qui hoc faciebant, cum ipso quoque degebant usque ad caedem eius. porro cum aspicerent eum comedentem de camelo, cognoverunt quod non esset quem existimabant, et haesitabant quid agerent, et religionem eius dimittere f o r m i dantes miseri docent eum contra nos Christianos illicita, et conversabantur cum ipso. necessarium autem reor enarran p.512dum de generatione eius. is ex una generalissima tribu oriundus erat,Ismahelisvidelicet,filiiAbrahae.Nizarus enim, hic g i Ismahelis pronepos , pater eorum omnium ducitur. gnit filiosduos, Mudarum scilicet et Rhabian. Mudarum gi guit Curasum et Chaison et Theominem et Asadum et alios *) Dathemitarum factum esse videtur ex tv adeoμov.Fabr. **)Romaniae] Anna Comu.Alex.8: avis tỷ Pwuavia inavɛow oaro. Pouavia imperium Romanum ,orbis Romanus. interdum imperiumOrientale. IdatiusinFastiscousul.:hiscoss.(Tusco et Annulino) Carporum gens universa in Romania se tradidit. item : his coss. (Valente Aug. et Valentiniano iun. Aug.) victi et expulsi sunt Gothi a gente Hunnorum, et suscepti sunt in R o m a nia pro misericordia iussione Aug. Valentis. Balsamon ad can. 14 concilii Chalcedon. v. Io. Seldeni commentarium ad Eutychii Origines p. 153 et 159. FABR. 164 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA convocata, monothelitarum haeresim abdicavit, duas volun tates et operationes explanans. taliter ergo ecclesia tunc per imperatores et impios sacerdotes turbata, surrexit desolato rius Amalec feriens nos populum Christi , et fit prima ruina terribilis Romani exercitus , illa scilicet quae secundum G a batan etHermuchan acDathemitarum *)effusione sanguinis est effecta,post quam,PalaestinarumetCaesariensium acHieroso lymarum excidia, dein Aegyptius interitus, ac deinceps m e d i terraneorum et insularum , totiusque Romaniae **) captiva p.511 tio, sed et patrata in Phoenice omnimoda Romani exercitus et classis perditio, omniumque Christianorum praelium atque locorum destructio, quae non cessavit donec ecclesiae per secutor in Sicilia male peremptus est. ignotos. bi omnes habitabant Madianiten heremum, et in eo nutriebant pecora, in tabernaculis conversantes. sunt autem et his interiores, qui non sunt de tribu ipsorum sed ex L e t tam, videlicet hi qui vocantur Ammanitae, id est Homeritae. cum suam , nomine Chadigan , mercenarius ad negotiandum cum camelis suis apud Aegyptum et Palaestinam. paulatim autem fiducia penes ipsam percepta mulierem , quae vidua erat, et accepit eam uxorem, et habuit camelos ipsius atque substan tiam. cumque veniret in Palaestinam, conversabatur cum Iudaeis et Christianis. capiebat autem ab eis quasdam scri pturas. porro habebat passionem epilepsiae. quo comperto p.513 huius coniux oppido tristabatur, utpote nobilis, et quae se huiusmodi copularit, egeno scilicet et epileptico. procurat vero ipse placare illam taliter, dicens quia visionem quan dam angeli Gabrielis dicti contemplor, et haud ferens huius aspectum mente deficio et cado. ipsa vero cum haberet adul terum quendam propter infidelitatem ibidem exulem habi tantem , amicum suum, indicavit ei omnia , et nomen angeli. at ille volens eam reddere certam dixit ei "veritatem locu tus est: etenim iste angelus mittitur ad cunctos prophetas." ipsa ergo prima suscepto pseudomonachi verbo credidit ei, et praedicavit id aliis mulieribus contribulibus suis, prophetam eum esse; et taliterex feminis fama venitad viros,primo duntaxat ad Abubacharum, quem et successorem dimisit. et tenuit haeresis eius partes Ethribi, postremo per bellum. nam primum quidem occulte annis decem, et bello similiter decem , et manifeste novem. docuit autem auditores suos quod qui occidit inimicum vel ab inimico occiditur, in p a radisum ingreditur. paradisum vero carnalis cibi ac potusp.514 et commixtionis mulierum perhibebat, fluviumque vini ac mellis et lactis, et feminarum non praesentium sed aliarum, et mixturam multoruin annorum futuram, et affluentem v o luptatem, nec non et alia quaedam luxuria et stultitia plena, compati tamen invicem et auxiliari patienti. porro eodem anno natus est in Oriente David filius eius , eodemque die natus est Heraclius filius Heraclii iunioris, qui et Constan tinus appellatus est et baptizatus est a Sergio patriarcha. Anno imperii Heraclii 22 Modestus Hierosolymitanus habetur antistes et Abubacharus dux Arabum , qui tribus principatus est annis. Persae vero insurrexerunt invicem, et sese mutuo debellant. per idem quoque tempus rex Indo ruin mittit congratulatoria Heraclio in Persarum victoria, quidam sane ipsorum negotiabantur in camelis suis. autem inops et orphanus praedictus essetMaometh, visus est sibi ad quandam intrare mulierem locupletem et cognatam EX THEOPHANE. 165 166 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA • *) Bigarius] scribe vicarius, nisi forte nomen dignitatis pro cogno mine Anastasius acceperit; quod non puto.S. Basilius epist.264: ἐγὼ τοῦ βικαρίου τῆς Θράκης ἐπέστειλα τῇ θεοσεβείς σου.Glos sarium Seguerianum : βικάριος παρὰ Ῥωμαίοις διάδοχος. eadem Suidas et Phavorinus. Metaphrastes m . sept. in Trophimo : Thy τῶν βικαρίωνἀρχὴν κατὰ τὴν ̓Αντιόχειαν ̓Αττικὸς ἤνυεν. M e nologiumIunii 5:τὸν βικάριονπρὸς τὴν εἰς Χριστὸν ἐπεσπά σατοπίστιν.concilium Florent.sess.25:ὁἀποστολικὸςθρόνος ὁ καὶβικάριος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. hincοἱ ἀπὸ Bizantor apud Chrysostomum epist. 14. Palladius Lausiacae c. 123:ἀπὸ βρικίων. sic legi aiunt in codice Veneto. ἴσως ἀπὸ βι zapior,utapudHeraclidem Paradisic.50exvicariis,devica riis. v. Cuiac. in Parat. cod. de off. vicarii, et H. Valesii a n n o tationes ad Ammianum p. 17. hunc Theodorum Cedrenus zoußi zovdágior vocat p.429 b. FABR. margaritas scilicet et lapides pretiosos multos. mortuus a u tem Maometh erat, qui statuerat quattuor amireos expugnandi p.515Christianos, qui ex Arabum genere fuerant. contra Mucheas castellum, in quo erat Theodorus Biga rius *), volentes irruere in Arabes die quo idolis immolaturi erant. comperto autem hoc Bigarius colligit omnes milites eorum qui heremum observabant , et diligenter sciscitatus a Saraceno diem et horam qua erant illos aggressuri, ipse ir ruens in eos in praedio quod dicebatur Mathus, occidit tres amireos plurimamque amiras , Chaledus populi partem : exiliit autem unus scilicet, quem gladium dei dicunt. erant autem quidam Arabum iuxta positorum , qui accipiebant imperatoribus rogas pauxillas ab ad custodiendum stomia ere mi. eodem vero tempore venit quidam spado daturus mili tum rogas. et cum venissent Arabes secundum consuetudi nem accepturi rogam suam, eunuchus impulit, dicens quia dominus vix dat militibus rogas, quanto minus canibus istis. videntes autem Arabes hoc abierunt ad sui generis viros, et ipsi duxerunt eos in regionem heremi contra Sinaeon montem locupletis valde. Anno imperii Heraclii 24 cum misisset Abubacharus praetores quattuor , qui ducti fuerant, ut praetuli, ab A r a bibus, venerunt atque ceperunt Ran et totam regionem G a zae. tandemque aliquando cum venisset a CaesareaPalaesti nae cum militibus paucis, inito bello perimitur primus cum exercitu , qui trecentorum erat virorum, et multis captivis acceptis et exuviis plurimis reversi sunt cum victoria splen dida. porro eodem anno terrae motus factus est in Palae stina , et apparuit signum , quod dicitur docetes, in caelo contra meridiem,praenuntians Arabum potentatum. perdu Gazae, quae aditus erat et venerunt p.516 EX THEOPHANE. 167 Anno imperii Heraclii 24 Alexandrinus Cyrus et almus Sophronius Hierosolymitanus habentur antistites. quo anno Abubacharus moritur , qui principatus est annis duobus a t que dimidio,et sumitprincipatum Hamarus,qui destinat ex ercitum adversus Arabiam , capitque Bostra civitatem una cum aliis civitatibus. profecti sunt autem usque Gabetha.p.517 cum his bellum aggressus Theodorus imperatoris Heraclii ast frater victus est, et ad imperatorem Hedessam venit. imperator ordinat alium praetorem nomine Bahanem , et Theodorum sacellarium cum virtuteromaica etadversusAra besmittit. cumquevenissetEmesan,occurritmultitudoSa racenorum, quibus occisis una cum eo qui principabatur in eis, reliques abigit usque Damascum, et illic iuxta Bardane sium fluvium latebras fovet. Heraclius autem Syria derelicta in desperationem ruens , sublatis quoque pretiosis lignis ab Hierusalem Constantinopolim abiit. Bahanis autem a D a m a sco Hemesiam redit una cum Theodoro sacellario, eum h a beret exercitus quadraginta milia ; et insequuntur Arabes ab Hemesa usque Damascum. ravit autem diebus triginta, extensum a mesembria usque ad arctum;eratautem inmodum gladii. Anno vero imperii Heraclii 25 Saraceni aciem direxe runt in Arabiam contra partes Damasci, cum essent multi tudinis infinitae. quo Bahanes comperto ad imperialem sacel larium mittit, ut veniret cum exercitu suo in auxilium sibi,p.518 cum plurima esset Arabum copia. venit ergo sacellarius ad Bahanem;qui profecti ab Hemesa occurrunt Arabibus. et consilio facto prima die, quae tertia feria hebdomadis erat, mensis Loi die vicesima tertia, superantur hi qui circa sa cellarium sunt inventi. simultate autem facta, hi qui cum Bahane erant Bahanum provehunt imperatorem etHeraclium respuunt. tunc hi qui cum sacellario fuerant discesserunt, et Saraceni aditu reperto bellum ineunt. inter haec vento noto contra Romanos spirante, non valentes inimicis in facie occurrere propter pulverem, separantur, et semet ipsos i m mittentes in artas vias Hiermuchthi fluminis illic penitus p e r ierunt. erant autem utriusque praetoris milia quadraginta. tunc Saraceni splendide triumphantes contra Damascum ve niunt , et hanc capiunt et regiones Phoenicis , et habitant illic, et in Aegyptum aciem dirigunt. Cyrus autem Alexan drinus episcopus, cum horum impetum cognovisset, operam dedit, et pactis firmatis pollicetur, timens avaritiam eorum, ducenta milia denariorum per singulos annos collaturam illis Aegyptum , sed et diffinitarum eis indutiarum fore aurum missurum ; quibus praestitis per tres annos Aegyptum libe ram ab exterminio statuit. accusatur interea Cyrus apud imperatorem, quod aurum Aegypti Saracenis tribuerit ; qui cum iratusmisisset,hunc accersivit,Manuelum autem quen p.519dam , Armenium genere, destinat Augustalem. cum autem annus adimpletus esset,Saracenorum actores venerunt aurum accipere. astManuelinefficaceseosexpellit,"nonsum”in quiens "Cyrus inermis, ut tributa vobis praebeam, sed ego armatus sum." cumque isti abiissent, confestim armantur Saraceni adversus Aegyptum , et Manuelo bello illato hunc abigunt. ipse vero cum paucis quibusdam Alexandriae sal vus recipitur. tunc Saraceni Aegyptum sub tributo reddi derunt. ast imperator auditis quac gesta sunt, misit Cyrum ad persuadendum cis ab Aegypto sub priori placito rece dendi. et abiens Cyrus ad castra Saracenorum rationem r e d dit, esse se perhibens praevaricationis innoxium, et si vel lent, priorem concordiam iuramentis affirmaturum. porro Saraceni nullatenus his acquieverunt, dicentes episcopo "p o tes hanc maximam columnam devorare ?" qui ait "non p o test fieri." at illi "nec nobis" inquiunt "possibile est ulterius ab Aegypto recedere." Anno imperii Heraclii 26 aciem direxit Humarus contra Palaestinam, et obsidens sanctam civitatem biennii tempore p.520cepit eam verbo. Sophronius namque, Hierosolymitanus summus sacerdos, verbum accepit ad totius Palaestinae se curitatem. cumque Humarus in sanctam fuisset civitatem ingressus, cilicinis ex camelis et sordidis indumentis amictus, simulationemque Satanicam ostentans, templum requisivit I u daeorum, quod construxerat Salomon , ad faciendum scilicet id blasphemiae suae adoratorium. hoc advertens Sophronius ait "in veritate illud est abominatio desolationis, quae dicta est per Danielem prophetam," stans in loco sancto, multis que lacrimis hic pietatis propugnator Christianam deflebat plebem. dum vero illic Humarus esset, rogavit eum episco pus accipere a se sindonem cum indumento et indui. ille non patiebatur ea portare. vix ergo persuasit his v e stiri, donec sua lavarentur, et iterum reddit ea Sophronio, et vestitus est propriis. verum inter haec Sophronius obiit, qui verbo et actu Hierosolymitanam adornavit ecclesiam, et contra Heraclii et fautorum eius monothelitarum, Sergii sci licetetPyrrhi,decertaviterrorem. eodemqueannomisit Humar Hiadam in Syriam , et subegit totam Syriam S a Anno imperii Heraclii 27 venit Ioannes cognomento C a 168 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA racenis. at p.521 EX THEOPHANE. 169 teas procurator Osroenae ad Hiad apud Chalcidem, et spo ponderunt ei dare per singulos annos centum milia n u m i smalum,ne transiretEuphratem,neque ad pacem neque ad bellum armatus, quousque quantitatem auri persolvant. prae terea Ioannes Hedessam rediit, et annuum censum delatum ad Hiadum transmisit. Heraclius autem hoc audito obnoxium iudicavit loannem , quod absque imperiali hoc fecerit n o tione; quem accersitum exilio condemnavit. porro pro eo destinat Ptolomeum quendam magistrum militum. Anno imperii Heraclii 28 ceperunt Arabes Antiochiam, et missus est Mauhias ab Humaro praetor et ameras totius regionis, quae sub Saracenis erat, ab Aegypto videlicet usque ad Euphratem. AnnoveroimperiiHeraclii29transmeavitlaiduscum omni militia sua Euphratem , et venit Hedessam. Hedesseni autem aperientes acceperunt verbum una cum regione magistroque militum acRomanis,quicumipsoerant. atilliConstan tiam abeunt , depopulantesque illam accipiunt bello, et tre- centos Romanos interimunt; et illinc abiere Dalas, et bello hanc comprehendunt, et in illa plurimos perdunt, taliterque totam Mesopotamiam Jahidus cepit. Anno imperii Heraclii 30 Saraceni aciem direxerunt in Persidem , et ineunt c u m eis bellum , potenterque vincentes omnes sibi Persas subditos reddunt. Hormisdas autem, qui Persisimperabat,adinterioresPersasfuga lapsusdimisit rega lia. at vero Saraceni captivas duxere Chosrois filias cum omni regio apparatu, et detulerunt ad Humarum. eodemque anno iussit Humar universum describi orbem , qui sub ipso erat. facta est autem descriptio tam hominum quam iumen torum et frugum. p.522 Anno imperiiHeraclonaeprimo capitMauhiasCaesareamp.523 Palaestinae post septennium obsidionis eius, et occidit in ea septem milia Romanorum. codem anno senatus repulit H e raclonam una cum Martina matre illiusac Valentino,lingua Martinae et naso Heraclonae abscissis ; eisque in exilium d e stinatis ad principatum Constantem filiumConstantini, nepo tem Heraclii, provehunt; qui imperavit annis 27. sane Pyrrho A n n o imperii sui 31 Heraclius moritur imperator h y d r o picus factus, cum imperasset annis tricenis. Imperat autem post eum Constantinus filius eius mensibus quattuor , venenoque propinatus a Martina noverca sua et Pyrrho patriarcha moritur , et imperat Heraclonas Martinae filius c u m matre Martina, 170 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ab episcopatu deiecto, consecratus est Paulus Constantinopo litanus episcopus , qui presbyter fuerat et oeconomus eccle siae, quique tenuit episcopatum annis 12. Mundi anno 6133, divinae incarnationis anno 633, anno veroimperiisuiConstansprimo,cum videlicetregnarecoe pisset, dicebat ad synclitum "patris mei Constantini, qui me genuit quique in vita proprii genitoris, avi videlicet mei H e raclii, sufficienti cum eo tempore imperavit, post hunc vero etiam nimis brevi, suavissimam spem Martinae novercae ipsius invidia concidens vita privavit, et hoc propter Heraclonam, p.524 qui ex ea etHeraclio nefarie factus erat; quam maxime cum nato vestrum c u m deo decretum iure ab imperio repulit, ne videret tam nequam Romanorum imperium,valde provida c u m esset amplissima vestra et honesta magnificentia. propter quod rogo vos habere consiliarios et peritos ex communi subditorum obsequio." et his dictis dimisit senatum, donis dapsilibus hunc honorans. Anno imperii Constantis secundo coepit Humar aedifi care templum in Hierusalem ; et non stabat, sed ruebat stru ctura. sciscitanti autem ei causam, dixere Iudaei quia nisi crux, quae est supra templum montis olivarum,tollatur, haud stabit structura. et propter hanc causam sublata est crux illinc, et ita constitit illic aedificium. propter hanc etiam causam multas cruces deposuerunt hi qui oderant Christum. Anno imperii Constantis tertio seditionem excitavit V a lentinianus patricius, mittensque imperator hunc occidit , et populum ad sui reduxit benivolentiam. eodemque anno P e trus Alexandriae habctur antistes. Anno imperii Constantis quarto fraude occisus est H u mar Saracenorum dux a quodam Persa magarita: denique inventum cum adoraret, pupugit eum in ventre gladio infixo, et sic vivere desiit, c u m amiras fuisset annis 12. et post e u m statuitur Huthman huius cognatus,filius Tuphan. Anno imperii Constantis quinto Huthman Arabum prin ceps habetur, et simultatem concinnat Gregorius patricius Africae una cum Afris. A n n o imperii Constantis sexto factus est in terra v e n tus vehemens , qui multa germina evulsit arboresque ingen tes radicitus extirpavit, atque multos columnatorum deposuit monachorum. Eodem vero anno Saraceni hostiliter Africam adierunt, et conflictu agitato adversus tyranuum Gregorium hunc in p.525 EX THEOPHANE. 171 fugam vertunt, et eos qui cum ipso erant interimunt, et hunc ab Africa pellunt, atque tributis cum Afris ordinatis et pactis reversi sunt. Anno imperii Constantis septimo exercitum movit M a u hias per mare adversus Cyprum. habebat autem scaphas mille septingentas, et cepit Constantiam cum insula tota. cum p.526 vero hanc cepisset, exterminavit eam. porro audiens Caco rizum cubicularium contra se cum plurima virtute Romana venientem, navigavit adversus Aradum, et applicans cum n a vigio suo apud municipium insulae castrum conabatur capere, variis machinamentis abusus. cum autem nihil agere valuis set, mittit ad eos episcopum quendam Thomaricum nomine, deterrens eos, quo dimitterent civitatem et sub foedere suo essent exirentque ab insula. cum itaque ad eos episcopus ingressusfuisset,tenuerunteum. porroMauhiaecedereno luerunt. igitur obsidione,quam adversus Aradum constru xerat, nullius momenti effecta, Damascum reversus est: nam hiems accesserat. Anno imperiiConstantis 8 movit Mauhias exercitum va lenter adversus Aradum praeliaturus, et hanc obtinuit verbo ad inhabitandum cives ubicumque voluissent. civitatem vero muris dissolutis incendit, et insulam usque in praesens inha bitabilem statuit. eodem anno facta est Romae synodus a Martino papa contra monothelitas. Anno imperii Constantis 9 Busur princeps exercitus una cum ArabibusaciesdirexitadversusIsauriam,etoccisismul-p.527 mittit tiscum quinque milibus captivorum reversus est. autem imperatorConstansProcopium quendam ad Mauhiam, quaerens pacem ; quod et factum est annis duobus, Grego rium filium Theodori sumente Mauhia loco pignoris in D a mascum . A n n o imperii Constantis 10 simultatem excitavit i m p e ratori Pasagnathes Armeniorum patricius, et foedera pepi git cum Mauhia, dans ei et filiumsuum. quo audito impe rator venit usque Caesaream Cappadociae , et desperatus ab Armenia rediit. Mundi anno 6144, divinae incarnationis anno 644, anno vero imperii Constantis 11, cinis e caelo descendit, et timor magnus super homines cecidit. Paulo quoque obeunte P y r rhus restituitur mensibus quattuor et diebus 23. Anno imperii Constantis 12 Mauhias Rhodum adiens d e struxit colossum eius, post 1360 stabilitatis ipsius annos; quem cum Iudaeus quidam Emesinus negotiator emisset,900 camelos ex eius acre oneravit. P.528 172 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Eodem anno Abidus Arabum praetor adversus Armeniam exercitum movit , qui consecutus Maurianum praetorem i n secutus est eum usque ad Caucaseos montes, et regionem d e praedatus est. Anno imperii Constantis 13 praecepit Mauhias armatu ram fieri navium magnam, quo ascenderet urbem regiam classis eorum. omnis autem apparatus apud Tripolim Phoe niciae consistebat. verum hoc viso duo fratres quidem Chri sti amici, Tripoli manentes , filii bucinatoris cuiusdam, zelo dei sauciati ad carcerem civitatis cum impetu abierunt. h a bebat autem multitudinem Romanorum vinculatorum, et di ruptis portis vinctisque solutis in amiram irruerunt. quo perempto una cum his qui cum eo erant,praeparaturaque omni igni mandata, in Romaniam navigio transierunt. rumtamen nec sic illi ab eadem praeparatura construenda cessaverunt. sed Mauhias quidem militat contra Caesaream Cappadociae, Abulathar vero fabrum navalis structurae c o n stituit, qui veniens in locum vocabulo Foenicem Lyciae, ubi p.529erat Constans imperator atque Romaicus stolus, navaliter cum eo pugnavit. cumque futurum esset ut imperator cum ipso navigio praeliaretur, contemplatur nocte illa visum, esse videlicet apud Thessalonicen. porro narravit cuidam c o n iectori somniorum expergefactus visionem, qui ait "impera tor, utinam nec dormisses nec somnium aspexisses: nam esse Thessalonicae9èsaλλ vixqvinnuit,quodinterpretatur,pone alii victoriam , id est ad inimicum tuum victoria vertitur." sane imperator nihil inveniens ad praelium navalis pugnae , Romanorum classes praestruxit ad bellum. quibus in alteru tram irruentibus superantur Romani, et commixtum efficitur mare sanguine Romanorum. induit autem imperator alium veste sua, et insiliens praedictus filius bucinatoris in regiam scapham imperatorem arreptum et in aliam navim transdu ctum inopinate salvavit, porro ipse fortissimus viriliter i n sistens imperatoriae navi multos occidit, morti semet ipsum pro imperatore contradens. hunc praeterea hostes circum dantes et in medio retinentes putabant ipsum esse imperato rem. postquam autem multos interfecerunt hostes,occide runt et ipsum una cum eo qui portabat vestem imperato p.530 riam, ast imperator taliter in fugam versus salvatur, et d e Anno imperii Constantis 14 dolo necatus est Huthman Arabum dux , cum amiras decem fuisset anuis. fit interea perduellio inmedio ipsorum:quotquot enim penes heremum erant, Ali volebant consobrinum, generum existentem q u o n ve relictis omnibus navigavit Constantinopolim. EX THEOPHANE. 173 dam Maometh. hi vero qui in Syria et Aegypto, Mauhiam cupiebant, qui et vicit et obtinuit annis 24. Anno imperii Constantis 15 Arabum princeps Mauhias habetur, qui et exercitum movit adversus Halim, et congre gantur ambo inter Barbalissum iuxta Euphraten. hi vero qui erant Mauhiae, cum essent validiores, aquam obtinue runt, unde in sitim venientes hi qui erant Halim , defece runt. porro Mauhias bellare noluit, sed sine labore victo riam tulit. Anno imperii Constantis 16 exercitum movit imperator contra Sclaviniam , et captivos duxit plurimos , et subegit. eodem anno et illa gesta sunt quae contra S. Maximum et discipulos ipsius sunt acta, eis pro veritate contra monothe- p.531 litas agonizantibus ; quos Constans ad pravam opinionem suam transferre non valens, divinitus sapientem et peritissimam linguam cum dextera manu eius abscidit, eo quod plurimum contra impietatem suam una cum discipulis suis Anastasiis scripserit, quaeque per ordinem isti conscripsisse probantur, sicut amici discendi non nesciunt. Auno imperii Constantis 17 conventio facta est inter Romanos et Arabes, Mauhia legationem mittente ob rebellio nem , ut tribuant Romanis Arabes per singulos dies n u m i smata mille et equum et servum. eodem vero anno exilio ductus estMartinus sanctissimus papa Romanus, pro veritate fortiter agonizans , et confessor factus in climatibus Orientis defunctus est. Mundi anno 6151,divinae incarnationis anno 651,anno imperii sui 18 Constans occidit Theodosium proprium fra trem suum. cum autem essent Arabes apud Saphin, dolo necatus est praedictus Halim, et singulariter imperat Mauhias, regio more Damascum inhabitans et pecuniarum illic thesau ros recondens. Anno imperii Constantis 19 apparuit haeresis Arabum, eorum videlicet qui dicuntur Charurgitae. Mauhias autem hos aggressus eos qui erant in Perside humiliavit, eos vero qui in Syria erant exaltavit, et alios quidem vocavit Hisami tas alios autem Heraclitas , et Hisamitarum quidem donativa sublimavit usque ad ducenta numismata, porro Heraclitarum deposuit usque ad tricena. Anno imperii sui 20 Constans derelicta Constantinopoli abiitSyracusam,civitatemSiciliae,volensimperium inurbem Romam transferre,etmittit ad adducendam uxorem suam et tres filios, Constantinum Heraclium et Tiberium. porro B y zantii non dimiserunt eos. p.532 174 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Constantis 21 exercitum moverunt Arabes contra Romaniam, et multos depraedati sunt, et loca n o n nulla depopulati. Anno imperii Constantis 23 factus est error ieiuniorum, et exercitum movit Abderachman Chaledi adversus R o m a niam , et in ca hiemavit , et multas demolitus est regiones. porro Sclavini ad hunc confluentes cum ipso descenderunt p.533inSyriam,numero quinquemilia,ethabitaveruntinApa miensium regione in castello Seleucobori. Anno imperii Constantis 24 Thomas Constantinopolita nus habetur antistes. Busur autem exercitum in Romaniam movit, et mortuus est Thaumaricus episcopus Apamiae, et incensus est episcopus Emisenus. Mundi anno 6158, divinae incarnationis anno 658, anno vero imperii Constantis 25 exercitum rursus armavit Busur contra Romaniam, et exterminavit partes Hexapoleos etP h a dalae, illicque hiemavit. Anno imperii Constantis 26 Armeniacorum praetor Saborius, Persa genere, tumultuatus est contra Constantem imperato rem, mittitque ad Mauhiam Sergium magistrum militum, p o l licens Mauhiac subiugare Romaniam , si ipse sibi auxiliaretur adversus imperatorem. quo comperto Constantinus filius i m peratoris mittit et ipse ad Mauhiam Andream cubicularium cum muneribus, ne rebelli cederet. cumque venisset Andreas Damascum,reperit Sergium praevenisse. at vero Mauhias simulabatur imperatori compati *). sedebat autem Sergius anteMauhiam, et cum ingressus fuissetAndreas, intuitus eum p.534Sergius surrexit. at vero Mauhias Sergium reprehendit,di cens "quid formidasti ?" qui respondit se iuxta m o r e m f e cisse.conversus praetereaMauhias dicitAndreae "quid quae ris?" qui ait "ut des auxilium contra rebellem." at ille "ambo" inquit "inimici estis, sed ego ei qui plus praebuerit dabo." etAndreas ad eum "ne ambigas" infit, "amira, q u o niam pauca tibi imperatoris meliora sunt quam plura rebel lis.veruntamen,quodamabiliustibifuerit,age." ethis dictis Andreas tacuit. at vero Mauhias ait "tractabo super hoc," et utrumque iussit exire. porro advocato Sergio dixit Anno imperii Constantis 22 praedae patuit Siciliae pars, et habitaverunt Damasci voluntate sua. *)compati]Glossarium:ovμлάozocompatior.item,compatiturovu лάozε . Flodoardus 3 20 : compatiens tribulationibus ipsius. c o m pati est misericordia moveri. FABR. EX THEOPHANE. 175 e i " n e u l t e r i n s a d o r e s A n d r e a m : a l i o q u i n n i h i l p r o f i c i e s ." i n crastinum itaque praeveniens Sergius Andream coram M a u hia sedebat, et ingresso Andrea non ei assurrexit ut heri: Andreas vero intuitus Sergium hunc conviciis laceravit et comminatus est, dicens "sivixero, demonstrabo tibi quis sim.” cui Sergius "non" inquit "assurgo tibi, quia non es vir n e que femina." porro Mauhias utrumque compescens Andreae dixitassentiredarequemadmodumSergiusdat. "etquan tum est?" ait Andreas. Mauhia vero illationem publicorum praebere Arabibus. ast Andreas "veh tibi" ait, "Mauhia.p.535 consilium tribuis corpus dandi et solam umbram retinen di. quomodocunque volueris, cum Sergio conveni: ego enim hoc minime facio. veruntamen te dimisso ad deum, qui te potentior est, ut Romanis opituletur confugimus, et in eo spem nostram posuimus.” his dictis Maubiae infit. salve, et exivit a Damascensium civitate, et abiit Melitenem, eo quod tyrannus esset in partibus illis, ad quas et Sergius erat iturus. cumque adiisset Arabessum, incurrit clausura rum custodem : non enim cohibebat *) tyranno. huic ergo praecepit observare Sergium redeuntem , ut adduceret illum ad se. ipse vero non immemor pergebat, Sergium praesto lans; quae vero gesta sunt, nuntiavit imperatori. interea Sergius cum Mauhia, quae visa fuerant peractis **), accepit Phadalam praetorem Arabum cum ope barbarica concerta turum et auxiliaturum Sabor. cum autem praecederet Ser gius Phadalam et ad Sabor gratulanter abiret, devenit ad clausuras et incidit in Andreae turbas, et hunc retinentes vinctum ad Andream adducunt. at vero Sergius viso Andrea iactat semet ad pedes eius, obsecrans parcere sibi. ille au- p.536 tem ad eum "tu" inquit "es Sergius, qui gloriabaris in viri libus coram Mauhia , meque mulierculam appellabas. ecce amodo ***) virilia tua tibi nihil proderunt , quin potius et morteafficient." hisdictispraecepitviriliaeiusabscidi,et *)cohibebat]AuctorMiscellae,consentiebat.Facundus Hermianen sis 1. 2 : sancta illa synodus haeresi Nestorianae cohibuit. et cohibentia apud eundem passim occurrit. Gregor. Tur.h.4: habentes conniventiam. ms cohibentiam. Glossae Dosithei: co nibere consentire. conibentia consensus. Hincmarus Rem. de Praedestin.: timeo ne conhibere sit hoc tacere. FABR. **)peractis]legepactus. Oroyεivestpacisci.videlectionesTheo criticasCasaubonic.10. FABR. ***) amodo] Gregorius Tur.h.35 :plange amodo,qui per consilium nequam factus es parricida saevissimus. Onomasticon: amodo ano Tourov. utitur interpres Vet. Testamenti et Novi. FABR. 176 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6160, divinae incarnationis anno 660, anno vero imperii sui 27 , Constans occisus est dolo in Sicilia apud Syracusam in balneo, cui nomen erat Daphne : fuerat autem causa haec. post interemptionem Theodosii fratris ipsius odio habitus est a Byzantiis, et maxime quia et M a r tinum sanctissimum papam Romanum ignominiose Constan tinopolim duxit et exilio relegavit penes Chersonis climata, et Maximi sapientissimi et confessoris linguam manumque truncavit, et multos orthodoxorum verberibus et exiliis et proscriptionibus, eo quod haeresi suae nullatenus acquiesce p.538 rent, condemnavit ; quin et duos Anastasios, qui discipuli f u e rant Maximi confessoris et martyris, tormentis et exiliis tra didit, propter talia ergo exosus cunctis effectus est. autem valde metueret, voluit imperium in urbem Romam transferre, unde et imperatricem tresque filios suos tollere a Byzantio voluit, nisi Andreas cubicularius et Theodorus C o loniae huius prohibuissent consilium. sane in Sicilia fecit annos sex. cum autem praedictum balneum ingressus fuisset, introivit cum eo quidam Andreas filius Troili, obsecundans illi; et cum coepisset sapone Gallico *) deliniri, sumens A n *) saponis Gallici, quo utebantur in balneis, meminit Theomnestus Hippiatr.120. FABR. suspendit eum in ligno. Constantinus autem audito Phadai dis adventu in Saboris auxilium Nicephorum destinat patri cium cum Romana virtute.resistendi Saborio. erat autem Sabor Hadrianopoli degens, et cum Nicephorum ad se venire comperisset, exercebat semet ad praelium. verum die q u a dam contigit hunc secundum consuetudinem suam de civi tate super equum sedentem exire. cumque portae civitatis appropinquasset,equum flagello percussit;quiiactantersa liens et eius caput in portam allidens hunc male vita priva vit, et sic deus imperatori victoriam contulit. Phadalas a u tem veniens in Exapolim et haec omnia discens turbatus est, et misit ad Mauhiam postulans adiutorium, eo quod Romani ad concordiam convenissent. mittit autem ei Mauhias filium suum Hirid, armans cum cum multitudine Romanorum. con p.537venerunt autem utriqueapud Chalcedonem,etcaptivos du xerunt multos: ceperunt autem et Amorium Phrygiae,et quinque milibus armatorum virorum dimissis in custodiam eius diverterunt in Syriam. cum autem hiems accessisset, mittit imperator eundem Andream cubicularium ; et cum nix esset multa, noctu venit, et per lignum ascendunt in m u r u m , et ingrediuntur Amorium , et omnes interficiunt Arabes, ita ut ex quinque milibus illic nullus penitus remaneret. cum EX THEOPHANE. 177 Anno primo imperii Constantini decem et septem annisp.539 10 imperantis moverunt Saraceni exercitum in Africam, et c a ptiva duxerunt milia,ut ferunt, octuaginta. porro hi qui Orientalium erant provinciarum , Chrysopolim venerunt d i centes "si in trinitatem credimus, tres etiam coronemus." turbatus ergo est Constantinus eo quod ipse solus redimitus et misso Theodoro pratricio Coloniae mitigavit eos, superlau dans illos, et assumptis ex eis maioribus natu, ut urbem i n grederentur et cum senatu inirent consilium, ut fieret volun tas eorum. imperator taliter hos deceptos confestim in p a tibulo suspendit, trans fretum in Syces. at illi hoc viso confusi abierunt dolenter ad propria:imperator autem fra trum suorum continuo nasos abscidit. Anno imperii Constantini secundo tempestas magna ef-p.540 4 fecta est, et multi periclitati sunt tam homines quam bestiae. Phadalas autem hiemem apud Cyzicum fecit. Anno imperii Constantini tertio Busur cum hostili pro fectus est apparatu, et plurimis captivis ductis reversus est. Mundi anno 6164, divinae incarnationis anno 664, anno vero imperii Constantini quarto apparuit Iris in caelo mense Martio, et tremuit omnis caro, ita ut dicerent omnes quod consummatio est. eodem anno stolo magno constructo ne gatores Christi Muamed et Caisus navigaverunt in Ciliciam, et hiemaverunt penes Smyrnam Ciliciam et Lyciam, et facta estmortalitasinAegypto.missusautemestsaevusamireus cum alio quoque stolo in auxilium ipsorum, utpote congruentis simus et audax ad praelium. at vero praelatus Constanti nus,huiusmodi deum impugnantium adversus Constantinopo lim motu comperto , construxit et ipse bieres mirae magni tudinis, ignem ferentes, atque dromones. Anno imperii Constantini quinto praedictus deum impu-p.541 3 gnantium stolus ascendens applicuit in Thracensibus partibus, esset; fratres autem eius nullam dignitatem habebant. 12 dreas situlam dedit eam in verticem imperatoris, et protinus fugit. ast imperator c u m tardaretur in balneo , insiliunt hi qui foris erant,et reperiunt imperatorem occisum. quo se pulto Mizium quendam Armenium imperatorum fecerunt, vi cogentes hunc erat enim valde decorus et speciosus. a u dito praeterea Constantinus patris obitu cum multo navigio in Siciliam venit, et aggressus Mizium hunc interfecit cum occisoribus patris sui, et ordinatis Hesperiis Constantinopo lim rediit, et Romanis una cum Tiberio et Heraclio fra tribus imperat. Theophanes II. a summitate videlicet Septimi, quae vergit ad Occidentem, id est a domo quae Magnaura dicitur, et rursus usque ad arcem quam Cyclobium dicunt,quaeque spectat ad Òrien tem. per totum itaque diem congressio belli tenebatur, id est a mane usque ad vesperam, a Brachialio aureae portae usque ad Cyclobium, invicem utraque parte nunc impulsa nunc impellente. in his igitur deguerunt ab Aprili mense usque ad Septembrium , et reversi Cyzicum pergunt, et hac comprehensa illic hiemabant, et omni vere ascendens simili ter per mare conflictum cum Christianis habebat. per se ptem sane annos his eisdem géstis, et divina deique genitri cisope multitudine virorum bellicosorum amissa, et vulnera tione maxima in eis effecta, confusi reversi sunt cum ingenti maestitia. cum autem discessisset idem demergendus a deo stolus, ad hiemali aestu et spiritu procellarum circa partes p.542 Syllaei comprehenditur, et contritus totus omnimodis periit. Suphiam autem filius Hauph , secundus frater, commisit bellum cum Floro etPetrona etCypriano habentibus virtu tem Romaïcam , et occiduntur Arabum triginta milia. tunc Callinicus architectus ab Heliopoli Syriae ad Romanos p r o fugus venit, qui marino igne confecto vasa Arabum exussit et una cum animabus prorsus incendit. ita Romani cum triumpho reversi sunt, igne adinvento marino. Mundi anno 6166, divinae incarnationis anno 666, anno vero imperij Constantini sexto Constantinus habetur , qui Constantinopolitanae per duos annos ecclesiae fuit antistes; Abdelasque filius Caisi et Phadalas hieme apud Cretam m o rati sunt. Anno imperii Constantini octavo Theodorus Constanti nopolitanus habetur antistes, qui duobus annis ecclesiae p r a e fuit. quo anno facta est locusta magna per Syriam et M e sopotamiam. Anno imperii Constantini nono ingressi sunt Mardaitae Libanum , et tenuerunt a Mauro monte usque ad sanctam civitatem , et ceperunt cacumina Libani , et multi servi et p.543captivi pariter et indigenae confugerunt ad eos, ita ut in brevi tempore in multa milia fierent. quibus compertis Mauhias et consiliarii eius timuerunt valde, colligentes quod imperium Romanorum divinitus muniretur. et dirigit lega tos ad principem Constantinum, postulans pacem, et pollici tus annualia se imperatori pacta laturum. ast imperator huiuscemodi legatis susceptis,eorumque petitione audita, desti 178 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Constantini septimo apparuit signum in caelo die sabbato. EX THEOPHANE. 179 Anno imperii Constantini decimo factus est terrae m o tus magnus per Mesopotamiam, quo ruit Hedessenae ascensus et trullus ecclesiae; et construxit eam Mauhias studio Chri stianorum. Anno imperii Constantini undecimo mortuus est M a u hias Saracenorum protosymbolus, qui fuit praetor annis 20 etamiraefunctus officioannis24;etprinciparicoepitHi rid filius eius. hoc quoque anno Valgarum gens supervenit in Thraciam. verum inter haec necessarium est dicere dep.545 antiquitate quoque Onogundurensium Vulgar et Contrag, in septemtrionalibus namque partibus Euxini Ponti, quae m e a biles sunt, in paludibus quae dicuntur Maeotides, in quas v i delicet immittitur fluvius maximus ab Oceano per Sarmata rum terram delapsus, nomine Atel, Tanais amnis et ipse ab Hibericis portis exiens, quae in Caucaseis montibus esse fe runtur, in eundem Atel fluens infertur. a mixtura vero T a naidis et Atel, quae fit supra iam dictas Maeotides paludes, dum scinditur Atel, venit is qui dicitur Cuchcis fluvius in Maeotides paludes, et redit in terminum Pontici maris iuxta navit cum eis in Syriam Ioannem patricium, cognomento Pitzigaudín, tanquam antiquae prosapiae rei publicae virum et negotiorum multorum expertem, atque magnam consecu tum prudentiam ad disputandum aptissime cum Arabibus, et quae pacis sunt consonae praestruendum. qui cum venisset in Syriam, coacervatione Mauhias tam Amiraeorum quam C o rasinorum effecta suscepit eum cum honore magno. multis ergo inter eos pacificis verbis edictis, convenit inter utros que in scriptis fieri pacis cum iureiurando sermonem super consonantia annui pacti, praebendi videlicet Romanae rei p u blicae ab Agarenis auri librarum tria milia , viros captivos quinquaginta, et equos nobiles quinquaginta. his ex c o m muni placito inter utramque partem firmatis, et in triginta annis servandis mutuo repromissis, amplissima pax inter Romanos et Arabes est effecta; sicque generalibus duobus inscriptis verbis ad alterutrum cum iureiurando patratis p.544 et invicem traditis, saepe dictus famosus vir ad imperatorem cum muneribus quoque multis reversus est. cum autem haec didicissent hi qui Hesperias partes inhabitant, tam vi delicet chaganus Avarum et ulteriores reges quam exarchi et castaldi, nec non et principes nationum ad Orientem sitarum, per legatos muneribus imperatori transmissis pacificam erga se dilectionem poposcere firmandam, annuens itaque impe rator postulationibus eorum , confirmavit etiam circa illos donatoriam pacem; et facta est securitas magna in Oriente, nec non in Occidente. 180 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA *) piscis] ὀψάριν pro όψάριον. hodie ψάριν ψάριον vel ψάρη dicunt, AuctorGraeco-Barbarusεἶδεςτὸψάριν.idem καὶμέγα λύκονἔχετε,χάσκειὡσὰν τὸψάρη.Cyrilluspatriarcha Cp.con tra Iudaeos:νὰ χωρεύει ἡ θάλασσα μὲ τὰ ψάρια τῆς. FABR. **) altrinsecus]Dositheus magister: altrinsecus ad invicem. FABR. Necropyla in acroma , quod dicitur arietis facies. a pracsi gnatis vero paludibus simile flumini mare est, et fertur in Euxini Ponti mare per terram Bosphori Cimmerii, ex quo flumine capitur id quod dicitur Murzulin et huic similia, et in partibus quidem adiacentium paludum , quae spectant ad Orientem usque ad Phanoriamseu Hebraeos , qui ibidem sunt, plurimae nationes consistunt. ab eisdem autem paludi bus usque in a m n e m qui dicitur Cuphis , ubi xistus capitur, qui est Vulgarius piscis *), antiquitus Vulgaria est magna, et p.546hi qui dicuntur Contragi, eiusdem cuius et ipsi tribus exi stunt. temporibus autem Constantini , qui in Occidente r e gnavit,cum Crobatus dominus iam dictaeVulgariaeseu Con tragorum vitam commutaret , ac filios quinque relinqueret, testatus est ne ullo modo a mutua cohabitatione separaren tur , propter quod universitati dominarentur ipsique nulli alteri nationi servirent. post breve autem tempus mortis illius in divisionem venientes quinque filii eius altrinsecus **) sequestratisuntuna cumpopulo,quem unusquisque ipsorum suae dicioni habebat subactum. et primus quidem filius eius, qui dicebatur Bathaias , mandatum proprii custodiens patris in progenitorum suorum terra permansit usque in praesens. secundus vero huius frater, nomine Contragus,Tanahin trans iens amnem ex adverso primo habitavit fratri. quarto a u tem et quinto Histrum , id est Danubium , fluvium transme antibus, alter eorum in Avariae Pannonia, chagano Avarum se subdens,mansit illic cum potentatu suo, alter vero haud procul ab urbe Ravenna inPentapolim veniens sub Christia norum imperio factus est. deinde horum tertius, Asparuch p.547dictus,Danaprin et Danastrin transiens et Onglon adiens, boreos interiores Danubio fluvios, inter hunc et illos habita vit, tutum et difficilem ad expugnandum locum hinc inde conspiciens:dum enim essetpalustris,ethinc coronatusillinc que fluminibus, copiosam genti propter hostium partitionem humilitate praestabat quietem, his autem ita in quinque divisis et ad paucitatem devenientibus, exivit magna gens Chazarorum ex interiori profundo Berziliae primae S a r m a tiae, et dominata est omni perviae terrae usque ad mare Ponticum, et primum fratrem Batbaiam primae Vulgariae principem substituit, ordinatis vectigalibus, quae ab eo defe EX THEOPHANE. 181 runtur usque nunc.ast imperator Constantinus comperto quod extemplo gens sordida et immunda ultra Danubium apud Hoglon tabernaculum fixerit et appropinquantia Danubio dis currat , id est regionem quae nunc tenetur ab illis quaeque tunc a Christianis possidebatur, tristatus est vehementer, et iubet transire omnes exercitus in Thracem, et construens classem tam per terram quam per mare contra eos motus est,hos bello persequi volens, et contra Hoglon atque Danubium per Hepirum pedites in aciem dirigens, et per appropinquans littus navem adesse praecipiens. porro Vulgares hac celeri tate seu maxima multitudine visa super salute sua desperati ad praedictum praesidium confugiunt, et sese circumquaque muniunt. per tres autem et quattuor dies ex huiuscemodi munitione nec illis exire audentibus , nec Romanis propter adiacentium paludum occasionem praelium construentibus, animadvertens polluta gens remissos Romanorum animos re creata et alacrior facta est. porro porro cum imperator pedum dolorem acriter pateretur, et ad meridiem cogeretur ob bal nei usum una cum quinque dromonibus et propriis homini P. 548 bus suis reverti, deseruit magistratus et populum , iubens cum lanceis vibrantibus exercitari, et impetum in eos facere, et post se illos attrahere a munitione, et bellum in eos m o vere , si fortassis exirent : sin autem, vel obsiderent cos et observarent in munitionibus. at vero hi qui erant equestris militiae, imperatorem fugisse diffamantes metuque oppressi, eadem tergiversatione abusi sunt, nemine persequente. porro p.549 Vulgares hoc viso insequebantur post terga ipsorum, et plu res quidem gladio peremere, multos vero vulneravere,per secuti eos usque Danubium. quem transeuntes, et venientes usque ad eam quae dicitur Barnan, circa fines Odyssi, et mediterraneo illic posito loco perspecto, quod in multa c a u tela consisteret, in posterioribus quidem propter Danubium fluvium , in anterioribus autem et ex lateribus ob clausuras et Ponticum mare , praesertim cum dominarentur et adia centium Sclavinorum generationibus, quae dicebantur septem, Severes quidem locaverunt ab anteriore clausura Veregabo rum ad partes Orientales, in locis autem quae sunt ad m e ridiem et occidentem usque ad Avariam, residuas septem g e nerationes,quae sub pacto erant. ergo cum in his delati fuis sent, elati sunt , et coeperunt ea quae sub Romana re p u blica erant castra seu praedia destruere atque praedari. unde vi coactus imperator pacem fecit cum eis, annua illis prae bere pacta pollicitus in confusionem Romanorum ob multi tudinem delictorum. mirabile quippe ipso auditu erat his qui longe et his qui prope degebant, quod is qui omnes tri p.550butarios sibi statuerat, tam scilicet cos qui ad eoum et o c casum quam illos qui ad arctum et meridiem commoraban tur, ab ista detestabili gente fuerit superatus. verum i m p e rator ita quidem et providentia dei hoc Christianis conti gisse credens, evangelice tractans pacem fecit, et fuit usque ad obitum suum quietus a cunctis hostibus,studium habens praecipuum uniendi universas ecclesias dei quae ubique d i visae fuerant a temporibus Heraclii principis proavi sui et Sergii vesani ac Pyrrhi , qui indigne throno Constantinopo leos praefuerunt,unam voluntatem et unam operationem in domino deo ac salvatore nostro dogmatizantium. quorum nequam opinionem subvertere satagens idem Christianissimus imperator concilio universali Constantinopolim convocato 289 episcoporum , tam dogmata quae in antecedentibus quinque sanctis et universalibus conciliis fuerant confirmata robora vit,quamquepiumduarum voluntatumetoperationumpro mulgari dogma decrevit per eandem sanctam et subtilissimam universalis concilii synodum ; cui praeerant tam ipse piissi mus imperator Constantinus quam pii principes sacerdotum. porro per idem tempus Azid coepit esse Arabum princeps, qui tribus his praefuit annis. Anno imperii Constantini duodecimo collecta est sancta et universalis sexta synodus Constantinopoli ducentorum octuaginta novem sanctorum patrum , praeceptione pii prin cipis Constantini. Mundi anno 6173, divinae incarnationis anno 673, anno vero imperii sui 13, repulit Constantinus ab imperio fra tres suos Heraclium et Tiberium, et solus regnavit cum T i berio filio suo. Anno imperii Constantini 14 Muchtar mendax dum ty rannidem exercuisset, obtinuit Persidem. vocabat autem se ipsum prophetam, et conturbati sunt Arabes. Anno imperii Constantini 15 Arabum princeps Maruhan anno uno praefectus est, siquidem defuncto Azid turbati Arabes Aethribi insurrexerunt, constituentes ducem sibi A b delam quendam filiumZebur, et congregati Phoenices etP a laestini Damascum veniunt, sed et usque Gabitham et Asan Amiram Palaestinae, dantque manus dexteras Marsuhan et sistunt eum ducem, qui amirae administratione fungitur m e n sibus novem. quo mortuo Abimelech filiusipsius suscipit p.552principatum, cum amiras fuisset annis 21 atque dimidio, a g grediturque tyrannos , et interfecit Abdellam filium Zuber, nec non Dodacum . 182 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA p.551 EX THEOPHANE. 183 Anno imperii Constantini 16 facta est fames atque m o r talitas magna in Syria, gentemque Abimelech obtinuit. c u m que MardaitaepartibusincumberentLibani,etpestilentiate neret et fames , idem Abimelech pacem, quae a Mauhia fue rat quaesita, petivit,missis ad imperatoremlegatis,eadem que 365 milia numismatum auri praebere pollicitus, et illos 365 servos, parique modo nobiles totidem equos. Anno imperii sui 17 requievit pius imperator Constan tinus, c u m imperasset annis 17, et imperavit Iustinianus filius eius. et sciendum quia frustra delire *) garriunt quidam dicentes, post quattuor annos factas fuisse sex synodi capi tulares, quae diffamatae sunt, formas : sicut enim in omnibus c u m falsa praedicent arguuntur , ita et ex his ostenduntur nihil dicere veritate suffultum. vera quippe chronica a n n o tatio sanctam universalem sextam synodum, quae contra m o nothelitas celebrata est 12 anno imperii Constantini nepotis p.553 Heraclii, convenisse refert anno a conditione **) mundi 6170; et quia post hoc regnavit idem Constantinus annis 5, quo mortuo monarchiam tenuit lustinianus filius eius annis 10. abiecto praeterea Iustiniano imperavit Leontius annis 3 , et post Leontium Tiberius, qui et Apsimarus , annis 7, et rur sus Iustinianus , qui pulsus fuerat, annis sex, ut inveniri f a cile est ex ipsis editis formis, quae secundo anno extremi i m perii eiusdem Rinocopemeni lustiniani expositae fuisse refe r u n t u r ; q u a e scilicet in tertia s u a r u m f o r m a his et h u i u s m o d i dictionibus habent "conspicimus eos qui se duabus nuptiis inseruerunt, et usque ad decimum octavum kalendas Februa rias praeteritae quartae indictionis, quae fuit anno a crea tione mundi 6199,servierunt peccato et nec resipiscerepro posuerunt,depositioni canonicae submittendos." itaque ex ipsap.554 Chronicae annotatione patenter apparet quod collecti a sancta universali sexta synodo usque ad editas formas anni 27 sunt, patriarcha Constantinopoleos in sancta universali synodo sexta Georgio reperto annum agente patriarchatus sui tertium, et post synodum patriarcha manente annis aliis tribus. post hunc vero anni fuere Theodori 3, et Pauli 7, et Callinici 12, et Cyri anni 2 ; ita ut colligantur etiam ex ipsis patriarchis anni 27, ab editis autem formis usque ad quartum annum Philippici anni 5 ; eodemque primo anno imperii Philippici factum sit insanum concilium contra sanctam et universalem * delire] Fabrotus pro eo quod erat laedere. **)conditione]Gregor.Tur.hist.1:aprimihominis conditione. FABR. sextam synodum, et pulso Cyro sexto anno patriarchatus sui fieret loannes patriarcha Constantinopoleos et Andreas m e tropolitaCretensisetGermanusmetropolitaCyzici,quisubscri pserunt evidenter et anathematizaverunt, cum omnibus qui per eadem tempora fuere, praedictam contra monothelitas celebratam sanctam universalem sextam synodum ; post annos vero tres defuncto Joanne translatus fuerit Germanus a C y zico et patriarcha fieret Constantinopoleos, et decimo tertio anno imperii Leonis expelleretur, et fieret Anastasius, et p a triarchatu fungeretur annis 24, et post eum Constantinus a n nis 12, et Paulus 5, et Tarasius 21. Mundi anno 6178, divinae incarnationis 678, anno vero imperii Justiniani primo Abimelech principatur Arabibus, qui praefuit his annis 22. Theodorus autem Constantinopolita nus annis tribus et Alexander Antiochenus habentur antisti tes. hoc autem anno mittit Abimelech ad Iustinianum c o n firmare pacem , et convenit inter eos huiuscemodi pax, ut scilicet imperator deponeret Mardaitarum agmen a Libano et prohiberet incursiones eorum, et Abimelech Romanis tribue ret per singulos dies numismata mille et equum et servum, et ut haberent in commune per aequalitatem tributa Cypri et Armeniae ac Hiberiae. et direxit imperator Paulum m a gistrianum ad Abimelech ad confirmandum ea quae placita fuerant, et facta est in scriptis securitas sub testium stipula tione. qui liberaliter honoratus reversus est. et mittens imperator assumpsit Mardaitarum 12000 , Romaica virtute p.556recisa: omnes enim quae nunc habitantur ab Arabibus in confinibus positae civitates a Mopsuestia et usque ad quar tam Armeniam, infirmae, et inhabitabiles erant propter i m petum Mardaitarum , quibus repressis omnia dira Romania passa est usque in praesentem diem. eodem anno mittit Abimelech Ziadum fratrem Mauhiae in Persidem contra M u ctartemmendacem atque tyrannum,etinteremptus estZiadus a Muctarte. quo audito Abimelech venit in Mesopotamiam, et tyrannidem patitur a Saido, quem supergressus verbo D a mascum aperire fecit a se praeventam , et post haec fraudu lenter occidit eum. 184 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.555 Iustinianus autem cum esset iunior, quasi annorum 16 , et sua quaeque inconsulte disponeret,misit Leontium prae torem in Armeniam cum Romaico potentatu, et Saracenis illic existentibus interemptis subegit hanc Romanis, similiter et Hiberiam et Albaniam, Bucandam quoque atque Mediam, et sub tributo regionibus actis plurimas pecunias imperatori transmisit. at vero Abimelech his cognitis adit Cercesium, etTheopolim subiugavit. EX THEOPHANE. 185 Anno imperii Iustiniani secundo Paulus habetur antistes,p.557 qui septem annis throno Constantinopolitano praesedit ; f a ctaque est fames in Syria, qua de re multi Romaniam sunt ingressi. et veniens imperator in Armeniam illic suscepit Mardaitas, qui inLibano fuerant, aeneo muro destructo. d e struxit autem et pacem cum Vulgaribus fixam, perturbans typos qui a patre proprio ordinabiliter facti sunt, et iubet transire in Thracem equestres militias, volens tam Vulgares quam Sclavinias praedari. Anno imperiisuitertiomovit exercitumIustinianuscon tra Sclaviniam et Vulgariam, et Vulgares quidem ad praesens sibi occurrentes impulit. exurgens autem usque Thessaloni cen copiosas multitudines Sclavinorum partim bello percepit, partim cum ad se confluerent inpartibusObsequii,cum per Abydum transfretasset,constituit. dum autem reverteretur, in itinere praepeditus a Vulgaribus in arto clausurae cum caede proprii populi et vulneratione multa vix remeare praevaluit. eodem anno et Adelatzuber Musabum fratrem suum mittit contra Muctar, et inito Marte cum eo vertitur Muctar, et fugit in Syriam; quem praeoccupans interfecit.p.558 porro Abimelech militat contra Musabum, et victum occidit, et subiugavit Persidem totam. Mundi anno 6181, divinae incarnationis anno 681, anno vero imperii Iustiniani quarto misit Abimelech contra Z u b e hir chagan in Macca, et occiditeum ibidem chagan, et sub dita regione chagan adversante sibi concremavit d o m u m idoli eius una cum idolo culturae ipsorum. quam ob causam ille chagan praetorem Persidis promovit, et subacta est A b i m e lech tam Persidis regio etMesopotamiae quam Armenia m a gna Aethribi, et per id intestina eorum bella quieverunt. Anno imperii Iustiniani quinto finem habuit et liberatus est ab omni bello Arabum principatus, et pace potitus est Abimelech, cunctis sibi subactis. Anno imperii sui 6 Iustinianus pacem, quam ab Abime lech habuit, ex amentia dissolvit. etenim Cypriorum insula populum irrationabilitervoluittransmigrare,etcharacterem, qui missus ab Abimelech fuerat, cum noviter visus esset et nunquam antea factus, non admisit. multitudo ergo Cyprio rum dum transmeare niteretur,submersa est, et exlanguorep.559 peribat, reliqui vero in Cyprum reversi sunt. et auditis his Abimelech satanice simulatus rogabat ne pax solveretur, sed susciperetmonetam suam,cum Arabes nonsusciperentRo manorum incisionem in suis nummis. verum dato pondere auri ait "nullum Romanis damnum efficietur," ex eo quod 186 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA Arabes nova cuderent. at ille precem ex timore arbitratus effectam, non perpendit quod studium eorum esset ut M a r daitarum solum compesceret primum incursus, et ita per p u tativae rationis obtentum pacem dissolveret. quod et factum est, et misitAbimelech ad aedificandum templum Machan, et voluit auferre columnas sanctae Getsemanis. et rogaverunt eum Sergius quidam vir Christianissimus, qui erat generalis Mansur logotheta et valde familiaris eidem Abimelech, atque patricius socius eius, Christianis qui erant in Palaestina p r a e positus, qui cognominabatur Clausus, postulantes ne fieret hoc , sed per supplicationes suas persuaderet lustiniano m i t tendi sibi alias pro eis; quod et factuin est. Anno imperii sui Iustinianus septimo elegit ex Sclavis, p.560 qui se iubente migraverant, milites triginta milia, et armatis eis cognominavit illos populum acceptabilem, principemque in eis Nebulum nomine statuit. fisus autem in illis scripsit Arabibus non se permansurum in pace, quae scripto conve nerat. et assumpto populo acceptabili et cunctis equestri bus militiis abiit Sebastopolim maritimam. Arabes autem dissimulantes, et pacem solvere minime proponentes, sed i m peratorio excessu atque procacia hoc agendi violentiam p a tientes, armati et ipsi veniunt Sebastopolim , protestantes ne imperator, quae invicem cum iuramentis consono pacto pla cita fuerant, solveret ; alioquin deus vindex et iudex c u l p a rum foret. sane cum imperator nec auditu ipso huiusce modi verba percipere pateretur, illi pacis et verbi scriptum solventes et in excelsa hasta pro vexillo procedendi gratia suspendentes, contra Romanos impetu irruunt, Muamed d u cem habentes, bellumque taliter inierunt, et prius quidem superati sunt Arabes. suggerens interea Muamed auxilianti Romanis Sclavorum duci mittit ei marsupium numismatibus plenum, multisque repromissionibus hunc seducens persuadet p.561adsefugere cum viginti milibus Sclavorum,et sicfugam Quiritibus acquisivit. tunc imperator occidit horum resi duos una cum liberis et uxoribus trans praecipitii locum Leucatium dictum, qui maritimus erat iuxta Nicomediensem sinum positus. Anno imperii Iustiniani octavo Sabbas patricius A r m e niae, comperta superatione Romanorum, Armeniam Arabi bus tradidit, et subiecta est eis interior Persis, quae dicitur Cherasa. et oritur ibidem insidiator nomine Sabinus, qui multos Arabum interfecit, sed et ipsum chaganum prope m o dis omnibus in amne necavit. ex tunc ergo per amplius Agareni temerarii facti Romaniam depopulabantur. EX THEOPHANE. 187 Mundi anno 6186, divinae incarnationis anno 686, anno vero imperii Iustiniani 9 Callinicus habetur Constantinopo litanus antistes, qui 12 praefuit annis ecclesiae. hoc etiam anno defectio est solis effecta hora diei tertia, ita ut quae dam clarae stellae parerent. et exercitum movit Moamed contra Romaniam habens secum profugos Sclavos utpote ex pertes Romaniae , et multos duxit captivos. porro Iustinia nus diligentiam circa palatii habens negotia construxit tricli-p.562 nium, quod Iustiniani vocatur, constituitque Stephanum Per sam, sacellarium suum et spadonum primum , dominum et arbitrum,nimis insidiantemsanguini atquecrudelem,quiimmi sericorditer exteriores quosque verberare, sed et lapidare tam ipsos quam horum praclatos *) penitus non cessabat. que imperator quadam die profectus fuisset, praesumpsit agrestis illa bestia et matrem quoque ipsius Anastasiam A u gustam habenis more pueri flagellare. in his autem et in omnem civilem copiam multis malis ostensis exosum fecit cunctis imperatorem. similiter et in generalis logothesii re busconstituitmonachum quendain,Theodorumnomine,qui prius inclausus fuerat inThracensibus angusti partibus, sed et ipsum saevissimum et crudelem nimium existentem, qui plu rimos rei publicae principes et illustres viros, non tantum ex ordinatoribus sed ex urbis habitatoribus , frustra et in vanum et inexcusabiliter exactiones et functiones ex proscri ptione exsolvere faciens funibusque hos suspendens palearum fumo afficiebat. insuper et praefectus imperatoria iussione plurimos viros carceribus tradens per aliquot annos servarip.563 mandavit. All these things increased the hatred of the people towards the emperor. Furthermore, the emperor demanded from Callinicus the patriarch that he give a speech to demolish the church of the Holy Mother of God, called the metropolitan, located near the palace, wanting in its place to set up a basin and build bases for the use of the Venetian populace, to welcome the emperor there. But the patriarch said, "We indeed have a prayer for establishing a church, but I have not received one for the destruction of a church." However, the emperor, compelling him and insisting in every way for a speech, the patriarch said, "Glory to God, who always endures and suffers, now and forever and unto the ages of ages. Amen." Upon hearing this, they demolished the church and constructed the basin. Furthermore, they made the aforementioned metropolitan church at Petrin. * prelates) those who were in charge of them. Hence the term "prelacy" found in the old interpreter of the epistle to the Antiochians, attributed to Saint Ignatius. FABR. cum *) 188 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Iustiniani decimo aciem direxit Muamed adversus quartam Armeniam, et captivatis multis reversus est. eodem quoque anno Iustinianus ab imperio pulsus est hoc modo.iussitStephano patricio etpraetori,cognomento p.564 Rufio, noctu interficere vulgus Constantinopolitanum, a p a triarcha inchoaturo. Leontius vero patricius et quondam magister militum Orientalium , qui in bellis saepe probabili ter gesserat et tres in custodia transegerat annos, accusatus extemplo revocatus et praetor Helladis promotus est, iussus autem est in tres immitti dromones eademque die ab urbe moveri. nocte vero penes Iulianesium portum Sophiae, iuxta ea quae dicuntur Mauri situm, ad iter agendum ab urbe motus statione fixa vale dicebat amicis, qui ad se veniebant. inter quos ad eum venere germani quoque sodales eius,Paulus scili cet monachus Callistrati, qui et astronomus, et Georgius C a p padox,qui et clusiarches extiterat, deinde monachus factus et hegumenus Flori, qui in custodia frequentius illum visitantes affirmabant eum imperatorem Romanorum futurum. at vero Leontius dixit ad eos "vos certum iu custodia super imperio me fecistis,et nunc vitamea inmalis finitur,postmodum quippe meam ero per singulas horas praestolans mortem." qui dixerunt "ipse ne pigriteris, et hoc protinus adimpletur. p.565audi nos tantum, et sequere nos." et assumptis Leontius hominibus suis, et armis quotquot habuit, ascendit in p r a e torium silentio multo ; et pulsantes portam imperatorem nisse fingebant ad disponendos quosdam, qui illic esse nosce rentur. cumque hoc nuntiatum fuisset praefecto, qui tunc erat, et ille concite venisset et portas aperuisset, capitur a Leontio, et alapis caesus ligatur manus et pedes. ingressus autemLeontius,etcarceribus reseratis,solutisquevirisre trusis multis et fortibus , qui sex et octo annis in vinculis fuerant, quorum plures milites erant, hos armavit, et in f o rum exivit cum eis clamans "quotquot Christiani, ad S. S o phiam." et mittens per omnem regionem voce sua clamare praecepit. multitudo vero civitatis tumultuata celeriter ad luterem ecclesiae congregata est. ipse vero cum duobus monachis amicis suis et quibusdam ex clarioribus viris, qui ex custodia sunt egressi , patriarchium ascendit ad patriar cham. inveniens autem et ipsum propter illa quae iussa sunt patricio Stephano Rufo turbatum , persuadet et descendere p . 5 6 6 a d l u t e r e m , e t c l a m a r e s i c " h a e c d i e s q u a m f e c i t d o m i n u s ." universa vero multitudo levaverunt vocem "effodiantur ossa Iustiniani," et ita in hippodromium omnis cucurrit populus. cumque dies facta fuisset, educunt Iustinianum in hippodro mium, nasoque ipsius et lingua recisa exulem faciunt apud EX THEOPHANE. 189 Chersonam. porro comprehensum turba Theodotum m o n a chum et generalem logothetam atque Stephanum sacellarium Persam , funibusque retrorsum hos ligatos trahunt per m e diam plateam,etadbovem deductosincenderunt,etita Leontium imperatorem laudaverunt. Anno imperii sui primo Leontius cum regnare coepis set, undique pacifice mansit, tribusque annis imperium rexit. Anno imperii Leontii secundo movit exercitum Senali dusinRomaniam,etmultisductis captivisreversusest;se ditioneque Sergius concitata, patricius Lazicae, hanc Arabibus subdit. Anno vero imperii Leontii tertio acie Arabes in Afri cam mota hanc obtinuerunt, et ex proprio exercitu taxatos in ea quosdam constituerunt. quibus compertis Leontius mittitIoannem patricium, virum idoneum, cum omnibus Ro- p.567 maicis classibus. qui cum Carthaginem pervenisset,et bello catenam portus eius aperuisset, inimicosque in fugam vertis set, hos viriliter insecutus universa liberavit Africae castra, relictisque propriis observatoribus haec imperatori suggessit, ibidemque hiemavit iussionem praestolatus ab eo. at vero protosymbolus his compertis copiosum et potentiorem adver sus eos stolum transmittit, et praedictum Ioannem cum stolo ipsius bello a portu depellit, et exterius hostiliter castra m e tatus est: praedictus vero Ioannes ad Romaniam repedavit, maiorem virtutem ab imperatore accipere volens , et venit usque ad Cretam, principem aditurus. exercitus autem per maiores suos ad imperatorem ascendere nolens (obtinuerat enim eos timor atque confusio ) ad consilium sese nequissi m u m contulit. et huic maledixerunt, eligentes imperatorem Apsimarum drungarium Cibyraeotorum apud Curiositas habi tum, hunc Tiberium nominantes. itaque Leontio apud Con- p.568 stantinopolim posito et Neoresium portum emundante, b u b o nis pestis urbi incubuit , et in quattuor mensibus multitudi nem plebis consumpsit. venit autem Absimarus una cum stolo, qui secum erat, et applicuit ex adverso civitatis in S y ces. per aliquantum sane temporis civitate prodere nolente Leontium,proditio facta estper singularemmurum Blacher narum a principibus exteris,quibus clavesterreni muri cum horribili iureiurando creditae fuerant: isti namque per in sidias tradiderunt urbem . porro ingressi classium milites civium domos, denudaverunt in his habitantes. at vero Apsi marus Leontium quidem naso reciso in monasterium Dalmati sub custodia fore praecepit, principes autem et amicos eius, utpote commorientes ei, caesos atque proscriptione d a m n a tos exilio relegavit. Heracliumque germanum fratrem suum, 1 ut virum vehementer idoneum, singularem praetorem omnium exteriorum equestrium exercituum promotum in partes C a p padociae ac clausurarum discurrere contraque hostes curam et dispositionem facere misit. Mundi anno 6191, divinae incarnationis anno 691, anno vero imperii Absimari primo, qui septem circiter imperavit annis, tumultuatus est Abderachman in Perside, et dominatus est ei, et persecutus est ab ipsa chagan. Anno imperii Absimari tertio exercitum movit Abdelas in Romaniam , et expugnans Tarentum nihilque proficiens rediit , ac aedificavit Mopsuestiam , et posuit in stodes. ea cu Anno imperii Absimari quinto seditionem concitaverunt principes Armeniae contra Saracenos , et eos qui erant in Armenia peremerunt , et iterum ad Absimarum mittunt, et Romanos in regionem suam adducunt. porro Muamed acie adversus eos directa multos occidit, et Armeniam Saracenis submittit, optimatesque Armeniorum coacervatim in uno loco viventes incendit. per idem vero tempus exercitum movit Azar in Ciliciam cum decem milibus ; cui cum obvius occur risset Heraclius frater imperatoris , plurimos eorum occidit, * Anno imperii Absimari sexto Azidus Cunci aciem contra Ciliciam movit, expugnansque Sisvi castrum . . . . Heraclius imperatoris frater obtinuit, et bellum in e u m aggressus A r a bum duodecim milia necat. interea Iustinianus cum penes Chersonam degeret et se iterum imperaturum concionatus p.571denuntiaret, accolae locorum eorundem discrimen ex impe rio provenire metuentes, consiliati sunt hunc interficere vel residuos vero vinctos imperatori transmisit. certe imperatori transmittere. ipse vero cum id sensisset, 190 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA P.569 Anno imperiiAbsimari secundoRomani perSyriam per agrantes, et venientes usque ad Samosatum, et depraedantes circumquaque regionem,multos occiderunt,miliavidelicet Arabum, ut ferunt, ducenta , plurimisque spoliis sumptis et captivatione Arabum multa reversi sunt, timore magno in eos patrato. Anno imperiiAbsimari quarto Baanes cognomento Epta demon quartam Armeniam Arabibus subdidit. Absimarus p.570vero Philippicum, filium Nicephori patricii, in Cephalleniam exulem misit ut imperandi somnio venundatum : asserebat enim se in somnis vidisse quod caput suum obumbraretur ab aquila. quibus imperator auditis hunc protinus exilio relegavit. EX THEOPHANE. 191 potuit effugere, et Daras adiens Chazarorum se poposcit c h a gani obtutibus praesentari ; qui c u m rei circumstantiam d i dicisset, suscepit eum cum honore ingenti, et tradidit illi in uxorem Theodoram germanam sororem suam. post m o dicum vero temporis prece oblata chagano descendit in P h e nagoriam, et illic degebat cum Theodora. his auditis Absi marus mittit ad chaganum, promittens ei praebere munera multa, si Iustinianum sibi duntaxat vivum transmitteret, sin autem, caput eius. cedens ergo chaganus huiuscemodi peti tioni, custodiam ei misit, ne quasi a contribulibus suis insi dias pateretur , mandans Papatzin, qui erat illic in personae suae vice *) deputatus , et Balgitzin principem Bosphori, ut cum renuntiatum foret, eundem trucidarent Iustinianum. his autem per servum chagani Theodorae nuntiatis et Iustiniano patefactis, convocatos iam dictos Papatzin et Balgitzin prin cipem ad colloquendum secreto chorda strangulari curavit, confestimque Theodoram in Chazariam mittit, et ipse a Phe- p.572 nagoria clam fugiens Tomen descendit,etinventa nave pa rata ascendit in eam , et navigans iuxta littora venit usque adSymbolumiuxtaChersonam;adquam mittensoccultetulit Basbacurium et fratrem eius, Saliban quoque ac Stephanum et Moropaulum una cum Theophilo. qui cum navigasset cum eis,Chersonis pharum transivit,sicque demum transfre tantes Necropyla seu ostia Danapri et Danistri tempestate facta super salute sua desperati sunt omnes. Myaces vero, familiarishomo ipsius,dixitei"eccemorimur,domine.vove deo pro salute tua, ut si deus imperium tibi tuum reddide rit, in nullum tuorum ulciscaris inimicorum." at illere spondens in furore dixit "si pepercero cuiquam ipsorum, hoc in loco deus me demergat." et sine periculo ab aestu illo exivit, et introivit in Danubium amnem. cum autem misisset Stephanum ad Terbellin dominum Vulgariae, ut sibi auxilium praestaret ad obtinendum parentale imperium suum, repromisit ei plurima se dona daturum et filiam eius in mulierem accepturum ipsique in cunctis obediturum et concursarum , iureiurando pollicitus. quo ille cum ingenti honore suscepto , commovet universum sibi suppositum p o pulum , Vulgarum scilicet, atque proximo anno ad regnan tem urbem venerunt. Anno imperii Absimari septimo mortuus est Abimelechp.5734 *)inpersonaesuaevice] x1000wлovavrov.GlossariumNomi cum:Bixágios 8 x побάпOυ. Anastasius inCollat.S.Max.: ex persona,ut dixit, Petri Cpolitani praesulis missus.Hist.tri part. 7 3 : convenientes ex persona episcoporum. FABR. 192 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Arabum princeps, et tenuit Vhaled filius eius principatum codem quoque anno cum Iustinianus ad regiam civitatem venisset una cum Terbelli et subiectis Vulgaribus, castra m e tatus est ad portam Charsii et usque Blachernas. et per tres dies alloquentes eos qui erant in urbe, conviciis deĥonesta bantur ab illis, qui eorum saltem nec verbum admittebant. at vero Iustinianus c u m paucis contribulibus, bello excepto , per aquaeductum ingressus et tumultum excitans fodiendo u r b e m obtinuit, et post paululain tabernacula in palatio B l a chernarum tetendit. Imperat itaque denuo Romanis Iustinianus annis sex; Arabum vero princeps efficitur Vhalid annis novem. C o n stantinopolitanus episcopus habetur Cyrus, qui sex praesedit annis ecclesiae; de quo dicetur inferius. Igitur anno imperii sui primo idem, quo imperium suum recepit Justinianus , multa dona Terbelli tribuens, simul et regalia vasa, dimisit eum in pace. ceterum Absimarus urbe relicta Apolloniadem fugiens adit : insecutionem tamen p e r pessus apprehenditur et ad Iustinianum deducitur. porro p.574Heraclius a Thrace vinctus adductus est cum omnibus qui ei opitulabantur;quosinmuro omnessuspendiointerfecit.cum autem et ad mediterranea destinasset, plurimos ex eis inven tos, tam actores quam privatos , similiter interemit. porro Absimarum atque Leontium vinctos catenis per totam urbem pompis fecit dehonestari. cumque ludi equestres agerentur ipseque in solio resideret, ducti sunt publice tracti et pro iecti proni ad pedes eius ; quorum ille colla usque ad solu tionem primi bravii *) calcavit, universa plebe clamante "s u per aspidem et basiliscum ascendisti, et conculcasti leonem et draconem." etitahosdestinatosinvivarioanimantiumca pitis animadversione punivit. Callinicum vero patriarcham ablatis oculis apud Romam exilio relegavit, et pro co C y rum, qui in insula fuerat inclusus Amastridis, tanquam eum qui praenuntiaverat sibi prioris restitutionem imperii, surro gatum provexit. innumerabilem quoque multitudinem , tam ex civili quam ex militari catalogo, perdidit. multos etiam in saccos missos amara fecit morte necari. alios autem, cum ad prandium vel cenam accubitaret, mox surgebat, partim suspendio partim occisione perdebat. et hinc magnus timor p.575obtinueratomnes.misitintereaclassemadducendam aCha zaria uxorem suam , et multae cum suis viris scaphae d e *) bravii] Batou. fortasse legerat Anastasius ßoaßɛlov. est autem Boaßtion palma. FABR. βραβεῖον EX THEOPHANE. 193 mersae sunt. quo audito chaganus significat ei dicens "o insensate, nonne oportebat te in duabus vel tribus scaphis accipere mulierem tuam , et non tantam occidere multitudi nem ? an putas quod et hanc Marte percipias. ecce peperit tibi et filium. mitte ergo et accipe illos." at ille misso T h e o phylacto cubiculario duxit Theodoram et filium eius Tibe rium, et coronavit eos, et imperavere simul cum ipso. Anno imperii Iustiniani secundo Ioannes Hierosolymita nus, qui per triginta annos ecclesiae pracfuit , habetur anti stes; eodemque anno Vhalid surripuit ecclesiam catholicam Damasci livore pestifero in Christianos habito , stimulatus propter eminentem tanti pulcritudinem templi , et prohibuit scribi graece publicos logothesii codices, sed in Arabicis a n notari sine computo, quoniam impossibile est illorum lingua m o n a d e m vel dualitatem aut trinitatem aut octo et dimidium aut tria scribi, propter quod et usque hodie sunt cum eis notarii Christiani. Mundi anno 6200, divinae incarnationis anno 700, anno imperii sui tertio Iustinianus pacem inter Romanos et V u l gares evertit, et equestres militias in Thracem transire fa-p.576 ciens classibus constructis contra Vulgares et Terbellin p r o peravit. cum autem venisset ad ripam, navigium quidem ante castrum applicare fecit, equites vero in superioribus campis sine custodia et omni suspicione castra metari prae cepit. populo autem sicut ovibus per campos ad legendum fenum disperso , viderunt exploratores Vulgariae vanam R o manorum dispositionem, et coacervati utferae subito irrue runt, et vehementer consumpserunt Romaicum ovile, multam praedam, et equos et arma , exceptis his qui perempti sunt, accipientes. porro Iustinianus cum ad castrum fugisset cum his qui evaserant , per tres dies portas clausit et obseratas tenuit, vidensque Vulgarum perseverantiam, ipse primus equi sui nervos incidens omnes id ipsum facere iussit. armis a u tem bellicis supra murum positis, noctu in scaphas ascen 'dens latenter enavigavit,etcum confusione venit ad urbem. Anno imperii Iustiniani quarto exercitum movit M a salmas adversus tyrannum propter indignationem exercitus una cum Mauhina per Maurinianum occisi; et hanc ob- p. sidentes hiemaverunt ibidem. ad quos mittit imperator duos praetores, Theodorum Carterucam et Theophilatum Saliban, cum exercitu et agresti populo rusticam operam daturo ad debellandum eos et insequendum, ipsi vero ad contentio nem in alterutrum venientes, et inordinate in eos congressi, vertuntur,etmulta miliaperierunt,etcaptivimultiducti Theophanes 11. 577 13 sunt. at illi sarcina eorum et escis abreptis obsederunt, quousque civitatem ceperunt : defecerant enim illis escae, ac per hoc recessuri erant. porro viri Tyanenses his visis d e sperati acceperunt verbum indemnitatis suae, et exierunt ad eos, et derelicta est civitas deserta usque in praesentem diem . verum illinon servantes verbum hos in eremum exules trans miserunt, et multos ex his servos retinuerunt. Mundi anno 6200, divinae incarnationis anno 700, anno vero imperii Iustiniani quinto movit exercitum Abas contra Romaniam, et multis in captivitatem ductis rediit, et coepit aedificare Garis in regione Eupoleos. terea Iustinianus stolo copioso armato Maurum patricium misit Chersonem una cum Stephano patricio cognomento Asmicto, malorum memoria succensus insidiarumque recor datus contra se a Chersonitensibus et a Bosphorianensibus ac reliquis climatibus effectarum, omnes naves, dromones v i delicet, trieres et scaphas, chimeras ac lintres usque ad c h e landia,per collationem ab unoquoque habitantium urbem, senatorum scilicet et ergasteriacorum et plebeiorum ac omuis officii, collegit. quibus missis praecepit omnes habitantes in castris illis gladio interficere et neminem vivificare, tradens eis et Heliam spatharium , qui deberet princeps Chersonis constitui. qui Chersonem pervenientes, nemine sibi resi stente, castra ceperunt et omnes gladio interfecerunt, exceptis infantibus, utpote parvulis his parcentes et sibi hos in servi tium reservantes. Tudunum autem principem Chersonis, qui ut ex persona chagani erat, etZoelum, qui ex linea et genere primus civium habebatur, atque alios quadraginta illustres seu primoresChersonisuna cumfamiliaipsorumvinctosadimpe ratorem miserunt. alios vero septem ex primoribus Chersonis p.579in verubus ligneisigniapplicantes assaverunt;aliosetiam vi ginti post tergum horum brachiis vinctis ad lora navis alli gantes, et lapidibus hanc implentes, in profundum miserunt. his autem Iustinianus compertis, pro salute puerorum sae viens, iussit eos ad se quantocius advenire. cum autem sto lus mense Octobrio motus et in pelago praeoccupatus esset in astri ortu quod Artura dicitur, pene totus demersus est. sane numerata sunt eorum qui naufragio periere milia se ptuaginta tria. at vero Iustinianus his agnitis non est tri status, quin potius gaudio repletus. et huiusmodi adhuc v c saniae deditus, clamore magno minitans iterum alium stolum 194 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Iustiniani sexto movit exercitum Uthman contra Ciliciam , et multa castra verbo accepit. proditum p.578 autem est ei et Camachum cum adiacentibus sibi locis. i n EX THEOPHANE. 195 mittit, et arari atque ad paviventum illidi universos usque ad mingentem ad parietem iussit. audierunt haec qui erant ex castris illis, et sese munierunt, coactique contra imperatorem sapere miserunt ad chaganum in Chazariam, petentes p o p u lum ad custodiam sui. verum inter haec erigitur et Helias spartharius et Bardanes exul, qui tunc fuerat a Cephalleniap.580 revocatus eratque cum classe apud Chersonem., porro im perator his cognitis misit cum paucis dromonibus Georgium patricium cognomento Syrum, et generalem logothetam,et Ioannem praefectum , atque Christophorum turmarchen T h r a censium cum tercentumarmatis,tradenseisTudunum acZohe lum,qui deberent Chersoni restitui,secundum quod antea fue rant, ad rationem reddendam chagano per apocrisiarium, d u cendosque ad seHeliam atque Bardanium. quibus transmeanti bus in Chersonem, his Chersonitae rationem reddere dedignati sunt. in crastinum vero solos hos cives ingredi exhortati portas clauserunt, etgeneralem quidem logothetam una cum praefecto gladio trucidarunt, Tudunum vero cum Zohelo et iam dicto turmarcha una cum trecentis militibus Chazaris tradiderunt et ad chaganum mittere curaverunt. Tuduno autem in itinere mortuo , Chazari in susceptionem eum o c ciderunt turmarchem una cum 300 militibus. tunc hi qui Chersonis erant ceterorumque castrorum, Justiniano quidem mala imprecati sunt , Bardanium vero Philippicum, qui illic fuerat exilio relegatus, etiam ut imperatorem laudibus extu lerunt. his compertis Justinianus , et peramplius insaniens,p.581 filios quidem Heliae spatharii in matris sinu peremit,hanc autem coegit coniungi proprio coquo, qui erat genere I n dus. sicque alio navigio constructo Maurum patricium B e sum dirigit, traditis eis ad civitatum expugnationem machinis et ariete omnique ad urbis exterminium instrumento, m a n dans illi muros quidem Chersonis omnemque urbem ad ter ram prosternere , nullam vero animam ex ipsa vivificare, crebriusque quae aseagerentursuggestionibus intimare,hoc autem transmeante , perque arietem turrem quae dicebatur Centinarisia, simul et proximam eius Syagrum vocatam d e ponente, Chazarisque pervenientibus factae sunt indutiae belli. Bardanius autem fugiens ad chaganum pergebat, cum vero inefficax stolus effectus ad imperatorem remeare minus auderet, Justinianum quidem execrati sunt,Bardanium autem ut imperatorem et ipsi laudibus extulerunt. praeterea p e tierunt a chagano uti daret sibi Philippicum. porro c h a gano verbum ab illis exigente, ne proderetur ab eis et d e ferretur ei per unumquemque virum numisma uņum , illi protinus hisdatisacceperuntPhilippicum imperatorem.cump.582 196 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA autem classis moraretur et suggestio nulla veniret, sensit I u stinianus causam, sumptisque secum his qui erant Obsicii, et parte Thracesiensium , ascendit usque Sinopem ad discenda quae Chersonae fuerant gesta. cumque intueretur interiores partes, videt classem ad urbem vela moventem, frendensque ut leo, et ipse ad urbem reversurus,impetum demonstravit. verum Philippico perveniente ipse ad Damastrim veniens c a stra metatus est. at vero Philippicus continuo mittit contra Tiberium quidem Maurum patricium cum Ioanne spathario cognomento Strutho, Heliam vero similiter cum incursione militari contra Justinianum in Damastrim, iterumque alium contra Barisbacurium, qui fuga fuerat usus.et Maurus quidem una cum iam dicto Strutho cum ad Blachernas abiisset,invenit Tiberium altera tenentem manu columellam sanctae mensae dei genitricis altaris et altera pretiosa ligna, et in collo p h y lacta, extra tribunal autem residentem Anastasiam , patris eius matrem , quae Mauri pedibus provoluta flagitabat ne suus occideretur nepos Tiberius , utpote qui nihil gesserat 583pravum. cumque illa pedes eius teneret et cum lacrimais supplicaret, ingressus est Struthus intra tribunal, et vi arri puit illum, et pretiosa quidem ligna ab eo sublata supra mensam posuit, phylacta vero in collo suo suspendit. puero autem foras educto atque dispoliato supraque limen expanso, guttur eius instar ovis secarunt, et hunc in templo SS.A n a r gyrorum, quod Paulinae vocatur, sepeliri mandarunt. c o m prehensus vero praeterea et Barisbacurius, primus patricius et comes obsequii , interemptus est. porro Helia una cum eo qui secum erat ascendente in Damastrin, et ad sermones cum eo qui illic erat exercitu veniente, verbumque impuni tatis populo qui erat cum Iustiniano praebente, sequestrati sunt universi et discesserunt a Iustiniano,solum hunc dese rentes et ad partes Philippici confluentes. tunc praedictus Helias spatharius furore currens, collo eius apprehenso, p u gione, quo erat accinctus, amputavit caput ipsius, et per R o p.584manum spatharium ad Philippicum misit. at vero Philippi cus per eundem spatharium hoc ad Occidentales partes usque Romam transmisit. Praeterea priusquam imperaret erat quidam inclausus in monasterio Callistrati praevisor et haereticus, qui ascen denti ad se Philippico dixit "imperium est tibi repositum." at ille turbatus est. et ait inclausus "si deus iubet, tu q u a m obrem contradicis? hoc autem dico tibi, quia sexta synodus male facta est. si ergo imperaveris, hanc proiice, et effi cieturimperiumtibiforteatquelongaevum." quicumiu ramento spopondit ei se hoc facturum. cum autem Leontius P. EX THEOPHANE. 197 Mundi anno 6204, divinae incarnationis anno 704, i m perat Romanis Philippicus, qui imperavit annis duobus. A r a bibus praeest Hualid, qui ducatum novem tenuit annis. I o annes quoque Constantinopolitanus atque Ioannes Hierosoly mitanus habentur antistites, quorum alter tribus alter vero triginta praefuit annis ecclesiae. Anno igitur imperii sui Philippicus primo Armenios de terra sua pellens in Armenia quarta et Melitene habitare coëgit. porro non praevaluit saevius moveri contra sanctam p.586 et universalem sextam synodum , subvertere studens divina, quae ab ea roborata sunt, dogmata. reperit autem sui sen susJoannem,quem episcopumConstantinopoleosfecit,depo sito Cyro praesule huius, quem exilio relegavit in monaste rio Choras , Nicolaumque a diacono caucum effectum, qui cum medicinali esset disciplina sophista, tunc quaestor erat, Agelpidiumque diaconum magnae ecclesiae, atque Antiochum chartophylacem,etaliosmorum eorundem,quietiamscri pto anathematizaverunt sanctam sextam synodum. interea Vulgares per Philea clam in angustum incidentes, et magna caede facta usque ad urbem discurrentes, et multos transve hentes, nuptiisque opulentis et dapsilibus prandiis cum vario Justiniano successisset, ascendit Philippicus ad inclausum, qui dicit ei "ne festines:fiet tibi." cumque et Absimarus impe rasset, rursus ascendit ad eum, cui ille iterum ait "ne acce leres: illud enim praestolatur te." porro cum Philippicus hoc quibusdam amicis suis fidenter fuisset confessus, ab eis Absi maro nuntiatum est, qui caesum ac tonsum ac ferreis vincu lis alligatum hunc in Cephalleniam exulem misit. cum autem Justinianus imperium suscepisset, revocavit eum, et cam re gnaret , fecit pseudosynodum episcoporum iuxta pseudo- p.585 monachi et inclausi sermonem, et abiecit sanctam et univer salem sextam synodum. eodemque anno vanus oculorum caecitatem incurrit; quique cum in multa positus securitate in regalibus degeret , multitudinemque pecuniarum et splen didissimarum substantiarum illic, ex multis retro temporibus ab his qui antea imperaverant, ex proscriptionibus et diver sis occasionibus, maximeque a praedicto Iustiniano collecta rum invenisset, haec frustra et incassum ac sine dolore di spersit. etindisputationibusquidemsuisrationabilisetpru dens extimabatur,in actibus autem inhoneste ac indigne vitam consummans improbabilis ubique demonstrabatur : erat a u tem haereticus et adulter. porro Cyro patriarcha pulso Joannem communicatorem suum atque haereticum in patri archam promovit. 198 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA argento ceteroque apparatu repertis usque ad auream por p.587 tam discurrentes , totaque Thrace praeda evacuata , illaesi cum innumeris pecoribus ad propria sunt reversi. similiter et Arabes Misthiam ceperunt et alia castra , multa praeda familiarum plurimarum et pecorum innumerabilium facta. Anno imperii Philippici secundo movit exercitum Habas contra Romaniam, et cepit Antiochiam Pisidiae cum multa praeda, et reversus est. factus autem est et terrae motus in Syria. biennio vero imperii Philippici in his transeunte, circoque natalicio consummato, cum Prasini vicissent, visum estimperatori sabbato pentecostes equitem cum susceptione ac organis ingredi, et lavari in publico balneo Zeuxippi, et cum civibus prosapiae antiquae prandere. cum autem m e ridie quiesceret, repente per auream portam introivit Rufus primus stratorum Obsequii,....cognomento Burafi etTheodori patriciiMyacii,cum taxatis quos habebat inThrace thema tis sui, et festinans in palatium invenit Philippicum meridie p.588quiescentem, et comprehensum eum duxit sursum in orato rium Prasinorum, et illic eius oculos eruit, nullo sciente. in crastinum autem , id est pentecoste, coacervato in magna ecclesia populo coronatus est Artemius primus a secretis, mutato nomine Anastasius. sabbato vero post pentecosten oculis privatus et Theodorus Myaces , et secundo sabbato id ipsum pertulit Georgius Buramphus, et in exilium missi sunt apud Thessalonicen. Mundi anno 6206, divinae incarnationis auno 706, anno vero imperii Artemii primo incursiones Masalmas adversus Romaniam movit, et dispoliata Galatia rediit cum praeda et spoliis multis. ast Artemius magistratibus in equestribus m i litiis idoneis, et rationabilibus in rebus civilibus ordinatis, iam requiem degebat adeptus. cumque Arabes contra R o maniam terra marique armarentur, misit imperator princi pes in Syriam ad Vhalid, quasi pro his quae ad pacem p e r tinent locuturos , Danielem videlicet inter alios, Sinopiten, patricium et praefectum urbis,mandans ei diligenter inve stigare de motu corum et virtute contra Romaniam c o n struenda. qui cum abiisset et remeasset, nuntiavit impera p.589tori magnum contra regiam urbem per terram et mare in strumentum eorum. tunc ille praecepit quo unusquisque sumptus usque ad triennii tempus sollicite praepararet, qui autem hoc non possederit,ab urbe,inquit,discedat. con stituit autem praepositos construentium naves, et coepit a e dificare dromones et dieres igniferas et maximas trieres, et maritimos quidem renovavit muros,similiter autem etter EX THEOPHANE. 199 renos, sistens arcobalistas et mangana in turribus et argu mentosas alias machinas; et secundum quod possibile sibi erat urbem munivit, frugesque plurimas in regalibus horreis posuit, atque munitas sibimet reservavit. Anno imperii Artemii, qui et Anastasius dictus est, se cundo mortuus est Vhalid Arabum dux, et Suliman in prin cipatu succedit, qui tribus praefuit annis. Germanus q u o que Constantinopolitanus habetur antistes, qui eidem throno quindecim praesedit annis. eodem quoque anno translatus est a Cyzico urbe metropoli Constantinopolim, in quo et commonitorium translationis , quod subinfertur, pronuntia tum est continens ita. "electione etapprobatione religiosis simorum presbyterorum et diaconorum et totius venerabilis cleri sacrique senatus et amici Christi populi deo conser vandae huius regiae urbis, divina gratia, quae semper infirma curat et ea quae sunt adimplet, transtulit Germanum san ctissimum praesulem Cyzicensium metropoleos in episcopum huius deo conservandae ac imperatoriae civitatis. facta a u tem est praesens translatio in praesentia Michaelis sanctissi mi presbyteri et apocrisiarii apostolicae sedis, et reliquo rum sacerdotum ac praesulum sub Artemio imperatore." porro cum Artemius didicisset quod classis Saracenorum ab Alexandria in Phoenicen properasset ad incidendum ligna m e n cypressinum , electis ex proprio stolo velocibus scaphis misit taxatos ex themate Obsicio, et apud Rhodum omnes colligi iussit, praeposuitque praetorem eis et caput Ioannem magnae ecclesiae ministrum , qui dicebatur papa Ioannacis, quique generalis erat tunc logotheta. is ergo cum Rhodum adiisset et navigia convenissent, alloquebatur principes super motione ac itinere ipsorum in Phoenicen ad incidendum lignamen et praeparationem, quae inveniretur Agarenorum. cumque omnes alacriter obaudissent, hi qui erant Obsicii hoc p.590, nullatenus admiserunt, et imperatorem quidem detestati sunt,p.591 hinc ergo diaconum vero Ioannem frameis peremerunt. stoli divisi ad sua navigaverunt loca. illi vero nequam o p e ratores contra regiam ascenderunt urbem. cum autem Adramytium adiissent essentque sine capite, invenerunt illic hominem indigenam Theodosium nomine, qui publicorum erat tributorum exceptor, iners ac idiota, et hortati sunt eum imperare. at ille fuga usus in monte latebat; quem inventum ut imperatorem laudibus extulerunt , vi cogentes eum imperare. quibus Artemius cognitis, praefecit urbi d o mesticos homines suos principes una cum stolo, quem ipse construxerat , et armatis eis ipse Nicaeam ingressus abit in urbem, ibidemque se munit. rebelles autem ascendentes, et 200 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno6208,divinaeincarnationisanno708,Ger manus Constantinopolitanus habetur antistes , qui ecclesiae novem praefuit annis. Theodosius vero imperat anno uno ; cuius tempore Masalmas adversus Constantinopolim aciem dirigit,etpraemisitSuhelimam cum exercitu per siccam,H u marum veropermare. porroipseposteoscummultoap paratu hostili venit. Suhelimam autem et Bacharum A m o rium pervenientes scribunt ad Leonem praetorem Orienta Jium ita: "novimus quia imperium Romanorum te decet. veni ergo ad nos, et loquamur quae ad pacem sunt." intuens autem Suhelimam Amorium exercitum non habere, et inimi citiam penes magistratum iacere ob auxilium quod Artemio conferebat, obsedit illud, volens illic et Masalmam expectare. mox autem ut appropinquavit civitati,coeperunt Saraceni laudibus diffamare praetorem Leonem imperatorem, rogantes et hos qui intus erant, id ipsum efficere. videntes autem et hi qui erant Amorii , quod Seraceni hunc amore laudarent, laudaverunt et ipsi. cognoscens vero praetor quod taxatis ac principibus non existentibus periturum foret Amorium, significat Suheliman , "si vis" inquiens "ut veniam ad te et quae pacis sunt loquamur, cur obsides civitatem?" at ille cum commoto toto themate Obsicii et Gothograecis, comprehen sisque multis pusillis et magnis negotiatoriis scaphis, per t e r ram perque mare Chrysopolim currunt. cum autem urbis classis in portu S. Mamae stationem fixisset, singulis qui busque diebus per sex menses invicem expugnarunt. vero urbis stolus ad Neorii urbis portum profectus stetisset, p.592 transiens Theodosius Thracenses obtinuit partes, proditione vero facta per portam singularis muri Blachernarum urbem cepit. ast iniqui Obsicii populi una cum Gothograecis n o ctu per domos civium discurrentes, maximum nulli parcen tes excidium operati sunt. principes autem, qui in ea erant, Artemii una cum Germano sanctissimo patriarcha Constan tinopolitano comprehensos duxerunt in casam Artemii et eorum qui cum ipso erant. porro Artemius his visis, d e speratione sui fessus, semet ipsum tradidit,verboque impu nitatis expetito monastico indutus est habitu. quem Theo dosius illaesum reservans apud Thessalonicam exilio relega vit. porro Philippicus imperavit quidem annis duobus et mensibus novem , Artemius vero anno uno et mensibus tri bus. Leo praetereacum essetpraetorOrientalium,quoniam auxiliabatur Artemio , non est subditus Theodosio. habebat autem conspirantem sibi et concurrentem Artabasdum Arine- nium , praetorem Armeniacorum , cui et spopondit filiam se suam in uxorem fore daturum ; quod et fecit. p.593 EX THEOPHANE. 201 "veni"inquit,"etrecedo." etacceptopractorabeoverbop.594 cum trecentis equitibus venit ad illum. videntes autem eum Agareni vestiti loricis suis venerunt ei obviam, qui manebat dimidio procul a castris eorum miliario. per tres sane dies eo procedente ad ipsum, quae ad pacem sunt, loquebantur, etut a civitaterecederent: at illiasserebant "sponde pacem, et recedimus." comperto vero praetor quod eum vellent retinere, vocavit multos ex illustribus Saracenis ad cenam, et vescentibus eis misit Suheliman tria milia loricatorum ad circumdandum eum ne fugeret, et servandum. quo cognito custodia nuntiavit ei quia multitudines equestrium Saraceno rum in circuitu nostro stant. veniens autem unus ex eis eques, nomine Zuber, in praesentia stetit dicens "servus f u git furatus pecuniam multam, et propter illum equis insedi mus." porro ipsorum agnita praetor deceptione, dixit ad eos "ne turbemini: nam quocunque perrexerit,in castris nostrisreperiemuseum." tristatusautempotuitocculteper hominem suum innotescere his qui Amorii erant, dicens "ti-p.595 mete deum , ne vosmetipsos prodatis. ecce enim et Masal has appropinquat." et exiit etiam episcopus ad eum , et eadem ipsa dicit ei. cum vero Suheliman didicisset quod exisset ad eum episcopus,mittit ad praetorem,"da nobis" dicens "episcopum." qui maestus factusabsconditeum,cui dam hominum suorum praecipiens. "nobis" inquit "collo quentibus indue e u m aliis stolis , et quasi propter ligna vel aquam missum sine ut vadat in montes." insistentibus autem pro episcopo Saracenis dicit praetor "non est hic. tamen pergite ad ameran , et venio etiam ipse, et de c u n ctis loquemur." ipsi autem cogitantes quod cum introiret ad ameram, in medio ipsorum retinerent eum,hunc dimi serunt. at ille cum equo insedisset, profecturus cum bis centum hominibus quasi venaturus, dedit in partem sini stram. Saraceni ergo, qui erant cum eo,dicunt illi"quo vadis?" "in pratis" ait "volo manere." at illi dixerunt "con silium tuum non est bonum, et non veniemus tecum." tunc dicit praetor suis "verbo nobis dato tenere nos voluerunt,p.596 et propter nos Christianos perdere. verum ex hominibus nostris vel animantibus, quae remanserunt, nullum retinent." et cum isset milibus decem, mansit. postera vero die mittit stratorum suorum domesticum, et significat eis "quia verbum mihi dedistis et dolo m e retinere voluistis, idcirco recessi." at vero Masalmas clausuras transierat, Suhelimau autem hoc ignorabat. porro tumultuati sunt amerei et populus contra Suheliman, perhibentes "ut quid obsidemus muros, et incur siones non facimus?" repositisque tabernaculis discesserunt. verum praetor autem Nicaeam turmarcham cum octingentis militi bus in Amorium introduxit, emissis ex eo multis mulieribus et infantibus, et proficiscitur ipse in Pisidiam. cum autem Masalmas venissetinCappadociam,desperatisuperseCap padoces exierunt ad eum, ut se reciperet flagitantes. audita vero Masalmas inimici quam habebat Theodosius in prae torem, volens hunc decipere et pacisci cum eo ac per ipsum Romaniam sibi subiicere, dicit eis "non estis praetoris?" qui dixerunt"etiam." "facitisquidquidfacit?" atilli"etiam." p.597tunc dicit eis "ite ad castra vestra, et quenquam nolite ti m e r e ," i u s s i t q u e p o p u l o s u o n e p r a e d a r e n t u r i n c u n c t i s p r a e toris provinciis. his praetor compertis, et intelligens quod Suheliman nuntiaret Masalmae quod se dimiserit et discesse rit,misit litterasadMasalman,dicens "ad tevolebam venire, sedSuheliman,cum issemadeum,tenereme voluit,etid circo metuo venire ad te." dicit ergo Masalmas homini praetoris "novi quod illudatmihipraetor,ne penitus deper dam provincias eius." dicit ei homo praetoris "non est ita, sed in veritate scribit tibi." tunc interrogat "quomodo est Amorium erga illum?" ait "bene, et in subiectione eius." iratus autem iniuriis affecit eum, dicens "cur mentiris?" at ille"itaestutdixi." ettaxatosmittitunacumturmarcha in ipsum, et eduxit abundantiores familias. tribulatione ita que ingenti Masalmas super hoc accepta, furore plenus e x pulit eum. consilium quippe habebat aestate capere illud, et expectandi classem, et sic in Asiam descendendi atque p.598hiemandi. iterum ergo quaesito praetoris homine sciscitatur ab eo. ille vero iureiurando dixit ad eum "omnia quae aio tibi, vera sunt. sed et mille in id taxati cum turmarcha ingressi sunt, cunctamque substantiam ibidem habitantium et inopes familias eduxit illinc." his auditis scribit praetori,“veni adme" inquiens,"ettecumpaciscar,etuniversautvispatra bo." contemplatus igitur praetor quod Massaleo propin quasset et quod in aliis quinque diebus provincias suas trans iturus esset, missis ad eum duobus consulibus significat ei dicens "litteras tuas accepi et voluntatem tuam suscepi, et en ad te venio. sed ut nosti, praetor sum, et pecuniae et argentum et populus me secuturusest,ac per hoc me per mitte mihi super unoquoque ipsorum verbum. et si qui dem quemadmodum requiro ex vobis causamea fuerit facta, bene et optime : sin autem , indemnis saltim et tribulatione proficiscar excepta." consulibus ergo pervenientibus ad eum in Theodosianis, dicit illis Masalmas "sciebam quod illuderet mihi praetor vester." at illi "absit" inquiunt. tunc facto quod quaesierant verbo dimisit eos. donec itaque consules 202 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA cum suscripto verbo ad praetorem fuissent reversi,Masal-p.599 mas copiosas multitudines habens, et usquam stare non v a lens, Achrohenum adit.praeterea cum vidisset praetor quod suas transmisisset illeprovincias,Nicomediam vadit,etTheo dosii filium consecutus capit hunc cum omni apparatu re gio et viris primis palatii. at vero Masalmas descendens in Asiam hiemavit illic, et Humarus in Cilicia. ast praetor assumpto filio imperatoris,et inito consilio cum his qui se cum erant,venitChrysopolim. porro Theodosiuscompertis quae gesta sunt, consilio a Germano patriarcha et senatu percepto, per eundem patriarcham accepit a Leone inde mnitatis verbum et ecclesiae sine perturbatione servandae, et sic ei committunt imperium. porro Theodosius una cum filio suo clerici facti residuum vitae suae tempus transege runt in pace. veniens interea Masalmas Pergamum hanc obsedit, et indulgentia dei per diabolicam operationem acce pit. ex magisterio quippe magi cuiusdam adductam viri ci vitatis illius mulierem incinctam *) iam iamque parituram inciderunt, et assumpto parvulo in cacabo hunc coxerunt, atque in huiusmodi deo detestabile sacrificium omnes, qui bellare volebant, dexterae manus suae manicas intingebant ; et idcirco inimicis sunt traditi. Mundi anno 6209, divinae incarnationis anno 709, Leo p.600 imperator Romanorum provehitur, qui 24 imperavit annis. Suheliman vero dux Arabum noscitur , qui tribus praefuit annis. hoc itaque anno Leo imperare coepit ex Germani censibus derivatus, genere Syrus, qui a Iustiniano impera tore,cum prius regnaret,transfertur in Mesembriam Thra cae. porro posterioris imperii sui tempore cum veniret una cum Vulgaribus, obvius ei cum muneribus fuit ovium quin gentarum. placatus autem Iustinianus spatharium protinus illum fecit, et habuit hunc sicuti germanum amicum. prae terea invidia ducti quidam detraxerunt ei tanquam imperium appetenti, cum vero super hoc quaestio fieret, veluti insi mulatores confusi sunt. sane huiuscemodi sermo ex tunc dici coepit a multis. Iustinianus ergo licet manifeste laedere hunc noluisset, taedium quidem sibi contra eum iniicitur, et mittit cum in Alaniam cum pecuniis ad commovendos Ala nos adversus Abasgiam, Saracenis retinentibus tam Abasgian quam LazicenetHiberiam.atillecumpergeretinLazicam, pecunias quidem reposuit apud Phasidem,perpaucisque as * incinctam praegnantem, plenam, enceinte. Festus propinquam partui mulierem incientem vocari ait, in gravida. FABR. EX THEOPHANE. 203 * 204 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA eis. sumptis indigenis adiit Apsiliam , et c u m transivisset C a u c a p.601seos montes venit in Alaniam.Iustinianus autem volens cum perdere, misit, et tulit pecunias ex Phaside. Alani autem spatharium cum omni honore suscipientes, atque verba ipsius audientes, introierunt et praedati sunt Abasgiam. at vero dominus Abasgorum intimat Alanis dicens "ut invenio, alium talem mentionarium lustinianus non habuit, quem mittere debuisset et commoveret vos contra nos vicinos vestros,nisi hominem istum fefellit enim vos et circa repromissionem quoque pecuniarum: mittens enim Iustinianus has abstulit. sed date nobis eum , et praebemus vobis numismatum tria milia , et prisca caritas nostra non solvetur." dixerunt "nos non propter pecuniam obedivimus ei, sed p r o pter imperatoris dilectionem." iterumque Abasgi mittunt ad eos, dicentes "date nobis eum , et tribuemus numismata sex milia." porro Alani volentes discere regionem Abasgo rum , repromiserunt se accipere illa numismatum sex milia et dare spatharium. Alani vero confessi sunt spathario c u n cta, et dicunt ei "quemadmodum vides, via quae in R o m a niam ducit clausa est, et quomodo transeas non habes. sed p.602potius callide agamus,et polliceamur eis quod tradamus te, et mittimus homines nostros cum eis, et discimus clausuras eorum, et irruemus, et exterminabimus regionem ipsorum." apocrisiarii vero Alanorum abeuntes in Abasgiam, et repro mittentes spatharium prodere, plurima xenia perceperunt ab et plures missos denuo mittunt, simul etiam cum quan titate auri ad recipiendum spatharium. Alani vero spatha rio aiunt "homines isti, et quemadmodum praediximus, ad te recipiendum venerunt , et Abasgia te praestolatur. et quoniam proximi sumus eis, negotiatores euntes ad illos non deficiunt. ergo ne prodas eis consilium nostrum. trademus te manifeste, et cum nos moti recesserimus,mittemus occulte post tergum, et illos quidem occidemus, te autem occultabi mus donec coacervetur populus noster et concorditer ingre diamur terram ipsorum." quod et factum est. compre henso denique missi Abasgorum spathario cum hominibus 603cius vincientes eum abibant. dein retrovenientes Alani cum Hictaxi domino suo occidunt Abasgos, spatharium occultan tes ; et electis militibus motus est in Abasgiam, et insperate clausuras eorum ingressus multam in Abasgos praedam et exterminium operatus est. quibus auditis Iustinianus, et comperto quod etiam sine pecuniis praecepta sua sunt acta, mittit litteras ad Abasgos, quia si salvum, inquiens , spatha rium nostrum custodieritis et per vos illaesum transire p e r miseritis , omnes excessus vestros vobis ignoscimus. at illi verum Alani p. EX THEOPHANE. 205 cum gaudio his receptis miserunt denuo in Alaniam perhi bentes "dabimus vobis obsides filios nostros , et date nobis spatharium, ut mittamus eum ad Iustinianum." verum spa tharius hoc admittere noluit, asserens "valet mihi deus a p e rire ostium exeundi : nam per Abasgiam non exeo." post aliquod vero tempus cum exercitus Romanorum et Arme niorum ingressi essent in Lazicam et Artheopolim expugna rent, Saracenorum audito adventu recesserunt, separati vero ex eis usque ad ducentos ascenderunt in partes Apsiliae a t que Caucaseorum montium depraedantes. Saracenis sane ad Lazicam venientibus fuga lapsus Romanorum Armeniorumque populus Phasin remeans adiit. ducenti vero illi remanentes in Caucasiis stetere montibus , latrocinantes et sui despera tionem patientes. quo comperto Alani arbitrati sunt multi tudinemRomanorum inCaucaseis montibus esse,gaudentesque a i u n t s p a t h a r i o " R o m a n i a p p r o p i n q u a n t : p e r g e a d e o s ." a s s u m ptis ergo spatharius Alanis 50 transivit cum cyclopedibus Maio meuse Caucaseos montes, et invenit eos; unde multum gavisus sciscitabatur ubinam esset populus. qui dixerunt " Saracenis irruentibus in Romaniam reversi sunt. nos autem non valentes in Romaniam ire, ad Alaniam venimus." et dixit ad eos "quid faciemus modo ?" qui dixerunt "per regionem istam impossibile est transire nos." at vero spatharius ait "non est possibile per aliam exire?" castrum ergo erat illic cognominatum Sindirum, in quo loci servator habebatur quidam Pharasmanius nomine, sub dicione Saracenorum c o n sistens et pacem cum Armeniis habens. mittens itaque spa tharius significat ei dicens "quamdiu pacem cum Armeniis habes,paciscere et mecum, et esto sub regno meo, et da nobis auxilium descendendi ad mare et transeundi ad Tra-p.605 pezuntensium loca." eo vero patrare hoc non proponente, mittit spatharius unum ex hominibus suis et Armenios,prae cipienseisutfacerentoccultationem;"etcum exierint"inquit "e castroadlaborem,capiteexeisquotquotpoteritis,portas que tenete ab his qui foris sunt, donec et nos perveniamus." quibus abeuntibus et facientibus occultationem, cum populus esset ad laborem egressus, subito irruentes et portam tenue runt et multos ceperunt. cum autem Pharasmanius in ca stro c u m paucis mansisset, pervenit etiam spatharius, et p r a e locutus cum Pharasmanio ut aperiret cum pace, noluit, sed coacervavit bellum. verum cum castrum munitum esset, c a pere id minime potuerunt. Marinus vero primus Absilien sium cum didicisset quod castrum expugnaretur, timore d e tentus est, existimans multum esse cum spathario populum , et sumptis secum trecentis abit ad spatharium dicens "ego P.604 te salvum ducam usque ad maritima." at vero Pharasma nius visa necessitate ad spatharium dixit "sume filium m e u m p.606obsidem,etprofiteorimperiodeservire." quireceptonato eius dicit ei "qualem servum te ipsum perhibes, quia inclu sus c u m sis loqueris nobis ? impossibile nobis est discedere, donec castrum capiamus." tunc dixit Pharasmanius "da mihi verbum." atverospathariusdediteiverbumnihileino cendi,sed cum triginta, qui una secum ingrediebantur,di cens "mox ut ingressi fuerimus , tenete portas , et introeant omnes." ethocfactorediitmissurusignemincastro. cum autem factum fuisset incendium vastum, exiere familiae, quic quid poterant gestare rapientes ex bonis suis. et transactis aliis triginta diebus destruxit muros usque ad terram , et motus descendit in Dapsiliam cum Marino primo eorum, suscepto a Dapsiliensibus cum ingenti honore. indeque abiens ad maritima remeavit, et venit ad Iustinianum. prae terea Iustiniano interempto et Philippico visu oculorum o r batoimperat Artemius,qui provexerat cum praetorem Ori entalium. cum vero Theodosius imperasset, et pulsus Arte p.607mius extitisset,Romanorumque res publicaessetconfusa tam ex barbarorum incursu quam ex Iustiniani homicidiis etPhi lippici scelestis actibus, hic Leo simulabatur et pro Artemio expugnabat,Theodosio adversatus, quin ut verum dicatur ad se ipsum imperium transferre decertans ; quod et fecit, h a bebat autem concordantem et concurrentem sibi Artabasdum Armeniacorum praetorem,quem etgenerum sibi,postquam regnavit, Annae filiae suae coniunctum effecit, promovens illum et constituens Curopalaten. Interca Masalmas cum in Asia hiemasset, praestolabatur Leonis promissa. cumque nil a Leone recepisset, et c o m perto quod illusus essetab ipso,adiens Abydum rursus trans vexit populum copiosum in Thracem , et contra regiam u r bem commotus est,scribens etadSulehimanprotosymbolum quo veniret una cum praeparatis classibus. porro 19 kal. Septembrias obsidere coepit urbem Masalmas , depopulatus Thracoa quoque castella. circumvallato vero terreno muro foderunt in circuitu foveam prolixam et magnam, et super eam siccilapidismateriamposuere.kalendisautemSeptem briis primae indictionis ascendit impugnator Christi Sulehi p.608man cum stolo et amereis suis, habens mirae magnitudinis naves, etscaphas sumptus ferentes,etdromones numero mille et octingentos, et fixit stationem a Magnaura usque ad C y clobium. post duos sane dies austro flante inde profecti navigio venerunt ad urbem, et quidam eorum ea loca quae dicuntur Eutropii et Anthemii transmearunt , quidam autem 206 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 207 ad partes Thracae a castello Galati et usque ad Didium a p plicuerunt. verum grandibus illis navibus ex onere aggra vatis atque retardatis, dorsi custodes usque ad viginti sca phas remanserunt, habentes centenos loricatos ad has custo diendas. praeterea serenitate , quae has in reumate c o m prehendit,effecta, et augusto *) modicum flante ad exteriora impulsae sunt. imperator vero protinus igniferis navibus contra eas directis ab Acropoli has divina ope igne c o n s u m psit:et aliae quidem ex his ad ripae muros proiectae sunt, aliae vero una cum hominibus in profundum demersae sunt, porro aliae usque ad acutam et latam insulam consumptae portatae sunt. hinc ergo qui erant ex urbe fiduciam per-p.609 ceperunt. ast hostes magno pavore concussi sunt, humidi cognoscentes efficacissimam ignis operationem. volebant enim eadem die vesperi ad ripae muros applicare stationem et te mones supra propugnacula imponere. sed consilium eorum dissipavit omnipotens deus per intercessionem castissimae dei genitricis. eadem vero nocte imperator catenam a locisG a lati secreto **) removit. inimici autem aestimantes quod v o lens eos decipere hanc removerit imperator, non ausi sunt intrare usque ad ea quae dicuntur Galati, vel applicare, sed navigantes ad sinum Sosthenii illic munierunt navigium suum. sane octavo idus Octobrias moritur Sulehiman dux eorum, et amerae sumit officium Humar. cum autem hiems in Thrace valde gravis accessisset, adeo ut terra non pareret a nive , quae in crystallum versa esse videbatur , multitudo equorum et camelorum ceterorumque animantium inimico rum mortua est.porro vernali tempore venit Suphiam cum stolo, qui fuerat Aegypti constructus , habens naves f r u m e n tum ferentes 400 et dromones. comperta Romaici efficacia ignis transcurrit Bithyniam , et in contra transiens ad por- p.610 tum boni Agri applicuit. post paululum autem venit etH i zid cum alio stolo, qui fuerat constructus in Africa, habens et ipse naves 360 et armamentum et sumptus. similiter et ipse cum eadem de humido igne didicisset, applicuit penes Saturon et Brian et usque ad Cartam portum. Aegyptii vero harum duarum classium apud se noctu consiliati, n a vium frumenta ferentium sublatis lintribus ad urbem fuge runt, imperatorem laudantes, ita ut ab Hieria usque ad u r bem ligneum videretur mare. comperiens autem per eos imperator de absconditis in sinu duabus classibus, siphonibus secreto] μvorixos. sic Graeci IC. testamentum quod ex scripto constat mysticum et secretum appellant, πρὸς ἀντιδιαστολὴν nuncupativi, quod testibus audientibus nuncupatur. FABR. 1 Diac. austro. igniferis constructis in dromones atque dieres hos immit tens contra duas classes direxit, deo autem cooperante per intercessionem intemeratae dei genitricis protinus demersi sunt inimici, et assumptis spoliis et expensis eorum nostri cum gaudio et triumpho reversi sunt. adhuc autem Marda san iterum a portis cum exercitu Arabum usque adNicaeam etNicomediamdiscurrente,principesregni,quiinLibo et Sophone more Mardaitarum absconditi erant,simul etpedi tes, in hos simul irruentes et diversis damnis afficientes illine p.611fugere compulerunt,et de cetero modico meabilis fretiaditu invento ab urbe chelandia exeuntia plurimas expensas fere bant. similiter autem et piscatoriae naviculac,tam in insu lis quam in locis circum muros civitatis positis, capere pisces non prohibebantur. praeterea fame magna Arabibus innixa omnia moriebantur, et animalia sua comedebant, equos vi delicet asinos et camelos. aiunt autem quidam quod et h o mines mortuos , quin et stercus suum in clibanum missum alque conspersum ederent. incubuitautem in hos et pesti lens languor, et innumerabiles ex eis perierunt. porro coa cervavit in eos bellum etiam Vulgarum gens,et ut aiunt qui hoc certius norunt, viginti duo milia ex Arabibus occide runt, et multa tempore illo eis acciderunt atrocia, ita ut experimento discerent quia deus et sanctissima virgo deique mater hanc muniunt urbem et Christianorum imperatorem, et non est omnimoda dimissio dei in his qui invocant eum in veritate,licet ad modicum quid castigemur propter pec cata nostra. Mundi anno 6210, divinae incarnationis anno 710,anno veroimperii Leonissecundo,duxArabumhabeturHumar, qui eis duobus praefuit annis. eodem quoque anno Sergius p.612protospatharius et praetor Siciliae, audito quod Saraceni obsiderent regiam urbem , coronavit illic proprium impera torem virum Constantinopolitanum, ex hominibus suis, filium Gregorii Onomaguli , Tiberium mutato nomine vocitatum, qui fecit promotiones et suos principes praedicti consilio Sergii. ast imperator his auditis misit Paulum proprium suum chartularium, hunc patricium ordinatum et praetorem Siciliae, datis in auxilium ei spathariis duobus et in servi tium eius perpaucis hominibus , iussionibusque ad principes Occidentis, et sacra populo recitanda. qui cum noctu in gressi fuissent in dromonem velocem, exierunt in partes C y zici. a loco autem ad locum per terram perque mare iti nere facto repente in Siciliam pervenerunt. cumque Syra cusam introissent, audivit Sergius et obstupuit, et proprio excessu perpenso confugit ad propinquos Calabriae L o n g o 208 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 209 bardos. populus vero congregatus, et sacra relecta per eam certusfactus quod et imperium staret et urbs promptior esset adversus gentes, nec non et enarrantibus illis ea quae super duobus stolis fuerant gesta, Leonem quidem imperatoremp.613 continno laudaverunt, Basilium autem Onomagulum et prin cipes, qui ab illo provecti fuerant, vinctos praetori tradide runt. ipse vero Basilium quidem cum singulari praetore ipsius decollavit, et capita eorum fusca condita per spatha rios imperatori transmisit , reliquorum autem quosdam v e r beratos et tonsos, quosdam vero abscissis naribus in exilium destinavit. sicque factum est ut hinc in Occidentalibus m a gna correptionis constitutio fieret. porro Sergius verbo i m punitatis a praetore petito pariter et accepto exivit ad eum , et ita omnes pace potitae sunt Hesperiae partes. Interea Humarus cum obtinuisset Arabes,praecepit M a salman redire. Saraceni ergo moti decimo octavo kalendas Augustas cum multa confusione reversi sunt. cum enim iter ageret classis eorum,tempestas a deo per intercessiones dei matris incumbens in illoshos dispersit, et alios quidem horum penes Proconensum et reliquas insulas, alios vero in vertigines et cetera demersit in aequora. residui quoque cum transi rent Aegaeum pelagus , extemplo supervenit in eis terribilisp.614 indignatio dei:grando namque ignea descendens super eos aquas maris ebullire fecit, et pice liquefacta simul c u m h o m i n i bus naves in profundum inductae sunt, decem solis ex eis et ipsis providentia dei salvatoris evadentibus ad annuntiandum nobis,nec non etArabibus,magnalia dei,quae in illiseffe cta sunt. quas etiam nostrates invenientes, quinque harum comprehendere potuerunt: aliae vero quinque salvae in S y riam ductae sunt, dei annuntiaturae potentiam. Anno imperii sui tertio natus est Leoni principi filius nomine Constantinus, qui magis illo impius fuit etAntichristi p.615 praecursor. ceterum octavo kalendas Ianuarias Maria uxor Leonis coronata est in triclinio Augusta, et processit sola cum solemni obsequio sineviro ad magnam ecclesiam, et oratione ante ingressum altariseffusatransiitadbaptisterium magnum, Eodem vero anno terrae motu magno in Syria facto H u m a r a civitatibus vinum inhibuit , et Christianos aposta tare coëgit, et apostatantes quidem sine tributo esse faciebat, n o n consentientes vero interimebat , ac per id multos m a r tyres operatus est. sanxit etiam testimonium Christiani a d versus Saracenum minime recipiendum. fecit autem episto lam dogmaticam ad Leonem imperatorem, ratus impius ei persuadere quo a fide sua recederet. 14 Theophanes II. 210 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA viro cius iam cum paucis familiaribus suis ingresso. abi cum Germanus summus sacerdos Constantium, nequitiae ipso rum et imperii successorem, baptizaret, dirum quiddam et foetidum a parvulo idem Constantinus praesignans exhibuit argumentum, cacans in sancto lavacro, ut aiunt qui diligen ter huius rei facti sunt inspectores,ita ut Germanus sanctis simus prophetice diceret "constat maximi Christianis et e c clesiae mali per eum efficiendi hoc signum esse futurum.” hunc itaque baptizatum provinciarum atque senatus princi pes susceperunt. post divina sane officia cum solemni rur sus obsequio Augusta Maria una cum baptizato filio reversa est, donativis erogatis ab ecclesia usque ad aeneam portam. eodem etiam anno Nicetas Xylinites scribit ad Artemium p.616Thessalonicae morantem, quo pergeret ad Terbelin, quati nus cum auxilio Vulgarico contra Leonem veniret. qui o b audiens adTerbelin abiit, et dat ei exercitum,et dat ei quin quaginta auri centenaria ; et his receptis Constantinopolim venit urbe sane id minime admittente. Vulgares hunc Leoni tradiderunt , et liberali honorati ab eo benignitate reversi sunt. ast imperator hunc cum Xylinite peremit , publico quoque fisco substantiam applicans Xylinitis,qui cum magi ster esset, substantiam multam possederat. Sisinnium patri cium cognomento Redacium , eo quod fuerit cum Artemio, Vulgares capite punierunt ; et archiepiscopum Thessalonicae Leoni principi tradiderunt, qui decollatus est cum Artemio. similiter et Hisoen patricium et comitem Obsicii, et T h e o ctistum primum a secretis, et Nicetam Anthracem et comi tem Titichei, ut amicos et concordes eius occidit : reliquos autem mutilatis naribus proscriptione damnatos in exilium misit. Mundi anno 6212, divinae incarnationis anno 712, anno vero imperii Leonis quarto Hizid Arabum dux habetur,qui eis quattuor praefuit annis. eodem quoque anno indictione tertia, die paschae, coronatus est Constantinus a Leone patre suo in tribunalio decem et novem accubituum, Germano p a triarcha faciente orationes secundum morem.hoc etiam anno p.617mortuus est Humarus dux Arabum,et oritur in Perside ty rannus , et ipse nomine Hizid Moalabe, et abierunt cum eo ex Perside multi. misso autem Hizid Masalma occidit eum et Persidem subdidit. Anno imperii Leonis quinto apparuit quidam Syrius pseudochristus et seduxit Haebraeos, dicens se Christum. Anno imperii sui sexto Leo coëgit Hebraeos et Monta nos baptizari. at vero Iudaei contra propositum baptizati EX THEOPHANE. 211 diluebant baptismum, et comedentes sancti muneris partici pabantur, et contaminabant fidem. porro Montani divinan tes sibi, et diffinientes diem, domos introierunt errori suo deputatas, et incenderunt semet ipsos. Anno imperii Leonis septimo Iudaeus quidam, oriundus ex Laodicea maritimae Phoeniciae, maleficus, veniens ad H i zid repromittit eum quadraginta annis retenturum Arabum principatum, si venerabiles, quae in ecclesiis Christianorum in toto principatu suo imagines honorabantur, deponeret. huic itaque stolidus credens Hizid edictum generale contra sanctas imagines promulgavit. sed gratia domini nostri Iesup. Christi, et intercessionibus incorruptae matris eius o m n i u m que sanctorum, eodem anno mortuus est Hizid, pluribus a d huc nec audire valentibus Satanicum ipsius edictum. per cepta vero amara ista et illicita nequam doctrina Leo i m perator multorum nobis causa malorum effectus est. porro cum invenissetindisciplinationis huius consentaneum quendam Bisir nomine , qui natus quídem ex Christianis fuerat, sed captivus in Syriam ductus refuga *) fidei, quae est in Chri stum , repertus est, Arabumque dogmata sectari apparuit. ante tempus vero non multum ab illorum servitute liber effectus, cum venisset ad rem publicam Romanorum, ob r o bur corporis et consensum pravac opinionis honoratus est ab eodem Leone ; qui et imperatori fautor in magno huius modi piaculo factus est. concordabat autem ei et episcopus Nacoliae, qui indisciplinationi eius operam dans consimili vita vivebat cum ipso. Mundi anno 6216, divinae incarnationis anno 716, anno p.620 15 vero imperii Leonis octavo mortuus est Hizid Arabum dux, cui succedit Nisan huius frater , et coepit aedificare per c i vitates et regiones palatia, et novales facere et paradisos, et aquas reducere.movit etiam aciem contra Romaniam,mul tisque eorum, qui secum erant, amissis reversus est. Anno imperii Leonis nono Gregorius papa Romanaep.621 praeest ecclesiae. quo videlicet anno coepit impius impera tor Leo depositionis contra sanctas et universales imagines facere verbum. quod cum didicisset Gregorius papa R o m a nus tributa Romanae urbis prohibuit et Italiae, scribens ad Leonem epistolam dogmaticam , non oportere imperatorem 618 refuga] Glossarium : άлoσ1άτns refuga. Glossarium Dosithei m a gistri: postata refoga. Flodoardus 3 18:pro quodam refuga, quí quandam sanctimonialem sibi copulaverat. FABR Anno imperii Leonis decimo movit exercitum Masalmas contra Caesaream Cappadociae, et cepit eam. Mauhias vero filiusHisamiaciemmovitcontra Romaniam,etcum deam bulasset, reversus est. in ipso anno aestivo tempore vapor, p.622ut ex camino ignis, visus est ebullire inter Theras et T h e rasias insulas ex profundo maris per aliquot dies. quo p a u latim incrassato et dilatato igniti aestus incendio, totus fumus igneus monstrabatur. porro crassitudine terrenae substantiae petrinas pumices grandes ut cumulos quosdam transmisit per totam minorem Asiam etLesbum,Abydum etmaritima M a cedoniae, ita ut tota superficies maris huius pumicibus s u pernatantibus esset repleta. in medio autem tanti ignis i n sula ex terrae congerie facta insulae, quae sacra dicitur, c o pulata est, nondum prius existens, verum sicut praedictae Therae videlicet et Therasiae insulae quondam ebullierunt, ita et ipsa nunc, temporibus videlicet impugnatoris dei L e o nis, qui divinam iram contra se pro se fore opinatus, i m pudentius contra sanctas et venerabiles imagines praelium excitavit, collegam et auxiliatorem habens Beser dei a b n e g a torem et irrationabilitate sibi simillimum, ambo quippe in eruditione erant et indisciplinatione referti, ex qua multa malorum genera veniunt. turbae autem, quae in regia urbe p.623 erant valde tristes super novis doctrinis effectae, meditaban tur in eum insurgere, et quosdam regios homines occide runt, domini deponentes iconam quae super magnam aeneam portam posita cernebatur , adeo ut multi eorum pro veri tate punirentur membrorum detruncationibus flagrisque et exiliis rerumque iacturis, maximeque illi qui nobilitate ac verbo clari esse videbantur, ita ut et eruditionum scholas et piam eruditionem a sanctae memoriae Constantino magno hucusque servatam extingueret. cuius videlicet cum aliis quoque multis bonis destructor Leo factus est, eius, cuius et Saraceni , sensus existens. in his ergo zelo divino moti tumultuantur contra eum magna congressione navalis exer citus concinnata,tam Helladici quam hi qui Cycladum fue rant insularum. Agallianus autem turmarcha Helladicorum erat militiae dux,simul et Stephanus, qui et regiae appro ximantes urbi decimo quarto kalendas Maias decimae indi ctionis superantur congressi c u m Byzantiis, sibi confecto igne navibus concrematis. et alii quidem horum demerguntur, inter quos et Agallianus armatus se ipsum praecipitavit: p.624porro superstitibus ad imperatorem confluentibus Cosmas et Stephanus abscissis capitibus puniuntur. crescit itaque m a 212 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA de fide facere verbum et novitate violare antiqua dogmata ecclesiae catholicae, quae a sanctis patribus est praedicata. EX THEOPHANE. 213 litia implus Leo et consentanei huius contra pietatem exten dendo persecutionem. per aestivum vero solstitium huius decimae indictionis, post nequam de contribulibus acceptam victoriam, contra Bithynensium Nicaeam praelium construunt Saracenorum amnerei duo, Amer scilicet in milibus quindecim expeditorum praecurrens et imparatam circumdans civitatem , et Mauhias subsequens in aliis octuaginta quinque milibus; quae post multam obsidionem et particularem murorum eversionem hanc quidem non obtinuerunt,bene acceptis san ctorum patrum precibus ad deum directis, et sanctificatione faciente venerabilis templi, ubi in colendis suis characteribus eriguntur, et usque nunc ab his qui eis similes sunt hono rantur. praeterea Constantinus quidam strator Artabasdi videns imaginem dei genitricis stantem, apprehensum lapidem adversum eam proiecit, et contrivit, et cum cecidisset cal cavit ; et videt in somnis adstantem sibi dominam, et dicen tem "nosti quam sontem in me causam fueris operatus: vere contra caput tuum hoc fecisti." postera vero die cum Sa-p.625 raceni adversus murum incursionemfacerent etageretur bel lum, currens ad murum ut fortis miles infelix ille eiicitur a lapide transmisso ex mangano, et contritum est caput eius et facies,dignam impietatis suae retributionem percipiens; prae daque multa et exuviis Saraceni collectis reversi sunt, osten dente deo in hoc etiam impio illi,quod non propter pietatem, ut ille diffamabat, de contribulibus triumphaverit , sed p r o pter divinum et ineffabile quoddam iudicium, retundens ac removens huiusmodi Arabicam fortitudinem a sanctorum p a trum civitate intercessionibus illorum, propter diligentissi mos characteres ipsorum , qui honorantur in ea, in redar gutionem quoque ac inexpugnabile tyranni iudicium et pie agentium certitudinem. non enim solum circa venerabilium affectivam imaginum adorationem errabat impius,sed et circa intercessiones castissimae dei genitricis omniumque sancto rum , quorum et reliquias scelestissimus, ut magistri eius Arabes , abominabatur. ex hoc igitur tempore impudenter beato Germano patriarchae Constantinopolitano derogabat, accusans omnes antecessores suos principes et pontifices at que populos Christianos, quasi idolatrae fuerint super adora- p.626 tione sanctarum ac venerabilium iconarum , non capiens idiota infidelitate captus de affectuali adoratione ser Mundi anno 6219, divinae incarnationis anno 719, anno vero imperii Leonis undecimo Gregorius papa Romanus h a betur. eodem quoque anno Mauhias capto Ateus castro re monem. versus est. 214 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii Leonis duodecimo movit exercitum filius chagani principis Chazariae contra Mediain et Armeniam, inventumque in Arabia Gardachum Arabum praetorem tru cidavit, et multitudinem quae simul cum eo erat, et depo pulatus Armeniorum atque Medorum regiones rediit, metum incutiens Arabibus multum. Anno imperii Leonis decimo tertio castra movit Masal mas adversus humum Turcorum, et invicem congressi,ex utraque parte cadunt in praelio , metuque perterritus M a salmas fugiens per montes Chazariae reversus est. Eodem vero anno farens Leo imperator iniquus contra rectam fidem, adducto beato Germano, coepit eum blandis sermonibus delinire. at vero beatus summusque sacerdos dixit ad eum "depositionem sanctarum imaginum audivimus p.627quidem futuram,sed non tempore imperii tui." cum autem ille cogeret eum dicere sub cuius imperio, ait sub Cononis. at ille "re" inquit "vera ex baptismo Cono mihi nomen est." atilledixit "absit,domine,utperimperium tuum malum istud perficiatur: Antichristi enim praecursor est, qui hoc adimpleturus est, et incarnatae divinae dispensationis ever sor." in his ergo saevus tyrannus insaniens beato Germano minas praetendebat instar Herodis quondam praecursori. r e ducebat autem ad memoriam eius patriarcha et sponsiones eius ante imperium factas, qualitersibi deum dederit vadem, in nullo se commoturum ecclesiam dei a suis apostolicis et divinitus traditis ritibus. sed nec sic confusus est miser. o b servans autem atque submittens quosdam sermones, satage bat sicubi hunc inveniret contra imperium suum agentem, quatinus ut coniuratorem et non veluti confessorem a throno deponeret , habens in hoc comparticipem Anastasium disci pulum et syncellum eius , cui spopondit utpote impietatis suae consentaneo throni eum adulterum successorem futu. rum. quem beatus non ignorans sic perverse affectantem, imitatus deum suum, ac si ad alium Iscariotem, sapienter et p.628mansuete eorum quae proditionis sunt memoriam faciebat. quia vero inconvertibiliter eum videbat errare,conversus ad eum calcantem aliquando posteriora stolae suae, cum ad imperatorem ingrederetur,ait "ne festines: nam non effugiet a te tempus ingrediendi Diippin." at ille super sermonem tristatus cum aliis qui hunc audierant, praesagium ignora bat. quod cum finem post quindecim annos percepisset, tertio videlicet imperii Constantini persecutoris anno,indi ctionis duodecimae, omnibus credere persuasit ex divina gratia fuisse ingrato prophetice dictum. Constantinus enim post generi sui Artabasdi rebellionem cum imperium obti nuisset,hunc Anastasium caesumet cum aliisinimicis inHip podromium per Diippium ingressum, nudum super asinum verso vultu sedentem pompavit, eo quod sibi una cum aliis inimicis mala fuerit imprecatus et Artabasdum coronaverit, sicut in suo indicabitur loco. et Byzantii quidem propu gnator pro dogmatibus pietatis sacer hic et egregius polle bat Germanus, ceu contra bestias pugnans adversus ferony mum*)huncLeonem etfautoreseius.inSenioriveroRoma Gregorius, sacratissimus vir apostolicus, et Petri verticis a p o stolorum consessor verbo et actu coruscans , qui removit Romam etItaliam,necnonetomniatamreipublicaequamp.629 ecclesiae iura in Hesperiis , ab obedientia Leonis et imperii sub ipso constituti. porro in Syria penes Damascum Joan nes Mansur presbyter et monachus , cognomento Chrysor roas, doctor optimus vita et verbo praefulsit. verum G e r manum utpote sub se constitutum a throno pellit. Grego rius autem per epistolas eum, quae multis sunt notae, mani feste redarguit. sed et Ioannes hunc cum Orientis episco pis anathematibus subdidit. porro septimo idus Ianuarias decimae tertiae indictionis, tertia feria, impius Leo silentium contra sacras et venerabiles celebravit iconas in tribunalio decem et novem accubituum, advocato quoque et sanctissimo patriarcha Germano, ratus se posse illi persuadere quo sub scriberet contra sanctas iconas. sed et fortis Christi servus nullatenus acquiescens detestabili cacodoxiae ipsius, c u m v e r bum veritatis recte direxisset,abrenuntiavitsummum sacer dotium, tradens pallium , et post multos sermones didascali cos dicens "si ego sum Ionas, mitte me in mare. absque universali quippe synodo innovare fidem impossibile mihi est secundum apostolicam et paternam traditionem, o impera t o r ." e t a b i e n s a d l o c u m q u i d i c i t u r P l a t a n i u m , i n p a r e n t a l i domo sua quieti operam dedit,summo sacerdotio functus a n nisquatuordecim,mensibusquinque,diebusseptem.porroun decimo kal.Februarias creant falsi nominisAnastasium,disci pulum ac syncellam eiusdem beati Germani , consentientem Leonis impietati propter amorem principatus mundani, hunc in pseudepiscopum Constantinopoleos provehentes. sane G r e gorius sanctissimus praesul Romanus , quemadmodum prac dixi, Anastasium una cum libellis abiecit, Leonem per epi stolas tanquam impie agentem redarguens, et Romam cum p . 6 3 0 EX THEOPHANE. 215 *) feronymum] virum nominis sui. Ruffinus interpres Eusebii H. E. 6 31 : quidam vir nominis sui Macarius. Anastasius in H y p o m n . d e A n a s t . a p o c r .: q u i u t v e r e i n c u n c t i s p h e r o n y m u s , E u prepes nominatus est. FABR. 216 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6222, divinae incarnationis anno 722, anno vero imperii Leonis 14 Anastasius Constantinopoleos habetur antistes haereticus,qui 24 annis praefuit ecclesiae. hoc q u o que anno movit Masalmas exercitum contra Romaniam , et cum venisset in Cappadociam , dolo cepit Charsianum c a strum . Anno imperii Leonis 15 Masalmas castra movit contra Thraciam, et cum pervenisset usque ad Caspias portas, m e tuens inde reversus est. Anno imperii sui 16 Leo imperator filiam chagani Scy tharum arbitri filio suo Constantino, cum hanc Christianam fecisset, matrimonio sociavit, nominans eam Heirenen. quae cum sacras litteras didicisset, pietati dans operam claruit, hos impietatis redarguens. Mauhias vero filius Hisami aciem contra Romaniam direxit, et veniens usque in Paphlagoniam praeda cum multa rediit, ast imperator contra papam a t que recessum Romae ac Italiae saeviebat, constructumque stolum magnum direxit adversus eos, Manen praetorem C i byraeotensium caput in eis constituens. tunc impugnator dei peramplius saeviens, c u m Arabico sensu teneretur, tributa capitalia tertiae parti Siciliae seu Calabriae populi superim posuit. ea vero quae dicuntur patrimonia sanctorum prin cipum apostolorum, quae ab olim ecclesiis auri dimidium et tria conferebant talenta , publicae rationi exolvi praecepit, considerare etiam atque describere natos mares iubens, ut Pharao quondam eos qui erant ex Hebraeis; quod nec ipsi magistri eius Arabes in Christianos, qui in eois sunt oris, fecisse noscuntur. Anno imperii Leonis 17 facta est mortalitas in Syria, multique perierunt. Auno imperii Leonis 18 Zacharias Romae praesul habe tur; eodemque anno Theodorus Mansur in exilium missus est apud climata elemi, et factum est signum in caelo igneum resplendens, et Mauhias Asiam depopulatus est. Anno imperii Leonis 19 movit exercitum Sulebiman filius Hisam adversus Armeniorum regionem, et nihil profecit. Anno imperii Leonis 21 Sulchiman multis in captivita tem ex Asia ductis, quendam quoque Pergamenum pariter tota Italia ab illius imperio recedere faciens, insaniens ergo tyrannus contra venerabiles imagines persecutionem extendit. porro multi clerici et monachi et religiosi laici pro recto periclitati sunt verbo. p.631 p.632 3 EX THEOPHANE. 217 Anno imperii Leonis 22 movet exercitum Sulehimanp.633 contra Romaniam, et depopulatus est castrum quod dicitur Siderum , et Eustachium filium Mariani patricii captivum duxit. Anno imperiiLeonis 23,mense Maio,indictionis8,movit exercitumSulehimancontraRomaniam cum nonaginta milibus et magistratibus quattuor,quorum Gamer dux erat insidians in denis milibus latrunculis Asianae terrae partibus, cuius socii erant MelichetBatalcumvigintimilibusequitumcircaAchro hinu.n debacchantes, et post hos Sulehiman in sexaginta mili bus circa Cappadocum Tyanim progressus , quorum alii per Asiam et Cappadociam multo excidio virorum ac mulierum atque iumentorum perpetrato illaesi reversi sunt. hi vero qui cum Melich et Batal apud Chrahimon erant, expugnati a Leone seu Constantino superati sunt; et plures ex his armis ipsis cum duobus principibus perierunt, octingenti vero p u gnatores, qui ex illis ad sex milia institerant, Synadem c o n fugiunt, et salvi remanentes Sulehiman sociati sunt, et in Syriam repedarunt inglorii. eodem etiam anno et in Africa multi ab eis perditioni cum praetore Damasceno nominep.634 patuerunt. Anno imperii Leonis, nequissimi Syri , 24 incensi sunt fori apud Damascum ab Hieracensibus, qui patibulo sunt affixi. eodemque anno terrae motus factus est magnus atque terribilis Constantinopoli,septimo kal.Novembrias indictionis nonae,feria quarta,hora octava, et corruerunt ecclesiae atque monasteria, populusque multus extinctus est. cecidit autem et simulacrum, quod stabat super Atali portam, magni Constan tini, una cum ipso Atalo, et titulus Arcadii, qui supra X e rolophi columnam stabat, et simulacrum maioris Theodosii, quod supra portam auream videbatur, necnon et terreni u r bis muri, et civitates ac villae in Thrace, et Nicomedia in Bithynia et Praenetus et Nicaea , in qua una salva remansit ecclesia. fugit autem et mare terminos suos in quibusdam locis, et perduravit terrae motus mensibus duodecim . ast imperator allocutus est populum dicens "vos non valetis a e dificare muros , sed nos praecipimus administratoribus, etp.635 ipsi exigent in regulam per singulos aureos n u m m u m argen teum unum." quoimperiumacceptoaedificavitmuros,et duxit captivum, qui dicebat se Tiberium filiam esse Iusti niani. hunc Hison in honorem filii sui atque in imperato rum terrorem cum imperatorio ac decenti honore militiis que ac bandis et sceptris in Hierusalem mittit, et totam S y riam circumduci cum multo iubet honore ad visionem cun ctorum. 1 218 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ita facta est consuetudo dandi binas siliquas administratori bus, cum annus esset a conditione quidem mundi iuxtaR o manos abAdam 6248,secundum Aegyptios vero seu Alexan drinos 6232, a Philippo secundum Macedones 1063. regna vit enim Leo ab octavo kal. Apriliarum decimae quintae indictionis usque ad decimum quartum kal. Iulias nonae i n dictionis, cum regnasset annis 24, mensibus 2 , diebus 25. similiter Constantinus filius eius, imperii et impietatis ipsius successor , ab eodem decimo quarto kal. Julias nonae indi ctionis usque ad decimum octavum kal. Octobrias decimae quartae indictionis, cum regnasset et ipse annis 34, mensibus 3, diebus 2. Taliter ergo ut praediximus , eodem anno nonae indi ctionis mortuus est Leo una cum animae simul et corporis morte, et imperat Constantinus filius eius. et quidem q u a e cunque sub Leone impio Christianis evenerunt, sive circa fidem orthodoxam , sive super civilibus dispositionibus, sive p.636 super turpis lucri quaestu et avaritia per Siciliam Calabriam etCretam adinventa pariter et imposita,sive in Italiae apo stasia propter huius cacodoxiam, sive in fame ac pestilentia gentiumque pressuris, ut particularia taceam, in praecedenti bus ostenduntur capitulis. dignum autem est de cetero et impii filii eius, tanquam deo, qui omnia perspicit, contem plante, veraciter et non superflue ad utilitatem posteris, et miseris, qui nunc in cacodoxia illius decipiuntur, ludibria exequi, quae ab hac 10 indictione ipsius imperii anni primi usque ad14 indictionem mortis illiusimpie gessit. hic enim perniciosissimus et agrestis ferus, et tyrannice nec legitime abusus imperio , primo quidem a deo et intemerata matre ipsius ac omnibus sanctisabscedit,magicis maleficiis et luxu riis cruentisque sacrificiis et caballinis stercoribus atque l o tio delectatus, mollitiebus quoque ac daemonum invocatio p.637nibus gaudens, atque omnibus animas corrumpentibus adin ventionibus a tenera aetate convivens. quia vero paternum principatum cum malitia suscepit, non modicam in brevi tempore demonstrat nequitiam, ita ut ab omnibus ob i m p u dentiam confestim odio haberetur , et Artahuasdo curopalati et comiti Obsequii,qui Anuam sororem eius uxorem duxe rat, vis pro capessendo imperio imponeretur. eodem q u o que anno Hisam interfecit Christianos captivos in omni ci vitate, inter quos et Eustachius filius Mariani patricii martyr verus ostensus est in Carram Mesopotamiae, ubi et reliquiae ◄ ipsius sanitates per dei gratiam operantur, et multi alii per sanguinem consummati sunt. Mundi anno 6233, divinae incarnationis anno 733, C o n 1 EX THEOPHANE. 219 stantinus,persecutor legum a patribus traditarum,imperatp.638 divinis iudiciis et multitudine culparum exigente nostrarum. quicum quintokal.IuliasadpartesegressusObsiciiadver sus Arabes esset,venitad civitatem quae dicitur Craso.cum autem praedictus Artahuasdus Dorilaci cum Obsiaco populo esset, suspiciebantur ad invicem. mittens autem Constantinus ad e u m petebat sibi dirigi filios eius, quos quasi desiderabat utpote nepotes suos videre. intentio autem eius erat compre hendendi eos et retrudendi. at ille cum intellexisset fraudem, immensurabilem malitiam eius sciens , sui desperationem i n currit, populumque alloquens et persuadens impetu adver sus illum cum omni multitudine properavit. et Beser qui dem patricium, qui sensus erat Saracenorum sectator quique praecesserat, romphaeis interfecerunt. at vero Constantinus misere equo forte strato reperto, cum ascendisset in eum, fugiens venit Amorium. et cum ad Orientalium thema, cuius praetor tunc Lancinus erat , cucurrisset, circumvenitur ab illis, quos magnis sublevans pollicitationibus ad Sisinnatium mittit confestim, qui tunc praetor erat Thracensium thematis, et persuadet illis auxiliari sibi. hinc ergo atrocissimae pugnac et conflictus subditis generantur , c u m imperator appellare- p.639 tur uterque. praeterea scribit Artahuasdus ad Theophanem patricium et magistrum , qui ex persona principis in urbe remanserat , per Athanasium silentiarium, quae gesta sunt. qui cum Artahuasdo faveret, coacervato populo apud cate chumenia magnae ecclesiae, et per litteras et per iam dictum Athanasium persuasit omnibus credere quod imperator m o r tuus fuerit, Artahuasdus autem a thematibus pronuntiatus sit imperator. tunc omnis populus c u m Anastasio falsi n o minis patriarcha anathemati et detestationi submiserunt C o n stantinum ut arrogantem et adversarium dei, atque ipsius caedem amplectabiliter admiserunt tanquam a malo maximo liberati: Artahuasdum vero imperatorem praedicaverunt ut orthodoxum et divinorum dogmatum propugnatorem. ergo Monotes mittit in partes Thracenses ad Nicephorum filium suum, praetorem Thracensium, quo ad custodiam u r bis minaret illic exercitum constitutum. obseratis ergo p o r tis murorum et vigiliis positis, filios Constantini comprehen sos caesos ac tonsos in custodia posuit. cum autem Arta huasdus cum Obsequiis esseturbem ingressus,pervenit et Constantinus Chrysopolim cum duobus thematibus,Thracen-p.640 sium scilicet et Orientalium ; et c u m nihil agere valuisset, reversus apud Amorium hiemavit. Artahuasdus autem per totam urbem sacras erexit imagines. interea barbari sen tientes horum invicem iurgium , multara praedam in R o m a mox niam perpetrarunt, hos Sulehiman praetore ducente. porro Anastasius pseudopatriarcha tenens honoranda et vivifica li gna, iuravit populo dicens "per eum qui in ipsis affixus est, sic mihi dixit Constantinus imperator asseverans, ne aestimes filium dei esse eum quem peperit Maria quique dicitur Chri stus, sed puruin hominem. Maria enim eum peperit sicut me peperit mater mea Maria." et tunc omnis populus m a ledixit ei. que discurrit sine prohibitione huiusmodi fieri. Eodem anno obtinuit Vhalid filius Hisan Arabum prin cipatum, ad quem Constantinus quidem Andream spatharium, Artahuasdus autem Gregorium logothetam transmiserunt, auxilium quaerentes utrique. porro pluviae defectus et ter rae motus per loca facti sunt, ita ut montes unirentur ad invicem per eremum Sabbae et castella sub terram immer gerentur absorpta. cum tota civitate a monothelitarum cacodoxia rediit ad o r thodoxiam, cum tenuisset a Cyro, qui sub Heraclio Alexan driae patriarcha fuit. porro exercitum movit Gamer cum Arabum multitudine contra Romaniam , et multis in captivi tatem abductis reversus est, et apparuit signum in caelo ad aquilonem mense Iunio. Vhalid autem Petrum sanctissimum metropolitam Damasci lingua mutilari praecepit tanquam a r guentem palam Arabum et Manichaeorum cognationem, et exulem penes felicem Arabiam fecit, ubi et moritur pro Christo martyrio percepto, cum expressius divinas missas pronuntiasset, sicut huius rei narratores aiunt, qui se propriis p.642auditibussuper hoc satisfactos esse fatentur. huius aemulator et aequivocus Petrus apud Maiumam eisdem temporibus osten sus est pro Christo martyr ultroneus, languore siquidem d e tentusprimoresArabumadvocavit,utpoteassuefactossibicum chartularius esset et publica tributa facta ratione conferret, et ait ad illos "mercedem quidem pro mei visitatione a deo 220 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6234, divinae incarnationis anno 734, anno vero imperii Constantini secundo, qui Romanorum imperium tenuit, mortuus est Hisam Arabum dux. hic sanctissima A n tiochena ecclesia per annos quadraginta viduata manente, prohibentibus fieri patriarcham Arabibus , in eadem habens quendam amantissimum monachum Syrum nomine Stepha num, agrestiorem quidem sed religiosum, iubet in Oriente positis Christianis , si vellent permitti sibi patriarcham h a bere, eligerent Stephanum ; qui divinitus hoc fieri arbitran p.641 tes consecrant eum in sede Theupoleos, et ex tunc huc u s Eodem vero anno Cosmas Alexandriae patriarcha una recipiatis, licet infideles amici sitis: testamenti vero mei testes vosessevolo,cumsittale. omnisquinoncreditinpatrem et filium et spiritum sanctum, consubstantialem et divinam in monade trinitatem, mortuus est anima , et aeterno dignus est tormento. talis est etMaumed pseudopropheta vester et Antichristi praecursor. discedite ergo, si mihi creditis testanti vobis hodie caelum et terram, ab illius fabulatione : consulo enim vobis, ne cruciemini simul cum illo." cum autem haec et his plura cum eis de deo ratiocinatus dissereret, audien tes illi stupore seu vesania detenti longanimiter visi sunt cum autem ex infirmitate convaluisset,maiori coepitvoce clamarep.643 "anathema Maumed et fabuloso scripto eius, et cunctis qui credunt ei." tunc per gladium animadversionem perpessus martyr ostensus est. hunc declamationibus sermonum h o n o ravit sanctus pater noster Ioannes, qui bene cognominatus est Chrysorroas propter auream et fulgidam sancti spiritus gratiam, quae in ipso tam in verbo quam in vitae actu ef floruit. quem videlicet Constantinus impius imperator an nuo propter eminentem orthodoxiam eius anathemati sub mittebat,etproMansur,quod estavitumnomen eiusquod que redemptus interpretatur sensu Iudaico, novum ecclesiae magistrum Manzeron mutato nomine vocitabat. Eodem quoque anno Vhalid Cyprios in Syriam transtu lit, Artahuasdus autem Nicetam filium monostrategum p r o motum ad thema direxit Armeniacorum,porro Nicephorum aeque filium suum coronavit per Anastasium patriarcham. mense vero Maio cum Artahuasdus ad partes Obsicii egres sus fuisset et milites elegisset, totam Asiam cepit, depopu lans eam. quo Constantinus comperto motus est contra ipsum. cum vero ad eum in partes Sardeorum a Celbiano redeuntem venisset et cum illo bellum iniisset, vertit eum ac insequitur usque Cyzicum. at ille cum Cyzicum pervenisset, dromonem ingressus in civitate salvatur. praeterea mense Augusto eiusdem undecimae indictionis Nicetas monostrate gus filius Artahuasdi , cum intulisset Constantino apud Mo- p.644 drinem et Cisseum bellum, terga vertens aufugit. et quidem patricium Teridatem Armenium, militem fortissimum et con sobrinum Artahuasdi, cum aliis multis electis principibus in terfecit: utriusque vero partis casus haud modicus factus est, Armeniorum scilicetetArmeniacorumimpugnantium adversus Orientales atque Thracesios, Constantini propugnatores. c e terum antiquus hostis diabolus contra Christianos tempori bus istis talem excitavit saevitiam et mactationem alternam, ferre, ex languore hunc praeter sensum esse putantes. ut filii etiam contra parentes et fratres contra fratres c o m EX THEOPHANE. 221 222 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA moverentur, non parcentes ad caedem, et immisericorditer alternae stationes ac domus incenderentur. Inter *) haec autem et huiusmodi Stephanus papa R o manus multa mala ab Austulpho rege Longobardorum p e r pessus ad Francos confugit sub Pipino , qui maior domus erat et primas in omnium dispositione rerum Francorum gentis, quibus videlicet olim moris erat dominum , id est regem suum, secundum genus principari, et nil agere vel disponere quam irrationabiliter edere et bibere,domique m o rari,etkalendisMaiipraesiderecoram totagente,etsalutare illos et salutari ab illis, et obsequia solita impensa percipere, et illis dona rependere, et sic secum usque ad alium Maium habitare, habere autem maiorem domus consilio suo et g e n tis omnia ordinantem negotia: dicebantur enim ex genere illo descendentes cristatae, quod interpretatur trichorachati : pilos enim habebant natos in spina veluti porci. praedictus itaquepapa Stephanus vipressusetcrudelitateAstulphicoa ctus, simul etiam ab ipso adhortatus ire in Franciam et fa cere quodcumque posset, veniens Pipinum provehit, virum in omnibus probatissimum, qui praeerat tunc quoque rebus post regem et debellaverat Arabes , qui ab Africa in Hispa niam transmeaverant, quique tenuerunt asque nunc eandem Hispaniam, et probaverant praeliari nihilominus contra F r a n COS. quibus e contra idem Pipinus cum multitudine resi stens,occidit quendam etiam principem eorum : Abderachman enim filius Mahuhi principatum huius tenebat gentis. inter fecit autem simul et multitudinem hand facile numerabilem iuxta Rhodanum fluvium, et admirationi habetur, et amatur a gente, non solum propter hoc sed et propter alia praeci pua gesta, et praeficitur genti non ignobiliter primus, sol vente scilicet eum a periurio in regem commisso eodem Ste phano ; qui et attondit decessorem eius regem, et in m o n a sterio cum honore et requie circumscripsit. hic Pipinus duos filios habuit, Carolum scilicet et Carolomannum fra trem eius. Mundi anno 6235 , divinae incarnationis anno 735, anno vero imperii Constantini tertio Stephanus Antiochenus h a b e tur antistes. apparait autem signum ad aquilonem,et cinis descendit per loca , factusque est terrae motus in Caspiis portis. occisus etiam est Vhalid ab Arabibus , qui praefuit anno uno , tenetque principatum Hizid Lipsos. is pecuniis multis erogatis obtinuit Damascum , et dextras accepit ut *) Quae de Pipino hic narrantur, non exstant apud Theophanem, sed apud Cedrenum p. 453. FABR. EX THEOPHANE. 223 principaretur. porro Constantinus Septembrio mense duo- p.645 decimae indictionis descendens ad partesChalcedonis remea vit ad Thracoas partes, cum Sisinnius praetor Thracesiorum antea per Abydum remeasset terrenumque murum urbis o b sideret. at vero veniens imperator ad Charsii portam discur rit usque ad auream portam , semet ipsum turbis ostentans, et iterum reversus castra metatus est apud S. M a m a m . cives autem angustari coeperunt annonis deficientibus. quocirca misso Athanasio a secretis et Artahuasdo domestico suo ad d e ferendos sumptus in scaphis, invenit hos classis Cibyraeotensium et classisAbydi, et hos comprehensos ad imperatorem duxit, qui frumentum quidem populis suis donavit, Athanasium a u tem et Artahuasdum oculis confestim privavit. post haec vero probavit Artahuasdus a terra portas aperire et p r a e lium cum Constantino inire. verum facta congressione fu gati sunt milites Artahuasdi, et multi mortui sunt, inter quos et Monutes. constructis autem Artahuasdus dieribus cacabo ferentibus ignem, misit ad S. M a m a m nonnullos contra clas sem Cibyraeotensium. cum autem venisset ad S. Mamam, exeuntes Cibyraeotenses pepulerunt illos. facta est autem in urbe valida fames, ita ut venundaretur modius ordei d u o decim numismatibus, leguminis vero quindecim, milii ac lu pini numismatibus octo, olei autem librae quinque numi smate uno, sextarius vini dimidio. cumque populus necare- tur, coactus est Artahuasdus dimittere illos e civitate foras exeundi. verum observatis faciebus quosdam eorum prohi bebat. unde quidam eorum emundaverunt vultus suos, et muliebri circumamicti sunt veste : ast alii monachico schemate atque cilicino vestimento contegebantur, et ita latere poterant et exire. Nicetas autem monostrategus coacervato populo suo a Modrina disperso venit usque Chrysopolim ; et cum reverte retur , transmeans imperator persecutus est post terga ipso rum. et cum venisset ad eum apud Nicomediam, manu cepit eum cum curatore, qui fuerat dudum Marcelliorum episco pus ; quem et decollari continuo iussit: monostrategum vero vinctum patri per m u r u m monstrabat. porro quarto nonas Novembrias repente praeliatus post meridiem per terrenum murum urbem captavit. at vero Artahuasdus una cum B a gatangio patricio ingressus navim ad praesens exiisse visus est in Obsiciis, et abiens ad castrum Puzanae semet inclusit. p.647 quibus imperator manu captis Artahuasdum cum duobus filiis suis privavit oculis, Bagatangim autem in vivario de-p.648 collavit, et huius caput in Milio suspendit diebus tribus. post triginta vero annos mali m e m o r et immisericors imperator praecepit huius uxorem in monasterium Choras pergere (illic enim sepultus erat) et huius ossa effodere et in pallio suo portare atque in sepulcra, quae dicuntur Pelagii, ́una cum Biothanatis iacere. o inhumanitatem. multos autem et alios ex primoribus, qui auxiliati fuerant Artahuasdo, peremit, i n numerabilesque oculis et alios manibus seu pedibus ablatis debilitavit. praecepit autem externis militibus , qui secum ingressi sunt, introire domos et rapere familiares civium res. multa quoque et alia, quin et innumera mala urbi monstra vit. cumque hippodromium celebraret, introduxit Artahuas dum una cum filiis eius et amicis ligatum per Dihippium in circum, simul c u m Anastasio falsi nominis patriarcha, p e r cusso publice et in asino verso vultu sedente, quos omnes per Dihippium intromissos incircum pompavit. verum A n a stasium utpote consentaneum suum in throno sacerdotii rur sus locavit, deterrens et servituti subiiciens. Sisinnium vero patricium et praetorem Thracesiorum,qui multum cum eo p.649cucurrerat et pro ipso certaverat eiusque consobrinus esse noscebatur, post 40 dies caecavit, dei nimirum iudicio. qui enim auxiliaturimpio,incidetinmanuseius,secundum quod scriptum est. Mundi anno 6236, divinae incarnationis anno 736,anno vero imperii Constantini quarto Theophylactus Antiochenus habetur antistes, qui ecclesiae septem praefuit annis. M u ruhaque dux Arabum noscitur, qui principatus est eis annis hoc quoque anno cometes magnus in Syria visus est, etseditionemconcitavitThebit contraMaruham,etDachata Raritensium, quos Marucha captos occidit in terminis H e m e sae cum multitudine bellatorum, id est milium decem. dem etiam anno prece ChristianorumOrientis permisit con secrari Theophylactum presbyterum Hedessinum patriarcham Antiochiae, Stephano dormiente, et hunc litteris catholicis honorari praecepit ab Arabibus : donis enim erat spirituali bus adornatus, et maxime pudicitia. apud Etzi autem c e n tum et vicenos Chalbenos inligno suspendit. porro Habas, qui multum Christianorum sanguinem fudit et multa d e p o cum pulatus et depraedatus est loca , occidit in carcere. enim quidamn aMaruham ad hoc missus essetAethiops, venit, et impleto sacco viva calce introivitad eum,follequead totum p.650caput et nares eius imposito suffocavit illum,iustam adinve niens maleficio Habae poenam : magicis enim deceptionibus ac daemonum invocationibus multa contra Christianos f a bricatus est mala. hic etiam sanguini communicavit Vhalid. Anno imperii Constantini quinto Sulehiman coacervatis militiis rursus in Maruham bellum aggreditur, et amissis 224 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA sex. eo populi septem milibus superatur, et fugax penes Palmyram salvatur, et deinceps in Perside. seditionem quoque conci taverunt Metsini et Heliopolitae ac Damasceni civitates M a ruham obserantes,quifiliosuoquidemcontraDachaccum virtute misso,ipse venit Emesam,quam in quattuor mensi bus cepit. Dachac autem a Perside cum plurimo potentatu veniebat. at vero Maruham aggressus eum in Mesopotamia cum multos collegarum interfecisset, hunc comprehensum interfecit. Mundi auno 6238, divinae incarnationis anno 738, anno vero imperii Constantini sexto factus est terrae motus m a gnus in Palaestina et circa Iordanem et totam Syriam mense Ianuario, hora quarta, et multa milia, quin et innumerabilia mortua sunt, ecclesiaeque ac monasteria corruerunt, et m a xime penes eremum sanctae civitatis. EX THEOPHANE. 225 In his Constantinus Germaniciam cepit, aciem dirigens contra Syriam et Dulechiam, aditu reperto propter Arabum mutuam pugnam, verbo sane Arabes inermes dimittens, qui erant in ipsis. assumpsit autem et cognatos suos ex mater na linea descendentes, et Byzantii collocavit una cum multis Syris monophysitis haereticis , ex quibus plures in Thrace usque nunc habitant et iuxta Petrum Cnaphea trinitatem in trisagio crucifigunt. porro a quarto idusAugustas usque ad p.651 octavum kalendas Septembris tenebrae factae sunt nebulosae. tunc Meruham victor Emesea capta interfecit omnes cogna tos et libertos Hisam, expugnatque muros Heliopoleos et Damasci et Hierosolymorum , trucidans multos potentes et detruncans residuos. Eodem vero anno pestilens mors a Sicilia et Calabria incipiens, veluti quidam ignis depascens, ad Monobasiam Hel ladem atque interiacentes insulas venit per totam decimam quartam indictionem, flagellans ipsum Constantinum, et c o hibens ab insania, qua adversus sanctas ecclesias et venera biles imagines irritabatur. verum ille, ut Pharao quondam,p.652 incorrectus permansit. sane pestilentia haec bubonis discur rens decima quinta indictione regiam pervenit ad urbem. coeperunt autem subito invisibiliter fieri, tam in hominum vestimentis et in sacratis ecclesiarum indumentis quam et in velis, cruciculae plurimae veluti ex oleo designatae. facta est ergo hinc tristitia et defectio animi multa propter d u bium huiuscemodi signi. venit nihilominus et divinitus i n dignatio, dissipans incessanter non solum urbis cives sed et in omnibus suburbanis eius degentes. factae enim sunt et fantasiae in multos hominum, qui in ecstasi facti existima 15 Theophanes II. 220 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA bant se cum peregrinis quibusdam, ut putabant, et trucibus faciebus comitari , et eos qui in itinere sibi obvii fiebant se quasi amicos salutare ac colloqui. notatis vero his quae dicebantur ab eis, haec postea referebant. contemplabantur autem eosdem et domos ingredi, et alios quidem ex domo egredi, porro alios vulnerare. contigit autem et eorum quae dicta sunt ab eis, plurima ut viderant fieri. praeterea v e r nali tempore primae indictionis magis extensa est. aestivo autem prorsus incendit,ita ut integrae quoque domus peni 653 tus clauderentur , nec essent qui deberent mortuos sepelire. ex necessitate itaque multa excogitatum est quo super ani malia tabulae sternerentur, et ita super has impositi mortui deferrentur. pari modo et in plaustris alii suprapositi aliis asportabantur. cum autem repleta fuissent universa, tam scilicet urbana quam suburbana , monumenta , et cisternae quoque sine aqua et lacus et plurimae vineae, necnon et interiores horti, qui intra veteres muros erant, ad huius modi capessendam sepulturam effossi sunt, et ita vix omnia haec ad tantam necessitatem sufficere valuerunt. omni a u tem domo tali calamitate corrupta propter depositionem, quae impie facta est ab imperantibus in sacras imagines, confestim nimirum Agarenorum classis ab Alexandria venit in Cyprum , ubi erat et Romaicus stolus. at vero praetor Cibyracotorum irruens in eos extemplo in portu Ceramea, et retenta portus fauce, cum essent triginta dromones, tres solos exiliisse fatentur. Mundi anno 6239, divinae incarnationis anno 739, anno vero imperii Constantini septimo, occiditur Gregorius ab Arirutensibus, et evicit Maruham, ut praetuli. Anno imperii Constantini octavo motus est in exteriori bus Orientis partibus Persidis populus, qui dicuntur C h o r o sanitae Maurophori , contra Maruham et omnem cognatio nem eius, qui principati sunt ab ipso Maumed pseudopro pheta usque ad eundem Maruham, id est contra eos qui d i cuntur filii Humaia. his enim post interemptionem Vhalid debellantibus et constringentibus invicem, hi qui dicebantur filii Echim et Halim, cognati et ipsi pseudoprophetae, sed absconditi atque fugaces existentes in minori Arabia, congre gati, tenente in eis primatum Abrahim, mittunt libertum suum quendam, Amuslim dictum, in Chorosam ad quosdam ibidem praeminentes, contra Muruham sibi suffragari peten tes, qui collecti apud Caccaban quendam conciliantur, et concitant servos in dominos proprios , et occidunt multos nocte una, quorum armis equis et pecuniis locupletati facti p. p.654 EX THEOPHANE. 227 sunt potentiores. dividuntur autem in tribus duas, Chaisi-p.655 nos scilicet etHiamanitas. quorum potentioresintucnsAbu muslim esse Hiamanitas, concitat contra Chaisinos, et inter fectis eis venit in Persidem cum Caccaban, et expugnans Hibindabarem capit cum victoria cunctos, virorum scilicet ferme centum milia. et veniens ad Hibinubera hostiliter cum ducentis milibus proficiscentem , sed et illum dissolvit, v e niensque ad Maruham apud Zabari fluvium habentem tre centa milia, debellat eum et multitudinem infinitam occidit eratque visu mirabile, cum secundum scripturam tunc unus persequeretur mille, et duo transmoverent dena milia. quos cum ita potentialiter vincentes Maruham intui tus extitisset, adit Carran , et c u m fluvium transmeasset, i n cidit pontem ex navibus factum , et assumptis secum omni bus pecuniis ac domo sua, cum quattuor milibus viris ver naculis suis fuga lapsus est in Aegyptum. Anno imperii Constantini 9 persecutionem patitur M a ruham a Maurophoriis , et comprehensus ab eis occiditur, bello gesto gravissimo. praeerat autem eis Salich filius H a lim, qui unus ex praclatis profugis erat, qui et destinaverat Bumuslim. reliqui vero congregati contra Samariam etTra- p.656 chonitidem regionem sorte principatum distribuerunt , A b u lalas scilicet, et post illum fratres eius Abdela, et post hunc Iliseidin Musae. et Syriae quidem summam praeturam ta xaverunt Abdelam tenere filium Halim, fratrem vero Salim, ipsum autem Salim Aegypto praeesse. porro Abdelam fra trem Abulabas ab illo habere sortem principatus super M e sopotamiam statuerunt. ipse sane Abulabas, qui et omnium primas habebatur, in Perside sedit, translato quoque princi patu sub se Persarum , qui ei auxiliati fuerant a Damasco. hi vero qui salvati fuerant, tam videlicet filii quam cognati Maruham, venientes ab Aegypto in Africam, indeque trans meantes fretum angusti maris ad Oceanum positi,quod dicitur Septe quodque diffinit inter Libyam et Europam, Europae Hispaniam habitarunt usque ad praesens tempus , habentes quosdam qui ibidem habitantes antea noscebantur, a Mauhia illuc traiecti navigio, c u m essent eius cognati et ipsius religio nis. perduravit autem excidium sub Mauhia sex annis, quo diruti sunt omnium illustrium civitatum in Syria usque adp.657 Antiochiam muri , eo quod hanc in refugium habere medi tarentur , innumerique Arabum ab eo perierunt. oppido enim erat circumspectus circa civilia. erat autem automa tistarum, id est Epicureorum, haereseos, ex gentibus qui h a bitabant Carran impietatem assumens. porro octavo kalen darum Februariarum eiusdem tertiae indictionis natus est 228 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA imperatori Constantino filius, quem noininavit Leonem , ex chagani Chazariae filia, Anno vero eodem factus est terrae motus in Syria, et ingens ac terribilis casus , unde civitatum aliae quidem p e autem a montanis ad subiecta campestria cum muris et habitationi bus suis integrae migraverunt et salvae quasi ad miliaria sex vel etiam modicum quid ultra. denique asseveraverunt hi qui propriis visibus terram Mesopotamiae contemplati sunt,inlongitudinem diruptam fuisseadmiliariaduo,etex profundo eius ascendisse aliam terram nimis albam et areno sam,de cuiusmedioascendit,utaiunt,animalmulinumin contaminatum, loquens humana voce, et praenuntians gentis incursionem ab eremo adversus Arabes. quod et factum est. p.658praeterea sequenti anno quartae indictionis, solemnitate sanctae pentecostes , coronavit Constantinus imperator L e o nem filium suum imperatorem per Anastasium patriarcham Mundi anno 6242, divinae incarnationis anno 742, anno vero imperii Constantini 10 Muhamed fit Arabum dux, qui eis quinque praefuit annis. eodem quoque anno simultates Chalcidenses adversus Maurophoros Persas concitaverunt, et interempta sunt ex eis in montanis Hemessae per illos quattuor milia. id ipsum vero factum est et per Arabiam in Chaisi nos ab eisdem Persis. cum autem caput Maruham myrrha conditum fuisset allatum, plures a simultatibus cessaverunt. Anno imperii sui 11 Constantinus Theodosiopolim et Melitenem cepit, et captivos duxit Armenios. Theodorus quoque filius vicarii minoris Arabiae oriundus, obeunte san ctissimo Theophylacto Antiochiae patriarcha praeficitur, qui sex praefuit anuis ecclesiae. existens. nitus exterminatae sunt , aliae vero mediocriter, alia Eodem quoque anno et Constantinus impius contra p .659 consentaneum suum. Anno imperii sui 12 Constantinus impius imperator,elatus sensu, multa contra ecclesiam et orthodoxam fidem meditans, et silentia per singulos dies faciens, populum ad sensum suum inflexit infeliciter consectandum , praevius futurae impietatis Anno imperii Constantini 13 Anastasius scelestus , qui ecclesiae throno Constantinopolitanae praefuit, mortuus est corpore simul et anima , miserabili passione quae dicitur chordapsos fatigatus,cum stercus per os evomuisset,dignam exolvens vindictam, pro audacia scilicet, quam contra deum contraque magistrum suum exhibuit. sanctas et venerabiles imagines concilium iniquum 338 epi scoporum congregavit in palatio Hieriae, quorum primus erat Ephesinus filius Apsimari et Pastillas Pergensis , qui apud se quae sibi visa sunt dogmatizarunt, nullo praesente ex catholicis sedibus, Romana scilicet et Antiochena, Alexan drina sive Hierosolymitana. a quarto idus Februarias inci pientes perduraverunt usque ad sextum idus Augustas eiusdem septimae indictionis. qui c u m in Blachernas dei genitricis h o stes convenissent , ascendit Constantinus imperator in a m b o nem , tenens Constantinum monachum, qui fuit Sylaei epi-p.660 scopus. cum orasset, voce magna pronuntiavit dicens "C o n stantino universali patriarchae multos annos." et dein ascen dit imperator cum Constantino scelerato praesule et reliquis episcopis forum, et exclamaverunt divulgantes suam cacodo xam haeresim in conspectu totius plebis, anathematizantes Germanum sanctissimum et Gregorium Cyprium et Ioannem Chrysorroam Damascenum, nepotem Mansur, viros sanctos et reverendos magistros. Mundi anno 6246, divinae incarnationis anno 746, anno vero imperii Constantini 14, Constantinus Constantinopolita nus habetur antistes, qui 12 ecclesiae praefuit annis. hoc quoque anno Maumed, qui et Abulabas, mortuus est, cum 5 praefuisset annis. eratque Abdelas frater eius in Machia loco blasphemiae ipsorum. scribit ergo Abumuslim, qui erat in Perside, conservandum sibi locum principatus, sicut sibi sorte fuerat deputatus. qui cum didicisset Abdelam filium Halim,fratremveroSalim,summum praetoremSyriae,prin cipatum sibi affectantem, et veniendum ad obtinendam P e r sidem , adversantemque Persis , et faventem his qui erant Syriae quique auxiliabantur ei, concitatis exercitibus suis a g greditur eum apud Nitzibin, et victo eo Abumuslim multosp.661 peremit: erant enim plures ex his Sclavi et Antiocheni. ast Abdelas solus salvus remanens post paucos dies petiit verbum accipere ab altero Abdela, fratre Maumed,veniente in Per sidem studio multo a Macha, quo in domuncula putrefacta retruso effodi fundamenta praecipiens hunc clam interfecit. porro Abumuslim furientem adversus Arabes Syriae pro eo quod in Maurophoros insurrexerint et multos in Palaestina et Emesa et maritima ceperint, atque in eos irruere medi tantem cohibuit cum exercitibus. at ille iratus Abdelae ad interioremPersidem cum multitudine properavit.quem cum vehementer ille metueret, accersit eum suasoriis verbis et precibus, atque ipsis execrabilibus principis eorum symbolis destinatis , virga videlicet atque sandaliis pseudoprophetae Maumed, expetens ut ad se via unius diei diverteretur, qua EX THEOPHANE 229 230 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA tinus ei decentes gratiarum actiones deferret. at ille d e c e ptusvenitcum centummilibusequitum,unitusqueilliocci p.662 ditur ab co manibus propriis , sicque principatus Abdelae confertur, qui 21 Arabibus praefuit annis. Anno imperii Constantini 15 Paulus Romanae sedis prae sul habetur. Nicetas Heliopoleos anathematizatus est a tota ecclesia. imperator autem Constantinus Syros et Armenios, quos a Theodosiopoli et Melitana duxerat, in Thracem e m i gravit, ex quibus etiam Paulicianorum est haeresis dilatata. similiter et in urbe paucis prae mortalitate factis habitato \ ribus cius, duxit una cum familiis, tam ex insulis et Hellade quam ex inferioribus partibus , sicque urbem habitare fecit, quam et condensam reddidit. Eodem quoque anno quaesiere Vulgares pacta propter castra quae constructa fuerant. ast imperatore apocrisiarium eorum dehonestante exierunt hostiliter, et usque ad longum murum venerunt, et multo excidio perpetrato illaesi re versi sunt, Anno imperii Constantini 16 terrae motus haud modi p.663cus factus est in Palaestina et Syria septimo idus Martias; et exul factus est Theodorus Antiochiae patriarcha, invidia derogatus ) Arabum , quod crebro imperatori Constantino causas corum per litteras indicaret. et de cetero Salim hunc exulem fecit, mittens cum in Mohabitidem regionem, patriam suam. praecepitque idem Alim non construendas novas ec clesias nec crucem videndam, sed neque de fide a Christiano cum Arabibus dogmatizandum. porro exercitum movit idem contra Romaniam cum 80 milibus,et veniens in Cappado ciam audivit Constantinum adversus se venientem arinatum, et territus inefficax repedavit, nihil depopulatus , nisi quod paucis Armeniis ad se confluentibus assumptis reversus est. Anno imperii Constantini 17 Abdelas tributorum ratio nem Christianis ampliavit, adeo ut omnes monachos et in clausos atque cionitas, qui deo bene placere noscebantur, sub tributis redigeret. signavit autem ecclesiarum cimiliarchia, et eduxit Hebraeos ad venundandum illa, et emerunt ea liberti. Anno imperii sui 18 Constantinus Sclavinias penes M a * derogatus]Jihyels.Hist.trip.32:credensderogationibushis. Non,detrahere derogare.Glossae Dosithei magistri:derogat de trahit obloquitur. Goffridus abbas Vindoc. epist. 2 29 : nec p o n tifici sicut Maria Moyși derogarent. FABR. EX THEOPHANE. 231 cedoniam positas captivavit et reliquos subiugavit. eodem vero anno quidam ex Maurophoris Persis,cuin magicae re-p.664 ligionis essent, deceptione detenti diaboli, venundata substan tia sua nudi supra muros ascendentes proiiciebant semet ipsos, ita ut se volare in caelum arbitrarentur; qui nihil ratione dignum sortis illius habentes , artus conterebant ad ima demersi, quorum sexdecim, eos dumtaxat qui in errore praeminebant, Abdelas per Salim interfecit in Beroea et Chalcide. Anno imperii Constantini 19 invidia Christianos prohi buerunt Arabes a publicis chartothesiis ad modicum tempus. sed rursus coacti committunt eis eadem ipsa, eo quod non possint ipsi scribere calculationes , aciesque direxerunt m u l tas, sed et Paulum praetorem Armeniacorum bellum agen tes apud Melam peremerunt cum exercitus multitudine, nec non et 42 insignes viros vinctos duxerunt, et capita multa. imperator autem exercitum movit in Vulgariam, et veniens in Veregaban ad clausuram, obviam ei Vulgares advenerunt et multos exercitus eius trucidaverunt, in quibus et Leonem patricium et praetorem Thracesiorum, et alium Leonem lo gothetam cursus, et populum multum , ac acceperunt arma corum ; et sic inhoneste reversi sunt imperator et sui qui Anno imperii Constantini 20 factus est error paschae,p.665 et orthodoxi quidem in Oriente octavo idus Aprilias pascha celebraverunt, at vero erronei haeretici idus Aprilias. Eodemque anno docites clarissima in Oriente apparuit per 10 dies, et iterum ad Occidentem diebus 21. quidam vero Syrus , Theodorus nomine , Libanites circa regionem Heliopoleos, quae est ad Libanum , adversus Arabes insurre xit, et c u m bellum movisset in eos , ceciderunt ex utrisque multi : novissime vero terga et ipse vertens effugit, et L i b a nitae, qui cum ipso erant, omnes sunt interempti. factae autem sunt et in Africa seditiones et bella, solari eclipsi fa cta18kalendasSeptembrias,feria6,hora10. porroin-p.666 surrexerunt quidam ex Maurophoris apud Dabero, dicentes filium protosymboli deum ut nutritorem suum, et protule remanserunt. Eodem anno translatum est caput S. Ioannis praecurso ris atque baptistae a monasterio Spelaei in templum suum in Emesenensium civitate situm , cum esset illustre; et d e scensus aedificatus est. ubi usque hodie a fidelibus adora tum omni suavitate corporali scilicet ac spirituali honoratur odore , et emanans effundit omnibus sanitates, qui fide fla grantes occurrunt. 232 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA runt dogma huiusmodi, et introierunt Maurophori domum errorissui,etoccideruntclavigerosnomina60. etexierunt quidam in Basrason , et captivaverunt multos , et pecunias numerosas sumpserunt. Eodem quoque anno et Constantinus persecutor A n dream memorabilem monachum , qui dicebatur Calybites, apud Blachernas flagris in Hippodromio S. Mamae peremit, redarguentem impietatem eius, et Valentinianistam ac Iulia num appellantem eum; quem et in rheuma maris iactari praccepit, nisi sorores eius hunc rapientes in emporio L e u cadii sepelissent. Anno imperii Constantini 21 seditionem concitaverunt Cassiotae contra Maurophoros propter mulieres : manserant enim ex eis in domo in qua tres fratres manebant, et v o luerunt uxores eorum in pelagus iacere. surgentes autem tres fratres occiderunt et obruerunt illos, sed et coacervati occiderunt etiam reliquos. et c u m misisset Selichus militias, fraudulenter venere super illos, et comprehensis eis patibulo suspenderunt tres fratres, et multos alios occiderunt. porro festivitate paschali ingressus est ad sanctam collectam in c a tholica ecclesia. cunque metropolitanus episcopus astaret, et exclamaret more solito deo dicens "plebs enim tua et e c clesia tua supplicat te," *) eduxerunt eum et incluserunt in p .667 carcere, et alius complevit sanctam collectam, et factus est timor magnus ; et nisi metropolita moralitate ac humilibus verbis mitigasset eum, malum profecto ingens hora illa c o n summatum fuisset. erat autem hic beatissimus Anastasius. Anno imperii Constantini 22 apparuit docites in Oriente, etinterfectusestfiliusPhatimae. atveroVulgaresinsur gentes occiderunt dominos suos ad se in iram derivatos , et statuerunt virum insensatum nomine Zeletzin, 30 cum esset annorum. multi praeterea Sclavi fugientes ad imperatorem confluxerunt, quos constituit super Artanam. porro 16 k a lendas Iulias exivit imperator in Thracem , misso quoque p.668navigio per Euxinum pontum , usque ad 800 chelandia fe rentia duodenos equos. at vero Żeletzis audita contra se tam per terram quam per mare facta commotione assumpsit in auxilium ex adiacentibus sibi nationibus 20 milia, et his in munitionibus constitutis se cautum et intrepidum reddidit. ast imperator cum venisset, castra metatus est in campo A n chiali; et pridie kal. Iulias primae indictionis , feria quinta, * te] sic Vaticanus. Thuanus autem tibi. utrumque rectum est. vide Priscianum p. 1184 ed. Putsch. FABR. EX THEOPHANE. 233 Zeletzis apparuit cum multitudine gentium veniens,ineun tesque bellum concidunt diutius invicem. verum Zeletzis terga vertens effugit. porro pugna tenuit ab hora quinta usque ad vespertinam , et multitudines Vulgarum numerosae peremptae sunt: multi vero ex eis capti, multique impera tori subditi facti sunt. ast imperator huiuscemodi elatus victoria publicavit hanc coram urbe, cum exercitibus ingres sus armatus et laudibus celeberrimis diffamatus, et xylopan duris constrictos trahens Vulgares captos, quos extra portam auream decollari praecepit a civibus. Zeletzim vero tumul tuantes Vulgares una cum principibus eius interfecerunt, et constituerunt Sabinum generum Comersii, quondam domini sui. qui videlicet Sabinus cum mox ad imperatorem misis set et pacem fieri exquisisset, conventu Vulgares facto re stiterunt robuste Sabino , dicentes ei "Vulgaria per te, utp.669 cernimus , redigetur in servitutem Romanis." factaque si multate fugit Sabinus in castrum Mesembriae et ad impera torem se contulit. statuerunt autem Vulgares alium sibi dominum, Paganum nomine. Anno imperii Constantini 23 Romanam Constantinus re sidet sedem. Turci vero egressi sunt a Caspiis portis, et occiderunt in Armenia multos, et praeda sumpta non pauca reversi sunt. Cosmas autem quidam episcopus erat Epipha niae, quae est civitas Apamiae Syriae. porro quibusdam ex civibus Epiphaniae ad Theodorum patriarcham Antiochenum accusationem contra eundem Cosmam super diminutione sa crorum vasorum facientibus, cum ille minime potuisset haec restituere , discessit ab orthodoxa fide et consentaneus C o n stantino in haeresi sacris adversarius imaginibus factus est; quem communi sententia Theodorus Antiochenus patriarcha et Theodorus Hierosolymitanus atque Cosmas Alexandrinus c u m episcopis sibi subiectis die sanctae pentecostes, post l e ctionem sancti evangelii , consonanter anathematizaverunt singuli in sua civitate. E o d e m quoque anno a kalendis Octobris factum est gelu magnum etamarissimum,non soluminterranostra,verum etiam in Oriente, multo magis in septentrionali parte, itap.670 ut pelagus Ponti usque ad centum miliaria prae glaciei ri gore in lapidis duritiem fuerit versum, habens cubitos a s u perficie in profundum triginta, cunctis nimirum regionibus ab ipsa Lycia usque ad Danubium et Cuphae fluvium, D a nastri quoque atque Danapri , atque Necropyla , nec non et reliquas ripas, et usque ad Mesembriam et Mediam similia patientibus. cumque huiuscemodi gelu nive fuisset cooper p. 234 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Mundi anno 6246, divinae incarnationis anno 746, anno vero imperii Constantini 24 exierunt iterum Turci ad C a spiasportasetHiberiam;quibus cumAvaribusbellumin euntibus ex utrisque perierunt multi. Abdelas vero huiusce modi calliditatedeposuitaprincipatuHiserbinmuse,inquem, ut superius dictum est, tertia sors tenendi post eum cecidit. videns enim eum dolore capitis hemicranice laborantem et scotomi plenitudinem patientem persuadet quod curandus foret, si ex aliqua confectione ptarmica in nares eius insuf tum,super alios viginti cubitos crevit,itaut mare aridae conformaretur, et pedibus calcaretur in superficie glaciei a Chazaria et Vulgaria, quin et reliquis adiacentibus nationi bus, tam ab hominibus quam ab agrestibus et mansuefactis animantibus. Februario vero mense ipsius secundae indictionis huiuscemodi gelu per visionem dei in multas ac diversas in speciem montium factas concisiones diviso, prae vi vento rum in Daphnusiam et Hieron descendentes, taliter per a n gustum venerunt ad urbem etusque ad Propontidem et in sulas et Abydum,omnes maritimos toros ac ripas replentes; quarum videlicet concisionum inspectores et nos ipsi extiti mus, descendentes super unam earum cum quibusdam tri ginta coaetaneis nostris, et super illam iocantes. habebat autem et animalia campestria et mansueta mortua : omnis enim, quicunque vellet, a Sophianis usque ad urbem et a 671ChrysopoliusqueadS.Mamam etadeaquaedicunturGa lati per aridam sine prohibitione pergebat. et una quidem ex eis ad Acropoleos scalam dirupta contrivit eam : alia vero ingentis molis ad murum collisa hunc magno impulsu concussit, adeo ut interiores quoque domus salo compartici parentur, porro in tria dirupta cinxit urbem , a Manganis videlicet usque ad Bosphorum ; cuius altitudo muros exces sit. omnes autem urbis tam viri quam feminae, simul et pueri,horumvisionidantesindesinenteroperamperseverabant, et c u m lamentis ac lacrimis d o m u m revertebantur, ignorantes quid ad id fari quivissent. ceterum anno eodem,mense M a r tio , stellae de caelo repente cadentes apparuerunt, ita ut omnes qui hoc viderunt instantis saeculi consummationem esse putarent. siccitas quoque multa effecta est, adeo ut exsiccarentur etiam fontes. ast imperator accersito patriar cha dicit ei "modo quis nos laedet, si dixerimus theotocon christotocon." atillehuncamplexatusait"miserere,domi ne, ne ad cogitationem tuam veniat iste sermo. nonne vi des qualiter divulgetur et anathematizetur Nestorius a tota p.672ecclesia?" qui respondens ait "ego discere volens interro gavi. verum usque ad te sermo." flaretur a medico suo Mose nomine, diacono Antiochenorum ecclesiae, quem iam muneribus fecerat acerrimum conficere medicamen , quod simul et narcoticum foret vehementer ; qui,videlicetHise,cum paruissetAbdelae,suscepitper na res confectionem, et repletus in omnibus circa caput, cunctis que sensibus una cum hegemonicis operationibus defraudatus, sine voce porro iacebat. advocatis itaque Abdelas ducibus ac primoribus gentis "quid vobis" inquit "videtur super fa- turo rege vestro?" at illi concorditer abnegato eo dexte ras dederunt filio eius Abdelae Muhamed , qui nuncupatur Madi;porro Hise absque sensu domum reportaverunt.hunc autem post tertium diem convalescentem excusationibus fictis consolabatur, centum auri talentis iniuriam recompensans. p.673 Eodem etiam anno misit Paganus, dominus Vulgariae, ad imperatorem, postulans ut cum eo facie ad faciem iun geretur, et accepto verbo descendit ad eum cum Bohiladis suis. cumque imperator una cum Sabino sederet, suscepit eos et exprobravit inordinationem eorum et odium habitum in Sabinum, feceruntque pacem, ut putabatur. ast impera tor mittens clam in Vulgariam cepit Severum principem Sclavinum, qui multa in Thrace fecerat mala. comprehensus autem est et Christianus, qui ex Christianis magarites et pri mus scamarorum *) effectus est, quem apud S. Thomam manibusetpedibusdetruncantesadduxeruntmedicos,quihunc vivum inciderent a thorace pube tenus ad hominis cogno scendam positionematque structuram,etsiceum tradideruntp.674 igni. actutum praeterea imperator exiens ab urbe, cum sine custodia invenisset ob deceptoriam pacem clausuras, ingressus est Vulgariam usque ad Tzicas, et misso igne in cohortes quas reperit, cum timore reversus est, cum nihil forte patrasset. Anno imperii sui 25 , 12 kalendas Decembrias indictio nis quartae , furens impius et scelestus imperator adversus omnes timentes deum , Stephanum novum protomartyrem abstrahi praecepit , cum esset inclausus apud S. Auxentium in proximo monte Damatry;quem hi,qui eruditioniseius fructum percipiebant et unius cum eo ac similis erant sen sus, scholarii quoque ac reliquis ordinibus deputati accipien tes, pedemque ipsius rudente ligantes, traxerunt a praetorio usqueadeaquaesuntPelagii,ubietdiscerpenteseum pro EX THEOPHANE. 235 *) scamari sunt praedones , et scamara depraedatio. Stephanus 2 epistola ad Pipinum R. F.: scamaras atque depraedationes seu devastationes in civitatibus et locis B. Petri facere sua impera tione nec cessavit nec cessat. FABR. 236 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA iecerunt venerabiles illius reliquias in Biothanatorum lacum, eo quod multos monuerit et adduxerit ad monasticam v i tam, atque contemnere regias dignitates atque pecunias p e r suaserit: reverendus quippe vir omnibus erat pro eo quod fere sexaginta fecerit annos in claustris et virtutibus multis effulserit. multos autem principes ac milites accusatos, quód p.675imagines adorarent, diversis poenis et amarissimis verberibus tradidit; iusiurandum etiam generale ab omnibus sub impe rio suo degentibus exegit,ne quisquam adoraret iconam. cum quibus etConstantinum falsi nominis patriarcham super a m b o n e m ascendere et exaltare pretiosa ligna et iurare fecit, quod non esset ex eisquiimagines adorarent;cui mox per suasit ut ex monacho Stephanites efficeretur, et carnibus v e sceretur, atque citharoedos ad mensam admitti regiam pate retur. sed non in longum ultio homicidam hunc tradidit poenis. denique duodecimo kalendas Februarias quartae i n dictionis motus est contra Vulgares , et direxit ad Achelon 2600 chelandia construens, ea et armans ex cunctis themati bus; quae cum in toris *) stationem fixissent, flante aqui lone contrita sunt pene omnia et necatus est populus m u l tus, ita ut imperator extendere retia et sic mortuos educere ac sepelire praeceperit. porro decimosexto kalendas Septem brias eiusdem quartae indictionis publice diffamavit ac d e h o nestavit habitum monachorum in Hippodromio, praecipiens unumquemque monachum manu tenere mulierem, et taliter p.676eos transire per Hippodromium, sputis et iniuriis ab omni populo cumulatos. similiter et octavo kalendas Septembrias ducti sunt ad ludos Circenses insignes principes decem et novem, et pompati sunt quasi mala contra imperatorem c o n siliati fuerint, non veraciter accusati, sed quia invidebat eis eo quod essent formosi atque robusti et ab omnibus collau dati; quibusdam vero ex eis et ob religionem, eo quod ad praedictum inclausum issent et passiones eius publice divul garent; quos et interfecit. quorum praecipui sunt Constan tinus patricius etdudum logotheta carsus,cui nomen impo suit Podopagurum , et huius frater Stategius spatharius et domesticus excubitorum,Antiochus logotheta dromi factus et praetor Siciliae, David spatharius et comes Obsequii, T h e o phylactus protospatharius et praetor Thracae,Christophorus spatharius , Constantinus spatharius et primus imperialium stratorum, filius patricii Bardanis, Theophylactus candidatus, p.677et alii. quos cum in Hippodromii ludos palam traduci et ab omni populo conspui et maledici fecisset, sententiam d e *)inoris. FABR. EX THEOPHANE. 237 Porro tertio kalendas Septembrias eiusdem quartae indi ctionis insaniens idem malivocus adversus acquivocum *) suum et consentaneum patriarcham,et inventis quibusdam clericiset monachis instruxit illos ut dicerent "audivimus patriarcham c u m P o d o p a g u r o a d v e r s u s i m p e r a t o r e m l o q u e n t e m ," e t m i siteos ad patriarchium,utarguerent eum. cumque illene garet, fecit illos ad pretiosa ligna iurare fatentes "a patriar cha maledicta haec audivimus." inter haec ergo misit, et bullap.678 signavit patriarchium, et hunc exilio relegavit apud Hieriam, et rursus apud principem insulis. Anno imperii Canstantini 26 Abdelas Ibinalim mortuus est, ruente super se tarre, in qua custodiebatur. Abdelas autem cum amerae fungeretur honore,multa mala Christia nis sub principatu suo degentibus demonstravit,siquidem et cruces ecclesiarum abstulit, et vigilias nocturnas celebrare, sed et litteras discere prohibebat. hi vero qui dicuntur apud illos Aruritae, quod interpretatur aemulatores, contra Pal myretensem eremum insurrexerunt, sed illorum quidem m a litia in ecclesias dei utpote infidelium manifesta fuit. is a u tem qui Christianis,ineffabilibusdeiiudiciis,imperabat,for tassis ut Israhel quondam ille vesanus Achab , multo peiora quain Arabum sit insania sub imperio suo positis orthodo xis, episcopis videlicet, monachis et laicis, praelatis atque subiectis ostendit, ubique intercessiones sanctae dei genitricis ac omnium sanctorum in scriptis ut inutiles et sine scripto repellens, per quas videlicet nobis emanat omne suffragium, et sanctas reliquias eorum effossas eiiciens et invisas reddens, sicubi cuiusquam insignis audiebantur ad animarum sanita-p.679 tem et corporum reiacere, vel sicut moris est, a pie agenti bus honorari. mox ergo nortem adversus huiusmodi tan quam impie gerentes minabatur, sin autem, proscriptiones * aequivocum]LudovicusImp.in praeceptoquodamapudFlodoar dum 2 19 gens nostra Francorum cum aequivoco nostro rege eiusdem gentis. FABR. dit. et illos quidem duos fratres, Constantinum aio atque Stategium, intra venationis septa capitis animadversione p u nivit, multo super eos facto universae plebis lamento, adeo ut cum hoc didicisset imperator, indignaretur et praefectum Procopium caederet et ab administratione depelleret tan quam id fieri permittentem. ceteros autem omnes oculis privatos in exilium destinavit , quos et per singulos mittens, cum esset omni crudelitate plenus, ad loca in quibus dege bant, centenis flagris vapulare iubebat. 1 ac exilia et tormenta. deo vero gratissimum lipsanum, a t pote quidam thesaurus possessoribus habitus, auferebatur i n visum *) de cetero efficiendum. tale quid et in pretiosissi m u m laudabilis martyris Euphemiae profanus hic imperator lipsanum gessit, in profundum id una cum loculo iaciens, non ferens videre unguenti etiam ex se super omnem popu lumsuavitatem reddentem,etarguentemeiusadversusin tercessiones sanctorum deliramenta. sed deus, qui custodit ossa placentium secundum divina eloquia, illaesum hoc c o n servavit,rursus ostensurusilludapudLemnum insulam:per nocturnam enim visionem iacens elevandum praecepit et c o n servandum. sub Constantino vero et Heirene piis imperato ribus, indictione quarta , c u m decenti honorificentia rediit ad templum suum. quod ipse quidem, tanquam inimicus ecclesiarum, commune fecit armamentarium sterquiliniumque fore decrevit, illi repurgatum hoc iterum sacraverunt,ad p.680 redargutionem quidem huius impietatis, ostensionem autem horum pietatis. hoc autem ob stupendum et scriptura di gnum miraculum post 22 annos iniqui principis mortis, una cum piissimis imperatoribus et Tarasio sanctissimo patriar cha, nos et vidimus et cum eis amplexi fuimus, licet indigni magnam gratiam promerentes. porro decimo sexto kalendas Decembrias, eiusdem quintae indictionis, decreto imperatoris promovetur Nicetas eunuchus ex Sclavis ortus irregulariter patriarcha Constantinopoleos. et facta est siccitas , ita ut nec ros de caelo caderet , defecitque penitus ab urbe aqua et otiosae remanserunt tam cisternae quam lavacra, quin potius et fluenta fontalia, quae prius iugiter effluebant, quod intuens imperator coepit renovare aquaeductum Valentiniani, qui cum usque ad Heraclium perdurasset, ab Avaribus est destructus. electis ergo ex diversis locis artificibus ab Asia quidem duxit et ponto aedificatores mille et liniatores **) ducentos, a Graecia vero et insulis testatarios ***) quingentos, porro ex ipsa Thrace operarios quinque milia et tegulas facien p.681tesducentos,etpraeposuiteisprincipesexecutoresoperum ac patricium unum;sicqueopereconsummato aqua introivit in urbem. ceterum eadem quinta indictione provehit sui sensus praetores et operarios nequitia sua condignos , Michaelem videlicet Melissenum in themate Orientalium et Michaelem Lachanadracontem in Thracesiis, super buccellarios vero M a *)invisum]Apuleius5:postopimas dapesquidamintrocessitet cantavit invisus. FABR. ** liniatores]Glossarium:zoios liniatura,oblitus. FABR. ***) testacearios. FABR. 238 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 239 ninamania,id estinsania,nominatum. sedquisidoneus ad enarranda scelerata horum piacula, quae partim suis a nobis conscribentur in locis. omnia enim seu singula horum opera si conscriberentur, quae ad curationem imperantis ef fecta sunt, nec ipsum arbitror, ut proprie cum evangelista dicatur, m u n d u m capere eos qui scribendi sunt libros. Eodem quoque mense missis impius imperator patriciisp.683 significat ei dicens "quid dicis de fide nostra et concilio, quod fecimus?" qui sensibus ad vanitatem conversis respon dit,"bene" inquiens "etcredis,etbene concilium operatus es," putans se ob hoc illum rursus placare. at illi confestim respondentes dixerunt "nos haec audire nolumus ab ore tuo polluto. ex hoc ergo vade in tenebras et in anathema." et sic accepla sententia descendit ad claustra ferarum, et d e collatus est. et caput quidem eius per aures ligantes tribus Anno mundi 6259, divinae incarnationis anno 759, anno imperii Constantini 27 Stephanus Romanae sedis habetur a n tistes. Constantinus vero , falsi nominis patriarcha, ductus est nonis Octobribus sextae indictionis a principe in insu lam; quem et cecidit tyrannus, quod vadere non valeret. iussitautemeum inphorioportari,eteuntemsedereingre mio ecclesiae magnae ; eratque asecretis cum eo ferens char tae tomum, in quo erant scripti huius excessus. omni ergo populo civitatis ex praecepto regio illic congregato et vi-p.682 dente legebatur charta in audientiam totius populi, et per singula percutiebat asecretis faciem eius, Niceta patriarcha in confessorio sedente ac intuente. post haec vero c u m i m posuissent eum in ambonem et rectum stare fecissent, acce pit Nicetas chartam et misit episcopis, et ablato superhume rali eius anathematizaverunt eum, et hunc Scotiopsin cogno minantes abstraxerunt ab ecclesia, gradientem retrorsum. postera vero die cum ludi Circenses agerentur, raserunt fa ciem eius, et barbam denudaverunt capitis, ac superciliorum pilis ablatis, et indutum hunc laneo brevi et sine manicis vestimento, sedere fecerunt oblique super asinum sagma fe rentem, et ipsius tenere caudam,et eduxerunt eum per Diip pium in Hippodromium , cuncto populo et vulgo mala i m precante illi et conspuente. trahebat autem asinum Constan tinus nepos ipsius, naso reciso. cumque venisset ad vulgus, descenderunt et conspuerunt et pulverem proiecerunt super eum . et cum adduxissent eum ad consistorium , deiecerunt de asino, et calcavere collum eius, et collocatus contra v u l gus audiebat ab illis ludicra verba usque ad absolutionem Indorum equestrium. diebus in Milio suspenderunt ad ostentationem plebis : c o r pus vero eius pede resti ligato traxerunt per plateam usque ad loca Pelagii, et sociandum biothanatis iactaverunt ; simi liter et caput eius post tres dies illuc delatum proiecerunt. o irrationabilitatem et crudelitatem atque immisericordiam immitissimae bestiae! non est veritus miser sanctum lava crum : duos enim filios eius ex tertia coniuge ipsius in ulnas suas susceperat, siquidem semper feralis moribus et i m m a n suetus esse probatur. ab hoc autem anno ampliori insania usus est: mittens quippe deposuit Petrum nobilem stylitem a p.684petra, quem vivum, cum dogmatibus eius cedere renuisset, ligatis pedibus eius in praedictum Pelagii locum, et hunc q u o que per plateam tractum proiici iussit. alios etiam in saccis vinciens et lapidibus aggravans in pelagus iactari praecipie bat, oculos eruens , nares abscindens, flagellis excorians, et omnem tomenti speciem adversus eos qui pie agebant exco gitans. et in urbem quidem per se ipsuni haec et consen taneos suos, Antonium aio patricium et scholarum domesti cum, ac Petrum magistrum, atque per populum singulorum ordinum, qui a se fuerat ad talia eruditus, agebat. in exte ris vero thematibus per iam dictos praetores. ipse namque citharae sonitu delectabatur atque conviviis, turpibus s e r m o nibus et saltationibus eos qui sibi adhaerebant incessanter erudiens, et sicubi quisquam corruens vel dolens solitam Christianis vocem emitteret dicens "dei genitrix iuva," aut vigilias agens deprehenderetur aut ecclesiis assuetus aut cum religione vivens aut non passim iuramentis abutens, ut ini micus imperatoris damnabatur et immemorabilis nominaba tur. monasteria vero , quae in gloriam dei et refugia sal vandorum effecta sunt, domos fore communes fautoribus suis inilitibus faciebat. denique coenobium Dalmatii, quod inter p.685 optima Byzantii erat coenobia, militibus in habitaculum tri buit; ea quae dicuntur Callistrati et Dii ac Maximini m o n a steria, nec non et alias sacras monacharum ac virginum d o mos,a fundamentis destruxit.eos vero qui monasticam sub ire vitam ex insignibus militibus vel senatoribus studuerant, et maxime illos qui sibi adhaeserant et complices libidinis suae ac nefandorum actuum fuerant, morti subdebat, suspe ctui habens confusionem, quae sibi ex pronuntiationibus fie ret propalantium se. unde et Strategium Podopaguri fra trem,cum esseturbanusspecie,assumpsit:amabatenim ta libus adhaerere propter luxurias suas. cum autem sensisset e u m moleste tulisse infandas in viros insanias suas, et beato Stephano inclauso S. Auxentii has manifestas reddidisse, s a latisque remedia suscepisse, hunc quasi insidiatorem suum 240 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA diffamans una cum in clauso, ut praedictum est, interfecit. fecit autem abundare horno species in urbe : novus enim Midas factus aurum coacervavit et agricolas denudavit, et ob tributorum exactionem cogebantur homines largas dei geni-p.686 m i n u m munificentias facile seu vili pretio venundare. Eodemque anno Nicetas falsi nominis patriarcha iconas ex musio factas, quae in patriarchio Secreti minoris erant, era sit, et imagines magni Secreti, quae sculptae in ligno erant, deposuit , et ceterarum imaginum facies delinivit. sed et in Abramio similiter fecit. Anno imperii sui 28 coronavit imperator Eudociam uxorem suam,cum essettrigamus ethaec esset tertia coniux, intribunalio decem etnovem accubituum kalendisAprilibus: filios vero suos ex ipsa procreatos,Christophorum scilicet et Nicephorum, postera die,qua sanctum celebratum estpa scha, Caesares ordinavit , patriarcha orationem faciente, et imperatoribus super eos chlamydes et Caesaricias imponenti bas galeas. pari modo etNicetam, novissimum fratrem eo rum , nobilissimo facto, superposuit ei chlamydem auream et coronam ; et ita processerunt, iactantibus imperatoribus hypatiam trimisia *) et semisia et numismata nova, usque ad magnam ecclesiam. Anno imperii Constantini 29 ingressa est urbem Hei-p.687 8 rene ab Athenis veniens dromonibus et chelandiis plurimis, adornatis sericis palliis , et proceribus urbis c u m uxoribus obviam occurrentibus etpraecedentibus eam. cumque pa triarcha venisset ad palatium in ecclesiam Phari, facta sunt ad eandem Heirenem Leonis imperatoris sponsalia, et deci mosexto kalendas Ianuarias coronata est in triclinio Augustae imperatrix Heirene. quae cum ad oratorium S. Stephani situm in Daphne abiisset, accepit nuptiarum coronam una cum filio Constantini, praelato videlicet imperatore Leone. hoc etiam anno facta est commutatio in Syria viri ad virum et feminae ad feminam et pueri similiter ad puerum. et praecepit Abdelas radi barbas eorum , et fieri calamaucos c u biti unius et semis. Anno imperii Constantini 30 Adrianus sedis apostolicae praesul habetur.eodem anno movit exercitum Banacas con tra Romaniam, et multos captivos abduxit, et Romani quar- p.688 *) trimisia] Anast. in exilio S. Mart. usque ad unum trimisium frumentum potui comparare.v.Scaliger.de re numm.etSalmas. ad H. A. FAER. 16 EX THEOPHANE. 241 Theophanes 11. 242 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA tam Armeniam ingressi despoliaverunt eam. praeterea m o ritur Salech, et translata est Germanicia in Palaestinam. Anno imperii Constantini 31 movit exercitum Banacas contra Romaniam,etcum descendisset abHisauria incastrum Sices, obsedit illud. quod cum audisset imperator, scripsit ad Michaelem praetorem Orientalium et ad Manin Buccellario p.689 rum et Bardam Armeniacorum praetores ; qui cum venis sent, tenuerunt egressum eorum, qui erat clausura valde dif ficilis ad meanduin. stolus autem Cibyraeotorum cum Prae tona spathario praetore suo veniens applicuit in portu p r a e dicti castri, quod cum Banacas vidisset, sui desperatus fidu ciam rursus assumit, suosque alacres reddit, et ascendens ad equestres exercitus magnis et repentinis vocibus cum o m n i bus suis clamorem dedit , sicque illos territos fugat, multis que peremptis depraedatus est omnia circa regiones illas, et cum spoliis multis reversus est. Eodem quoque anno misso Thracesiorum praetor L a chanodraco Leone notario suo et Leone exmonacho venun davit omnia monasteria , virorum scilicet et feminarum, et omnia vasa sacrata et libros et pecora, et quaeque patrimo niorum eorum erant, ethorum pretia principi detulit. quot quot autem monachos et paternos libros reperit, igne c o m bussit; et sicubi lipsanum sancti quis habens apparuisset ad custodiam, et hoc quoque nihilominus igni tradebat,eum vero qui habebat illud, ut impie agentem, puniebat. et p.690multos quidem monachorum verberibus interfecit, quosdam etiam gladio trucidavit. practerea innumerabiles oculorum visibus exorbavit; et quorundam quidem barbas cera et oleo perungens succendebat ignem, et ita tam facies eorum quam capita concremabat. porro alios post multos cruciatus exi liis destinabat, et postremo non deseruit in toto themate Eodem vero anno imitatus Lachanodraco suum, omnem monachum et monacham siorum commorantes ac nobis dixit ad eos qui vult imperatori eis in campum uxorem : , alba induatur veste et in hac hora sumat obedire ast qui hoc facere pro exilio damnabuntur luminibus in C y res sibi Draco faciebat. praeterea indictione parvi penderint, privati ." tumque opus cum verbo est, et multi eodem die martyres pariter sunt ostensi, consummatum multi vero deficientes nona, mense magistrum in themate Thrace apud Ephesum congregavit, et eductis et enervati perierunt, quos et familia , natus est imperatori Leoni et Heirenae Ianuario nominatus est Constantinus avus eius. ,dum adhuc filius, qui viveret Constantinus sibi subiecto hominem unum monastico schemate circumami ctum. quod cum imperator didicisset, bonum semper exo sum habens , scripsit ei gratias dicens "inveni te virum se cundum cor meum,qui facis omnes voluntates meas." hunc ergo imitantes et ceteri similia perpetrabant. Anno imperii Constantini 32 misit Abdelas in Africam Mualabitum cum exercitu multo , et ingressus est Alphadal Badinar in Romaniam , et cepit captivos quingentos. M o psuestienses autem obviam eis occurrentes et bellum exagitan tes occiderunt ex Arabibus mille. ast Abdelas abiens Hiero solymam ieiunavit , et praecepit inscribi Christianos et H e braeos in manibus ; et idcirco multi Christiauorum per mare in Romaniam confugerunt. Anno imperii sui33 movit Constantinus,mense Maiop.691 duodecimae indictionis, stolum chelandiorum bis milium contra Vulgariam. et ingressus ipse in rubea chelandia m o tus est ad intrandum Danubium amnem , derelictis quoque praetoribus equestrium thematum extra clausuras, siforte possent Vulgaribus in se intuitum figentibus introire in V a l gariam. cum autem venisset usque ad Barnas,formidavit, et redire meditabatur. sed et Vulgares videntes, ac simili pavore metuentes, miserunt Boilam et Tzigaten petentes p a cem. quos cum vidisset imperator, gavisus est et pacem fecit, praestito vicissim iureiurando quatinus neque Vulga res exirent contra Romaniam neque imperator studeret in Vulgariam intrare. et factis super hoc ex utraque parte scripturis ad invicem reversus est imperator et urbem adit, taxatis derelictis ex omnibus thematibus in castris quae c o n didit. Octobrio vero mense undecimae indictionis nuntium suscepit a Vulgaria ab occultis amicis suis, quod mitteret d o minus Vulgariae duodecim milia ex populo et Boilades ad captivandum Verzitiam et abducendum eos in Vulgariam.p.692 qui ne innotesceret quod contra Vulgares moveretur, (v e nerant enim ad eum legati domini Vulgariae) cum adhuc ii essent in urbe , simulavit se adversus Arabes movere , et transmearunt tam vexilla quam supellectiles ministerii regii apparatus, cum autem apocrisiarios dimisisset, per explora tores comperto eorum egressu , assumpto exercitu festinus iter arripuit, et coacervatis thematum taxatis et Thracesia nis et unitis ordinibus optimatibus fecit eos 80 milia. et pergens in locum qui dicitur Lithosoria, nullius tubae clan gore sonante, irruerunt super illos , et vertens eos fecit v i ctoriam m a g n a m , et c u m multis exuviis et captivis reversus est, triumphi sui trophaca penes urbem ostentans, et obse quiis constipatus incedens, bellumque hoc nobile nuncupans, EX THEOPHANE. 243 244 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Anno imperii sui 34 Constantinus solvens Vulgarum p a cem construxit iterum stolum multum, et intromissis in eum equitum 12 milibus direxit praetores classium omnes in illo, p.693ipse vero timens mansit cum equestri militia. cum autem usque Mesembriam venissent et hanc fuissent ingressi, valen ter aquilone vento spirante omnia pene contrita sunt et multi perierunt, et rediit, cum nihil utilitatis attulisset. porro Telerigus dominus Vulgariae comperto quod per familiares suos imperator consilia sua cognosceret , scribit ei dicens "vellem effugere et venire ad te. transmitte ergo mihi v e r bumsecuritatismeae,etquos habeshicamicos,uthoceis credam et mecum occurrant." at ille levitate usus scripsit ei. qui cum haec didicisset , per medium omnes recidit. quod audiens Constantinus aliquandiu canos suos evulsit. Anno imperii sui 35 imperator, mense Augusto deci mae tertiae indictionis, exivit contra Vulgares. qui atroci ter in cruribus divinitus est percussus plaga quae graece anthrax appellatur, et hinc febre validissima et medicis p r o pter nimium incendium ignota detentus Arcadiopolim rediit, a subiectis super humeros in lecto delatus, et veniens S e lymbriam navim ingressus est. cumque ad rotundum p e r venisset castellum , miserabiliter in chelandio moritur, clamans p.694et dicens "vivens adhuc igni sum inextinguibili traditus," sanctamque virginem et dei genitricem laudari expostulans, cum sine foedere ipsiusfuerit inimicus. regnavit antem i m perator post patris sui mortem annis 34 , mensibus 2, die bus 26, et ita vitam dissolvit sanguinibus multis infectus et daemonum invocationibusac sacrificiis,persecutionibus quo que sanctarum ecclesiarum rectaeque ac immaculatae fidei, nec non et monachorum peremptionibus et violationibus monasteriorum , malisque variis supercrescens , non minus quam Diocletianus et antiqui tyranni.praeterea eodem anno et eodem mense moritur etAbdelasArabum dux. cum enim hi ambo velut acerrimae bestiae diuturnis temporibus ac si militer humanum genus depasti sunt, mortui sunt providen tia dei. et obtinent principatum Leo et Madi filii eorum. porro eodem anno Longobardorum rex ad regiam veniens urbem imperatori se profugus contulit. eo quod nemo sibi restiterit, nec mactatio in hoc aut effu sio Christiani facta fuerit sanguinis. Mundi 6668,divinae incarnationis anno 768, anno vero imperii Leonis primo, Madi dux habetur Arabum ,qui 9 p.695his praefuit annis. Leo vero imperator coepit expandi in pecunias, quae sibi fuerant a patre dimissae, placuitque tam EX THEOPHANE. 245 optimatibus quam populo, et visus est ad breve tempus pius esse, sanctaeque dei genitricis ac monachorum amicus. unde et metropolitanos ex monachis in primis sedibus collocavit, militiasqueperthematafecitmultas,etordinesinurbeamplifi cavit.quamobrem thematum principes moti ingressi sunt omnes cum multitudine populi copiosa, petentes Constantinum filium eiusinimperatorem.atille,utmoris estprincipibus,renun tiavit eis. "filius" inquit "meus unicus estmihi. idcirco vereor hoc facere,ne forte contingat mihi quod humanum est,et cum adhuc sit parvulus morti eum tradatis, et alium promovea tis." at illi cum iuramentis profitebantur se ullum satisfa cturos minime regnaturum praeter filium eius, etiamsi eum mori deus voluisset. hoc autem a dominica die qua palma rum solemnitas agitur, usque ad feriam quintam hebdoma dae maioris, populo in Hippodromio coacervato petente, sancta parasceue iussit iurare illos, et iuravit omnis popu lus in honorandis et vivificis lignis,tam scilicet ex themati-p.696 bus et senatu q u a m ex interioribus ordinibus et civibus o m n i bus et hergasteriacis , imperatorem non admittendi exceptis Leone seu Constantino ac semine ipsorum. et fecerunt scri pta, quemadmodum iuraverunt, propriae manus. et in cra stinum, sabbato scilicet sancto, exivit imperator in tribuna lium decem et novem accubituum, et provexit nobilissimum Eudocimum fratrem suum (nam Anthimum vivens pater eius provexerat), et processit imperator cum reliquis Caesaribus et tribus nobilissimis ac novo Constantino ad magnam eccle siam, et mutato indumento , sicut imperatoribus moris est, ambonem ascendit cum filio suo simul et patriarcha, et in gressus omnis populus posuerunt scripta sua in sancta m e n sa,et imperator locutus estsic. "en,fratres,petitionem vestram adimpleo, et dono vobis filium meum in imperato rem. ecce ab ecclesia et de manu Christi eum suscipitis." at illi magna voce clamaverunt dicentes "fideiussor noster esto,filidei,quia de manutuasuscipimusdominumCon stantinum imperatorem ad custodiendum eum et moriendum pro eo." et in crastinum, quando videlicet magnus et do minicus paschae dies celebratus est, decimo octavo kal.Maias decimae quartae indictionis , aurorae crepusculo exiens im- p.697 perator una cum patriarcha in Hippodromium, delato alta rio, omni populo contemplante, patriarcha fecit orationem, et coronavit imperator filium suum ; et ita processit ad m a gnam ecclesiam uterque imperator cum duobus Caesaribus. et tribus nobilissimis. processit autem et imperatrix Heire ne, cum praecessissent imperatores , sceptris obsequentibus per scholas antelatis,et ascendentibus per aeneae portae ascen sum in Catechumenia ecclesiae , non exiens in plateam E m boli. mense vero Maio eiusdem indictionis accusatus est N i cephorus Caesar et frater imperatoris, quod insidias constru xisset adversus eum cum spathariis quibusdam atque strato ribus aliisque hominibus regiis; et facto imperator silentio apud Magnauram exposuit populo quae de se fuerant dicta. qui unanimiter exclamaverunt ut uterque recederet de m e dio, non memorantes semper periuri se patri corum iurasse non admissuros post mortem eius iniuriam pati natos ipsius. ast imperator rebelles caesos et tonsos exilio apud Cherso nem deportatos fore decrevit, et climata illa sub custodia et munimine conservanda. Anno imperii Leonis secundo confugit Telerigus Vulga rum dominusadimperatorem,quifeciteum patricium,iun gens illi et uxoris suae Heirenae consobrinam. baptizatum eum ex sancta quoque piscina suscepisset, magni fice honoravit pariter et amavit. Anno imperii Leonis tertio seditIthimamas apud Dabe con, et seditionem commovit. Leo autem imperator militias Romanorum direxit, et ingressi sunt Syriam centum milia, quibus duces erant Michael Lachanodraco Thracesiorum, Artahuasdus Armenius Orientalium , Tatzates Bucellariorum, Basteratzes Armeniacorum etGregoriusObsicianensium prae tores ; et circumdavere Germaniciam , ubi erat Hisbahali thius Madi, et apprehenderunt omnes camelos eius, et futu rum erat ut caperent etiam Germaniciam , nisi muneribus persuasisset Lachanodraconi Hisbahal , et recessisset a castro. et exivit in praedam regionis, et captivatis haereticis Iaco bitisSyris iterum ad castrum reversus est. et misso Ithima p.699mas exercitu a Dabeco et amiradibus bellum cum Romanis fecerunt, et ceciderunt amirades quinque et Arabum sex milia, ut ferunt. et sexta feria redierunt: ingressi enim fue rant dominica die. praeterea imperator facta maioma in Sophianis insedit in solio cum filio suo, et ita divulgarunt praetores triumphos quos sumpserant. transtulit autem h a e reticos Syros in Thracem, et locavit eos illic. Anno vero imperii Leonis quarto furore accensus Madi Arabum dux mittit Hisan cum virtute multa, Maurophorum scilicet Syriae ac Mesopotamiae, et descendit usque D o r y laeum, verum imperator praecepit praetoribus ne debella rent eos publico bello,sed munirent civitates et populum introducerent ad earum custodiam, destinatis et principibus magnis per singulas civitates, ipsique sumerent electorum militum terna milia , et insequerentur eos, ne dispergerent 246 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA p.698 cum autem EX THEOPHANE. 247 Anno imperii Leonis quinto Paulus Constantinopolita nus habetur antistes, venitque Madi Arabum dux Dabecum c u m potentatu multo et apparatu, et misso filio suo in R o maniam ipse redit ad sanctam civitatem, et mittit Muche siam, qui dicebatur Zelotes , et dat ei potestatem apostatas faciendi Christianorum servos et desolandi ecclesias sanctas. et venit usque Hemesam , et repromittit se non compellere ad magarizandum nisi eos qui ex infidelibus dudum fuissent, donec patefacti sunt Hebraei et Christiani. et statim coepit impie cruciare, sicut nec Lysias olim vel Agricolaus, multos que perdidit. sane feminae gratia Christi dei nostri vice runt eius insaniam ; et hae cum Nubitenses essent archidia coniHemesaeacfiliiEsaiae,multum cruciatae,cum non cessis sent impietati, millena quippe flagra recipientes et aliis multis cruciatibus attentatae, coronam victoriae a Christo percepe- runt, pervenit autem et usque Damascum, et multas eccle sias desertas fecit, non intendens dato Christianis ab Arabi bus verbo. praeterea octavo idus Februarias mortuo N i ceta, de quo praedictum est, Constantinopoleos episcopo, s e cunda ieiuniorum hebdomada, die dominico, Paulus honora bilis genere , Cyprius , verbo ac actu coruscans, post pluri m a m propter haeresim qua tenebatur excusationem, vi multa compellente consecratur patriarcha Constantinopolitanus. m e dia vero hebdomada ieiuniorum tentus est Iacobus proto spatharius ac Papias et Strategius ac Theophanes cubicula rii et paracoemomeni, Leo quoque ac Thomas, aeque cubi cularii, una cum aliis religiosis viris, eo quod venerabiles imagines adorarent. tunc denudans absconditam malitiam suam Leo,persecutoris filius,hos immisericorditer caesos et tonsos perque medium urbis vinctos pompari fecit et in praetorio inclaudi mandavit ; inter quos etiam dictus m o r i tur Theophanes, confessor effectus et coronam martyrii c o n secutus. reliqui autem omnes per huius obitum probati p.701 monachi sunt ostensi. astAaron ingressus in Armeniacorum p.702 thema obsedit Semalvos castellum aestate tota, et Septem brio mense cepit illud in verbo. miserat autem Thuinma m a m in Asiam cum quinquaginta milibus, et occurrens M i cursus , et incenderent ipsi primitus tam pabula equorum quam escas, ubicunque fuissent inventae. cum autem resi derent Dorylaei diebus quindecim , et defecissent sibi quae victui sunt necessaria, exilia eorum effecta sunt animalia, multaque in eis praeda patrata est. et reversi obsederunt p.700 Amorium dieuno;quod cum vidissentmunitum,etmultam habere armaturam, reversi sunt nihil proficientes. 248 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA chael Lachanodraco cursu modico suo debellavit eum , et iugulavit fratrem Theumamae. Mundi anno 6776,divinae incarnationis anno 776,Hei rene piissima una cum filio suo Constantino gloriose impe rium divinitus accipit sexto idus Septembrias indictionis quartae, quatinus mirabilis praedicaretur deus etiam in hoc, per viduam feminam et puerum orphanum depositurus i m mensam contra se famulosque suos impietatem et adversus cunctas ecclesias motam impugnatoris dei Constantini tyran nidem, ut olim diaboli per piscatorum et illitteratorum i n p.703firmitatem. post quattuor vero dies imperii sui, cum filius suus decem esset annorum, consilium facientes quidam sena torum voluerunt educere Nicephorum ex Caesare et i m p e ratorem statuere. cum autem ad notitiam causa devenisset, tentisuntGregoriuslogothetadromi,etBardasdudum prae torArmeniacorum,Constantinusquevicariispathariusetdome sticus excubitorum, ac Theophylactus Rangabe drungarius duodecimaeinsulae,etmulti alii;quos caesosettonsosindi versis locis exilio relegavit. porro viri sui fratres Caesares ac nobilissimos tonsos sacerdotio fungi et populo communionem in festivitate Christi nativitatis porrigere fecit, in qua p r o cedens imperatorio more publice cum puero retulit ecclesiae stemma, quod fuerat a marito sublatum, pulcerrime fabre factum et pretiosis lapidibus venustatum. promovit autem Helpidium praetorem in Sicilia , qui et ante illic praetor extiterat. porro decimo septimo kalendarum Maiarum accu satus idem Helpidius quod cum Caesaribus sentiret, et misso Theophilo spathario praecepit ut compendio raperet et d u p.704ceret eum. qui cum perrexisset, non dederunt illum Siculi. at illa huius uxorem ac filios caesos et tonsos praetori m i sit custodiendos. Junio autem mense omnia ulteriora the mata destinavit ad clausuras custodiendi et observandi exi tum Arabum,proponens eis caput Ioannem sacellarium, qui erat eunuchus et domesticus eius. at vero Madi misit Cebir cum virtute multa, et occurrunt in locum nuncupatum M i lum, et inito bello superantur Arabes, et occiduntur ex eis multi, et ita cum confusione reversi sunt. coeperunt prae terea piissimi principes fiducialiter agere, et verbum domini dilatari, et qui volebant salvari, sine prohibitione mundo Eodem quoque mense quartae indictionis mortuus est Leo filius Constantini hoc modo. cum insaniret circa lapi des, nimis adamavit coronam magnae ecclesiae, et accipiens portavit eam , et exierunt carbunculi in capite eius, et c a plus a valida febre mortuus est, cum regnasset annis quin que, diebus sex exceptis. abrenuntiare , et glorificatio dei exaltari, ac monasteria r e creari, atque omne bonum manifestari. Hoc etiam anno in longis Thracae muris homo quidam fodiens invenit lapideam arcam , quam cum expurgasset et revelasset, reperit virum iacentem et litteras conglutinatas arcae, continentes haec "Christus nascetur ex Maria virgine, et credo in eum. sub Constantino vero et Heirene impera toribus, o sol, iterum m e videbis." Anno imperii Constantini et Heirenae secundo direxitp.705 Heirene Costahim sacellarium et Mamalum primicerium ad Carolum regem Francorum, quo filiam suam nuptui traderet imperatoriConstantinofiliosuo. etfactoplacitoaciure iurando inter utrosque, reliquerunt Elisaeum eunuchum at que notarium ad docendam illam Graecorum litteras simul et linguam ; sed et ut erudiret eam et secundum mores R o manorum imperii. constructis autem classibus numerosis, et electis ex thematibus populis ac principibus, qui suffice rent, promovit Theodorum patricium eunuchum, virum in dustrium, et direxit in Siciliam adversus Helpidium. c u m que multa fierent bella, vicerunt hi qui circa Theodorum erant. quo viso Helpidius timuit, et sumptis quotquot h a bebat pecuniis cum Nicephoro transmeavit in Africam, et accepto verbo securitatis ad Arabes confluit; quem illisu sceptum ut Romanorum imperatorem retinebant, coronantes eum incassum, et ocreis et stemmate induentes. cum autem Romanorum in his populus vacaret, egreditur Madi filius Aaron cum potentatu et apparatu nimio,tam Maurophorum quam totiusSyriae etMesopotamiae atquedeserti,etvenitp.706 Chrysopolim, derelicto Bunuso ad obsidendum Nacoliam et custodiendum dorsa sua. misit autem et Burniche in Asiam cum 30 milibus; qui cum debellasset Lachanodraconem cum themateThracesioruminlocoDarinodicto,cum etipsi triginta milia essent, quinque milia interfecit. ast impera trix misso Antonio domestic cum ordinibus obtinuit Barin, et concluserunt eos. confugit autem ad eos Tazatius Bucel lariorum praetor, odio quod contra Stauracium habebat p a tricium et logothetam dromi , eunuchum omnibus, qui tunc videbantur esse,praeminentem etomniadisponentem.etdato eis consilio pacem postulaverunt. cum autem ad hoc exiis sent Stauracius et Petrus magister et Antonius domesticus, non studuerunt subtiliter agere, ut verbum caute susciperent et filiós primorum, sed exeuntes inconsulte tentisunt ab illis et compedibus vincti sunt, et coactae sunt utraeque partes ad faciendum pacem. et donaverunt invicem, Augusta scili EX THEOPHANE. 249 cet et Aaron , xenia multa , pacto firmato ut per singulos annos eis censum tribueret. et facta pace discesserunt, d i p.707mittentes etiam et civitatem Nacoliae. tulit autem et Ata Anno imperii sui tertio, pace facta cum Arabibus et aditu reperto, Heirene mittit Stauracium patricium et l o g o thetam dromi cum virtute multa contra Sclavinorum gentes. qui cum descendisset in Thessaliam et Graeciam, subiecit omnes et tributarios fecit imperio. introivit autem et in Peloponnesum, et multam captivitatem et exuvias Romano imperio attulit. AnnoimperiiConstantiniacHeirenaequartorediitStaura cius,de quo supradictum est,etSclavis,ettriumpho manifesta vit trophaca in Hippodromio. mense autem Maio eiusdem septimae indictionis exivit imperatrix Heirene una cum filio suo et virtute copiosa in Thracem , circumferens organa et cetera genera musicorum , et ivit usque Berocam , et hanc aedificari iubens nominavit Heirenopolim. venit autem et usque ad Philippolim cum omni securitate, et rediit, cum construxisset etiam Anchialum. Eodem quoque anno etArabum dux Madi,qui etMaumed, p.708mortuus est, et obtinuit Moses filius eius. porro pridie k a lendarum Septembriarum eiusdem septimae indictionis Paulus almificus et sanctissimus patriarcha infirmatus thronum reli quit, et descendens ad monasterium Flori monachium suscepit habitum, imperio ignorante. cum autem hoc didicisset impe ratrix,venitadeum cumfiliotristisetclamans, "cur"in quit "hoc fecisti." at ille cum lamentis multis ait ad eam "utinam nec unquam sedissem in sacerdotii throno, ecclesia dei tyrannidem patiente, praesertim cum scissa sit a reliquis universalibus sedibus etanathematizata." quae demum asci tos patricios et senatus primores misit ad eum audire quae ab ipso dicebantur ; qui dixit ad illos "nisi synodus univer salis fiat, et error qui est in medio vestri corrigatur, salu tem non habebitis." at illi dixerunt ei "et quare subscri psisti, cum consecrareris, non te consecraturum iconam?" ait autem "etenim idcirco lamentis afficior et cucurri ad poenitentiam, deprecaturus deum,ne sicutsacerdotem me cruciet , qui tacuerim usque nunc et prae timore furoris vestri non praedicaverim veritatem " et in his obdormivit p.709in pace, derelicto lamento multo tam imperio quam piis et religiosis rei publicae viris: colendus enim vir erat, et supra mensuram misericors, ac omni reverentia dignus, multamque fidem habebat tam res publica quam imperiun erga illum. 250 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA zates uxorem suam et omnem substantiam. EX THEOPHANE. 251 ex tunc ergo coepit dici et disputari super sanctis imagini bus sermo ab omnibus cum fiducia. Anno imperii Heirene cum filio quinto Arabum dux Moses provehitur, qui uno eis praefuit anno. Constantino politanus vero Tarasius habetur antistes. hoc quoque anno collecto imperatrix Heirene omni populo apud Magnauram dixit ad eos "scitis, fratres, quid fecerit Paulus patriarcha ; et siquidem vixissel, non utique pateremur hunc dimittere sacerdotiithronum,licetmonasticum habituminduisset.quia vero, sicuti deo placuit, de vita migravit, provideamus h o minem, qui possit pascere nos et ecclesiam dei didascalicis. conservare sermonibus." qui unanimiter omnes dixerunt non fore alium nisi Tarasium a secretis. at illa "et nos" ait "il lum eligimus, sed resultet, et dicat pro qua causa non s u scipit electionem imperii et totius plebis." at ille respondit populo dicens "immaculatae fidei nostrae Christianorum cu- p.710 stodes, et eorum quae in gloriam dei sunt aemulatores fide les, imperatores nostri, tanquam omnium in beneplacitum eius et in commodum nostrum curam facientes, et maxime nunc ecclesiastica negotia diligenter et sollicite consideran tes, quo summus sacerdos in hac regia urbe sua constitue rer,in suae pietatis me animum assumpserunt, et ut mani feste mihi diceretur quod consiliati sunt praeceperunt. c u m que ad hoc m e indignum esse pronuntiarem et nullum c o n sensum efficerem, utpote qui iugum huius sarcinae portare vel sufferre non possem, iusserunt me adduci ante faciem ve stram, pro eo quod huius consilii unanimes et comprobato reseffectisitis. etnunc,oviri,quideumtimetisetsem per hunc in cordibus vestris habetis, quique Christi voca tione, veri videlicet dei nostri , nominamini Christiani, aio, audite brevis sermonis ab exiguitate ac humilitate nostra r a tionem. ego quidem quicquid piis imperatoribus nostris et per omnia orthodoxis responderim , et in conspectu vestro orationis meae apologia respondeam. timore deprimor ad consentiendum huic electioni, et vereor a facie dei currere p.711 taliter et quomodolibet incircumspectus , ut non terribili damnationi succumbam. si enim divinus Paulus apostolus, qui dei voces audivit caelumque habuit erudiens se et p a r a disi inspector effectus est audivitque arcana verba et porta vit nomen dei coram gentibus et regibus, dixit ne forte, cum aliis praedicaverim , ipse reprobus effi ciar,quomodo ego, qui in mundo conversatus etcum laicis connumeratus in imperatoriis administrationibus mili tavi , sic absque iudicatione atque circumspectione possum insilire ad sacerdotii magnitudinem, horrendum conamen ad 252 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA exiguitatem meam , et temerarium studium. causa vero ti moris et refutationis meae haec est: aspicio enim et video ecclesiam, quae supra petram Christum dominum nostrum fundata est, scissam nunc et divisam, et nos alia atque ali ter loquentes, et aliter eos Christianos qui in Oriente unius nobiscum fidei sunt ; sed et his concordantes Occidentales , nos ab omnibus illis alienatos et a se per singulos dies ana thematizatos. dira poena est anathema : procul a deo emit tit, et a regno caelorum expellit, ducens in tenebras exterio nescit ecclesiae lex vel terminus sectam sive conten tionem,sedsicutnovit confiteriunum deum,unum bapti 's m a , u n a m f i d e m , i t a e t c o n c o r d i a m u n a m i n o m n i e c c l e s i a stico negotio. nihil enim est in conspectu dei tam acceptum atque placabile quam ut unum simul et una efficiatur ca tholica ecclesia, quemadmodum in sincerae nostrae fidei symbolo confitemur. et petimus nos , fratres, ut reor, et vos, quoniam scio timorem vos dei habere, a piissimis et orthodoxis imperatoribus nostris synodum universalem col ligi, ut efficiamur nos , qui unius dei sumus , unum , et qui trinitatis cultores existimus, uniti et unanimes et collegae, et qui capitis nostri Christi sumus , efficiamur corpus unum compactum atque connexum, et qui sancti spiritus sumus, efficiamur non contra invicem sed pro invicem, et qui veri tatis existimus, efficiamur id ipsum sapientes atque dicentes, et non sit in nobis certamen sive dissensio, ut pax dei, quae exuperat omnem sensum, muniat nos omnes. et siquidem iusserint orthodoxiae propugnatores, imperatores videlicet n o p.713stri,postulationi meae annuere, consentioet ego. sin autem, impossibile est mihi hoc facere, ne subiiciar anathemati et inveniar condemnatus in die domini nostri et iustitiae iudi cis, ubi neque imperator neque sacerdos neque principes neque hominum multitudo poterit eripere me. et quicquid placuerit vobis, fratres, date apologiae meae uno vero asser tionis vestrae redditae petitioni meae responsum." et liben ter audierunt omnes quae dicta sunt, consensum praebentes ut fieret synodus. at vero Tarasius rursus ad populum dis putans ait "Leo imperator subvertit imagines ; et quando synodus facta est, subversas illas invenit. et propter quod imperatoria manu subversae sunt, iterum quaestionem habet idem capitulum, quoniam antiquam consuetudinem in eccle sia traditam praesumpserunt , sicut eis libitum fuit, extermi pare. sed veritas dei , ut apostolice dicamus , non est a l ligata ." p .712 res. Itaque octavo kalendas Ianuarias octavae indictionis consecratus est almus pater noster Tarasius patriarcha C o n EX THEOPHANE. 253 Anno imperii sui sexto mittentes imperatores convoca verunt omnes, qui sub eorum erant potestate, antistites, p e r venientibus quoque a Roma transmissis ab Hadriano papa litteris et hominibus, ut praediximus, et ab Antiochia etAle xandria. et septimo idus Augustas nonae indictionis praesi dentes in templo sunctorum apostolorum apud regiam u r bem coepere sanctas scripturas relegere, et obiicere invicem,p.715 imperatoribus ac catechumenis inspicientibus. ast populus scholariorum et excubituum atque ordinum ceterorum a c cusati a principibus suis, cum haberent adhuc et magiste rium quoque nequam doctoris sui, denudatis gladiis irrue runtineos,minitantesmortificaretamsummum sacerdotem quam orthodoxos episcopos et abbates. imperio vero per assistentes sibifamiliares homines hos sedare nitente non ac quieverunt, quin potius exprobraverunt. cum autem p a triarcha surrexisset et tribunal c u m episcopis et monachis fuisset ingressus, hi qui maligni sensus eorum erant episcopi e x i e r u n t a d e o s , c l a m a n t e s a t q u e d i c e n t e s " v i c i m u s ." e t g r a tia dei nemini nocuerunt furiosi illi et inhumani. et taliter dissoluta synodo abiit unusquisque ad propria. Anno imperii sui septimo misso Heirene Stauracio p a tricio et logotheta in Thracem, mense Septembrio, initio decimae indictionis , ad ulteriora themata, persuasit eis sibi cooperari et depellere ab urbe impium populum, quem n e quissimus Constantinus instruxerat et erudierat. et cum sep.716 *)vicedominus estoeconomus.v.Hugonem Menardum ad Concor diam regularum c. 28. cui adde Flodoardum 1 17. FABR. stantinopolitanus ; qui missus R o m a m synodicis suis et libello fidei suae receptus est ab Hadriano papa. mittens autem et imperatrix petiit ut mitteret litteras suas et homines, quo invenirentur in synodo ; qui direxit Petrum vicedomi num *)ecclesiaesuae,etPetrum Hegumenum S.Sabae,vi-p.714 ros honorabiles ac omni virtute adornatos. misit autem et Antiochiam et Alexandriam tam imperatrix quam patriar cha : adhuc namque pax, quae facta fuerat cum Arabibus, non erat soluta. et duxerunt ab Antiochia quidem Ioannem magnum atque famosum, verbo et opere sanctitatis partici p e m , qui et syncellus Antiocheni patriarchae fuit, et T h o m a m Alexandrinum, virum zelatorem et religiosissimum, qui et Thessalonicae magnae civitatis, quae est in Illyrico, factus archiepiscopus effloruit. interea mortuo Mose fit Arabum dux frater eius Aaron, qui tribus et vicenis eis praefuit a n nis et multa mala Christianis ostendit. fingeret quod exercitum motura esset in Orientales partes, eo quod Arabes fuissent egressi , exiit omnis regius appara tus atque suppellex usque ad Malagma ; et introeuntes hi qui exteriorum thematuin erant tenuerunt urbem. mittens autem ad illos significat eis dicens "mittite mihi arma v e stra: opus enim vobis habeo." at illi stulti divinitus facti dederunt ea. tunc missis familiis eorum in naves exules eos emisit ab urbe,in propriam regionem unum quemque iu bens abire, in qua et genitus esset. et cum fecisset exer citum proprium et principes sibi obtemperantes, ipsa mense Maio iterum mittens per omnem locum convocavit episco pos, quo venirent in Nicaeensium civitatem Bithyniae ad ef ficiendum illic concilium. et per totum aestivum tempus congregati sunt omnes apud Nicaeam, siquidem eos qui ex Romanae sedis et Orientalium persona venerant non dimi serat, sed retentos secum habebat. Anno imperii Heirenae et Constantini octavo exiit T a rasius sanctissimus archiepiscopus Constantinopoleos in N i p.717censium civitatem, et celebrata est sancta et universalis se ptima synodus episcoporum, et recepit catholica ecclesia pri scum ornamentum suum, nil novum praedicans, sed sancto rum et beatorum patrum dogmata immota custodiens , et novam haeresim abdicans, tresque falsos nominatos patrirchas anathematizans, Anastasium videlicct Constantinum et Nice tam,atque omnes consentaneos eorum. facta estautem pri m a conventio ac sessio episcoporum in ecclesia catholica S. Sophiae Nicaenae civitatis quinto idus Octobrias indictionis undecimae. et Novembrio mense ingressi sunt omnes regiam urbem , et praesidentibus imperatoribus una cum episcopis in Magnaura lectus est tomus, et subscripsit tam imperator quam mater eius, firmantes pietatem secundum antiqua d o ginata, opera sacerdotum honori, et dimiserunt eos, et pace potita est ecclesia dei, quamquam inimicus zizania in opera tionibus suis seminare non cesset. sed ecclesia dei semper impugnata triumphat. Anno imperii sui nono Heirene imperatrix, pace soluta p.718 3faciendi cum Francis nuptiales contractus,direxitTheopha nem protospatharium et abduxit puellam ex Armeniacis n o mine Mariam ab Amnia, et iunxit eam Constantino impera torietfiliosuo,cum ipsemultumtristareturetnollet,pro pter affectum quo erga Caroli filiam Francorum regis fla grabat, quam scilicet antea desponsaverat. et consummave runt nuptias eius mense Novembrio indictionis duodecimae. interea Heirene misit Ioannem Sacellarium et logothetam in Longobardiam , una cum Theodoto dudum rege maioris 254 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 255 Longobardiac, ad ultionem inferendam , si posset, in C a r o lum et quosdam subducendos ab illo. descenderunt ergo cum Theodoro patricio et praetore Siciliae, et inito bello tentus a Francis amare peremptus est. Anno imperii Heirene etConstantini decimo movit dia-p.719 bolus livore pietatis imperatorum homines,qui instigaverunt matrem adversus filium et filium adversus matrem : inflexe runt enim eam quasi ex praesignantibus futura cognitioni bus certificati, asserentes ei "non est praedestinatum apud deum tenendi filium tuum imperium , sed tuum est a deo tibi datum." at illa ut mulier seducta, praesertim cum a m o r e m quoque principatus haberet, credidit ita esse,et non r e cogitavit quod ipsi volentes dispensare res id sub occasione praetenderent. ergo cum imperator iam viginti esset anno rum factus atque robustus admodum et idoneus,videbat se nihil potestatis gerentem, et tristabatur , intuens e contrario Stauracium patricium et logothetam omnia possidere, omnes que ad illum procedere, et neminem ad se frequentare a u dere. tunc consilio inito cum familiaribus perpaucis homi nibus suis, et Petro magistratu et Theodoro patricio et D a miano aeque patricio,firmavitquo comprehenderet eum et exalem ia Siciliam destinaret, ipseque teneret imperium cum matre sua. porro quinto idus Februarias factus est horribilis terrae motus , ita ut non auderet quisquam domi dormire,p.720 sed omnes in hortis et sub dio tabernaculis factis et tento riis extensis degebant. ast imperatrix una cum filio suo egressaestadS.Mamam. cumautemStauracionuntiata fuisset praesignata res, commovet Augustam contra filium; quae comprehensos homines imperatoris omnes cecidit atque totondit,una cum Joanne protospathario etbaiulo ipsius,et exilio relegavit in inferioribus partibus usque in Siciliam. Petrum vero magistratum dehonestationibus submittens in domo sua sedere praecepit,similiter etTheodorum patri cium. porro Damianum patricium caesum et tonsum in c a strum Apolloniadem exulem fore constituit. percutiens a u tem et filium conviciisque multis lacessens egit ne procede ret per dies non paucos. coepit autem adiuramentis sub mittere [iurare] militiam iam dicentem quia quousque tu vivis, non permittemus imperare filium tuum. et iurabant omnes sic, nemine contradicere super hoc audente. interea classis Arabum in Cyprum exivit. quod praecognoscens i m peratrix coacervavit et ipsa omnia Romana navigia, et misit adversus eos. cum autem usque Myra uterque praetor ve nisset, divertit a promontorio Chelidoniorum et ingressus est in Attaliae sinum. at vero Arabes moti a Cypro , cum p.721 est ostensus. Mundi anno 6283, divinae incarnationis anno 783, anno vero imperii Constantini primo mense Septembrio, indictio nis decimae quartae,venerunt qui adiurabant ad Armenia corum thema ; qui iurare minime consenserunt , quia non imperabimur a filio tuo in vita tua, sed nec praeponimus, inquiunt,nomen Heirenae ante Constantini nomen,sed Con stantini et Heirenae , ut ab initio suscepimus. misit autem iterum ad inflectendum eos Alexium spatharium et drunga p.723rium vigiliae. at illi tenentes eum, ut sibi pracesset, prove xerunt. Nicephorum vero patricium et praetorem suum c u stodiae manciparunt , Constantinumque solum principem et imperatorem laudaverunt et acclamaverunt. hoc comperto reliquorum populi thematum, praetoribus suis expulsis C o n stantinum tantum imperatorem et ipsi praedicabant. o m a ligni diaboli versutias, quomodo per multa studet argumenta genus hominum perdere ! qui enim ante quindecim annos terribili iureiurando iuraverunt et facta propriae manus scripta in sancto tribunali recondiderunt , iterum iurabant se a filio eius non imperandos in vita ipsius, et rursus hoc oblivioni tradentes Constantinum imperatorem bonae famae laudibus efferebant,non perpendentes miseri quod non opor teat reciprocum fieri iuramentum. necessitas enim incum bit ut omnem reciprocam iurationem periurium subsequa tur. periurium autem est abnegatio dei. collecti autem Octobrio mense decimae quartae indictionis hi qui ex themati bus erant apud Atroam, exquisierunt omnes communi c o n silioConstantinum imperatorem,vicesimum agentem annum. timens autem Heirene impetum populi absolvit eum . at illi hunc quidem imperatorem affirmaverunt, huius autem m a p.724trem respuerunt. praeterea direxit protinus imperator M i chaelem Lachanodraconem et Ioannem baiulum suum ac protospatharium, et iuramentis submiserunt Armeniacos, ne susciperent Heirenem matrem suam imperatricem. Alexium vero confirmavit in praetorem suum. et cum rediisset i m perator in urbem mense Decembrio, caesum et tonsum Stau 256 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA serenitas eos cepisset, circumferebantur in pelago. cumque terrae proximi tenerentur, viderunt eos praetores, et acie directa praeparati sunt ad bellandum. Theophilus autem Cibyracotorum praetor, cum vir esset robustus atque for tissimus, fisus et ante omnes egressus tentus est ab eis ; qui cum ductus ad Aaron fuisset ab eo videndus, adhortatus est ut proditor fieret et temporalia dona susciperet. qui cum hoc nullatenus admisisset, per ampliusque coactus nequaquam cessisset, gladii animadversionem sustinens martyr optimus EX THEOPHANE. 257 racium exulem fecit apud Armeniacorum thema ad satisfa ctionem eorum. in exilium nihilominus et Aëtium misit, spadonem protospatharium et intimum eius, et omnes domesticos ipsius spadones. hanc autem cum suavitate sua et affluentia locavit in palatio Eleutherii, quod ipsa aedifi caverat, in quo etiam pecunias multas absconderat. Factum vero est eodem mense incendium, et concrematum est triclinium patriarchii, quod dicitur Thomaites, et quae storum,et aliae domus usque ad Milium. ceterum Aprili mense Constantinus c u m castra movisset contra Vulgares, venit ad castellum quod dicitur Probati,ad rivum scilicet S. Geor gii; et cum occurrisset Cardamo domino Vulgariae, pusillo circa vesperam facto bello , formidantes hi qui ex parte Romanorum erant, per noctem fugerunt et inglorii redie runt ; quin et Vulgares metuentes reversi sunt. Anno imperii sui secundo mense Septembrio castra mo- p. vit imperator adversus Arabes, et profectus ab Amorio abiit Tarsum Ciliciae. cum autem venisset ad inaquosas turres, repedavit inanis mense Octobrio indictionis decimae quin tae. porro decimo octavo kalendas Februarias rogatus i m perator a propria matre et a multis optimatibus pronuntiat eam iterum imperatricem,etlaude cumillosimul attollitur, ut a primordio Constantini et Heirenae. omnes quidem obediunt. ast Armeniacorum thema pertinaciter instans ad hoc renititur , et quaerit Alexium , qui paulo ante praetor in eis fuerat , et ab imperatore tunc evocatus et dignitate patricii honoratus penes ipsum degere videbatur. hunc ergo propter huiusmodi requisitionem et quosdam sermones super illos dictos, quia videlicet regnaturus esset , caedens ac t o n dens in praetorio posuit. Iulio vero mense exercitum movit adversus Vulgares, et construxit castrum Marcellorum, et duodecimo kalendarum Augustarum exivit Cardamus dominus Vulgariae cum omni virtute sua, et stetit in munitionibus. fiducia vero fretus et a pseudoprophetis imperator credere persuasus quod eius esset victoria , incircumspecte ac inordinate bellum infert, et valido vincitur Marte, fugatusque rediit in urbem, multisp.725 amissis non solum communis populi sed et primatum, inter quos et Michael magistratus, Lachanodraco et Bardas patri cius ac Stephanus protospatharius extiterunt, Nicetas quoque ac Theognostus facti praetores, et homines regii non pauci. sed et Pancratius pseudopropheta et astronomus, qui et vi cturum illum vaticinatus est. abstulerunt autem Vulgares etiam sarcinam, pecunias, equos et aulaea una cum universo 17 724 Theophanes II. 258 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA idem . Anno imperii Constantini tertio audientes Armeniaci de Alexio patricio quod caecus fuerat factus, custodiae manci pavere praetorem suum , Theodorum videlicet Camulianum patricium. quo comperto imperator misit quidem primum ad eos nonnullos, post sanctum vero pascha ipse per se movit exercitum contraeosdemArmeniacosunacum reliquiscunctis thematibus. et septimo kalendas Iunias primae indictionis, diesanctaepentecostes,cum proditoseosArmeniorum fraude, qui cum ipsis erant, debellasset atque vicisset, comprehendit p.727illos, et interfecit Andronicum spatharium et turmarcham eorum , et Theophilum turmarcham atque Gregorium epi scopum Sinopae; reliquos vero rerum iacturis et proscri ptionibus subdidit. porro mille vinctos exercitus ipsorum introduxit per Blachernarum portam in urbem, quorum f a ciebus atramento et punctionibus suprascripsit "Armeniacus insidiator." dispersit eos tam in Siciliam quam in ceteras insulas. Armenii sane, proditores eorum , nil ab imperatore honoris seu liberalitatis assecuti castrum Camachan Arabibus tradiderunt. Anno imperii Constantini quarto ceperunt Arabes T h e besan castrum sub verbo, propter quod et principes eius d i miserunt ad propria. Anno imperii sui quinto Constantinus, odio habens M a riam uxorem suain, summissione matris suae principatum appetentis et quo ab omnibus reprehensibilis iudicaretur a f fectantis, coegit eam ut fieret monacha ; quam cum inflexis set,totondit mense Ianuario. et Aprili mense movit exer citum adversus Arabes, et mense Maio bellum iniens in o c p.728 cursu ipsorum , in loco qui dicitur Amusan , vicit, vertit, et regio apparatu. cum autem ordines collecti essent in urbe, consiliati sunt educere Nicephorum ex Caesare et imperato rem statuere. quo comperto Constantinus misit, et eduxit utrosque filios Constantini avi sui ad S. Mamam, et Nice phorum quidem oculis, Christophorum atque Nicetam A n thimumque atque Eudocium linguis privavit; cum quibus et praedictum Alexium patricium luminibus exorbavit, obediens maternis et praelati Stauracii patricii suadelis, ei asseveran tium quod nisi hunc caecum redderet, in imperatorem eum forent electuri. facta est autem horum poena mense A u g u p.726sto, die sabbati, indictionis decimae quintae, hora nona. v e rumtamen non in longum dei iustitia hanc actionem dimisit inultam : post quinquennium namque eodem mense et eadem sabbati die orbatur oculis a propria matre Constantinus EX THEOPHANE. 259 Anno imperii sui sexto, indictione prima, celebravit i m perator Constantinus cum Theodote nuptiarum principia in palatio S.Mamae perdiesquadragintaprolongatarum.mense vero Aprilis eiusdem indictionis nocturno tempore factus est terrae motus in insula Creta valde terribilis, mense autem Maio factus est Constantinopoli nimis horribilis. Cardamus praeterea dominus Vulgariae denuntiavit imperatori dicens "aut tribue mihi pacta , aut veniam ad auream usque p o r tam,etdemoliarThracem." astimperatorpositaequinain mappa stercora transmisit ei, "qualia" inquiens "te decere pacta praevidi , transmisi tibi. verum quia senex es, nolo ut fatigeris usque ad haec loca, sed ego venio usque M a r cella, et tu exi, et quicquid iudicaverit deus fiat." et cum misisset imperator ad ulteriora themata, congessit populum suum et venit usque Versinitiam, et Cardamus usque ad lu-p.729 cum Abroleva; et cum formidaret, mansit in nemore. ast imperator confortato populo suo abiit usque ad lucum A b r o levam, invitans eum per dies decem et septem. at ille non est ausus, sed repedavit fugax ad sua. Eodem quoque anno et Arabes venerunt usque A m o rium, et cum nihil profecissent, reversi sunt, praeda in cir. cumquaque regionibus facta. Eodem autem anno Plato Sacudionis abbas se abscidit a communione Tarasii patriarchae, pro eo quod imperato rem in communionem receperit, et institutori tondere uxo rem eius Mariam , et Ioseph monacho et abbati monasterii quod appellatur Tanchathara coronare eum cum Theodote praeceperit. quod cum didicisset imperator, misso Bardanio patricio et scholarum domestico , atque Ioanne comite O b sequii, Platonem introduxit in urbem, et reclusit intra clau stra in templo principis militiae, quod est in palatio. reli quos vero monachos cum nepotibus eiuspercussos exilio re legavit apud Thessalonicam ; quibus auxiliabatur mater i m peratoris , tanquam his qui filio suo resistebant et confun debant. Anno vero imperii sui septimo, mense vero Septembrio,p.730 egressus est imperator cum matre sua, ut calefieret apud hos insecutus est usque ad amnem. et cum venisset Ephe sum et apud dei locum orationes fecisset, commercium n u n dinarum, quod centum erat auri librarum, indulsit ad f a m u latum S. Ioannis apostoli. Augusto vero mense coronavit imperator Theodotem cubiculariam in Augustam , et despon savit eam inique. 260 ANASTASHI HISTORIA ECCLESIASTICA Prusam. Octobrio vero mense natus est imperatori filius, quem nominavit Leonem. quae cum cognovisset imperator, derelicta matre apud Thermas una cum ordine regio uni verso atque principibus cursim in urbem regressus est. qua propter huius mater spatio reperto allocuta est et subtraxit muneribus ac repromissionibus agminum principes, ut d e p o neretur filius suus et ipsa singulariter imperaret, alios h o rum per se ipsam , alios vero per homines suos blandiens. et attraxit ad se omnes,et praestolabatur congruum invenire diem. interea Romae obeunte Adriano papa consecratur Leo,vir honorabilissimus et per omnia reverendus. mense vero Martio exivit imperator adversus Arabes, secum habens Stauracium patricium et ceteros amicos matris suae, necnon et electam catervam expeditorum videlicet militum ex utri usque thematibus,viginti milia. videntes hi qui circa Stau racium erant alacritatem populi et imperatoris, timuerunt ne forte bello inito ille vinceret et ipsi adinventis adversus e u m p.731frustrarentur insidiis. ergo muneratis vigiliispersuaserunt eis mentiri, perhibendo Saracenos fugisse. imperator itaque multum tristatus inefficax urbem ingressus est, et kalendis Maiis mortuus est filius eius Leo , et luxit eum vehementer. porro decimosexto kalendas Augustas ab equestri agone ad S. Mamam transeunte,transmearunt adversus eum compre hendendum hi qui erant ex ordinibus, quos mater imperato ris fuerat allocuta. quo ille cognito in chelandium suum ingressus est, et transmeavit ad Pylas, volens ad Orientalium thema confugere, erant autem cum eo et matris suae amici, quos ille sic esse penitus ignorabat. praeterea exivit ipse et mulier eius usque ad Tritonem. porro consilio inito amici matris eius,qui cum ipso erant, dixerunt ad semet ipsos "si coacervatus fuerit ei populus, non iam dominio constringe tur, nec latere poterimus eum , et perdet nos." materque ipsius congregatis in palatio Eleutherii eis qui ex ordinibus sibi fuerant collocuti, introivit palatium , et cum didicisset populi ad imperatorem concursum, timuit nimis , et tracta bat qualiter mitteret episcopos ad eum et acciperet verbum et sederet in angulo. verum scripsit occulte ad amicos snos, qui cum eo erant, quia nisi modum quemlibet feceritis et p.732tradideritiseum,verbaquaehabebitismecum indicareha beo imperatori. at illi metuentes tenuerunt eum ad preces, et in chelandium inducto eo sabbato mane venerunt ad u r bem,etincluserunt eum in domo purpurea,in qua et na tus est, et circa horam nonam crudeliter et insanabiliter oculos eius evellunt, ita ut hunc mors subsequens confestim extingueret, consilio matris eius et consiliariorum ipsius. o b tenebratus autem est sol per decem et septem dies, et non dedit omnesque dicerent atque et ferrienmtpure, retraxerit. et ratoris radios suos, ita ut aberrarent naves confiterentur quod propter penitus lumen eius Carolum Francorum regem, qui ultus est iterum Carolo recompensans re, et imperatorem in templo S. Petri apostoli, restituit illum in sedem suam. 733 ceterum vicemp. obcaecatus suos radios caecitatem sol taliter de cetero imperat Heirene mater eius. anno et Romae cognati beatae memoriae Eodem etiam tumultuati,sunt con commoventes populum Hadriani papae caecaverunt eum, non tamen tra Leonem papam, ettenentes ille confugit ad inimicos eius a m a extinguere potuerunt. at coronavit perungens oleo a capite usque ad pedes, et octavo kalendas circumdans igitur Romanis iterum imperat imperatoria veste atque corona, indictionis nonae. Januarias Heirene annis quinque. imperii sui Heirene primo,id est cum se Anno itaque Dorotheum egu cundo imperare coepisset, confestim dirigit quatinus per huiusmodi ecclesiam concur verbo , apud Athenas. Stauracius scilicet et A e imperatricis , facti sunt in Chrysopolitanum et menum ecclesiae magnae ad lantem atque Galatiae , quod tamen quidam rebelles in c u factum non est. et stodia positis in palatio Contherapia filiis impugnantis deum Constantini ad quasi petentes magnam Constantinum Abimelech partes intercedens pro pace; Octobrio mense confugere securitatem persuadent subsequentis occasionem appellarent ex eis q u e m imperatorem. et muito q u a m eunuchus patricius , et eduxit rente ingressus est Aëtius eos damnaverunt eos nemine ad illos tendente, et exilio duo autem patricii, dilecti esse noscebantur tius, qui inimicitiam manifeste alterutrum hostes, ita ut monstrarent,p.734 ambo imperium acquirendi. intentionem habentes post mortem eius cognatis suis populo ad chartophylacem Cappadociae depopu ecclesiam , indemnitatis suae, Anno imperii expeditorum incursu descendit usque ad THEOPHANE. EX 261 Heirene secundo Abimelech exivit contra Romaniam, et misso praeoccupans in stabulis Stauracii equos impe Magalina , et reversus est ; et reliqui equitatui aptos sine laesione ratorio multam consecuti sunt descenderunt usque Lydiam , et praedam. Mense vero Martio septimae educere Sclavinorum indictionis voluit Acamirus Belziciae princeps pulsatus ab Helladicis filios tem hoc mittit ad patricium Constantini, et ex eis cognovisset promovere imperatrix Heirene, imperatorem. cum au 262 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA 1 Constantinum Serantapichum Theophylactum filium eius, qui spatharius erat et nepos suus,etomnium oculoseruit,et dissipavit consilium corum contra se nequiter adinventum, p.735porro paschalis festivitatis feria secunda processit imperatrix a sanctis apostolis in curru aurato vecta, qui a quattuor equis albis trahebatur et a quattuor patriciis tenebatur, B a r dano videlicet praetore Thracesiorum, Sisinnio praetore Thracae, Niceta domestico scholarum et Constantino Boila, iactans liberaliter hypatiam. mense vero Maio infirmata est imperatrix pene ad mortem,etprotenta estcontentio eunu chorum.Aëtius autem auxiliatus estNicetae patricio et scho larum domestico, et insequuntur severe Stauracium, credere facientes imperatricem quod imperium appeteret, itaut atro citer irata illi, ascendens in palatium Tonchierium , dixerit rebellionis et simultatis sollicitatorem eum esse, et sibi cele ris acquisitorem perditionis. qui ad haec apologia facta muniebat se ipsum. insaniebat autem adversus Aëtium et Nicetam iam dictos patricios. Anno imperii Heirene tertio, mense Februario, indictione octava, iam dictus Stauracius tyrannidem ac simultatem in p.736urbe regia construebat,scholarios,quierant inea,etexcu bitores una cum primis eorum pecuniis ac muneribus assu mens ac placans. Heirene sane, pia imperatrix,silentio in Justiniani triclinio facto prohibuit o m n e m , qui militaret, a d haerere Stauracio , et sic adepta sunt modicam tranquillita tem negotia. Aëtius vero iam memoratus et Nicetas cum aliis quibusdam certatim adversabantur Stauracio, qui corde perculsus sanguinem per os emisit spumosum ex partibus pectoris et pulmonis. hoc medici aspicientes mortale p r o nuntiaverunt. ast adulatores et imperiti, non solum medici sed et quidam pseudomonachi et divini, iuramentis credere persuaserunt usque ad diem mortis eius, quae facta est meuse Junio ipsius octavae indictionis, quod victurus et regnaturus esset. quibus ille innixus seditionem in Cappadociis constru xit adversus Aëtium fieri, quam non meruit vivens audire: post duos namque dies mortis eius super hoc nuntius v e nit, et seditiosi comprehensi exiliis sunt et animadversioni bus subditi. Anno imperii Heirene quarto, octavo kalendas Ianuarias, indictionis nonae , Carolus rex Francorum coronatus est a p.737Leone papa,et cum voluisset contraSiciliam classibus prae liari, se poenituit, coniungi potius cum Heirene volens, l e gatis ad hoc directis sequenti anno, indictione decima. M a r tio vero mense nouae indictionis Heirene pia imperatrix B y Anno imperii Heirene quinto Aëtius patricius liber a Stauracio factus, etideo securitate potitus,imperium ad fra trem proprium transferre satagebat, quem et monostrategum fecit in Thrace simul et Macedonia , ipse ulteriora themata tenens , Orientales scilicet et Opsicin. cum ergo elatione refertus esset, eos principes , qui sublimiores erant, d e h o n e stans pro nihilo reputabat, qui et valde maesti adversus eos effecti, simultatem contra imperatricem meditantes, hanc in opus duxerunt. pervenerunt autem apocrisiarii a Carolo et Leone papa directi ad Heirenem piissimam, postulantes ut iungeretur illi ad nuptias et uniret eoa et hesperia; quae profecto obaudisset, nisi Aetius iste, qui saepe dictus est, i n hibuisset, praevalens et imperium in proprium , sicut prae dictum est, fratrem usurpans. Sequenti autem anno, qui est primus imperii Nicephori,p.738 pridie kalendas Novembrias indictionis undecimae, quarta n o ctishora,cum feriasecundalucescit,idem Nicephorus cum patricius esset et logotheta generalis, tyrannidem adversus Heirenem piissimam concitavit , deo quidem ineffabilibus ob nostrorum multitudinem peccatorum iudiciis indulgente, c o o perantibus ei Niceta patricio et domestico scholarum, et S i sinnio patricio fratre ipsius , viris periuris ac fraudulentis Triphyliis. erant autem cum illis et Leo patricius Seranta pichus, et Gregorius patricius Musulacii, et Theoctistus p a tricius et quaestor, atque Petrus patricius, seducentes q u o s dam ex populo , qui erant ex ordinibus, cumque venissent ad portam quae dicta est Chalce, custodesque falso ac subito decepissent, persuaserunt eis ut crederent quod ab ipsa fue rint destinati, quatinus imperatorem eundem Nicephorum appellarent , eo quod Aëtius patricius sibi vim inferret ad annuntiandum Leonem fratrem suum imperatorem. qui mendacio tanto credentes , imperatorem pariter pronuntia verunt eum qui erat tyrannus. taliterergo admagnum pa latium iidem patricii venientes ingressi sunt illud, indeque per totam urbem ignobiles et servos dirigentes acclamatio-p.739 nem fecerunt ante mediam noctem , et custodes in circuitu palatii, quod Tentu Eleutherii nuncupatur, posuerunt, ubi eam contigit esse. diluculo sane accersientes eam concluse runt in maiori palatio, et ita processerunt ad magnam ec clesiam ad coronandum scelestum . convenit interea universa multitudo urbis, et omnes super his quae agebantur moleste EX THEOPHANE. 263 zantiis civilia donavit tributa , Abydique ac Hlierii ea quae dicuntur commercia relevavit, magnis super his et aliis m u l tis beneficiis gratiarum actionibus freta. 264 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA ferebant, maledicentes coronanti et coronando cunctisque congratulantibus eis. et quidem cum religione ac ration.e viventes divinum mirabantur iudicium, qualiter eam permi serit, quae pro recta fide more martyrum agonizaverat, a subulco expelli, praesertim c u m ei devotissimi eius praecipue adhaerere propter avaritiam proposuerint, Leo scilicet e u nuchus, patricius et sacellarius Sinopeos et deo perosi T r i phylii atque patricii, qui superius dicti sunt, qui donis p l u rimis ab illa ditati sunt , et cum ea saepe convescentes, et adulationibus cum iuramentis horribilibus certam reddentes, omnibus mundi rebus se necessariorem reputare, quam h a berent erga illam, benevolentiam affirmabant. alii autem ut in ecstasi facti, gestorum certitudinem horum minime sen tientes, somnium se videre putabant. alii autem, qui d u n p.740taxat perpendere bene sciebant, praeteritam felicitatem bea tificabant et futuram per tyrannidem infelicitatem lugebant, maxime hi qui maligni voti tyranni experientiam quandam ante perceperant. porro universos communiter possidebat caligo et sine consolatione mentis defectio, ne per singula miserandae illius diei deformia verba scribens protelem ser monem. deniqne sequenti die sumptis quibusdam ex patri ciis ascendit ad imperatricem custodiae mancipatam, simu lans,uteimoriserat,falsambenignitatem,perquam etplu res decepit, et excusans se quod invitus ad principatum c o n scenderit nec hunc unquam desideraverit:maledicebat autem his qui se provexerant et illam insidiis appetiverant , ut proditor dominum , postquam cum ipso caenaverit; quos et imitatores illius existere testabatur. ostensis etiam uigris calceamentis, amare se talibus uti praeter leges imperatorias p.741affirmabat; fiduciamque habere dolose monebat eam, et cum iuramentis,de omni corporali requie,quam consequi domi nam a servo deceret; nullamque arbitrari aerumnam casus illius exhortabatur. commonebat postremo nil occulere a se imperialium thesaurorum, et damnabat avaritiae vitium, hoc illam habere non ferens:languebat enim eo vehementer omnia devorans , omnemque in auro spem et fiduciam p o nens. at vero sapiens et deo dilecta Heirene, quamvis c o n grueret ut passione tam repentinae commutationis utpote mulier teneretur,forti et sapienti prudentia dixit ad eum, qui heri quidem servus periurus fuerat , hodie vero sollers et seditiosus tyrannus ac impudens habebatur : "ego quidem, o homo,deum deputo pridem,cum essem orphana,exaltasse m e , et deinde super solium imperii, licet essem indigna, p r o vexisse me. causam vero depositionis meae mihimet applico etpeccatismeisascribo. incunctisautemacmodisomni • EX THEOPHANE. 265 *) inhonorandi] àrudoa . Tertullian on fleeing during persecution states: "they honor him, and he is dishonorable among them." Saint Ignatius in his epistle to the Philadelphians says, "They themselves being honored, do not honor them. Others return to dishonor." bus sit nomen domini benedictum,soliusregis regum et do mini dominorum. porro modum promotionis tuae deo red do, quo excepto nil fieri credidi.ˆ verumtamen delatas mihi contra te super dignitate, qua nunc circumdaris , auditiones p. 742 non ignoras ; quas veras fuisse rerum finis ostendit, quasque si moleste tulissem, facile mihi erat interficiendi te. sed m o d o iuramentis tuis fidendo , m o d o tibi parcendo , multos mihi devotos parvipendi, deo quae mea sunt dans, per quem reges regnant et potentes obtinent terram. sed et nunc, cum sis pius et ab ipso provectus, te ut imperatorem adoro, et peto meae parcere infirmitati. et concede mihi a me con structam Eleutherii domum in reconciliationem incompara bilis calamitatis meae." at ille ait "et si hoc vis fieri tibi, iura mihi per omnem divinam virtutem non absconsuram te quicquam ex thesauris imperii, et adimpleo postulationem tuam,etomnemtibiplacationemetrequiemfacio." quae iuravit ei ad pretiosa et vivifica ligna, quia non celabo te usque ad obolum unum; quod et fecit. verum ille, quod desiderabat adeptus, protinus exilio relegavit eam penes i n sulam principis, in monasterio quod ipsa aedificaverat, cum adhuc essent in urbe missi Caroli et quae agebantur aspice rent. vorax igitur iste, cunctorum imperio percepto, nec saltem parum quid valuit hypocrisi tegere inditam malitiam p.743 et avaritiam suam , sed quasi recisurus iniustitiam, nequam in Magnaura et iniustum constituit fore iudicium. intentio namque tyranno erat, ut ipsae res ostenderunt, non paupe ribus iura tribuendi, sed per hoc omnes qui magni erant inbonorandi *) et captivandi, et ad se quae cunctorum erant impie transferendi;quod etfecit. videns autem omnes ad versus se contristatos, et pavens ne forte memores Heirenae piae beneficiorum asciscerent eam iterum ad imperium, N o vembrio mense , hieme nimium imminente gravi , non est ipsius misertus immisericors ille , sed exilio deportari p r a e cepit in insulam Lesbum et cautissime custodiri, quin et a nemine penitus contueri. porro pridie kalendas Maias m o r tuus est Niceta Triphylius , ut aiunt, a Nicephoro veneno extinctus. et nonis Maiis, feria quinta, cum Nicephorus ad suburbana Chalcedonis exiisset equumque mansuetum et m i tissimum asendisset, hunc ex dei providentia deiiciens dex trum pedem ipsius contrivit. atvero decimo quarto kalen das Augustas, feria quarta, hora prima, Bardanes patricius et praetor Orientalium, qui cognominatus est Turcus, appel p.744latus est imperator ab omnibus ultra sitis thematibus. qui multum renisus ut evaderet illos minime valuit, et descen dens usque ad Chrysopolim, cum circuisset diebus octo et minime fuisset receptus, rediit usque ad Malagma. qui m e tuens deum, et recogitans ne forte per se mactatio Christia norum efficeretur, misit ad Nicephorum , et accepto verbo in scriptis propriae manus eius, in quo et Tarasius sanctis simus patriarcha et omnes patricii subscripserunt, quod il laesus et indemnis cum omnibus qui sccum erant foret ser vandus , sexto idus Septembrias media nocte clam fugiens descendit ad Cium Bithyniae in monasterium Heraclii.et inven to chelandio, quod ab imperatore super hoc fuerat missum, tonsus est et indutus stola monachica ; et ingressus illud abiit in insulam , quae dicebatur prima, in qua aedificaverat monasterium , opinatus quod veritus foret terribile verbum quod dederat sibi contemptibilis Nicephorus, et in nullo es set laedendus. at ille primo quidem denudat illum substan tia eius, et occasione accepta omnes thematum principes et habitatores ; quosdam autem et de regia urbe captivavit, e x p.745ercitum autem roga privatum deseruit. verum quis sermo enarrare condigne sufficiet opera , quae diebus illis ab eo sunt gesta per indulgentiam dei propter commissa nostra? nona die Augusti mensis undecimae indictionis defuncta est imperatrix Heirene in exilio insulae Lesbi, et translatum est corpus eius in insulam principis, in monasterium quod ipsa construxit. Mundi anno 6246,divinae incarnationis anno 746,anno imperii sui secundo Nicephorus coronavit Stauracium filium suum per Tarasium sanctissimum patriarcham in ambone maioris ecclesiae in imperatorem,cum esset inutilis ad tan tam modis omnibus dignitatem, tam scilicet aspectu quam robore simul et sensu. ceterum Nicephorus, qui nunquam usquam veritatem servavit, Lycaonenses quosdam, imo vero Lycanthropos, concordes et consentaneos ad Proten insulam mittens, iussit eos noctu hanc ascendere et praedictum, quasi se ignorante , luminibus privare Bardanum , et post facinus ad ecclesiam fugere. quo facto tam patriarcha et senatus quam omnes deum timentes acriter doluerunt. ast impera tor nequissimus Nicephorus cum iuramentis omnes primores Lycaonenses simulatus , exquirebat in eos, ut putabatur, u l 746turus , omnia secundum ostentationem et nihil secundum deum iugiter agens. erat enim illi praecipue cum reliquis praevaricationibus et huiuscemodi quoque mentis idioma, per 266 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA P. EX THEOPHANE. 267 quod videlicet et ante imperium multos seduxit: verumtamen in ridiculum habebatur hoc eius liquido scientibus studium, ita ut impudentia multa semper caligosa et polluta facies eius tunc inaccessibilis fieret per dies septem, eo dolose i n tra cubiculum imperatorium eiulante: nam et naturaliter ei muliebres aderant lacrimae , quas multis pravis et pseudo christianis inesse procul dubio constat, quanquam plurimos non latuerit. mense vero Augusto cum adversus Arabes e x iisset, occurrit eis apud Chrason Phrygiae , et inito bello superatur, multisque amissis propemodum et ipse vivus foret capiendus, nisi principum quidam fortissimi hunc a necessi tate vix salvare praevaluissent. Anno imperii Nicephori tertio, simultate facta in Per sica, descendit Arabum dux pacificaturus eos. Nicephorus autem spatio reperto aedificavit Ancyram Galatiae et T h e basan et Andrasum. misit etiam et cursus, qui revertuntur nihil proficientes, sed e contra potius plurimos admittentes. Anno imperii Nicephori quarto,duodecimo kalendasp.747 Martias, Tarasius sanctissimus patriarcha Constantinopolita nus gloriose diem clausit extremum, et elatum est lipsanum eius in angustum ponti, et sepultum est in monasterio quod ipse construxerat, quarta feria primae ieiuniorum h e b d o m a dis. et mense Aprili, die dominico sancti paschae, consecra tus estsanctissimus patriarcha Nicephorus asecretis, electione sane Plato ac Theodorus hegumeni monasterii Studii non c o n senserunt consecrationi Nicephori, sed et oppido restiterunt, schisma meditantes,causam veluti rationabilem habentes,quod ex laicis non oporteat repente ad episcopatum accelerare. quos imperator Nicephorus urbe pellere volens correctus est, quibusdam consilium dantibus, asseverando non fore lauda bilem patriarchae creationem , si praedictorum reiectio ct tanti destructio fieret monasterii, septingentorum videlicet circiter monachorum sub Theodori regimine ordinatorum. totius populi ac sacerdotum insuper et imperatorum. Eodem quoque anno movit exercitum Aaron Arabump.748 dux adversus Romaniam, in virtute gravi, trecentorum vide licet milium , tam a Maurophoris quam Syria et Palaestina etLibyacoacervata. etcumvenissetTyana,aedificavitdo m u m blasphemiae , et obsidens cepit tunc Heraclios castrum, quod erat valde munitum , et Thebasan et Malocopean et Sideropelum et Anandarasum. misit autem cursum sexaginta milium bellatorum, et descendit usque Ancyram, et hac vi sa reversus est. ast imperator Nicephorus metu et impossibi litate detentus exivit, et ipse in desperatione fortia infortu 268 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA nli demonstraturus. et multis trophaeis factis misit adAaron metropolitam Synadorum etPetrum hegumenum Gulaei etG r e gorium oeconomum Amastrae,postulans fieripacem.etmultum disputantibus eis, firmaverunt pacem, ut per unumquemque annum tribueret illis trecenta milia numismatum, et tria n u mismata in tributum capitis imperatoris, et tria filii eius; quibus acceptisAaron iucundatus est,et exultavit plus quam si dena milia suscepisset talenta, tanquam qui subegissetR o manorum imperium. porro convenit inter eos castra, quae p.749 destructa fuerant, non reaedificanda. cumque Arabes reversi fuissent, construxit eadem continuo castra, et praemunivit. quo compertoAaron misititerum,etrecepitThebasan,mis soque stolo inCyprum ecclesias detruxit,Cyprios emigravit, et multo excidio facto pacem dissolvit. Anno imperii sui quinto castra movit Nicephorus con tra Vulgares. et cum venisset Hadrianopolim,et sensisset quod simultatem contra se imperatorii homines et quidam ex ordinibus meditarentur , inefficax repedavit , nihil profi ciens , nisi quod tantum ultionem contribulibus intulit, h o rum multos caedibus exiliis et proscriptionibus rerum sub mittens. Anno imperii Nicephori sexto, mense Septembrio, Aaron Arabum dux cum classi contra Rhodum Cumeid direxit; qui cum subito transmeasset Rhodumque pervenisset, multum in ea excidium fecit. verumtamen municipium quod in ipsa erat, non impugnatum remansit. cum autem ipse remearet, p.750 evidenter impugnatus est a sancto et miraculorum patratore Nicolao.cum enimMyra venissetetsacrameiusarcam con moxque classim multa ventorum et marinorum fluctuum, tonitruorum q u o que ac fulgurum inaequalitas comprehendit , ita ut plurimae scaphae conquassarentur, ipseque impugnator dei Cumeid vir tutem sancti cognosceret et periculum praeter spem evade ret. porro decimotertio kalendas Ianuarias Nicephorus post multam electionem virginum , ex omni potestate sibi subdita, causa copulandi Stauracium filium suum coniugi factam, Theophanam Atheniensem , agnatam B. Heirenae, quae viro desponsata erat et saepe cum ipso cubaverat, separavit ab eodem viro, et ipsi Stauracio misero copulavit impudenter, ut in aliis, et in hoc quoque praevaricator effectus. alias vero duas ista pulcriores , quas c u m ea elegerat , manifeste corrupit in eisdem nuptiarum diebus, ab omnibus idem o b scenus irrisus. denique Februario mense simultatem excogi tantes adversus eum multi ex proceribus, Arsabir quaestorem terere tentavisset, aliam pro illa contrivit. EX THEOPHANE. 269 et patricium,virum pium et rationabilissimum,elegerunt. quod cum multiformisNicephorusagnovisset,ipsumquidemcaesump.751 et tonsum monachum fecit et exilio relegandum inBithyniam misit , reliquos autem caedibus et tonsuris et publicationibus insuper et exiliis subdidit, non solum mundialis vitae prin cipes, sed et episcopos sanctos et monachos , necnon et m a ioris ecclesiae syncellum et sacellarium et chartophylacem , viros rationabiles et reverentia dignos. Eodem etiam anno dum roga penes Stromonem amnem populo distribueretur , irruentes Vulgares hanc ademerunt, auri libras centum et mille, multumque populum occiderunt cum praetore atque principibus. erant enim et ceterorum thematum ibidem taxati princepes non pauci , qui omnes illic periere. ceperunt autem et totam sarcinam , et ita r e versi sunt. laura monasterium.Synodus Nicaena act.1. ex libro S. Sahae: δι' ̓Αναστασίου τοῦ δουκὸς τῆς νέας λαύρας αὐτοὺς ἐξέωσε.M e taphrastesSept.inCharit.τὴνἤδη μνημονευθεῖσανἱερὰνλαύ gav olzodouɛi.addeConstantinum de admin.imp.p.53 ed.pri mae,Nicephorum Callistum t.2 p.555 et 564,Io.Moschum 'Li monarii c.4. Anonymus in Constantino Leonis F. & de Basilevs Ῥωμανὸς ἀποστείλας εἰς πάντα τὰ μοναστήρια καὶ τὰς λαύρας. FABR. Anno imperii Nicephori septimo Aaron Arabum dux mortuus est in interiore Perside, quae vocatur Chirsusan, et suscepit principatum M a u m e d filius eius scrupulosus per omnia,contra quem Abdelas fratereius seditionem concitans intestini belli factus est auctor. et hinc hi qui in Syria et Aegypto ac Libya erant, in diversos incisi principatus, tam publicas res quam alterutros subverterunt,mactationibus et rapinis ac diversis flagitiis contra se contraque subditos C h r i stianos confusi. ac per hoc ecclesiae, quae in sancta Christi dei nostri erant civitate, desertae factae sunt, et monasteria duarum magnarum Laurarum *), sanctae videlicet memoriae p.752 CharitonisetCyriaciatqueS.Sabae,necnon etreliquacoe nobia SS. Euthymii et Theodosii. Theodorus autem hegu menus Studii et Ioseph frater eius, archiepiscopus Thessalo nicensis, una cum Platone inclauso et ceteris monachis suis a communione recesserunt Nicephori sanctissimi patriarchae propter Ioseph vicedominum, qui praevaricatorie coronaverat Constantinum et Theodotem . tunc Nicephorus imperator occasione percepta, cum episcopos multos et hegumenos con gregasset, synodum adversus illos celebrari praecepit, per quam monasterio et urbe deiecti exilio sunt destinati, mense Januario, indictione secunda. 270 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Eodemque anno ante solennitatem sancti paschae C r u p.753 mnus Vulgarum dux, acie contra Sardicam directa, dolo hane cepit verbo, ex militiis Romaicis interfectis sex milibus, abs que multitudine privatorum *). Nicephorus autem quasi adversus eum tertia feria hebdomadae salutaris passionis egressus, dignum quidem sermone nihil omnino gessit. hos autem principes, qui de caede salvatisunt,verbum salutis deposcunt, cum dare dedignatus fuisset, ad hostes confugere compulit , inter quos erat et Eumathius spatharius, m e c h a nicae artis expers **). ast Nicephorus prae multo dedecore iuratoriis sacris regiae urbi persuadere satagebat, ut crede ret quod festivitatem paschae in aula Crumni celebraverit. praeterea cum civitatem Sardicam , quae destructa fuerat, aedificarevoluisset,multitudinibus resistentibus,timens .... persuadendum turbis imperatorem postulare super aedificio. at illi senso ingenio, ut ex nequam illius argumentationibus subministrato,tumultuanturadversuseum etadversusprincipes suos per horas sex,et irruentes rumpunt tabernacula ipsorum. cum autemvenissentusqueadimperatorium,iniuriisetmaledi ctis hunc multis submittunt, ulterius se non sufferre i m m e n sam avaritiam et nequam moliminis eius animum deierantes. p.754 at ille repentino simultatis pavore perterritus surrexit a m e n sa. et primo quidem per Nicephorum ac Petrum patricios iuramentis et persuadilibus verbis sedare conabatur exerci tum. at illimodica quiete potiti quendam collem ceperunt, et actus quem per se manibus habebant obliti sunt, kyrie eleison exclamantes,acsisuper quodam terrae motu imbri umve defectu. ille autem utpote semper ad omne malum paratus, clandestinis muneribus noctu multis ex principibus pellectis, in crastinum ipse per se ipsum medius veniens allo cutus est turbas de omni tranquillitate, ac super aequali erga natos eorum affectu iuramentis horribilibus eos certificans, et continuo regiam pervenit ad urbem, Theodosio patricio ac primoscrinio, cognomento Salibaran, deserto ad perdi scendum ex alterutris eos qui seditionem patraverant. c u m que multitudines reverterentur, rogas eis apud S. M a m a m se tribuere fingens, caedibus et tonsuris ac exiliis multis ex eis punitis,Chrysopolim reliquos transduxit, calcans tanta et tam horribiliaiuramenta.illiveropropter aerumnam igneum fluvium meatum appellaverunt. *) privati opponuntur militibus.Glossae: idiwins ó xowós.priva tus paganus, plebeius. FABR. **) expers] peritus. Dositheus magister in Glossario : expers g n a rus, sciens. Glossarium Latino-Graecum: expers ănɛigos xai ἔμπειρος. FABI. EX THEOPHANE. 271 Anno imperii sui octavo Nicephorus post impías ani-p.755 madversiones militias prorsus humiliare tractans Christianos exules ex omni themate in Sclaviniam fieri iussit, horum autem substantias venundari. et erat haec res captivitate non minor , multis ex amentia blasphemantibus et inimico r u m incursus poscentibus , aliis nihilominus circa parentalia sepulcra lamentantibus et defunctos beatos asseverantibus. fuerunt autem et qui suspendiis usi sunt, ut a malis eripe rentur. etenim immobilia, quae inerant,sibi secum ferre non poterant , et substantiam, quam ex parentalibus dolori bus possederant , perditam contemplabantur, et impossibili tas omnis omnes habebat. haec quidem inchoata sunt a S e ptembrio mense, porro circa pascha finita sunt. secundam vero cum hac afflictionem admovens, militare praecepit egenos et armari adversus compatriotas , conferre nihilomi nus etiam decem et octo ac dimidium numisma per singu los fisco, una cum omni proximitate tributa publica. ter tiam malignitatem inferens iussit perpendere et augeri ho- r u m tributa , et praestare chartiaticorum causa siliquas b i nas. et ad quartam nequitiam suam reditus omnes augeri praecepit. quinta vero afflictione illata a venerabilium d o m o r u m inquilinis, orphanotrophii scilicet et hospitalium , g e rocomiorum quoque ac ecclesiarum et monasteriorum rega lium, per singulos focos census exigi a primo tyrannidis eius anno praecepit. ceterum quaeque meliora erant in rebus, in regiam curatoriam deferri iubebat. sextam commovens afflictionem, inspici a praetoribus iubet eos qui ex p a u p e r tate repente creati essent, et ab his pecunias exigi quasi ab inventoribus thesaurorum. septimam quoque adinveniens eos qui ante 20 annos invenerant, et usque adhuc dolium aut vas quodcunque, omnibus propriis privari pecuniis. octa v a m , eos qui ex avis vel patribus hereditaverant et divisa substantia pauperes facti fuerant, ex eisdem annis 20 redhibi tionem publico praebere iubebat. et eos qui emerant extra Abydum corpora servilia, bina numismata in tributum dare p.756 praecepit , maxime illos qui in Dodecaniso erant. nonam,p.757 naucleros, qui habitabant maritima, et maxime minoris Asiae, nunquam terreno labore viventes , cmere de rebus quae ab illo rapiebantur cogebat, ut cunque appretiarentur ab ipso. decimam, insignibus Constantinopoleos naucleriis collectis d e dit ad usuram quattuor siliquarum numisma, cum auri libra rum duodecim persolverent, simul et consueta commercia. haec ex multis mihi summatim pauca descripta sunt, signifi cantimultimodumeiusadomnem speciemavaritiaemolimen. quae enim in regia urbe primoribus mediocribus et exiguis 272 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA ostensasuntmala,nequeunt scribi,aliosquidem eo investi gante qualiter domi viverent, ac summittente malignorum quosdam servorum derogandi dominis, et in primordiis quasi dubitante super his quae dicebantur, deinde vero affirmante calumniam. id ipsum autem et super ignobilibus gerebat, dignos honoribus iudicans detrahentes. praeterea domorum multos habitatorum a prima in tertiam generationem s u b p.758vertebat, spe fretus quod quanto celerius ruerent, tanto has ipse foret hereditate citius possessurus. dignum autem est ut et hoc causa voluptatis seu paradigmatis memoriae c o m mendemus. cerularius quidam erat in foro ex laboribus suis locuples et nihil egens. quo accersito omnium vorax impe rator ait "p o n e m a n u m t u a m in vertice m e o , et iura q u a n tum tibi sit aurum." qui parum tanquam indignus recu sans, coactus est ab eo facere hoc, et centum libras se dixit habere ; quas eadem hora praecepit afferri, dicens "tu quid opus habes sollicitari? prande mecum, et tolle libras d e cem, et his vade contentus." Anno imperii sui nono Nicephorus contra Christianos adinventiones extendit, inspectiones sine deo in emptionibus animantium, diversorum pabulorum ac fructuum iniustas, ti tulationes et iacturas principum, fenerationes in navibus, qui omnibus legem ponebat ne ad usuram quicquam tribuere tur, et alia dena milia malorum commenta, quorum particu laris historia onerosa est his qui compendiosas discere c a u sas exquirunt. kal. autem Octobribus, tertia feria, evaginato quidam dissipatus in habitu monachi gladio cuiusdam mili tantium cucurrit in palatium, Nicephorum interficere quae p.759rens. duo vero ex his qui circumstabant, irruentes in eum, atrociter vulnerati sunt ab illo. comprehensus autem et multis poenis affectus excusavit se, daemonium habere prae tendens,nullumqueprorsusaccusans. atillehuncinligno munivit cum patientibus. multi ergo deinceps augurati sunt, enormis fore mali hoc signum asseverantes tam imperantibus quam subiectis, quemadmodum et in impio Nestorio factum est. Manichaeorum vero , qui nunc Pauliciani et Athingani dicuntur, quique in Phrygia et Lycaonia constituti confines et vicinieius habebantur,amicusferventissimus erat,respon sis eorum semper et immolationibus congratulatus, in qui bus, et quando Bardanus patricius contra se insurrexit, his advocatis hunc molitionibus ipsorum subegit. taurum quippe in quodam lacu ferreo palo cornibus alligans ad terram in curvatum, sic d u m mugiret et volutaretur occidi fecit, h u iusque vestem in mola versa vice molens et incantationi bus usus victoriam tulit, permittente deo propter multitudi K EX THEOPHANE. 273 18 nempeccatorumnostrorum.istilocumsubimperio eiusade ptisunt intrepide conversandi; unde multi leviorum infan dis eorum corrupti sunt sectis. in Exacionio vero quidam falsus eremita Nicolaus nomine etquidam cum eo blasphemi facti fuerant etiam recti sermonis venerabiliumque imaginum p.760 adversarii,quosNicephorusdefendebat,etSummum Sacer dotem omnesque secundum deum viventes tristes hac pro causa reddebat. saepe namque adversus eos queritantibus indignatus est, inimicitias invicem coagitantibus valde con gratulans, deridens omnem Christianum proximum diligen tem veluti divinorum mandatorum eversor, cui studium erat iudicia irrationabilia et rationabilia contra omnem hominem in Magnaurae poenalio commovendi , quae nemo vacaret agere adversus impietates eius. denique militares principes more servorum uti episcopis et inferioris ordinis clericis ius sit,audituros episcopiaet monasteria,ethisquaeeorum essent auctorabiliter abusuros ; eosque qui a saeculo divinis contulerant obsequiis aurea vel argentea vasa vituperabat, et ecclesiarum quaeque sacrata pro communibus haberi dignum fore dogmatizabat, instar Iudae tale quid super dominico decernentis unguento. antecessores vero suos imperatores universos velut improvidos accusabat , generaliter omnium providentiam auferens , simul et dicens neminem posse i m perantem circumveniri, si voluerit is qui imperat strenue principatum tenere. sed vanus factus est in cogitationibus suis divinitus occidendus. interea mense Februario eiusdem decimae quartae indictionis,primo sabbato ieiuniorum, obviip.761 facti Saraceni penes Euchaitam Leoni praetori Armeniaco rum, deferenti thematis rogam, hanc abstulerunt cum mul. titudine populi copiosa. talenta vero erant sexdecim, quae sunt librae mille et trecentae. et nec sic redargutus Nice phorus ab avaritia sua cessavit. in his ergo signis novus Achab non eruditus; qui contra,Phalaride ac Mida ambi tiosior factus, contra Vulgares praelium praeparat una cum Stauracio filio suo. et Iulio mense a regia urbe digressus, iussit Nicetae patricio et generali logothetae publicos eccle siarum et monasteriorum census imponere, et octo annorum praeteritorum redhibitiones a principum domibus exigere , et erat lamentum magnum. cum autem querimoniam audiret quodam proprio famulo,Theodosio videlicetSalibara patricio, dicentesibi"omnes,odomine,contranosclamant,etintem pore tentationis omnes casui nostro congratulabuntur," aitad eam "si deus obdurans obduravit cor meum utPharao,quid boni erit his qui sub manu mea sunt? aNicephoro, Theodosi, noli expectare praeter quae a te conspiciuntur." haec do-p.762 Theophanes II. 274 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA minus novit. ipse ego conscriptor horum viva voce audivi a Theodosio. collectis itaque militiis, non solum ex Thrace verum etiam ex ulterioribus, cum his etiam egenos pedites cam propriis stipendiis contra Vulgares, fundis et virgis a r matos et blasphemantes minavit. Crumnus autem multitu dines timens, cum esset Marcellis, petebat pacem. at ille nequam consiliis et paria consentientium consiliorum suorum suasionibus prohibitus est, et post multos anfractus per avia loca praecipitanter , temerarius simul et pavidus , ingreditur Vulgariam decimo tertio kalendas Augustas , cum Sirius a p pareretcunctaconsumens,frequenteraffatus. "quisibit"in quiens "et decipiet Achahab, quia sive dens sive adversarius trahit me nolentem?" porro priusquam ingressus fuissetVul gariam,Byzantius huius dilectus famulus ad Crumnum a M a r cellis confugit, secum surrepta veste imperiali et auri libris centum. multi autem huius fugam in malum Nicephori a u spicati sunt. tribus quippe diebus post primos conflictus se p.763prosperari opinatus non prospera facienti deo victoriam ascribebat,sed Stauracii solius bonam fortunam bonumque consilium praedicabat, et principibus, qui introitum inhibue rant, minabatur. irrationabilia quaeque animantia, infantes et omnem aetatem immisericorditer occidi praecepit, et mortua comprovincialium corpora insepulta dimisit, solius spoliorum collectionis diligentiam faciens. claves autem et signacula penetralibus Crumni superimponebat, ea ut propria de cetero muniens. aures etiam et ceterorum Christianorum membra, qui saltem tetigissent quicquam ex spoliis, abscide bat, et aulam incendit quae dicebatur cortis Crumni, cum ipse vehementer essethumiliatus, et significasset dicens "ecce vicisti. tolle ergo quicquid tibi placabile fuerit, et egredere in pace." at ille, cum pacis esset inimicus, hanc admittere noluit. in quibus saeviens ille in regionis introitus et exitus lignea munimina mittens maceria circumdabat atque tutavit. Nicephorus autem hoc comperto mox attonitus,quidnam ageret circumiens ignorabat, et his qui simul aderant futuram perdi tionempraedicebat,asseverans"etiamsipennatifactifuerimus, se nemo speret exitium evasurum." haec autem molimina erant per dies duos, quintam videlicet et sextam feriam ; et nocte sabbati turbationes et turbarum armatarum circa N i cephorum et eos qui cum ipso erant auditae acies omnes p.764enervaverunt. ante dieiergo principium supervenientes bar bari contra tabernaculum Nicephori et magnates qui cum ipso erant, hunc miserabiliter interficiunt ; inter quos erant Aëtius Petrus, et Sisinnius Triphyles patricii, atque T h e o d o sius Halibaras patricius, qui contristavit et multa beatae mala EX THEOPHANE. 275 ostendit Heirenae ; necnon et Eparchus patricius , et R o m a nus patricius ac praetor Orientalium , multique alii proto spatharii et spatharii ; quin et ordinum principes, etexcubitus domesticus seu drungarius imperialis vigiliae, simul et T h r a c e praetor, et multi principes thematum cum infinitis populis. omnisque Christianorum corrupta est species; arma quoque omnia perierunt et imperii vasa. porro talis diei deformia verba absit Christiani ulterius videant, utpote omne lamen tum excedentia. facta vero sunt haec septimo kalendas A u gustas indictionis quartae. caput autem Nicephori Crumnus recisum suspendit diebus multis in ligno in ostentationem ad se adventantium nationum et confusionem omnium n o strorum. post haec sane accipiens hoc, et os denudans argen toque forinsecus induens, bibere in eo Sclavinorum principes fecitgloriatus.verurm licetmultae viduae ac orphani uno dieP.765 fuerint facti et lamentatio intolerabilis haberetur, huius tamen occisiomultorum facta estconsolatio.modum vero huius oc cisionisnullus eorum qui salvati sunt liquidius enarravit, fe rant quidam quod etChristiani hunc cadentem lapidibus i m petierint, et effeminatorum virorum, servorum scilicet eius, cum quibus et concumbebat, alii quidem igne valli, alii vero gladiis periere cum ipso. huius principatu Christiani graviorem nullo tempore consecuti sunt. omnes enim qui ante se imperarunt ambitionibus et luxuriis atque barbari cis crudelitatibus superavit; de quibus per singula prosequi et posteris incredibile et nobis erit laboriosum. verumtamen ex fimbria textura manifesta, iuxta proverbium. vulneratur autem et Stauracius filius eius periculose in dextera colli parte, et vix a pugna vivus exivit,et venitHadrianopolim atrociter a plaga colaphizatus. at vero Stephanus patricius et scho larum domesticus, cum adesset quoque Theoctistus magister, pronuntiavit Stauracium imperatorem ; et disputavit populo, qui salvatus fuerat, contra proprium patrem suum; qui o p pido delectati sunt. Michael sane curopalatius, illaesus exu- p.766 perans, admodum ab amicis rogatus est ut imperator appel laretur, et non admisit ob iuramenta praestita Nicephoro atque Stauracio.huic Stephanus domesticus resultabat spe vitae Stau racii.Theoctistus vero magister satagebat pro imperio Michaelis. porro Stauracius per urinam sanguine immensurate prorum pente arefactus est femoribus simul et tibiis, adeo ut phorio veniret Byzantium. hunc Nicephorus patriarcha valido amans affectu, consilium dabat ei ut deum placaret,et eos qui avaritia praegravati essent a patre suo consolaretur. ad quem paterni sensus germanus heres diccbat non se posse plus tri bus reddere talentis. haec autem erat exilis pars iniustitia rum illius: verumtamen et circa haec pigritabatur, vivere fidens. cum autem foedus illibatum more paternae mentis circa neminem conservaret, frequentius dehonestationibus submittebat Theoctistum magistratum et domesticum Ste phanum ac Michaelem curopalaten, avertens omnino et P r o copiam sororem suam ut insidiantem sibi Theophani A u g u stae submissionibus. mox quoque misera per beatae imita tionem Heirenae obtinere sperabat imperium, cum sine libe ris esset. at vero Stauracius se videns insanabiliter habitum, p.767imperium uxori acquirere festinabat aut vulgare imperium excitare in Christianos supra praecedentia mala, super quo paventes Nicephorus patriarcha et Theoctistus magistratus et Stephanus domesticus ex multa inimicitia in alternam amici tiam cum Michaele curopalate venere circa finem mensis S e ptembris quintae indictionis. kalendis autem Octobribus v e speri Stauracius advocatum Stephanum domesticum percun ctabatur, quonam pacto Michaelem sororis suae maritum ex propria ducere posset domo ad eius oculos eruendos. quo perhibente impossibile hoc fore hac hora propter virtutem, quae circaillumadesset,etob munitionemlocidomus ipsius, rogat nemini fieri nota quae dicta sunt. at ille cum verbis persuadibilibus inflexisset eum ne sollicitus esset, per totam noctem militias ordinum, quae remanserant, collegit in H i p podromio, una cum principibus propriis ad pronuntiandum eundem Michaelem imperatorem, cumque totus senatus ad palatium de luce venisset, hunc pronuntiaverunt imperato rem , quemadmodum in subsequentibus indicabitur. porro Nicephorus patriarcha scriptum a Michaele propriae manus p.768exegit de recta fide, et ut sine sanguine manus a Christianis servaret, ac de sacris hominibus seu monachis et toto eccle siastico catalogo, ne percuterentur ab illo. Anno itaque mundi conditionis 6304,divinae incarnationis anno 804, mensibus octo, die quinta, hora prima,indictione quinta, Michael piissimus curopalates appellatus est imperator Romanorum in Hippodromio à toto senatu atque ordinibus, qui imperavit annis duobus. Stauracius autem huius accla matione audita statim comam totondit, et monachicis cir cumdatus est vestimentis per Simeonem monachum , cogna tum suum, valde patriarcham implorans. qui veniens in p a latium multum Stauracium una cum imperatore Michaele rogabat, ne tristaretur super eo quod factum est: non enim per insidias, sed per desperationem vitae ipsius id gestum asseverabat. at ille nequitiae paternae rabie furens non a c quievit, dicens ad eum "amicum meliorem me non habebis." hora vero dici quarta coronatus est Michael a Nicephoro 276 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 277 patriarcha in ambone magnae ecclesiae, in quo magna exul tatio facta est, et donavit patriarchae auri libras quinqua ginta etclero vicenas quinque. cum enim esset magnanimus et non avarus, omnes consolatus est qui Nicephori avaritia fucrant laesi,donisque senatum atque militiam recreavit, porro quarto idus Octobrías coronata estProcopia Augusta in triclinio Augusteos, multisque donis senatum liberaliter auxit. m u lieribus vero thematicorum militum , qui fuerant in V u l g a ria perempti , quinque auri talenta donavit. Theophanam autem uxorem Stauracii, singularem vitam amplexam, et c o gnatos illius, qui miserabiliter sub Nicephoro vixerant, dita vit; inter quae insignem quoque domum monasterium T a hebraica dictum , ubi Stauracius est sepultus , illi concessit. omnes etiam patricios et senatores , sacerdotes ac summos sacerdotes et monachos, militantes et pauperes, tam in regia urbe quam in thematibus degentes, locupletavit,adeo ut i m mensurabilis avaritiaNicephori, propter quam et male periit, in paucis diebus disparuisse probaretur. super multos prae terea optimos mores suos,cum pius et orthodoxissimus es set, tristabatur super his qui a sancta scindebantur ecclesia quacunque occasione sive rationabili sive irrationabili; mul. tumque sanctissimum patriarcham, et eos qui poterant pro communi pace concurrere, rogans non quiescebat, inter quos et Theodorum hegumenum Studii et Platonem atque Iosephp.770 archiepiscopum Thessalonicensem, fratrem Theodori, in c u stodiis detentos amariş, una cum primatibus quoque mona sterii eorum satagebat unire; quod et fecit. ceterum misit et ad Carolum imperatorem Francorum pro pace atque contractu nuptiarum in Theophylactum filium suum. Nice phorus quoque sanctissimus patriarcha transmisit synodicas litteras ad Leonem sanctissimum papam Romanum : antea quippe faciendi hoc a Nicephoro prohibebatur. porro octavo kalendas Ianuarias quintae indictionis Michael, tranquillissimus imperator, coronavit Theophylactum filium suum in impe ratorem a Nicephoro patriarcha , in ambone maioris eccle siae, feria quinta; et obtulit pretiosissimum ornamentum sancto altario *) in vasis aureis et lapidibus venustatis et quadrangulis velis, antiquitus ex auro et purpura clare c o n textis, atque admirabilibus sanctis imaginibus variatis. d o navit autem et patriarchae auri libras quinque et vicenas, ac *altario]Glossae:Ivoiαorigio altarium,sacrarium.Concilium Carthag 2 can. 2 : placuit ut in omnibus et ab omnibus pudici tia custodiatur,qui altario.deserviunt. usurpat eam vocem Seve rushist.sac.1,Paulus Warnefridus de gest. Longob.6 6,Gre gorius Tur.3 31. FABR. P.769 278 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA venerabili clero libras centum , splendidam reddens sanctam festivitatem et filii pronuntiationem. multo sane divino zelo p.771imperator piissimus motus contra Manichaeos, qui nunc P a u liciani dicuntur, et Athiganos in Phrygia et Lycaonia degen les, capitalem animadversionem Nicephori sanctissimi patri archae ac aliorum piorum praedicamentis promulgans,aver sus est per alios nequam morum consiliarios obtentu poeni tentiae, cum esset impossibile illos poenitentiam gerere qui eorum capti fuissent errore. dogmatizabant autem indocte, non licere sacerdotibus promulgare contra impios mortem, per omnia divinis super hoc adversantes scripturis. si enim Petrus vertex apostolorum Ananiam et Saphiram ob menda cium tantum mortificavit , et Paulus magnus clamat, "qui talia" inquiens "agunt, digni sunt morte," haec de solo cor porali peccato,quomodo non horum contrarii erunt,qui omni corporali etspirituali spurcitia plenos, quique daemonibus ser viunt, a gladio redemerint ? sed pius Michael non paucos e o rum recidit. Stauracius vero ulcere tabefactus ex mortali plaga circa spinae loca inflixa, ita ut non posset quispiam appropinquare illi ob multum foetorem, mortuus est tertio idus Ianuariasindictionis5,cumimperasset,utputatur,men p.772sibus duobus, diebus sex. Moreover, on the fifth of the Ides of May, a Friday, a great solar eclipse occurred; and on the seventh of the Ides of June, Michael set out against the Bulgarians: along with him also went Procopia up to Zurulum. However, Crumnus, the leader of the Bulgarians, having besieged and taken Develtos, and having relocated those who were inside it, including the bishop, the multitudes that had flocked to him due to the frequent and wicked counsel of the emperor's advisers, turned to treachery and injuries, particularly those of the Opsicians and Thracians; which Michael mitigated by gifts and admonitions, imposing silence. But the Bulgarians, having learned of the military unrest and that fearing battle and taxation they were rioting, were further emboldened and prevailed against Thrace and Macedonia. Then, leaving Anchialus and Berroia, the Christians fled, with no one pursuing them, and likewise returned to their own homes from Nicaea, the fort of Probatus and other such strongholds, as well as from Philippopolis, Philippos, and the inhabitants around Strymon, taking advantage of the opportunity. This, however, was divine indignation condemning the madness of Nicephorus, through whom the supposed *) *) supposed] an old interpreter of the epistle to the Philippians, attributed to Saint Ignatius: not putatively nor in apparition, οὐ δοκήσει, οὐ φαντασίᾳ. Similarly, in the epistle to Tralles, they say he was only supposedly a man and did not truly take on a body, and was supposed to have suffered and died, δοκήσει and τῷ δοκοῦντι. FABR. : EX THEOPHANE. 279 correctiones eius, In quibus gloriabatur, celeriter corruerunt. pravasque opiniones multorum, qui deum impugnantes etp.773 abundantes haereses Paulicianorum Athiganorum Iconoclasta rum et Tetraditarum deserunt accusare. omitto enim di cere adulteria et fornicationes, libidines atque periuria, odia fraterna et avaritias, necnon et praevaricationes reliquas. contra sacras et venerabiles imagines contraque monachicum habitum movebant linguas , beatum dicentes deo abomina bilem ac miserrimum Constantinum, quod fortiter adversus Vulgares gesserit propter pietatem, quam, ut impie infelices illi fatebantur, habuerit. at vero hi qui in urbe regia erant, armabantur post synodum universalem ad fidem subverten dam orthodoxam , caecos caecis mentibus volentes sine deo imperare,filios videlicetConstantini deum impugnantis,apud Panormum insulam custodiae mancipatos, quos furari per noctem voluerunt et adducere ad exercitum. sed dominus hos confudit, erigens Michaelem piissimum in defensionem veritatis. disputatis enim convenientibus de fide plebibus r e giam repedavit ad urbem,etsapienter cogitans multos re bellium per paueas plagas deterruit. exilio quoque deporta-p.774 vit filios Constantini , qui oculis orbati esse cernebantur, in Aphusiam. unum vero ex seductoribus , falsum eremitam , Nicolai exacionitae *) malefici socium , qui iconam sanctis simae dei genitricis dehonestaverat , lingua recisa mutilavit ; qui et mortuus est corpore simul et anima, huius autem collegam Nicolaum repromittentem se poenitentiam acturum coram omnibus publicavit; confitentem quoque sua ipsius mala tradidit illum in monasterium custodiendum, ne libera conversatione libito proprio abuteretur. populis autem coram concilio in Magnaura coronatus , pii et secundum deum sensus sui dogmata manifestavit. at vero Athigganos publicans exilio tradidit per Leonem praetorem Orientalium. porro Augusto mense quintae indictionis Thebith contra Christianos exercitum movit, cum quo bellum Leo conferens, Orientalium praetor , prosperatus est, duo milia interficiens et equos comprehendens et arma. Muhamed autem, primus filius Aaron , tenens principatum gentis, inito bello in inte riori Perside c u m Abdela fratre suo supcratus est, et fugiens in Bagda hoc obtinuit. Damascum vero alius tyrannus h a buit, et Aegyptum et Africam duo partiti sunt, et Palaesti-p.775 nam alius latronis more depastus est. Anno imperii Michaelis secundo Crumnus Vulgarum dux *)undedicantur şaxioritaı,v.Theodor.haeret.fab.43. FABR. per Dargamerum pro pace rursus ad Michaelem imperato rem legationem misit, quaerens foedera quae sub Theodosio Hadramitino et Germano patriarcha repromissa fuerant C o r mesio, qui per illud tempus Vulgariae dominus habebatur , quae terminos continebant a Meleonis Thracensibus , vesti menta quoque seu coccineas pelles usque ad pretium quin quaginta librarum auri , et super haec profugos utriusque partis ad alterutrum reddi, si contigisset eos insidiari p r a e latis;negotiantes vero in utraque regione per praecepta et signacula commendari : si qui vero sine signaculo inventi fuissent, diriperentur quae haberent , et inferrentur publicis rationibus. scripsit etiam et damnationes ad imperatorem, nisi acceleraveris" inqniens "ad pacem , iudicio tuo praelia borcontraMesembriam." hisperceptisimperatornequam consiliorum admonitionibus pacem minus admisit. sub o b tentu enim falsae pietatis, imo indisciplinationis et circa rem publicam perditionis, nequam consiliatores asserebant "non p.776oportet fugitivo reddere," perhibentes in testimonium illud evangelicum domini eloquium perhibentis "eum qui venit ad m e , non eiiciam foras." mediante vero mense Octobrio aciem dirigit Crumnus contra Mesembrian in machinamentis et manganis et arietibus, quae Nicephori occasione , destru ctoris Christi, didicerat. Arabs enim quidam ad baptismum accesserat satis expers mechanicae artis, quem cum castra m e tatus esset, in Hadrianopoli constituit; cui nullum secundum meritum auxilium vel beneficium conferens , quin potius et rogam eius abbrevians, murmurantem nimis cecidit. qui super hoc tristatus fugit ad Vulgares , et docuit eos o m n e m mangani artem. in his insistens, nemine ob multam stulti tiam resistente, per totum mensem cepit eam. kalendis a u tem Novembriis advocato imperator patriarcha, cum angu stiaretur, de pace consilium sumpsit. aderant autem et m e tropolitani , Nicaenus videlicet et Cyzicenus episcopi, p r a e sentibus quoque pravis consiliariis cum Theodoro hegumeno Studii. et patriarcha quidem ac metropolita antistites cum imperatore pacem amplectebantur: mali vero consiliarii cum p.777Theodoro hegumeno Studii hanc subvertebant,fatentes "in subversionem divini mandati nemo pacem amplectitor : eum quippe qui venit, inquit dominus , ad m e , non eiiciam f o ras," nescientes neque quae dicerent neque de quibus affir marent,primo quidem quoniam nemine ad nos ex eiscon fugiente nos eos qui intra cortem erant prodidimus, valen tes hos c u m pace salvare ; secundo vero quia et si fugerunt rari quidam ad nos, pro acquirenda tamen pluribus et c o n tribulibus salute oportebat potius deccrtare quam super in 280 ANASTASI HISTORIA ECCLESIASTICA EX THEOPHANE. 281 certis et invisibilibus locupletari: gratius enim deo plures quam pauciores salvare. porro damnum in pluribus pati propter modicum lucrum primae dementiae est, sed et qui circa propria inconsulte laborat,fidem secundum Paulum n e gavit, et infideli deterior iudicatur: ubi erit et illud "cum his qui oderant pacem , eram pacificus ;" nisi forte sint et Paulo et David isti sapientiores. quis autem Germano ter beato nunc sapientior,nisi iuxta perniciosum animae tumorem ne quam ac perversi consiliarii, qui pacem inhibuerunt. hacc kalendis sunt facta Novembribus. porro pridie nonas N o vembrias apparuit cometes in figura duarum fulgentium lu- narum adunantium se atque separantium in diversa sche mata , ita ut in acephali viri fictionem formarentur. et in crastinum de excidio Mesembriae venit nobis miserum d u bium, deterrens omnes ob maiorum malorum expectationem. invenientes enim eam inimici plenam omnibus rebus quae ad habitationemhominum adessedebent,hanc tenuerunt una c u m Debelto , in quibus et siphones aeneos invenere sex et tricenos , et ignis humidi , qui per eos emittebatur, aurique et argenti haud modicam copiam. p.778 * opinatissimae] Ruffinus interpres Eusebii H. E. 8 1:opinatissi mus ille Dorothens. ipse Ruffinus 1. 10 : nobiles et opinatissimi convenerunt. Iulius Firmicus 3 3 : magos famosos faciet vel phi losophos opinatos. Hincmar.Rem.de Praedestin.34:Gregorius Nazianzenus vir in fide et doctrina opinatissimus. FABR. " Eodem anno multi Christianorum ex Palaestina,mona chi scilicet ac laici, et ex omni Syria in Cyprum venere, f u gientes immensam Arabum afflictionem. cum enim sine g e nerali principatu Syria esset et Aegyptus et Africa et omnis principatus qui sub ipsis est,homicidia et rapinae et adul teria luxuriaeque ac omnes deo odibiles actiones in civitati bus et villis a divinitus peritura gente perpetrabantur. i n que alma dei nostri civitate colenda loca, sanctae videlicet resurrectionis ac calvariae, ceu reliqua profanata sunt. si-p.779 militer autem et laurae eremi opinatissimae *), sancti sci licet Charitonis et sancti Sabae, et reliqua monasteria et e c clesiae desertae factae sunt : alii namque percepto martyrio interempti sunt, aliivero Cyprum et ex hac Byzantium pro perarunt, quos Michael pius imperator et Nicephorus san ctissimus patriarcha benigna munificentia receperunt:nam his qui venerunt ad urbem monasterium insigne donavit, his vero qui in Cypro remanserunt , monachis scilicet et laicis, talentum auri transmisit , et diversis hos consolatus est m o dis. erat quippe Michael erga omnes suavis quidem et cle 282 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA mens , circa negotiorum vero dispositionem iners, servitute subactus Theoctisto magistro seu ceteris principibus. prae terea mense Februario duo Christiani ex Vulgaria fugientes nuntiaverunt imperatori Crumnum praedaturum eos, qui es sentinThrace,repentefestinare. etdecimo quinto kalendas Martias exivit imperator ab urbe , et dei providentia ineffi cax rediit Crumnus non paucis amissis. ast imperator H a drianopolim veniens, et ordinatis apte quae circa eam erant, cum gaudio rediit,et ascendens monasterium Tarasii beatis p.780simi patriarchae, celebratis eius memoriis, una cum Augusta Procopia , argenteo petalo librarum 95 sacrum sepulcrum eius vestivit. post captam vero Mesembriam imperator C r u m n o pace negata, ex omnibus thematibus militiam ante v e r nale tempus in Thracem transire praecepit , ita ut omnes molesteferrent,maxime Cappadoces etArmeniaci.imperatore autem exeunte cum ordinibus mense Maio, exivit cum eo pari ter Procopia Augusta usque ad aquaeductus iuxta Heracliam. at vero multitudines super hoc duriter ferentes in derogatio nem ac maledictionem conversae sunt contra Michaelem. porro tertio nonas Maias eclipsis facta est solis circa d u o d e cimam partem Tauri iuxta horologium, oriente sole, et m u l tus timor cecidit super turbas. ast imperator circumibat Thracem cum praetoribus ac militiis, neque contra Mesem briam pergens, neque aliud quid eorum quae agi debent ad destructionem hostium patrans, sed tantum suasus sermonibus vanis consiliariorum suorum, bellorum experientiam non h a bentium , ac per hoc asseverantium non audere inimicum adversus illum venire, in propria regione sedentem. et erat barbarico impetu gravior concivium coetus deficientium circa p.781necessarias utilitates, et rapinis ac invasionibus exterminan tium compatriotas. circa initia vero Iunii mensis exiit C r u mnus Vulgarum dux cum exercitibus suis, veritus, quod multa milia essent Christianorum. cumque movisset exercitum in Versiniciam quasi tricenis signis ab imperialibus castris,Leo patricius et praetor Orientalium Ioannesque patricius etM a cedoniae praetor,cognomento Aplaces,multum prompti ad hos bellandos, prohibiti sunt ab imperatore per malos c o n siliarios. cum autem urbs letanias celebraret cum summo sacerdoteintemploSS.apostolorum,quidam impiorum ob scenae deo perosi Constantini haereseos, obserata porta i m perialium sepulcrorum, nemine attendente propter turbae frequentiam,quo subito cum quodam sonituaperiretur egerunt, quasi ex quadam operatione divinitus facti prodigii, et intro insilientes procidebant seductoris monumento,hunc invocantes et non deum,"surge" dicentes "etauxiliare perditae rei p u EX THEOPHANE. 283 blicae;" diffamaveruntque quia surrexit super equum sedens, et vadit Vulgares bellaturus, qui e contra Tartarum habitat cum daemonibus. qui ab urbis praefecto comprehensi primo quidem mentiebantur divinitus ultro fuisse portas sepulcro-p.782 rum apertas: praesentati vero tribunali praefecti et circa testimonium claudicantes obserationis fraudem ante omnem poenam confessi sunt;quos merito vectibus subdens pompae publicae submisit, vociferantes causam poenae. sic enim n e quitiae inventor diabolus suos milites erudivit, ut non pec cata sua ipsi accusent, sed orthodoxam et a patribus tradi tam fidem sacrumque habitum monachorum, qui divinae est philosophiae gymnasium. multi autem eorum qui in his bla sphemabant , habitu tantum erant Christiani , veritate vero Pauliciani, qui non valentes detestabilia dogmata sua m a n i festare huiuscemodi occasione indoctos adulterabant , C o n stantinum, qui Iudaici fuerat sensus, beatum dicentes ut p r o phetam et victorem, haeresimque ipsius in subversionem i n carnatae dispensationis domini nostri Jesu Christi amplecten tes. porro decimo kalendas Iulias praelium ineuntibus haud procul ab Hadrianopoli, delinquunt quidem Christiani valde dire circa bellum, obtinent autem inimici pugnam a deo, ut plures Christianorum nec primam congressionem .. summa fuga uterentur, ita ut Crumnus consternatus aestimaret in-p.783 sidiarum quarumque argumentum esse; quo factum est ut modicum retineret suos ab insecutione : quia enim vidit eos sine ulla retentione fugere , persecutus occidit multitudines copiosas, veniens nihilominus ad sarcinas, et has cum exuviis auferens.astimperatorfugiens repedabatinurbem,multitudi nibus harumque principibus sumptis. insuper et imperii polli cebaturdepositionemdeiurans.interquos etLeonempatricium et praetorem Orientalium,tanquam pium et fortissimum et per omnia strenuum, in tenendo imperio asciscere socium voluit. qui nullatenus acquiescens, dimisit eum praeesse thematibus, ipseque ad regiam pervenit urbem octavo kalendas Julias, volens deponere imperium et alium promovere ; qui tamen ab uxore , et ab his qui nequiter praevaluerant , non est permissus, verum in hoc Nicephorus sanctissimus patriarcha consentiebat, "et ipse" inquiens "et filii eius salvandi erunt, si taliter quis promoveatur." at vero praetores discentes imperatorem cum multitudinibus in urbem fugisse, desperati ab eo quod de cetero imperandi forent, et consiliati apud semet ipsos implorabant Leonem patricium et praetorem Orientalium,quo auxiliaretur communi reipublicae etChri stianorum religioni opitularetur. ast ille aliquandiu v e h e menter differebat tempus, considerans difficultatem et barba-p.784 284 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA rorum incursionem intolerabilem, et semet ipsum erga i m peratores conservans rectum et absque insidiis. quia vero ad urbem properare inimicum vidit, scribit Nicephoro p a triarchae de recta fide sua affirmans, petens etiam ut c u m o r a tione et nutu eius imperium sumeret. et veniens ad tribunalium ante urbem positum una cum praetoribus et exercitibus,valde legitimus Romanorum imperator ostenditur, et die media Constantinopolim per Carisii portam ingreditur , et ad r e galia pervenit. porro Michael audita huius acclamatione in oratorium Phari accurrens, una cum Procopia natisque suis, detonsis capillis monastica induit vestimenta quinto idus I u liassextaeindictionis,feriasecunda. posteraverodieco ronatus a Nicephoro patriarcha in ambone maioris ecclesiae urbis, praecepit custodiri viriliter muros die ac nocte, ipse per se circumiens et excitans cunctos , ac bonam spei fidu ciam habere commonens, eo quod deus celeriter foret ino pinate facturus per intercessiones intemeratae dei genitricis et p.785omnium sanctorum,nec omnino confundi nos essetpassurus ob multitudinem culparum nostrarum. interea novus Sena cherib, Crumnus videlicet, derelicto proprio fratre cum vir tute sua ad impugnandun Adrianopolim, post sex dies i m perii Leonis superveniens in viribus et equis regiam urbem girabat iuxta muros a Blachernis usque ad auream portam, ostendens virtutem suam, et celebrato polluto ac daemonico sacrificio in prato penes mare sito postulavit ab imperatore ut figeret lanceam in eandem auream portam ; quo id fieri non permittente reversus est ad tabernaculum suum. cum autem admiratus fuisset muros urbis et bene ordinatam imperato ris aciem, et super obsidione, quam sperabat, desperatus ef fectus esset, ad conventiones convertitur, et ante pacem ten tatoriaverbafaciebat. astimperatoracceptaoccasioneco natus est huic insidiari , sed a multitudine peccatorum n o strorum hoc in finem perducere prohibitus est, administran tium huiuscemodi rei rusticitate, vulnerantium quidem hunc, mortalem tamen non inferentium plagam. super hoc insa 786 niens nequissimus , misso cursu ad S. M a m a m , palatium illic habitum incendit,et aereo Leone Hippodromii una cum ursa et dracunculo lacus ac marmoribus electis in plaustra i m p o sito reversus est, et obsessam Hadrianopolim cepit. Iaret, 162. Eber, 134. Isaac, 60. Jacob, 82. Levi,47. Amram,75. Moyses, 120. Allophili, 4 0 . Heli,40. David, 40. Abia,3. Haec est collectio annorum, Sem,100. Arfaxat, 135. Cainan, 130. Caat,60. annos 40. Sala, 130. Thola, 22. Iaier, 22. Ammanitae, 18. Gedeon, 40. Abimelech, 3 . Jephte, 7. Hebeson, 12. Achelon, 10. Labdon, 8. Sampson, 20. Turris factura. Cessatio Principatus, et p a x , ut subinfertur. Iesus Nave, 127. Phinees, 18. Chusarathon, 8. Catonihel, 40. Eglon, 18. Aodetsmegar, 80. Jabes et lebusan,15. Darac etDeborra, 40. Oribetzib, 7 . Samuel et Saul, 40. Mathusalem, 167. Lamech, 188. Noe,500. Falech, 130. Ragau, 137. Seruch, 130 . Nachor, 139. Thara, 70. Abraham, 100. Salomon, 40. Adam, annos 230. Seth,205. Enos, 190. Cainan, 170. Malalehel, 165. Diluvium. Roboam, 18. 286 ANASTASII HISTORIA ECCLESIASTICA Amesias, 29. Ozias, 52. Ptolomaeus, qui et Alexan der,18. Augustus Romanorum,56. Galbas, menses. Otho, menses 3. Vespasianus, annos 9. Ieconias, qui et Iacin Susan- Nabuchodonosor, 23. Moradach , 5. Balthassar, 3. Darius, qui et Astyages, 7. Cyrus,31. MarcusAurelius,etVerus,19. Darius Arsami, 6. Alexander Macedo,6. Ptolomaeus Lagii, 40. Ptolomaeus Philadelphus,38. Ptolomaeus Euergetes, 34. Ptolomaeus Philopator, 17. Ptolomaeus Epiphanes, 21. Ptolomaeus Philometor, 35. Commodus, 13. Alexander Mameas, 13. Gallus et Volusianus, 2. Valerianus et Gallienus,15. Claudius, 1. Asa,41. losaphat Ioran, 8 . nae,8. Sedecia ,11. ,25. Ioathan,13.. Achan, 16. Magi, menses 7. 10. Gordianus, 6. Aurelianus, 6. Ochozias, 1. Gotholia, S. Joas,40. Ezechias, 29. Manasses, 55. Amos, 2. Iosias,31. Tiberius, 22. Caius,3. Claudius, 13. Nero,13. Ioacin, annos 11. Vitellius, menses 8, dies 1. Darius Ystaspi, annos 36. Xerxes, 20. Artabanes , Arthaxerxes, 41. Sogdianus, menses 7. Darius, annos 19. Pertinax, menses 8. Antoninus, qui et Caracalla, Nodus, Arthaxerxes, 40. Ochus, 5. Popianus cum Albino, Traianus, 19. Domitianus, 12. Nervas, 1. Hadrianus, 21. Antoninus, 23. annos 7. Antoninus alius,4. Philippus, 7 . Decius, 2. Tacitus et Florinus, menses 6 . Probus, annos 7. Carolus cum Carino, et N u meriano,2. sius,30. Cleopatra, 20. Cambyses, 8. Narses, 4 . Titus, 2. Macrinus, 1. Ioachin,qui et leconias, m e n ses3. Ptolomaeus Euergetes, 28. Ptolomaeus primo Physicus, Ptolomaeus Philadelphus, 8. Ptolomaeus, qui et Diony Maximinus, 3. Diocletianus,etMaxim.Her Heraclonas,menses 6. Absimarus,qui et Tiberius,7. Iustinianus iterum,6. LeoIsaurus,24, Constantinus persecutor,35. Leo Chazarus, 5. Constantinus cum matre Hei Stauracius filius eius, men ses2. Michael Curopalates,annos 2. Leo Armenus, 7. Michael, 9. ValentinianusetGratianuset Theodosius maior, 17. Arcadius, 14. Constantinus filius eius, m e n ses 3. Sunt ergo ab Adam usque 2242. Et a Cataclismo usque hae 1169. EX THEOPHANE. 287 culius, 20. Justinus, 13. Justinianus, 39. Constantinus, qui in Occi dente occisus est, annos 7 . Constantinus sextae synodi,17. Justinianus, 10. Leontius, 3 . Philippicus,qui et Bardanus,2. Anastasius,quietArthemius,2. Theodosius, 1. ad centesimum annum Abra Et a centesimo anno Abrahae usque ad exitum Israe lis ex Aegypto octuagesimo anno Moseos factam, anni 405. Et ab octuagesimo anno Moseos usque ad captivitatem Babyloniae primo anno Sedeciae factam, anni 1076. · rene, 10. Tiberius, 4 . Mauritius, 20. Phocas, 7. Theophilus filius eius, 12. Michael cum matre, Michael solus, Heraclius, 21. Et a primo anno Sedeciae usque ad vicesimum secundum annum Augusti Caesaris, in quo natus est Christus dominus noster, anni 608. Simul colliguntur ab Adam usque ad nativitatem Chri sti, anni 5500. Nicephorus, 9. Et qui Byzantii imperaverunt Christiani. Constantinus magnus,32. Constantinus, 24. Julianus, 3. Valentinianus, 11. Jobianus, menses 8. Valens, annos 33. Theodosius minor, 42. Marcianus, 7. Leo maior, 17. Zeno,17. Constantinus solus, 8. Heirene sola, 5. Anastasius, 27 . Justinus, 9. Basilius, . ad Cataclismum,annorum 288 ANAST.HIST. ECCLESIAST.EX THEOPH. A Christi nativitate usque ad Constantinum primum, ex imperatoribus Christianorum, anni 296. Et a primo anno Constantini magni usque ad primum Justiniani magni annum, anni 223. Et a primo anno Iustiniani magni, anni 280. Quaedam in hunc locum in omnibus manuscriptis ex Nicephori Chronographia perperam translata sunt, suo loco reponenda,id est, post catalogum Augustarum , secundum Graecum codicem Nicephori. THEOPHANIS CHRONOGRAPHIAM NOTAE. AD 19 Theophanes II. THEOPHANIS CHRONOGRAPHIAM AUCTORE R.P.IACOBO GOAR, Ord. Praedicatorum Congregationis Reformatae S. Ludovici Vicario Generali. P.3.l.1. Τοῦἐνἁγίοιςπατρὸςἡμῶν]Beatitatispos sessae titulum,sanctique nomen operis huiusce titulus a me, fateor, verbo solo immutatus auctori Theophani ascribit. sed nec mutationis inductae poenitet : quem etenim virtutum facinoribus praeclaris, difficilique et insigni fidei testimonio perfunctum , et sanctos inter adlectum Caelitum honoribus, anno quoque redeunte, Orientalis ecclesia celebrat; hunc ego, iuratus quantumvis mss eius exemplarium septem secta tor futurus, et exceptor fidelis abiecta Θεοφάνους ἁμαρτω Lov, prout illa nullo cum discrimine proferunt, appellatione indigitandum mihi nequaquam potui persuadere. quod sibi mutuo monachi Orientales, Theophani monacho praestiti. illi áμaprælovs privatim, ac passim se quique professi, ayi ovs invicem se salutant: ita est et mihi; quae Osopávovs opus hoc testantur exemplaria, duaotahov pariter asserunt. quid tum ? quem ecclesia sanctum colit, cuius coelo et i m mortalitate dignas actiones lego, laudo, refero ad eius operis limen, eundem ego erga litterulam religiosus, erga Coelites iniuriosus, inter ecclesiae patres aycov si minime recensuis AD S.P.N. NOTAE, sem, ne impietatis arcesseres, Christiane lector,verebar. verborum igitur ipsorum , Θεοφάνους ἁμαρτωλοῦ vice, τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν substituendum ratus sum. ms codex ex quo reliqua , nulla mutatione inducta , desumpsi, regius est,manu fideli,antiqua, etprobata exaratus,etadLeonis grammatici, qui Theophanem sequitur, ut Theophanes G e o r gium Syncellum excipit, comparationem inspectus ex A m a naensis testimonio , ante annos sexcentos et amplius descri ptus agnoscitur. asserti huius argumenta protulimus ad G e o r gii Syncelli praefationem. 292 IN THEOPHANEM 3 , 2. Θεοφάνους ] non unus Theophanes historiae Romanae vel Byzantinae scriptor, aut etiam praesentis o p e ris auctori coaevus , vel suppar. antiquissimus est Mityle naeus Pompeii M. in bellicis expeditionibus miles, et gesto r u m testis ac praeco , a Vossio de historicis Graecis lib. 1 cap. 23 memoratus. secundus poeta , cuius paucos versus anthologiaexhibetlib.3sect.3. alterByzantiusTheopha nes Iustini secundi bellum Persicum , Romanasque res, suo, id est, Justini tempore , olim visas, libris decem , quos P h o tius perlectos memorat, scriptis consignavit. quartus hic auctor noster, etiam Byzantius Byzantinae historiae a Diocle tiano ad Michaelem Nicephori generum scriptor , Georgius nomine, cognomine Theophanes, quod Georgii Syncelli fami liaris extiterit, et eius chronographiae continuator, perperam Vossio, aliisque non indoctis viris, lib.2 cap.24 nuncupatus. alius iterum hoc nostro Theophanes iunior Nicaenus episco pus Theodori frater, et cum eo sanctorum imaginum cultus defensi, ab impio Theophilo reus pronunciatus , neviŋtą, μ é have litteratus, ingenii fideique monumenta reliquit laudatis sima, a Possevino recensita. Coaetaneus alter Theophanes, et monachorum (haud nominatorum ) praepositus sub M i chaele Theophili filio, cuius opus in Nicephori patriarchae exilium, et reliquiarum eius translationem refertMetaphrastes, et ex eo Surius martii die decimotertio. septimus T h e o p h a nes eiusdem cum BasilioMacedone Michaelis successore tem poris,Cerameus est,illeTauromenitanus praesul:de quo ac curate,quiopera eiusinpublicumevulgavit,FranciscusScor sus. alium rursus amicus et litterarum amans Leo Allatius suggerit familiari epistola ex Ioannis cuiusdam magnae dei ecclesiae diaconi et rhetoris scripto εἰς τὸν βίον Ι ω σ ὴ φ τοῦ ὑμνογράφου. eius verba haec.Θεοφάνει μὲν οὖν τινὶ τοῦ ἱεροῦπρεσβυτερίου ἠξιωμένῳ,καὶτῷ καταλίγῳἠριθμημένῳ τῶν μοναχῶν ὁβίος τοῦδε τοῦ μακαρίου πεπόνηται. οὐ μὴν ἀλλὰ παρέδραμε τοῦτον πολλά, ὅτι κατὰ σπουδὴν ἐκείνῳσ υ ν εξυφάνθη τὸ πόνημα · ἀμέλει καὶ οἷς ἐκεῖνος τοῦ μάκαρος NOTAE. 293 τοῦδε τὸν βίον ἐσμίκρυνεν, ἐν τούτοις ἡμᾶς ἐπὶ τὸ εὖρος τῆς διηγήσεως προεβίβασεν. Theophani sane cuidam sacra presbyteri dignitate provecto , et monachorum gregi adlecto Beati huius vita elaborata est. verum quam multa illeprae teriit: quod opus nimia quadam festinatione, nec morose satis in quibus tamen Beati huius vitam contraxit, ut spatium per amplius narrationem protenderemus, in iisdem ille nos promovit. iam quod ex istis non unus Byzantinam tra ctavit historiam, primus videlicet, tertius, quartus, sextus, et ultimus ; nec unicus sacras laudavit imagines , quartus, i n quam, et reliqui; vel pro earum veneratione tuenda certa men inierit,velutquartus,acquintus;utalteriusviceunus nonnunquam adduceretur in medium, et quae uni gesta vel scripta, tribuerentur alteri, non difficile contigit. quid enim Theophani magis simile, quam Theophanes? Mitylenaeus ille Romanam,Byzantius, qui inter nominis huius scriptores ter tius,Romanam pariter, diversi licet temporis, contexit histo riam. Byzantius idem tertius, cum nostro pariter Byzantio,. Byzantinas res tractat. sextus et octavus privatorum vitas scribunt, quarum lectio ad Byzantinorum notitiam accedit. N i caenus praesul Theophanes ad instar Byzantii, qui tertius, sacras propugnat imagines. hinc incerta, perturbataque h u ius et alterius cognitio, imo summa inter eos confusio, et vix constituendum discrimen : adeo ut qui paucos recensuit, et distinguere tentavit Vossius , Byzantium nostrum annis 30 superiorem, et iam mortuum cum Theophane presbytero, et praeposito Nicephori praecone se confudisse non animadver terit. eundem nunc nostrum ex paritate cum reliquis con feram? nomen,studia,religio,pietas,vitaeprofessio,labo res, quae in aliis certa varietatis indicia, in istis similitudi nem obtinent , et discrimen auferunt. dicam Theophanem hunc nostrum ex diversis gestis in duos Baronio divisum ad annum Christi 816 num. 1 et Andreae Scorso prooemii se cundi sect. 1 in Theophanem Cerameum ? ipsi, quod miran dum,eloquuntur,eterrorem,cum exTheophanis eiusdem nostrivita,tum exsuccedentenota convincendum,demon strant. sane Theophanis ipsius vita, gestaque variis ex a u ctoribus collecta, sub conspectum posita, quod ipsum inter reliquosque intercidit, discriminis indicia proferunt. tantum, quae in illishaud leviter praetereunda,lector non incautus mecum haec observabit. I vitae Theophanis a Metaphraste, vel ex Baronii iudicio a Theodoro studita conscriptae ver sione Latina, eundem Isaacium quoque dictum , ex linguae Graecae inscitia, affirmari apud Baronium a. C. 777 num.3 et 816 num. 1. lecto quippe vitae programmate, Oɛogá contexuerit. 294 IN THEOPHANEM νους, τοῦ Ἰσαακίου βίος, reddidit interpres; Theophanis, qui et Isaacius dictus est, vita; c u m vertere debuisset, T h e o p h a nisIsaciiF.vita. utenimafiliopatrisnominevocando penitus abhorrent Graeci , ita a verbis hisce , ouros nargòs μὲν ἔφυ Ἰσαάκ , eius vitam Menologium orditur, et Isaacium pariter eius patrem laudata versio memorat. 2. Theopha nem circa Christi annum , ut ipse numerat, 744 ut melius alii751vel752ConstantiniCopronymiduodecimum autumni tempestate natum : qui namque anno 755 ex propriis nempe calculis, ex probatioribus 763 et Copronymi 23 ingentem glaciei molem mari supernatantem cum aetatis eiusdem pue ris triginta Constantinopoli ludibundum conscendisse (qui a e tatis illius ludentium puerorum mos agnoscitur) de seipso scribit, duodennem circiter se tunc extitisse lectori coniici endum suggerit p.365. 3. duodennem iniisse coniugium (quod Romanis legibus masculo nondum licet) falso, ut videtur, in Menologii textu asseri. 4. erronee pariter aetatis annum vicesi mum'primum numerasseTheophanem,LeonequartoConstan tiniF. mortem oppetente,ibidem legi: quadrimulus enim (ante Leonis videlicet annos quinque, etConstantini duodecim)cum sociis triginta mobilem et fluctuantem ponto glaciem nec a u susipse,necabastantibusinCP.portusuperscendere per missus fuisset. 5. eundem modo Agri, modo Sigrianes praepositum Theophanem vocari, qui non unus, sed quasi hic ab altero diversus, scribitur a Baronio ad annum C. 814 num.31et816n.1dequonotamoxsubiungenda. 6.con fessionis suae palmam in coelo Theophanem nostrum Leonis Armeni imperantis anno 5 Christi 818 excepisse: cuius as serti adversus memoratum Baronium haec demonstratio cer tissima. imperii anno secundo iam completo, Nicephorum patriarcham sanctissimum,throno et urbe extorrem,inprae conesum agiiussitimpius Iconoclasta.LeoArmenus,exLeo nis grammatici verbis hisce: ὁ δὲ Λέων μετὰ δύο χρόνους τῆς αὐτοῦ βασιλείας μανείς, καὶ τὸν στέψαντα αὐτὸν θεῖον Νικηφόρον ἐξορίσαςΘεόδοτον πατριάρχην αὐτιχειροτονεῖ. ipseLeo aliquibus diebus iam salutatus imperator, Nicephoro diadema capiti imponente , tyrannidem invaserat anno C h r i sti 814, Iunii die 12, indictione septima, prout Baronius, et anonymus Graecus Leoni grammatico eodem codice regio sub numero 713 coniunctus affirmant, nonnihil a Theophane nostro variantes. declaratus imperator varia fortuna, c u m C r u m m o principe Bulgaro ad anni sequentis paschalem t e m pestatem, eodem anonymo praelia describente, decertat, nec circa religionem, in quo Baronius hallucinatur , quicquam innovat, anni 815 et indictionis octavae, ineunte vere,C r u m NOTAE . 295 mus moritur. οὔπω ἔαρος καταλαβόντος, ὡς φασίτινες δια σωθέντες τῆς αἰχμαλωσίας ἀπὸ Βουλγαρίας περὶ τὴν μεγά λην πέμπτην ὁ Κροῦμμος ὁ περίφημος, ὁ τὴν πόλινἑλεῖν βουλόμενος τέλει τοῦ βίου ἐχρήσατο. belli Bulgarici cura Leo liberatus, irreligiosum in sacras imagines dentem exerit, et virus eiaculatur: καὶ λοιπὸν μετὰ τοῦτο λαβὼν εὐκαιρίαν ἤρξατο πορθεῖν τὴν ἐκκλησίαν, δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ περιεργαζόμενος κατὰ τῶν θεοῦ κριμάτων. propositi consortes impii rebus novis animum simul adiiciunt, eiusdem anni Pentecostes festo, et mense Iulio coepta promovent: ἀρξάμενοι ἀπὸ τῆς Πεντεκοστῆς οἱπερὶ τὸν Ἰωάννην καὶ τὸν Ὑλιλᾶν σωεύειν τὰ βιβλία, τὸν δὲ ̓Αντώνιον προσελάβοντο ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μηνός. Leo de imaginibusprofligandisNi cephoro patriarchae propositum aperit, mense Decembri : περὶ τὸν Δεκέμβριον μῆνα δηλοῖ τῷ πατριάρχῃ ὁ Λέων · ὅτι ὁ λαὸς σκανδαλίζεται διὰ τὰς εἰκόνας. ad quadragesimae finem anno 8 1 6 indict. 9 Nicephoro tendit insidias, et sede abdicat: ὁ Χαμαιλέων (Λέων) παρασκευάζει λάθρα διά τις νων τοὺς στρατιώτας ἀνελθεῖν εἰς τὸ πατριαρχεῖον,καὶ συρτὰ καταβάσαι (καταβιβάσαι) αὐτόν. ἦν δὲ παρέκβασις τῶν ν η στειῶν. infra: βαλόντες ἐν ἀκατίῳ ἔρριψαν πέραν εἰς Χ ρ ύ σόπολιν. festis tandem paschalibus celebratis, Theodotum Haereticum in Nicephori locum substituit: καὶ λοιπὸν μετὰ τὸ πάσχα ποιεῖ σύνοδον, καὶ καθίσας τὸν Θεόδοτον. pau cis postmodum diebus Theophanes anno eodem 816 o p p u gnatur, aiteius vitae scriptor, et postcarceris annos duos, id estChristi 818 mittitur in exilium,quo diebus solis tri bus ac viginti deportatus, laborum vitaeque terminum atti git.lisperspectis,quaeBaronius locomemorato,etadan num C.814 num.1 scripsit,ruere penitus,et everticon spiciuntur. 3,3. ἡγουμένου τοῦ ̓Αγροῦ] Σιγριανῆς quoque ἡγούμε νοςanonnullis assertusidem nosterTheophanes,quiaBa ronio, ceu Agri praefectus,ab eo qui Sigrianes audit, diver sus aestimatur ad annum 816 num . 1. idem tamen ̓Αγροῦ et Σιγριανῆς ἡγούμενος Theophanes is advised by Allatius through a familiar letter, the most excellent in all literature. Indeed, Sigriane in the region of Asia near Cyzicum is called the Field, which is also known as the Great Field, a private place of the region. Ortelius places the Sigrian Mountains in Asia in his lexicon. The author of Theophanes' life, after his arrival in the said city of Cyzicum, states: "He returned to the great old man, who lived in a small town near Sigriane," etc. Below: "He reached the mountain of Sigriana." The same is referred to by Constantine Porphyrogenitus in title chapter 25 of "De Administrando Imperio," and Nicetas calls him "the founder of the monastery called Sigriane" in the life of Ignatius. 296 IN THEOPHANEM tus interpres Sigriani monasterii sive Agriani conditorem reddit. difficultatem tollunt menologii verba ad eius vitae compendium praemissa : μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Θ ε ο φάνους τοῦ ὁμολογητοῦ τοῦ τῆς Σιγριανῆς, (ἡγουμένου) τοῦ ἐν τῷ μεγάλῳ ̓Αγρῷ κειμένου. sanctipatrisnostriTheopha nis confessoris, monasterii Sigrianes praepositi, in m a g n o A g r o iacentis, sive quiescentis memoria. hinc in pseudophotianis analectis penes Allatium, ὥς φησι Θεοφάνης ὁ ὁμολογητής,ὁ Μεγαλαγριτής· ut Theophanes confessorMegalagrites,μεγά λLοoυv Ayoou praepositum intellige, testatur. Ioanni ii quoque vitae scriptor apud Surium Novembris die quarto. naviga vit adoraturus sancti Theophanis tabernaculum, quod est in Sigriana. ̓Αγρός ergo , sive μέγας ̓Αγρὸς Sigrianes extitit locus designatus, quo monasterium condidit, et ad quod post eius mortem corpus eius relatum : alia tamen monasteria in eadem Sigrianes regione a Gregorio Theophanis abbate g u bernata, ex eius vitae serie observabis. advertes iterum T h e o phanem ἡγούμενοντοῦ ̓ΑγροῦAgriducem,etVossioetCe dreni interprete,vocatum ineptissime : nisi forsan Alexandrum exercitus abbatem voluerintpariter nuncupandum. sicfabri lia sutores tractant. Ibid. 5. ἀρχομένη ἀπὸ πρώτου ἔτους Διοκλητιανοῦ] cuius causam assignat auctoris ipsius prooemium mox subse cuturum . Ibid. ἔως δευτέρου ἔτους Μιχαήλ ] Cedreni Synopseos historicae prooemnio scribentis,ὁ ὁμολογητῆς Θεοφάνης ἄχρι τέλους Νικηφόρου τοῦ ἀπὸ Γενικοῦ κατήντησε, confessor Theophanes ad Nicephori exgeneralis finem historiam dedu 3,4. zoovoygapia] historica narratio cuius personae, gestaque singula percensita, ad tempus proprium , et annos, adde plerumque menses et dies, xarà nháτos revocantur et reponuntur. hanc cum vulgo dicta miscella Baronius con fundit ad annum C. 719 num. 20 his verbis: auctor Theo phanes,qui Graece scribithistoriam illam,quae inscribitur miscella , et sub titulo Pauli diaconi errore circumfertur : et ad annum 726 ad Gregorii papae epistolam nota prima pag. mihi79. Theophanes(miscellamintelligit)quifalsoinscribi tur Paulus diaconus. auctorem historiae miscellae titulus ei praepositus agnoscit Landulphum Sagacem , qui eam ex E u tropio, Paulo Aquilegiensi diacono, et Anastasii bibliothecarii narrationibus collegit. postrema vero pars quantumvis ex Theophane, pleraque Latine ab Anastasio reddita contineat ; miscellamtamen integram,Theophani velut auctorigermano, ex litteratorum sensu nusquam ascripserit. NOTAE. 297 zit, codicem annis duobus, et historiae calce mutilam fuisse constat : a Diocletiani quippe primordiis ad Michaelis C u r o palatis abdicatum imperium annos supra memoratos viginti octo supra quingentos, Theophaneum hoc opus enumerat : Anastasius vero bibliothecarius Theophanis pene suppar i n terpres , et sacculis integris Cedreno superior iisdem verbis et temporibus, quibus Theophanis hoc exemplar, hoc est, ad depositum a Michaele principatum, una cum miscella eum secuta, susceptam finit historiam. Baronius ad annum C. 813 num.8 ad diem usque captae civitatis Adrianopolis Theo phanes perducens historiam, eidem finem imposuit : nec est ut dici possit historiam intercisam esse, quod auctor perorationem nullam (ut moris est)apposuerit. siquidem Anastasius,qui in Latinum eam transtulit, testatur usque ad Leonem, qui suc cessit Michaeli, ipsum eam scriptionem perduxisse. cur au tem reliqua imperii Leonis non sit prosequutus, persequutio ab eo excitata, qua est vexatus ipse Theophanes, in causa fuisse videtur, Theophanem a finita scriptione, anno quinto obiisse superius annotavimus. • 3,7. τοῦτ ̓ ἔστιν ἀπὸ εψοζ τοῦ κόσμου] annus a mundi conditu 5777 in Diocletiani primum incurrens a Christi n a talitiis 277 ab auctore Theophane numeratur succedente p.4 statim ad aetatum ibidem descriptarum limen. iidem vero numeri, tam a mundi videlicet, quam a Christi ortu, ipsi sunt quos Georgii Syncelli chronographia collegit, quosque illius continuator Theophanes impraesentiarum sequi se tacitus p r o fitetur. eam temporis et numerorum mensuram nota succe dens examinat et illustrat. interim quae verborum iuxta diver sos codices mss varietas, quis defectus aut excessus fuerit o b servatus, ne forte discessu a regio exemplari damnetur hic expressus titulus, operae pretium fecero, si diligenter e x p o nam . regium post verba iam adducta scribit:χρονογραφία ἐτῶν φκῆ ἀρχομένη ἀπὸ πρώτου ἔτους Διοκλητιανοῦ,ἕως δευτέρου ἔτουςΜιχαὴλ καὶ Θεοφίλου υἱοῦ αὐτοῦ, τοῦτ ̓ἔστιν ἀπὸ ἔψος ἔτους τοῦ κόσμου, ἕως ἔτους ςτκα κατὰ Ῥωμαί ους ςτκα . Barberinus codex recentissima quidem manu e x scriptus, at c u m Vaticanis tribus et quarto palatino c o m p a ratus, bonique publici gratia ab Emin.Cardinali,Urbani VIII nepote,Parisios urbane transmissus,aeque corrupte le git: χρονογραφία ἐτῶν ἀρχομένη ἀπὸ πρώτου ἔτους Διοκλη τιανοῦ ἕως δευτέρου ἔτους Μιχαὴλ καὶ Θεοφίλου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εψοζ ἔτους τοῦκόσμου.ἔτους ςικά κατὰ τοὺς ̓Αλε ξανδρεῖς, κατὰ δὲ Ῥωμαίους ςτκa . ita Vaticanus sub numero 979 nisi quod Θεοφίλου vice, reddit Θεοφυλάκτου. qui sub 154 χρο. ἔτ.φκή ἀρχ. ἀπὸ πρώτου Μιχ. καὶ Θεοφίλου 298 IN THEOPHANEM se υἱοῦ αὐτοῦ τοῦτ' ἔστιν ἀπὸ εψος ἔτους τοῦ κόσμου, ἕως ςτέ ἔτους κα. τοὺς ̓Αλ. κατὰ δὲ ̔Ρωμαίους ςτκα . sub num . 155 cum Barberino praeter unum et alterum nullius m o menti verbum convenit. correctissimus omnium, quem id circo regio deserto, invitus licet sequor et exprimo, P e y r e zianus est, dilectae videlicet ac sacerrimae litteratissimi viri D. Peyrezii bibliothecae reliquiae a clariss.D. Petro Putea no, cuius viventis animum Apollo exornavit, mortui nunc n o men colitMnemosyne,apud me depositae:is,inquam,ceu praeter omnes emendatissimus, etcum palatino pariter pro bato 979 consentiens, ne aliorum naevos operis facies statim exhiberet, qui mentem auctoris fideliter in titulo referret, ipseque c u m fide redderetur, dignus est habitus. 3,8. κατὰτοὺς ̓Αλεξανδρεῖς,κατὰ δὲῬωμαίους]quam diversi penes Graecos ab orbe condito ad vulgarem Christi natalem diem annorum numeri chronologiae sincerus illu strator Petavius recenset de doctrina temporum lib. 9 cap. 2, et cultissimus Allatius ad Eustathii Hexaëmeron pag. 250 et seqq. in tres porro summas , quae omnium spectatissi mae, discrimen quodcumque extitit, abiisse dignoscitur. tres itaque Graecorum computos, annorumque aeras tres praeci puas eruditi celebrant.trium prior ab orbe condito ad Chri stum ex Virginis utero natum annos numerat 5493. secunda a mundi ad Christi diem natalem annos 5501 computat. i n ter utrumque limitem, annos 5508 recenset postrema. pri mae auctor Panodorus monachus Aegyptius, cuius scripta Georgio Syncello familiaria, ac frequentius momorata. cundae forsan Africanus, quem Anianus, sanctus Maximus a b bas et confessor , Georgius Syncellus , et eius coaetanei , S. Nicephorus patriarcha, nec non Theophanes noster sequan tur in numeris. inventor tertiae nondum compertus, licet antiquus ; illam quippe velut receptam adhibet chronicon A l e xandrinum, et usitatam refert canon tertius Trullanae synodi anno Christi 691 secundo coactae , quae, quo celebrabatur, annum putabat, post Christi nimirum natalem et mundi 5508 ex adiunctis 691, qui collectus est, mundi 6199 eandem in officiis ecclesiasticis Horologio maxime , cyclo paschali c o n struendo manibus versat ecclesia Orientalis, prout Graeco rum iureconsulti secundum illam imperatorum edicta consi gnant in Basilicis. primam aeram Antiochenam appellant aliqui, apud Petavium ad auctarium de doctrina temporum lib. 8 cap. 1, secundam Aethiopicam, tertiam Alexandrinam : quarum appellationum fides stat penes auctores. Scaliger, scribit laudatus Petavius, ad excerpta Maximi primam nomi nat Lunarem; mediam, Orientalem;postremam,paschalem; NOTAE. 299 vocumque origines disputat lib. 5 de emend, temp. confutatus tamen et convictus lib.9 de doct. temp. cap.5 reliquisse m o net idem Petavius. meliora,ni fallor,suggero:a Panodoro Aegyptio institutore primam nuncupari Alexandrinam : alte ram, quod ei proximior existat, ac pene assequatur,Alexan drinae pariter nomen sortitam: tertiam Constantinopolita n a m , sive R o m a n a m . q u o d C P . q u a e n o v a R o m a est, et R o mani quondam imperii caput effulsit, primum inventa, totum R o m a n u m imperium deinde pervagata sit, et in eo, ut cita tus canon Trullanus confirmat, auctoritatem communiter n a cta fuerit, lubens assentior. sententiam probat Petayius a u ctar. lib. 8 capite 1 pag. 293 D verbis huiusmodi, Graeco rum computorum prior et antiquissimus annum eum , qui pri mus estaerae nostrae,numerat ab Adamo 5493 posterior5509 nec plures (de quo mox sermo) Graecorum computistae m e morant:qui priorem vocant xarà 'Ahežavdosas,nos Alexan drinum appellemus:posteriorem zarà Pouaiovs, nos Constan tinopolitanumanovaRomanominemus. itaTheophanes,quem tamen loquentem haud ibi, sed inferius adducit Petavius, non uno loco. haec primo capite: mox quinto aeram secundam memoraturus. Alexandrinum, ait, computum in paschali sua methodo tenere se Maximus ostendit capite 32, cum annum incarnationisacnatalisChristitestaturfuisse5501. Theo phanes vero noster, qui secundam illam aeram Africanum, Maximum , Syncellum imitatus observat, eandem hic xatu A'le§avdoes indigitat, eandemque rursus sub eadem voce r e fert explicatius pag.345 et346 de Leonis Isaurici morte lo quuturus. ἔτος ἦ ν ἀπὸ μὲν κτίσεως κόσμου κατὰ Ῥωμαίους ςσμή,κατὰ δὲ Αἰγυπτίους,ἤγουν ̓Αλεξανδρεῖςςσλβ. erat quidem annus a mundi conditu iuxta Romanos 6248, secundum Aegyptios vero,Alexandrinos intellige, 6232. verumenimvero quod secunda, velut prior, Alexandrina nuncupetur aera P e tavius expositurus, illam in hanc refundi, adeoque separatam et distinctam non constituere, duplicemque tantum, non tri plicem exurgere, nominibusque solis duobus numerandam contendit de doct. temp. lib. 9 et auctar. citati lib. 8 insi gnioribus primis capitibus : et indicia quidem ac coniecturas plures inmediumprofert,causam quaeplane convincat,nul lam. haec vero legitima ad Syncellum prius observata ex eius numeris mihi deprehenditur. praeter Panodori Alexan drinorumque aeram Syncellus, imo Anianus monachus, etiam Aegyptius, propriam ad annos ulteriores septem vel octo prorogaturus, a prima, quae natalem Christi anno 5493 c o n signat, haud multum deflexit,eodem ad 5500 vel5501 se moto : eam ob rem ut Alexandrinae nomen a Panodoro, sic 300 IN THEOPHANEM pariter Alexandrinae ab Aniano nomen aera utraque potuit obtinere. verum ne hac sola coniectura arioler: gravissimi ponderis, neque irritandi roboris translatae appellationis a r gumentum est, quod Syncellus, qui aeram secundam usur pavit, et ad Christi natalem annos septem vel octo supra Panodorum adiecit, statim numero pares rescidit, et ex impp. aetatibus, nec non patriarch. et satrap. totidem resectis, pri m a m tandem aeram ab anno mundi 5493 et alteram a 5501 fluentem concordes inter se et aequali gressu procedere c o m pulit. annos imperatorum aetatibus detractos Syncelli chro nologiaaliiscomparata,me tacentevociferatur:detractorum indicium et exemplum solis ipsius radio describo. Diocletiani tyrannis ad annum a mundi conditu 5777 ex Syncelli c o m puto, et Theophanis pag. 4 reponitur, eademque post Chri sti aeram anno 5500 et5501 consignatam, annos ex Syncello et Theophane citatis numerat 277, eandem tamen a Diocle tiano tyrannidem arreptam annis 7 vel 8 posteriorem asse rit chronologorum vox communis , et ad Dionysianae aerae 284 et 285 alligat. annos igitur septem vel octo a Christi natalitiis ad Diocletianum imperantem,in Syncelli, Theo phanis et consortium calculis detractos nullus negaverit. a d de iam ad Panodori aeram 5493 aerae Christi Dionysianae annos 284 summam procul dubio colliges 5777, haec vero est, quam a mundi condita ad Diocletianum Syncellus,T h e o phanes et alii aeram Graecorum secundam amplexati subdu cunt. aera igitur secunda recurrit in primam, nec minus quam prima, Alexandrinae meretur nomen : et secunda haec rursus a prima 7 vel 8 annis , et a tertia pari spatio circa Christi natalem dissita ; postquam facta detractione in p r i m a m refusa est, prout prima annis quindecim vel sexdecim a tertia dividebatur;ab eadem tertia non absimili annorum 16 intervallo disiuncta cognoscitur: quae causa est, ut aeram secundam , et Christi natalem ad annum 5501 repositum, scribens Theophanes , adeoque aera prima et computo 5493 annis tantum octo posterior, et annis totidem Romanorum aera , quae tertia anterior , annis ante Diocletianum septem mutilatis, aeram suam aeque ac primam annis 15 vel 16 ter tiam praecedere affiirmet, et Michaelis Curopalatis annum secundum in annum a mundi condita κατὰ ̓Αλεξανδρεῖς 6305 , κατὰ Ῥωμαίους 5321 incidere doceat. numerandi rationemistam repetitetconfirmat auctorde Anastasii inau guratione tractans pag. 117. 5, 1. τὰ ἐλλείποντα ἀναπληρῶσαι] imperii Romani, et ecclesiae, hoc est sedium eius praecipuarum quinque historiam per annos et tempora concinne digestam describens Georgius NOTAE. 301 7,1. xeovoyqaqia] nonnullis de auctore,fine,et ope ris huiusce subiecto hucusque praemissis ; iam quae circa opus ipsum,lector, edoctum te cautumque volo, paucis evol vo: tibisemel monito operis totius decursu,pluribus exem plis et locis eadem haec recolenda non excidant. 1. brevi facile composito , at non admodum expolito, quinimmo ple beio pene ac vulgari stylo historiam hanc a Theophane di gestam: 2. hinc tibi trita, nec palatio, Amboni sacro, vel foro cognita vocabula ; sed ex compitis et incultae plebis ore collecta occurrere mirari desines: ea vero chronographiae parte usurpari,cuius tempore in usum fuerunt inducta, certa coniectura non habetur apud me alienum. 3. inemendatum ad grammaticae leges, imo soloecis barbarisque dictionibus textum non raro interpunctum auctori velim ascribendum : sic enim mentem , verborum ambage seposita, significantius exprimendam sibimet suasit:quod tamen recta scribendi ra tio, quam dicunt orthographiam, quandoque reprehendat, Amanuensium hallucinationem et errorem non diffiteor; quo relicto, et inemendato, ex fide ad ms exemplar commenda tionem potius, quam ex correctione ad grammatices praece pta, laudem mihi proposui sectandam. quod nihilo secius. iubet illa reparandum declarant annotationes, vel emendant alii codices in variis lectionibus producti: nonnihil ego pro scholiastae licentia interpolo, ex quibus reliqua facilius mente restituenda. 4. verborum lacunae, et quae desiderantur,sen tentiarum patent hiatus, sed non intolerandi, ceu qui mss in omnibus extent , vel mentis iudicio, sive labore queant r e parari. 5.repetitionesfateor,eiusdemreipenitusinutiles, et quae semel dicta sufficerent, eundem in locum bis inge sta illubentius perfero. 6. rerum gestarum metatheses non praetereundas, infrequentius licet, animadverto; et ex histo riae tantum fide, non ex temporis accurata recensione plura narrari: quod est, historicum ubique, at non chronographum semper se gessisse Theophanem. 7. temporis canonium, et Syncellus, vita consiliique successu infeliciter excidit. e a m obrem Romanorum impp.gesta suistemporibus et annis di stributa describere Theophanis , qui Syncelli propositum ad exitum deducere suscepit , animus est. verum ut ecclesiae rebus imperii res coniunctae, et imperii Romani thronus ad Orientis oras, id est, Byzantii positus , Persarum et Sarace norum aemulum nactus est principatum:hinc Theophanes Romanam historiam prosequuturus , Persarum et Arabum, patriarcharumque primas orbis sedes obtinentium,nomina, aetates, facta, per chronographiam istam ordine bono enar rata percenset. 302 IN THEOPHANEM expressas in eo personas cum historia ad canonium idem subiecta, non consentire frequenter manifesto in annotatis: ut cum ad Damasi annum quintum Iulii pontificis obitum, et liberii promotionem una legimus connecti. 8. anni unius gesta in alium quandoque reponère, cum accuratis etiam historicis Theophanis lapsus communis est. 9. cum aliis p a riter commune, ut uno more , unoque sono virorum et l o corum proferenda nomina , ipse nonnihil immutata pronun ciet,ut Artaxer,Artaxerxes vice,etc. hunc modo Constan tium, Maximinum ; modo Constantinum, Maximianum ; illum hic E u p h e m i u m , ibi E u t h y m i u m ; e u n d e m I u d a m et E a u d a m vocet, de quo lectiones variae, et annotationes nonnunquam . 10. hinc cum textuGraeco non consentit in nominibus ple risque versio, et haec illum corrigere non veretur. 11. et ubi nullum vel perturbatum textus exhibet sensum , versio restituat, et planum reddere conetur. 12, ex diversis et a d versis auctoribus de eodem , raro licet, ponit contraria; ut de Elia Hierosolym. et C P .Macedonio praesulibus, quae loco proprio revocantur in concordiam : verum qui dormitantem patitur Homerum, Theophanem lapsum non eriget, aut eius errorem in aliis non corriget? 13. cum nimiruin succeden tes, et ad invicem cohaerentes numeros in sequiores trans ponit annos , seu etiam coniunctos annos in dissita canonia desultorie transfert , quae avagiðμnois pag. 6 et 7 statim occurit. 14. aut eidemvironunc pauciores,mox plures di versis canoniis assignat annos, quod in Damasi pontificis a e tate non uno loco,nec unico ms non sine stupore observatum est. 15. vel cum viri eiusdem pauciores anni plura occupant canonia; quem errorem deductae per canoniorum loculos Demophili pag. 49 et Artaxerxis pag. 51 aetates non o b scure arguunt. 16. aut cum summa quaepiam aetatis aequa lesloculossivecanonia,quibusdam omissis,non accipit:quod planecoactoetinvito,exmanu exaratisinAthanasiopag. 23 et seqq. exscribendum fuit. 17. vel denique numero anni eiusdem repetito, annorum seriem totam (quod Atha nasii, Demophili et Artaxeris canoniorum probat inspectio) confusio infertur haud mediocris. 18. emendationem superat o m n e m R o m . e p i s c o p o r u m n o m e n frequentius o m i s s u m , et aetas a pag.208 auctori penitus ignota. 19. Alexandriae quamvis et Antiochiae pontificum nomen,aetatemque in haereseos admis sae odium ethorrorem, post historiaeumbilicum ab eo prae terita existimem. 20. errorum sane huiusmodi , si causam diceret,nonaliam,me coniectore,quamvariorum auctorum sententiam, numerosque varios sequutum, opusque proprium, urgente persecutionis necessitate non recensuisse, proferret. 7, 7. xóoμov sin evo ] Georgii Syncelli continuator Theophanes eius numeros a mundi conditu ad Christi ortum observat: et a Christi rursum die natali ad Diocletiani ty rannidem , quot annos ille posuit, 200 nimirum et 77 ita pares hic exscribit, Ibid. 9. ̓Αραρευχής] Syncello dictus Ουράκης et a n eius primus ex eiusdem calculo ad mundi 5768 d e vincitur. Ibid. 10. Fatos] is apud Syncellum 5771 in pontificem inauguratur. Ibid. 11. Suevatos] cuius annos 12 duntaxat numerat Syncellus,et eorum primum ad mundi 5764 alligat. Ibid.12. Jeovas] huic octodecim assignat, primum ad mundi 5767. Alexandriae praesulum annos apud T h e o phanem et Abrahamum Ecchellensem diversimode recensitos reperies. Ibid. 13. rúgavvos] nondum Syncello recensitus: apud quem Cyrillus anno 5768 pontifex institutus, praesente 5777 ex annis 15 sibi attributis decimum numerare cogno scitur. 8, 3. τῷ τετάρτῳ αὐτοῦ χρόνῳ ] ante annum Diocle tiani quartum , quae auctoris est sententia, a chronico Ale xandrino anno uno discrepans, Maximianum Herculium 201 νωνὸν τῆς αὐτοῦ βασιλείας, imperii collegam , renunciari vix potuisse, rerum utrique gestarum relatu mihi compertum est. Diocletianus Persica expeditione confecta, Chalcedone, ita chronicon Alexandrinum , salutatur imperator ; N i c o m e diam mox digressus, Thraciam inde occupat, et in Moesiam seconfert,in qua,FlavioVopisco teste,multis proeliis cum Carino de potestate dimicans , ultima tandem pugna apud Murtiumcommissa,victorremansit. nunciatoinGalliisCa rini discessu, Helianus et Amandus , excita manu agrestium etlatronum,-quosBagandas incolaevocant,agrislatedeva statis, plerasque,urbes tentant. Diocletianus, ut scribit E u tropius lib.9 ad subigendos eos Maximianum Herculium C a e sarem misit, qui levibus proeliis agrestes domuit, et partem Galliae reformavit. post haec tempora, subdit idem Eutro pius, Carausius tyrannidem affectavit, et Britannias occupa vit.ita cum per omnem orbem res turbatae essent,Diocle tianus Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum. quare c u m anno minus, verba sunt Aurelii Victoris, potentia fueritHerculio:iis,non nisisecundoDiocletianianno,Cae sar promoveri potuit, designationi successit expeditio susce NOTAE. 303 pta, iter in Gallias, cum Bagandis pugnae. Galliae reforma tio, in Carausium excita rebellione conatus, quae quis anno unicoasseveretconfecta? concluditGordonius:aliquietiam nunc Caesarem tantum, et post biennium, ab accepta nimi rum Caesarea dignitate, Augustum autumant creatum. favet Theophanis sententiae Idatii testimonium, quod tamen ex cipit eruditissimus Petavius lib. 11 de doct. temp. cap. 31. 8,6. ΔιοκλητιανὸςκαὶΜαξιμιανός]nonquodconiun ctis armis, sed quod utriusque consensu haec gesta, de quo nota inferior tertia. Ibid. 7. Ὀβούσιριν καὶ Κόπτων] qui Theophanem n o strum plurima ex parte transcripsit Cedrenus , Bovσıqı xai Kónτov legit: idem Zonaras. vide notam seq. Ibid. 10. Διοκλητιανὸς καὶ Μαξιμιανός ] in Diocletiani annum octavam conciliatus huiusmodi nuptias coniecit Peta vius lib. 13 in nonum chronicum Alexand.et Pomponius Lae tus. undecimo anno ex quo Constantius Caesar estfactus, occubuit. hinc autem ad Constantini annum primum anni numerantur undecim. chronicum Alexandrinum Theophani lucem praefert ad Diocletiani annum 9 et tum Maximianum Iovium,tum Constantium XII kal.Junias. Nicomediae Cae sares elevatos testatur. Diocletiani filiam vocat Valeriam pag. 8. Ibid. 18. ̓Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος] Petro martyri inter patriarchas 17,pontificatus annosAbrahamEcchellensisnu merat decem, et dies 333. Ibid. 19. ̓Αλεξανδρεία σὺν τῇ Αἰγύπτῳ ] Pomponius Laetus . erat Iovius , Diocletianus , in Aegypto : qui eversis duabus urbibus,superato Achilleo,pacaverat Aegyptum.urbes prope veteres Thebas positae erant , dites ac populosae, B u s i ris et Coptos. spem rebellionis augebat Achilleus, cuius consilio fere tota dissenserat Aegyptus: tandem caesis ubique auctoribus defectionis , intra novem menses quievit provincia seminarium religionum, in qua archisynagogi plurimum auctoritatis h a b e bant. Alexandria vero obsessa, et octavo mense capta est. imperator contentus optimatum caede, abstinuit a multitudine. Achilleus vero meritas luit poenas,feris oppositus, et dilania tus: terra vero ubique caedibus potentium maduit. caeterum quamvis Busiridis et Copti vastitatem ante annos sex auctor posuerit:causam potius exortam,rebellionemnimirum exci tam,ab Achilleo deinde accensam intellexisse reor. Aegy ptum etenim omnem ad officium novem solis mensibus revo catam scripsit Pomponius , et Eutropius lib. 9 his verbis. 304 IN THEOPHANEM NOTAE. 305 Diocletianus obsessum Alexandriae Achilleum octavo fere mense superavit, eumque interfecit. consentit Eusebius in chronico, qui ad annum quoque Diocletiani decimum Alexandriam sub actam refert:Busiridis licet etCopti devastationem ante so los tres annos collocet. 9,4. διωγμὸνμέγανκαὶφρικωδέστατον]Petrimarty ris et Alexandrini praesulis anno secundo, motam in Christia nos persecutionem memorare forsan compulerunt haecAtha nasii verba apolog.2. Πέτροςπαρ'ἡμῖν πρὸμὲν τοῦδιω γιοῦ γέγονεν ἐπίσκοπος , ἐν δὲ τῷ διωγμῷ καὶ ἐμαρτύρησεν. Petrusapudnosantepersecutionem episcopus,etinpersecu tione martyr declaratus : Eusebii quoque lib. 7 cap. ult. noò τοῦ διωγμοῦ τρισὶν οὐδ ̓ ὅλοις ἔτησιν ἡγησάμενος τῆς ἐκκλη olas. cum triennium prope ante persecutionis tempus in ec clesia gubernanda consumpsisset. iis tamen auctorem non probe usum Athanasius et Eusebius ipsi sunt argumento , qui de saeviore altera a Diocletiano suscitata persecutione l o quuntur: de qua auctor ipse ad Diocletiani annum 19. Ibid. 7. tǹv ỏxtáßißhov] de martyrum praeliis et fau dibus ad ecclesiastica historia opus diversum. Ibid.10. νεωτερισμοῦγεγονότος]iamanteannosdecem, de quoS.Aurelius Victor,Eutropius lib.9,PomponiusLae tus, et Egnatius : et nos ex illis no. 6 superiore: sed quod res tunc temporis innovatae,in pristinum statum,sub Dio cletiani videlicet potestatem hoc tempore sint reductae, de illis auctor mentionem habet. Ibid. 12. ἀλλὰ καὶ Κρᾶσσον] Carausium auctoresLa tini nuncupant, cuius apud eos,Eutropium maxime lib.9, historia fidelius refert. à Maximiano iussus occidi purpuram sumpsit,etBritannias occupavit etc. ad postremum pax conve nit. eum post septennium Allectus socius eius occidit, atque ipse post eum Britannias triennio tenuit: qui ductu Asclepio dotipraefectipraetorio est oppressus. ita Britannia decimo anno recepta est. quare mihi correctius legitur: ἀλλὰ καὶ῎Αλλεκτον Κράσσου τυραννίδος διάδοχον ἐπὶ τρισὶν etc. Ibid.15. ¿v dè raïs Tahlias] Galliarum locum,Lin gonas ; inter praelia duo spatium horis quinque minus : h o stes non Alanos , sed Alemannos, eosque cum Eusebio ad 60, non 6 millia scribit Eutropius citatus, qui Allecti caedem, et Constantii victoriam in eundem annum recenset. per idem tempus a Constantio Caesare in Gallia pugnatum est circa Lingones: die una adversam et secundam fortunam expertus nam cum repente barbaris ingruentibus intra civitatem esset coactus, tam praecipiti necessitate, ut clausis portis per 20 est. Theophanes II. murum funibus tolleretur, vix quinque horis mediis, adven tante exercitu, sexaginta quinque millia Alemannorum ceci dit. idem Pomponius Laetus. Eusébius ad annum Diocle tiani 13 in chronico. Ibid.8. ovvy Sèavta]Eusebiiopinionemlib.1de vita Const.capp. 13 et 14 sequitur auctor. fugae a C o n stantino arreptae causam eiusdem ambitioni Aurelius Victor imputat. Ibid.16. Overηotos]VeturiumscribitEusebiusadan num Diocletiani 14, alii codd.Venturium legunt apud Ponta cum : apud quem iterum de Veturio ad alios annos alii codd. narrant. eligat, inquit ille,lector, quod illi magis probabi tur. caeterum magister militiae Hieronymo dicitur in v e r sione, qui hic στρατοπεδάρχης . Ibid. deest.deest]AlexandriaeetAntiochiaepraesulum anni praesente canonio non annotati defectum ad pag. 23 observandum inducunt. Ibid.17. Χριστιανοὺς ἤλαυνε]Cedrenus ἐξέβαλεν· red doexautoravit:ideoqueμeroiws havve,quianonvita,sed militari cingulo mulctabat. Ibid. xaràNápotos]victoriamdePersisadannum14, triumphum ad annum 18 verius Theophane ascribit Eusebius in chronico : Cedrenus auctorem sequutus ad annum 17. at certe Narses ante annos sex vivis ereptus, Ormisdasque in canonio annos quinque iam regnans, auctorem deceptum a r 306 IN THEOPHANEM 10,7. τῶνπέντεΓεττιανῶν]quinquegentianosunover bo dixerunt scriptores infra referendi, quos auctor Gentia nos, quinque numero , viros arbitratus est. eosdem Gentia nos scripsit Pamponius Laetus. Maximianus inde translatus in Africam Gentianos devicit, qui vix pacem impetrarunt. quinquagenarii et supra eum numerum annorum, hi milites fuere,quiAfricam diripiebant,cupientes sibiregnum vendi care. Eutropius lib. 9. cum Africam quinquegentiani infe starent. Aurelius Victor quinquegentanas nationes posuit. eodem tempore Orientem Persae , Africam Iulianus, ac n a tiones quinquegentanae graviter quatiebant. Egnatius. Diocle tianus Maximianum Gallis praefecit: eoque confecto bello in Africam adversus quinquagenarios transire iubet: utrobique se dati tumultus, Africanus certe aliquanto difficilius, quod quin quagenarii, et supra eorum annorum numerum veteranus m i les ad obsequium tam facile redigi non poterat. 11, 1. τούτῳ τῷ ἔτει Μαξιμιανός] de canonii praece dentis annorum defectu variae lectiones consulendae. NOTAE. 307 guunt. de belloilloPersicoAureliusVictor,Eutropius,Pom ponius Laetus, qui etiam triumphi pompam describit. 11,4. Kahhivizov] Gallinicum ponit Eutropius, circa lib. 9 exitum. Ibid. 19. ἀρθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν πραγμάτων] ista ab anno 9 sibi arrogasse Diocletianum scribunt, quiEusebiumsequun tur in chronico : ex victoriarum tamen tumore ita insolevisse testantur c u m auctore Eutropius lib. 9 exeunte, et P o m p o nius Laetus, in Diocl. titulo de magnitudine imperii R. vi dendus estetPontacusinnotisad citatumEusebium,etGe nebrardus in chronic. 12, 4. Kovotavtívov dè tov viov] haec historice non chronice relata: non enim ad hunc annum spectant,quae circa Constantii mortem gesta: de quibus inferius. Ibid.8. uavrevoάuevos]idem Eusebius cap.14. Ibid . 14. Θεοτέκνῳ γόητι] ista fusius narrata reperies apud Eusebium eccl. hist. capp. 2 3 4 et 5, at non Galerio Maximiano , sed Maximino , ac in aliud tempus, ascribenda. refer huc quae habet Nicephorus Callistus lib. 7 cap. 25. Ibid. 11. & avoias] Eusebius lib.8 cap. 26 de Diocle tiano testatur, ὡς ἤδη τὰ τῆς διανοίας εἰς ἔκστασιν αὐτῷ naonyeτo. adeo nimirum anno a persecutione mota secundo morbo laborasse : ut mens inde de suo statu deturbaretur. Constantinus oratione ad SS. coetum cap. 25. dia tηv tys ἀφροσύνης βλάβην μιᾶς εὐκαταφρονήτου οἰκήσεως καθειργμῷ Ibid. 14. év Avxaovia] ita legunt cuncta exemplaria. Eutropius Lucaniam soribit. concesserunt tum Salonas unus, eam quae Ibid. 5. τὰ Χριστιανῶν φρονοῦντος] propter eam in Christianos ferebatur humanitatem, et quae de eo in eius vita refert Eusebius lib. 1 cap. 13. Constantium tamen Constantinum filium praecepta fidei docuisse, et exercendae erga Christianos clementiae rudimenta dedisse refert Photius cod.256. 13, 4. προστάγματι βασιλικῷ ] ea mens est Eusebii ad annum Diocletianipraesentem:addit mense Martioin diebus paschae edictum emanasse. adstipulatur chronicon Alexand,a quo geminum agnoscitur edictum, primum in ecclesias, non multo post in sacerdotes aliud. μ n . propter vitium amentiae et delirationis unius a b iectae mansionis ergastulo concredens se, poenas a deo luit. continuatum ad eius mortem delirium, idemque mortis eius occasionem ibidem leges. alterinLucaniam. eodem pacto historia miscellanea.Si gonius in vit. impp. abbas Ursperg. et alii. Zonaras.Aloxin τιανὸς ἐν Σάλωνι πόλει τῆς Δαλματίας διῆγεν , ὁ δὲ Ἑρκού Moç ev Дovxarig. Diocletianus Salonis in Dalmatia, M a x i mianus in Lucania vitam egil. 13,14. πρότεροντὴνἐπινίκιονῬώμηςἐπιτελέσαςπομ T ] Pomponius Laetus. triumphaverunt autem victoriosi et felices anno imperii decimo octavo. reliquam triumphi p o m pam Pomponius idem prosequitur : qui Maximianum anno imperii 18 triumphasse, tertio ineunte cum chron. Alexand. ad imperium existimat assumptum . 14, 7. βασιλεύσας ἔτη ια] Pomponius Laetus quasi ex auctore. ex Theodora liberos suscepit,Constantinum, Anabal lianum , et Constantium , ac Constantiam ; undecimo anno ex quo Caesar est factus occubuit. eo anno ex auctoris sensu quo Diocletianus et Maximianus imperio se exuerunt : i m p e rii siquidem nono Constantius Maximiani gener, et Caesar declaratus fuit. Ibid. 11. ὁμοπατρίων Κωνσταντίνου] ista cum annotatis ad pag. 15 comparanda. Ibid. 19. οἱ δὲ ἐν Ῥώμῃ στρατιῶται] nisi abbreviaret, ad verbum auctor referret Eutropium lib. 10 ineunte. R o 308 IN THEOPHANEM Ibid. 17. μετὰ ταῦτα δὲ ἀναχωρήσαντες] ex Eutropio ista compendiose collecta nemo inficias ierit. his igitur a b euntibus,inquitillestatiminlib.10 limine,inadministrationem reip.Constantius et Galerius Augusti creati sunt, divisusque inter eos Romanus orbis,ut Galliam , Italiam, Africam,Constan tius:Illyricum,Asiam,Orientem,Galerius obtineret:sum ptis duobus Caesaribus. Constantius tamen contentus dignitate Augusti, Italiae atque Africae administrandae sollicitudinem recusavit. vir egregius et praestantissimae civilitatis, divitiis provincialium ac privatorum studens, fisci commoda non a d m o d u m affectans , dicensque : melius publicas opes a privatis haberi,quamintraunumclaustrumreservari.adeoautem cultus modici,utfestisdiebus, sicum amicisnumerosioribus esset epu landum,privatorum eis argento ostiatim petito, triclinia ster nerentur. hic non modo amabilis, sed etiam venerabilis G a l lisfuit,praecipue quod Diocletiani suspectam prudentiam, et Maximiani sanguinariam temeritatem imperio eius evaserant. obiit in Britannia Eboraci, etc. idem chron. Alexan. Ibid. 18. τὸν μὲν ἴδιον υἱὸν Μαξιμῖνον] θέσει, adopti vum , non quos , naturalem utrumque scribit Pomponius Laetus. NOTAE. 309 mae praetoriani Maxentium Herculiifilium, Augustum nun cupaverunt: quo nuntio Maximianus Herculius ad spem ere ctus resumendifastigii,Romam advolavit: etfilium Maxen tium denudare conatus: inde ad Gallias profectus, dolo com posito, moliens tamen Constantium reperta occasione interfice re, qui in Galliis et militum et provincialium iam favore r e gnabat. detectis igiturinsidiis per Faustam filiam,poenas d e dit iustissimo exitu vir ad omnem asperitatem saevitiamque proclivus. 15, 8. Evoipios de ó Kaιoαgevs] his eccl.lib. 8 cap. alt. penes exitum. Ibid. 12. Γελάσιος δὲ ὁ Καισαρείας τῆς αὐτῆς] Palae stinae nimirum de cuius scriptis Photius cod.88 et Posse vinus in apparatu. v. Gelasius. 16, 1. Xotoriavixoτatos] non solis Christiano dignis moribus, qui in Ethnico quovis altero possunt observari: sed nec baptismatis signo, quo nondum erat tinctus:solo itaque interno fidei symbolo , secretaque ad fidem palam profiten dam propensioneθειότατοςκαὶ ΧριστιανικώτατοςConstanti sanepatremeiusConstantium Χριστιανόφροναabau ctore ante duas lineas non immerito vocatum confirmat E u sebius de Constantini vita lib. 1 cap. 11, quem 16 98oppiλň, τρισμακάριον,εὐσεβῆ,καὶφιλόθεονcelebrat. afidelipatre Constantinus ad idolorum cultum divertit? matri Helenae non adeo fidem, quam pietatem antiquam fuisse asserit E u sebius de vita Const. lib. 3 cap.46. at sanctus Paulinus, qui eodem saeculo celebris in senatu fama clarebat, tum pro priis, tum maternae fidei meritis eum imperatorem salutatum auctor est. epist. ad Severum 11 his verbis. princeps esse principibus Christianis non magis sua quam matris Helenae fide meruit. fidelis igitur mater fidem imperii noževov filio coepit instillare, imo a puero ad pietatem instituisse testatur Baronius ad annum 315 num. 12, quamvis nec in ea plene instructus, nec in ea tuenda firmus extiterit, ante consilium de eadem verbis et factis manifestanda deinceps acceptum, quod Eusebius narrat lib.1 cap.21, quae causa fuit ut p o n tificis Maximi titulum imperator renunciatus admiserit, quod a recta sacris in rebus via deflexisset, etfidem Christianorum amplexus esset: scripsit impie Zozimus lib. 4. Ibid. 12. δύο κακῶν μεγίστων ἀνατολὴν καὶ δύσιν κλη poouuévov]exprimuntistaEusebiumlib.8 hist.eccl.cap.27. τοσαύτη δῆτα κακίας φορὰ ὑφ ̓ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν συνηνέχθη καιρόν,πρὸς τῶν δύο τυράννων ἀνατολὴν καὶ δύσιν διειλη φότων κατεργασθεῖσα · τίς δ ̓ ἂν τὴν τῶν τοσούτων διερεύς nus. νώμενος αἰτίαν διστάξαι μὴ οὐχὶ τὸν καθ' ἡμῶν διωγμὸν ἀποφῄνασθαι ; 16, 15. γαμβρῷ αὐτοῦ ὄντι] Vatic.1probatior et ve ritati vicinior lectio γαμβρὸν αὐτοῦ ὄντα. Constantini quippe Levir Licipius. Ibid. 18. Πέτρος ὁ ̓Αλεξανδρείας] istos omnes ἐκκλη σιαστικοὺς ἄρχοντας quasi ad Diocletiani tempora μαρτυρή σαντας refert Eusebius eccl.hist. lib. 8 cap. 25. Petrum tamen Alexandrinum memor sui ad annum Constantini 6 re mittit in chronico : cunctos eosdem Maximino persecutore passosnarratlib.9 cap.6. 17,2. ὥστιςτὸν῎Αρειονδιάκονονὄντα]Sozomenuslib.1 cap. 14. ῎Αρειος σπουδαῖος εἶναι περὶ τὸδόγμα δόξας νεω τερίζοντιΜελετίῳ συνέπραττε · καταλιπὼν δὲ τοῦτον ἐχειρο τονήθη διάκονος παρὰ Πέτρου τοῦ ̓Αλεξανδρέων ἐπισκόπου, καὶ πάλιν αὖ παρ ̓ αὐτοῦ τῆς ἐκκλησίας ἐξεβλήθη καθότι Πέτρου τοὺς Μελετίου σπουδαστὰς ἀποκηρύξαντος ,καὶ τὸ αὐτῶν βάπτισμα μὴ προσιεμένου, τοῖς γινομένοις ἐπέσκηπτε, καὶ ἠρεμεῖν οὐκ ἠνείχετο. Arius Meletio res novus molienti adiumento fuit, cuius partes cum deseruisset, a Petro episcopo Alexandrino diaconus ordinatus est: et rursus ab eodem e c clesia eiectus, q u o d c u m Petrus fautores abdicasset Meletii, et eius baptisma improbasset , hic in res a Petro gestas graviter invectus est, et quiescere nullo modo potuit. Ibid. 7. Πηδεύς] ita sonant mss cuncta. Πηλεύς scri bitur ab Eusebio. Ibid. 13. οὗτος ὁ Γαλλέριος Μαξιμιανός ] Maximianum legunt cuncti codices , qui Maximinus eius filius adoptivus supra recensitus, memoratae persecutionis auctor, de quo aperte Eusebius eccles. hist. lib. 8 cap. 27, ex quo haec n o ster Theophanes excerpsit. 18,6. προστάγματα κατὰ παντὸς τόπου] correctius re ponerem κατὰ πάντα τόπον. edictum porro exponit Eusebius lib . 8 c a p . 2 9 . Ibid. 18. ̓Αχιλλᾶς] Archelaum vocat Abraham Ecchel 310 IN THEOPHANEM cap. 28. Ibid . 18. τούτῳ οὖν θεία δίκη ] ex Eusebii citati Ibid. 10. μηδέπω δὲ τοῦ τραύματος] haec apud eundem fusius lib. 9 cap. 1 2 et 3 et seqq. Ibid. 12. ἀλλ ̓ εὐθὺς πάλιν ὁ πόλεμος] quae cap. 7 vi dere licet. 311 NOTAE. lensis, et diebus 200 solis sedem tenuisse testatur. successori Alexandro 19,4 annos 22, dies 303 ascribit. τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος in margineopposita codex σκοπὸς scribit.τούτῳ τῷ ἔτει Μητροφάνης τοῦ Βυζαντίου ἐχειροτονήθη ἐπί 154, quem nos Vaticanum primum . eadem in marg dicimus. optime:infe riusquippe Metrophanis ad canonium octavum ac subinde . cod. annum regio: sequentibus nonum notatos observo quare primus debet sex praetermissus esse hic 5802 ab auctore in a nobis canonium Ibid. Κωνσταντῖνος cum : quos tamen omnes inconfectum tini in imperatorem ripuisse subindicant ὁ θειότατος] Maxentiam , aConstan Eutropius, et c u m his Petavius verba ista de Maxentio . Victor, rum ex panegyricis lib.11 de doct. cap 37. ve morato. Maxentius , consumpto refert loco m e gendum giosum per desidiassexennio probat)neseptenarium ,(itale merandam Ibid. S. ἐδεδίει τὰς Μαξεντίου Romanos diebus laureis in apolog.cap.35. , prout Eusebiani reponendos operae pretium duximus violaret etc. quare merito concludit etreli Eusebius inchro nico: Maxentius lib. 1 de vita Const. cap. 30 relatas. Ibid. 10. wp9n avt ] idem Eusebius cap.22 eiusdem lib. nec non capp.23 24 31 32 et 33. 20,2. πόλιν στεφανώσαντες anni a mundi conditu 5809, designatione non longe tyrannidem a r Eusebius in chronico, Aurelius iuxta pontem Milvium tus occiditur, anno a Constantino supera mortis illatae putat chronic . Alexand. haud cladis et ita planum igi tur Maxentii caedem anno Constantini ] festis ac triumphi urbem coronasse, hoc est, domos et templa corollis ornasse legimus cur die laeto laureis apud Tertullianum postes non obumbramus 2 cap.6. procedit consistorio publicarum libidinum. de corona , ut de novo enim Christianus militis c. num Christi rebustum a312 num.79. rasse nimirum illud apponere, tem necdomum suam laureis infamabit. 13. at de idol. cap. graviter, quod servi coronassent gaudiis publicis 15. sciofratrem ianuam eius subito annuntiatis Ibid. 7. ὁσίᾳ ταφῇ παραδοθῆναι . ] ob partam de M a xentio victoriam Baronius Constantinum nec praetermittimus per visionem eadem nocte castigatum : et tamen ipse non coronaverat Constantino ,ut SS.martyrum ] Barberinus illum numerum sacrum imperii sui sexto: quem eundem septimo obeunte n u codices ferunt. γοητείας] ab Eusebio ? ad uxorem lib. de ianua laureata et lucernata Romae gestis corpora persecutionis celebraturus ,inquit,de ad a n cu pore humata subitanea sepultura,iam loco honestiori con derentur. habet hoc Anastasius bibliothecarius in scripto chronico, et Cedrenus quoque in annalibus testatur: sed an haec modo facta sint, an vero cum sacro baptismo est ini tiatus,incertum habetur.haec ille.at siunquamfacta,modo facta mihi certum est:maxime cum vel inhumatos,vel pro phanae sepulturae traditos sub postrema Diocletiani, vel p o tius Maxentii persecutione martyres , doig tag , a victore principe suos milites tumulante , petentibus eam Christianis, honorari iustum fuerit. 20,7. καὶἦσανοἱΡωμαῖοιἄγοντες]annossexitaMa xentium imperasse putat Eusebius, ut eius nihilo secius m o r tem in annum ConstantiniAugusti septimum referat:ita pa riter auctor Theophanes anno superiore , qui Constantini sextus, victoriam eius recensuit, ut Maxentii caedem, et se quutum de ea triumphum in annum sequentem, id est C o n stantini septimum , hic reiicere videatur. certe per flagitia desidiamque si tyrannus sexennium consumpsit, ut ex C o n stantini Panegyrico nota superior quinta retulit , et aliquo post Constantinum spatio, quod saltem deferendo nuntio fuerit satis,tyrannidemarripuit:nonnisiConstantini septimo potuit ab eo superari. quare anno imperii sui sexto , K o v σταντῖνος ὁ θειότατος εἰς τὴν κατὰ τῶν τυράννων διανέστη zarahvoir,deiiciendum et profligandum tyrannum molitus est, etcircaPadum etRomam ipsamfrequentervicit:haud tamen ex integro delevit , et cecidit. partam victoriam , tyranni caedem, habitum de eo triumphum, circa kalendas Octobris, scribit Onufrius apud Baronium ad annum Christi 312 num. 7 et l'etavium nota memorata citatum ; sed nullo, inquiunt isti, argumento, vel auctore satis tuto. at cum Eusebius et Theophanes auctor annos a Septembri auspicentur, cum hic victoriae laetitiam ad annum Constantini septimum, ille p a riter eandem ad septimi latus coniiciat, eo incunte, quod sagaciter advertit Onufrius, vicisse ac triumphasse Constan tinum satis aperte eorum auctoritate mihi demonstratur. publican Romanorum laetitiam,victoriamque a Constantino cruci ascriptam leges apud chron.Alexand. anno Constantini septimo. 312 IN THEOPHANEM Ibid.9. ini quέgas Enrά] baptismi, ecclesiae consecra tionis, susceptorum ordinum, votorum in monasterio emisso r u m , subeundae poenitentiae, etc. septem dies continuos b e neficium recolere Graecis solemne est et antiquum de r e stituta itaque libertate laetitiam per dies septem Romanos produxisse, potuit esse auctoris coniectura. cruci laudes, NOTAE. 313 et trophaea erecta describit Eusebius lib. 1 de vita Const. cap. 33. 20,11. τούτῳτῷ ἔτειὁΜαξιμιανός]GaleriusisteMa ximinus Galerii Maximiani filius, cuius interitus post annos duos, id est Constantini undecimo, describitur, non hoc anno, qui Constantini nonus , obiisse , sed tyrannidem assumpsisse suggeritur: de quo inferius ; adeoque to alozows xαtahvel, intelligendum ὕστερον αἰσχρῶς κατέλυσεν · proindeque verti vitam deinde turpiter amisit in Cilicia. Maximinum porro Maximiani patris nomine frequentius vocari, ut advertit P o m ponius Laetus, Maximianum pariter codicibus Graecis saepis sime scribi animadverto : quae causa est, ut rò Magiμiavós, hic legens, Maximinus, reddiderim. Ibid. 13. ἀκούσας δὲ Μαξιμιανὸς Γαλλέριος] periochen hanc suo loco motam, et in superiorem annum, Constantini videlicet octavum, vel etiam septimum , conferendam existi m o , m o t u s h i s c e r a t i o n i b u s d u a b u s . 1. q u o d c u m a n n o C o n stantini septimo ineunte Maxentius perierit, caedis eius nuntius ad annum usque nonum eiusdem Constantini ad Galerium M a ximianum pervenire non distulit. 2. quod cum saevior sub Diocletiano excitata persecutio anno Christi 295 ex T h e o phanis calculo , ante Constantini imperium duobus, princi pium habuerit,moxque eiusaestus μer'oydooveros,post an num octavum, inquit Eusebius histor. eccl. lib.8'cap.28 coeperit paululum defervescere, anno nimirum Constantini sexto,sic decimo anno consopitus fuit,isque annus extitit Constantini octavus, quo eius de Maxentio victoriae ad Ma ximianum perlato nuntio , illud edictum Galerii Maximiani nomine promulgatum , cuius exemplar habet Eusebius lib. citati cap. 29. perioche haec igitur in dictum Constantini annum octavum , qui decimus a persecutione, vel in septi m u m , qui nonus ab eadem , quo , uer' oydoov eiusdem eros, crudelitatem hucusque exercitam relaxari iussit Maximianus, transferenda est. Ibid.18.ἐπεστράτευσεκατὰ Μαξιμίνου]Eusebiuslib.9 cap.8. ὁ δὲ Μαξιμῖνος ἐπ ̓ ἀνατολῆς οὐ πολὺν ἐπιζήσας ἐκείνῳ (Μαξεντίῳ ) χρόνον , αἰσχίστῳ καὶ αὐτὸς ὑπὸ Λικιννίου οὔπω μανέντος τότε καταστρέφει θανάτῳ. Maximinus in Oriente non longo tempore post Maxentii occasum in vita manens ab imperatore Licinnio nondum insaniente in bellotur pissime superatus fuit. dissidiorum causam, praelia,Maximini cladem et necem depingit illo capite Eusebius, quae Theo phanes noster annis quinque vult exacta. anno primo, is fuit Constantini septimus , Constantinus et Licinius de c o 314 IN THEOPHANEM hibenda in Christianos persecutione Maximino dant litteras : ipse anno secundo ditionis suae praefectis pares mittit, at subinde modestiae limites omnes imperando praetergreditur. tertio κατὰ τῶν τῆς βασιλείας κοινωνῶν, verba sunt Euse bii,πρῶτον ἑαυτῶν ταῖς τιμαῖς ἀναγορεύει, ex imperii colle ga Constantino et Licinnig negatis impp . honoribus soli sibi primas arrogat, quod auctor superiusdixit,ἑαυτῷ τὴν βα σιλείαν ἐπιτρέψας• ac novas insuper ad provinciarum prae positos simulate litteras scribit: δοθέντων γραμμάτων πρὸς τοὺς ἡγεμόνας ἑκάστης ἐπαρχίας τῷ παρελθόντι ἐνιαυτῷ. quarto Licinnius in eum bellum movet, et variis praeliis fa tigat. ultimo tandem, qui ab arrepta suprema tyrannide fuit tertius, et aMaxentii letho quintus,misere interiit: quod brevissime Aurelius Victor complexus est. Maximinus ad Orientem , post biennii angustum imperium , intellige tertium a tyrannide,fusus,fugatusque a Licinio apud Tarsum periit. 21, 1. πεποιθὼς ὁ Μαξιμιανός] Maximiani voce,M a ximinum intellige, et superiorem notam tertiam consule. Ibid. 13. τὸν Γαλλέριον Μαξιμιανόν] quod GalleriiM a ximianifiliusessetadoptivus,Maximinus etMaximianus,Gal lerius quoque promiscue dictus. de illius morte chronicon Alexandrinum ad annum Constantini undecimum . Γαλέριος Μαξιμιανὸς ὕδρωπι δεινῷ πιασθείς, ἐν Σαλώναις ἀπέθανεν. Galerius Maximianus hydrope gravi laborans Salonis (auctor cum Victore in Cilicia) decessit. 22, 1. τούτῳ τῷ ἔτει Λικιννίῳ συμμαχήσαντι] phrasis grammaticae legibusaliena in hunc modum restituitur. Λι κινίῳ συμμαχήσαντι, καὶ ὑποκρινομένῳ δολερῶς τὸν Χριστια νισμὸν ὁ θεῖοςΚωνσταντῖνος ἀφορίσας μοῖραν τῆς Ῥωμαίων γῆς ἀπένεμεν ἀρχήν. Ibid.2. ἀφορίσαςμοῖραν τῆς Ῥωμαίων γῆς] haudcol lato recenter imperio, sed devicto Maximino, nova Constan tinum inter et Licinium Romani orbis facta divisio: illud que est quod ad historiae postremam calcem scribit E u s e bius. οὕτω δῆτα τῶν δυσσεβῶν ἐκκαθαρθέντων μόνοις ἐ φ υ λάττετοτὰ τῆςπροσησηύσης βασιλείαςβεβαιά τεκαὶἀνεπίφθο να Κωνσταντίνῳ καὶ Λικιννίῳ . sic igitur impiorum sordibus expurgatis , praeclara imperii gubernacula firma , stabilita, omnis invidiae expertia, solis Constantino et Licinio iure r e manserunt. quae subdit auctor ex eodem Eusebiano fonte manant. utrique Aurelius Victor nuper relatus adsentitur. Maximinus ad Orientem,etc.itapotestas orbis Romani duo bus quaesita. Ibid. 8. μονοκράτως γενόμενος] imperabat simul Lici ΝΟΤΑΕ . 315 nius, sed penes Constantinum praecipua erat imperii p o 22,9. ἐκκλησίας ἀνεγείρων] relataMaximini caede,nar rat haeceadem Eusebiuslib.9cap.9 sub initium:idem hic legendus de vita Constant. lib. 2 cap. 44. Ibid. 10. οὗτος πρὸς τὸν νόμον] haec nisi correxeris, falsa statim comperies. idololatriam enim et prophanos d e o rum ritus tolerasse Constantinum, quis dubitaverit? itaque τῶνεἰδώλωνναοὺςvice,τοὺςἁγίουςτόπουςscribendum pu taverim lubens, ut iis, quae Eusebius de vita Const. lib. 2 cap.40 consignavit,auctor Theophanes consentire,haud vero reliquishistoricis adversari comperiatur. chronicum Alexan drinum ad praesentem 14 Constantini annum eosdem sequu tum. φωτὸς οὐρανίου κατὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασιν ταῖςτοῦ σωτῆρος καταυγάσαντος ἐκκλησίαις, εἰςπάντα τόπον τῶν πρὸς τῶν τυράννων εἰρηπομένων οἴκων, ἐκ βάθρων εἰς ὕψος ἄπει ρον τελεσθέντων οὐ μόνον ἐγκαίνια ἐγένοντο, ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς συνεχέσι ταῖς ὑπὲρ Χριστιανῶν νομοθεσίαις ἐχρήσαντο. cae lesti Christi servatoris lumine per orbem universum in omnes ecclesias dilato, et templorum per tyrannos deiectorum ubique a fundamentis in immensam altitudinem elatorum, non solum encaenia celebrata sunt, sed et impp. etiam pro Christianis edicta perpetua promulgarunt. Ibid. δεύτερον δὲ Χριστιανούς] ista pariter ad Eusebii mentem intelligenda lib. 2 de vita Const. cap. 43, quae B a ronius illustratad annum324 num.74 etseqq.et ad annum 326 num.76. Ibid. 15. τρίτον τὰς πασχαλίους δύο ἑβδομάδας] exstat lex codicis Theodosiani lib. 2 de feriis tit. 8 verum impp. Valentiniano, Thodosio et Arcadio A. A. A. ascripta. 23,2. τὸν δὲ πῆχυν τῆς ἀναβάσεως]Socrates lib.1.cap. 14. λεγόντων δὲτῶν Ἑλλήνων. ὡς ἄμαὁ Σάραπις εἴηὁ τὸν Νεῖλον ἀνάγων ἐπὶἀρδείᾳ τῆς Αἰγύπτου τῷ εἰςτὸν ναὸν τοῦ Σαράπιδος κομίζεσθαι· Κωνσταντῖνος εἰς τὴν ἐκκλησίαν τὸν testas. Ibid. 12. συνενομοθέτει δὲ καὶ αὐτῷΚρίσπος]Crispum hoc anno Caesarem renuntiatum ex verbis istis colligo. ante Licinii siquidem lethum dignitatem illam sexennio tenuerat. Licinius porro anno Constantini decimo nono sublatum scri bet auctor inferius ex huiusmodi Victoris testimonio illu strandus. ascripti imperio Caesarum communes libri Crispus, Constantinusque Flaviogeniti, Licinianus Licinio. itaque s e x e n nio post, rupta pace,apud Thracas Licinius pulsus,Chalce dona concessit etc. πῆχυν ̓Αλεξανδρέων μετατιθέναι ἐκέλευσε. cum gentiles af firmarent Serapidem esse, qui Nilum ad Aegypti agros irri gandos introduceret, propterea quod mensura aquae inundan tis in templum Serapidis esset deportata, Constantinus mensu ram ad ecclesiamAlexandrinam transferri iubet. de nilome trio ad putei latera Strabo : de aliis ad ad columnas etc. alii. 23, 6. Θεότεκνον γόητα ἀνεῖλε] Theotecni mortem huc referendam censuit auctor πρὸ τοῦ μανῆναι Λικίνιον , de cuius in Christianos insania anno sequenti. quem porro scribit hic Λικίνιον, prius scripserat Λικίννιον. Ibid. 8. Λικίνιος ἤρξατο κατὰ Χριστιανῶν] Maximini caede anno Constantini undecimo posita, tum vero firmata imperii cum Licinio divisione, anno deinde duodecimo mota in Christianos Licinii eiusdem persecutio, decimo quinto d e scribitur ex Aurelii Victoris auctoritate. ita potestas orbis Romani duobus quaesita: qui quamvis per flavii sororem n u ptam Licinio connexi inter se erant: ob diversos mores tamen anxie triennium congruere quivere. de Licinio plura Euse bius lib. 10 cap. 9 et de vita Const. lib. 2 cap. 1, ubi de Basilio nonnulla, de quo Baronius fuse ad annum Christi316 num. 16 et seqq. Ibid. 19. ἄρειος τῆς μανίας ἐπώνυμος] arium ceu fu= rentem suis literis Constantinus magnus exagitavit, et H o mericis versibus in eum lusit. videndus Epiphanius haeresi 69 et Baronius ad annum 319 num. 10. Suidas v. úgɛioμa vs. Homerus ironiae dedit ansam his verbis, ἄρες, ἄρες, βροτολοιγέ, μιαιφόνε, τειχεσιπλῆτα . Ibid. 20. ἐφανέρωσε, καὶ σχίσμα εἰργάσατο] Eusebium Theophanes sequutus,bellis adversus Licinium relatis, pugnas in arium ab ecclesia institutas narrat : earum vero primos tumultus, et oppositarum invicem sententiarum, velut digladi antium, agmina non anno hoc primum coacta, et in invicem commissa, ex ecclesiasticis annalibus compertum est : quinim m o dissidiorum flammas longe lateque serpentes, et in altum latas, praesente anno commonstrat : de quibus memoratus Eusebius lib.2 de vita Const.cap.60. 24, 5. μαθὼν ὁ μέγας Κωνσταντῖνος] sententia integra, verbis nonnihil immutatis ex Eusebio lib. 2 de vita Const. 316 IN THEOPHANEM mars, mars, hominum pernicies, inquinate caedibus, m u rorum oppugnator. saxa, Ibid. 15. καὶ ὡς τινές φασι , καὶ τοὺς μ] inter quos praecipuus Basilius magnus orat.in ipsos 40 martyres. cap. 62 et ex Socrate lib. 1 cap. 4 deprompta, qui pariter Cordubam Κουδρούβην pronunciat. est. : NOTAE. 317 24,10. καὶ ἐν τῇ ἀνατολῇ διορθωσόμενος tuit et composuit cur confestim ungaxtos ]at sirestim paschatis ordinem, in Oriente celebrandi rediisse Hosius describitur? corru ptus sane hic locus, cuius vice legendum existimo:¿λŋλúde δὲ Ὅσιος ἐν τῇ ἀνατολῇ διορθωσόμενος nerat sane Hosius τοὺςἀνατολικούς. ve in Orientem correcturus incolas,et ad or dinem revocaturus Stopwoouevos mutata locum in quam omnem reparet, et expositioni ad textum adhibui , locum , dederit. haec porro ex etc. quamvis sola vox dogwoάuevos Sozomeni lib. 1 cap. 15 excerpta memorat eadem Euse bius lib. 3 de vita Const nus Silvestro papae num.160. laudatum faci Christi 324 .cap.5 Constantini tribuit Baronius ad annum Ibid, 13. Κώνσταν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Κωνσταντῖνος] C e drenus auctorem sequutus ad annum Constantini decimum septimum scribit. Κώνσταντα τὸν υἱὸν αὐτοῦ προβαλλόμε νος Καίσαρα εἰς Γαλλίας ἀπέστειλεν. vitiose uterque ; vel Theophanis nostri librarius , Constantii vice, Constantis s u p posuit nomen. anno quippe aetatis tricesimo , qui imperii tertius decimus, Constans a Magnentio occisus , patris deci m o septimo Caesar creari, nisi forte bimus , haud potuit. annos vero triginta natum,imperii decimo septimo,a Cae saris arrepta dignitate intellige, trucidatum refert Eutropius lib.10,cuius verba auctoris errorem fovent,ubiLicinii cae de narrata legimus. eo tempore res Romana sub uno Augu sto et tribus Caesaribus (quod nunquam alias) fuit: cum li beri Constantini Galliae, Orienti,Italiaeque praeessent. verum de temporibus Liciniana clade posterioribus ratio temporum , et Aurelii Victoris auctoritas suadent haec intelligenda : p a u lo post enim de Constantis interitu verba faciens : obiit anno imperii(idestCaesareaedignitatiscollatae)decimo septimo,ait Eutropius idem, aetatis trigesimo: ante patris itaque mortem annis quatuordecim cum aliis Caesar non valuit designari. Aurelius autem Victor Licinii morte relata, eo modo, subdit, resp. unius arbitrio regi coepit, liberis Caesarum nomina d i versa retentantibus; namque ea tempestate imp.nostro Con stantio (vide Constantium Constantis loco scribendum) insigne Caesaris datum. et inferius, confectis adversus Sarmatas bel lis: interea, inquit, Gothorum, Sarmatarumque stratae gentes, filiusque cunctorum minor, Constans nomine, Caesar fit: quae narratio praesenti,quam elucubramus,toto decennio posterior conferendus cum istis Eusebius de vita Constan.lib.4 Ibid. 18. μέχρι σήμερον τὸν βαπτιστῆρα ἔχουσιν]Βa ronius idem num.56 etseqq. 25,1. οἱ δὲ κατὰ τὴν ἀνατολήν] referuntur ac refellun turaBaronio num.43 etseqq. Ibid . 10. ἀβάπτιστον δεικνύντες ] Arianorum quippe baptismus nullius roboris declaratus synodo prima CP. Ibid. 13. ovde ovvnúyeto] Christiano ritu c u m fideli bus convenisse et orasse Constantinum , ex Eusebio d e m o n stratBaronius ad annum citatum num.49,quibus imperato ris eiusdem de se ipso testimonium epist. ad ecclesias apud Eusebium lib. 3 cap. 18 adiungendum superest. iv' sneiðar πρὸς τὴν πάλαι μοι ποθουμένην τῆς ὑμετέρας διαθέσεως ὄψιν ἀφίκωμαι, ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τὴν ἁγίαν ἑορτὴν ἐπιτελέσαι δυνηθῶ . ut simul atque desiderato dispositionis vestrae conspectu frui licitum fuerit, uno eodemque die vobi scum sanctum festum peragere possim. quis autem festum aptius initelei, q u a m qui precibus et sacramentis c o m m u n i cat? Chrysostomus in eos qui paschatis antiqui ritu ieiu nant : ὁ κατηχούμενος, inquit, οὐδέποτε πάσχα ἐπιτελεῖ, ἐπει δὴπροσφορᾶςοὐκοινωνεῖ. nusquamcatechumenuspaschace lebrat, quia nusquam oblationi communicat. 318 IN THEOPHANEM cap. 40. elevatum anno paterni δὲ νεώτερον ad cap. 25 lib. ἐν τῇ τριακονταετηρίδι βασιλείας ἐχειροτόνησεν Constantem testatur Socrates imperii 30 Caesarem Κώνσταντα 1 calcem. ToV τῆς ἑαυτοῦ . 24,16. s qaoi Tives] antiquiores Theophane, quos amplectitur Baronius ad annum Christi 324 num .27 et seqq. sunt concilii 2. Romani PP. actorum Sylvestri auctor, et Adrianus papa epistola ad synodum septimam, quae synodi eiusdem act.2 lecta fuit et approbata, in qua verba haec de SylvestroadConstantinum habentur.αὐτόςσοιπαρασκευά σει κολυμβήθραν εὐσεβείας ἐν ᾗ βαπτίσει σε. ille tibi pisci n a m pietatis praeparabit , in qua baptisabit te. his adden dus Zozimus et Sosomenus lib. 1 cap. 5. si bene percipia tur pluraqueapudeundemBaroniumrequirenda;quietiam Constantinum anno imperii decimo octavo , in quo decimus nonus a Septembri incipit, sacro baptismate tinctum asserit, exAnastasio,qui non adeo antiquorumsectator,quam Theo phanis interpres extitit. de Crispi baptismo Baronius ad a n num 324 num.13. Ibid. 15. ἄλλοι δὲ ̓Αρειανοὶ καὶ Ἕλληνες] quibus ad Theophan. mentem opponit se Baron. ad an. 306 a num . 11 ad 22. NOTAE. 319 26,4. περὶ Πουλαίαν τὴνγέφυραν] Italicum vulgus ponte Mole, a quo vox Μουλαία, nuncupat pontemMil vium . 27,1. Κωνστάντιος ὁ μέγας] ad varias lectiones ex his pleraque amandanda erant , nisi continua sermonis exposi tione indiguissent, aut Constantini elucidandae genealogiae conduxissentplurimum. quamlector,intextucernisexre gio lacunoso plane et fallaci, sed ex Barberino codice cum Vatic.num.155 ad Anastasii versionem accedente non ex pressi regii quaecumque est, ne fidei deserte expostuler, subiungitur . Ibid. ἐκ τῆςΘεοδώρας θυγατρὸς Ερκουλίου γεννᾷΚ ω ν στάντιον πατέρα Γάλου Δαλματίου , ἐξ οὗ Δαλμάτιος ὁ νέος Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου, et in margine ̓Αναβαλίνου. Πid . 7. ἐ κ ̔Ελένης γεννᾷ Κωνσταντῖνον τὸν μέγαν καὶ θεοφιλῆ βασιλέα καὶ μόνον. Ibid. 8. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐκ Φαύστας θυγα τρὸςΕρκουλίου γεννᾷΚρίσπον, Κωνσταντῖνον, Κωνστάντιον, καὶἙλένην γαμετὴνἸουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Palat. cod. aeque corruptus legit cum Peyrez. Ibid. 1. ἐκ Θεοδώρας θυγατρὸς Ἑρκούλιον (lege Εσκου λίου) γεννᾷ Κωνσταντῖνον (lege Κωνστάντιον) πατέρα Γ ά λ λου Δαλματίου , ἐξ οὗ Δαλμάτιος ὁ νέος Ἰουλιανοῦ τοῦ π α ραβάτου . Ibid. 4. Κωνσταντίαν γαμετὴν Λικιννίου. Ibid. 7. ἐκ δὲ Ἑλένης γεννᾷ Κωνσταντῖνον τὸν μέγαν Correctior quidem, at interpolatus codex Vat.num . 154, qui primus a me nuncupatur, ita habet. 25,18. Κωνστάντιος θυγατρίδης ἦν Κλαυδίου ] P o m ponius Laetus. Constantius natus est patre Eutropio Romanae gentis nobilissimo, qui genus ab Aenea deducebat, et matre Claudia, Claudii Augusti filia. Ibid. Κωνσταντῖνος ὁ μέγας γεννᾷ Κωνσταντίαν γαμε τὴν τοῦ ἀσεβοῦς Λικινίου. μόνον . Κωνστάντιος ὁ μέγας. Ibid. 8. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐκ Φαύστας θυγα τρὸς Ερκουλίου γεννᾷ Κρίσπον, Κωνσταντῖνον,Κωνσταντία νόν, καὶ Ἑλένην γαμετὴν Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Ibid. 3. ̓Αναβαλλιανόν, τὸν καὶ Γάλλον . Ibid.9. Κρίσπον, Κωνστάντιον, Κωνσταντῖνον,Κών στωντα, καὶ Ἑλένην γαμετὴν Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Ibid. 12. Anastasius diverso ab his textu Constantii progeniem deducit. Ibid. Constantius ex Theodora filia Herculii gignit C o n stantinum patrem Galli Dalmatici : ex quo fuit Dalmaticus iunior Iuliani praevaricatoris frater. Ibid.13. AnaballianumquietGallus. Ibid. Constantiam uxorem Licinii. Ibid. 17. magnus autem Constantinus ex Fausta filia Herculii gignit Crispum, Constantium, Constantinum, Constan tem, et Helenam uxorem Iuliani refugae. Ibid. Baronius ad annum Christi 306 num. 21 Con stantii Chlori liberos aliter enumerat: et ex Helena quidem Constantinum solum suscepisse, ex Theodora vero Constan tinum patrem Galli et Iuliani, Dalmatium Annibalium paren tem Dalmatii iunioris, sive Dalmatiani, et ex quorumdam sensu Constantinum : filias vero , Constantiam Licinio n u ptam, Eutropiam Nepotiano, et (ut putant alii) Anastasiam. Ibid.5. addituriterum eademmanu.Δαλμάτιονἐξοὗ Δαλμάτιος ὁ νέος. 320 IN THEOPHANEM 27, 1. Κωνστάντιος ἐκ θυγατρὸς Ερκουλλίου Θεοδώρας γεννᾷ Κωνστάντιον πατέρα · additur manu recenti Γάλλου καὶ Ἰουλιανοῦ τοῦ παραβάτου. Ibid. Κωνσταντίαν γαμετὴν Λικινίου. Ibil. 7. ἐκ δὲ Ἑλένης γεννᾷ Κωνσταντῖνον καὶ μόνον. Ibid. 8. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐκ Φαύστας θυγα τρὸς Ερκουλλίου γεννᾷ. Ibid.16. exHelenaverogignitConstantinummagnum solummodo. Ibid. 15. ac ut Dalmatium ab aliis repudiatum asserat, de eodem refert Eutropii testimonium ad annum 337 num. 54. verum Delmatius (ita scribit ibidem) Caesar prosperrima indole, neque patruo absimilis, haud multo post oppressus est factione militari , et Constantio patruele suo sinente potius, quam iubente. subiungit num.55. cum Delmatiofilio Del matii (quem ad an.306 num.21 Annibalium etiam vocavit) fratris Constantii,pene periclitati sunt Gallus et Iulianusfilii ConstantiifratrisConstantinietc. quaeverbasatisimplexa ex dicto num . 21 lucem omnem accipiunt. NOTAE. 321 Ibid. Pomponius Laetus quattuor tantum recenset C o n stantiifilios, Constantinum, Anaballianum,Constantium,ac Constantiam. Ibid. Etropius lib.9 Constantio liberos tribuit septem, soliusque Constantini n o m e n profert. Constantius, ait, p r i vignam Herculii Theodoram accepit, ex qua postea sex libe ros Constantini fratres habuit. Ibid.9. Koionov] quem historicorum vulgus ex pellice Minervina natum existimat, inculpatae Constantini vitae cum Graecis recentioribus auctor consulturus, ex legitimo coniu gio susceptum ponit. 28, 1. ὁρῶν Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβής] anno decimo n o n o Licinium profligatum funditus vel extinctum merito T h e o phanes asserit, ante Constantini videlicet mortem annis inte gris tredecim: ita chronicon Alexandrinum. favet Aurelius Victor suis calculis, anno, inquiens, imperii trigesimo secun doque , (is est apud auctorem imperii Constantini numerus) cum totum orbem (sublatis omnibus tyrannis) annis tredecim tenuisset,excessit. haud satis attentaVictoris auctoritasPon tacum reliquit errantem ad not. calcem, 29,2. diòxaixvoiaxá]eademchron.Alexand.adpo steriores annos remittitur perioche haec ab Hieronymo in chronico ad Constantini annum 22. Ibid. 5. Μαρτῖνος ἐσφάγη τυραννήσας] ad imperium ni mirum a Licinio sub extremam cladem a Licinio cooptatus. 21 27, 1. Petavius notis ad orationem Iuliani primam. Constantius, inquit, Helenam coniugem primo habuit, natusque ex ea Constantinus. post, repudiata Helena, Theodoram M a ximiani Herculii privignam duxit, ex qua nati Constantius, Hannibalius, et Constantia. Constantii liberi duo fuere, G a l lusetIulianus:HannibaliiveroDalmatius. ConstantiaLi cinio nupsit. Constantini ex Minervina prima coniugefilius extitit Crispus,exFausta Constantinus,Constantius,Constans, Constantia quae Licinio nupsit, (quae verba quattuor a typo grapho perperam addita) et Helena Iuliani uxor. Ibid. Alii Dalmatium Dalmatii iunioris parentem, non Constantini fratrem, verum ex fratre Constantio simul cum Gallo et Juliano desertore nepotem faciunt, quibus Anastasii lectio favet. alii Anaballianum cum Gallo confundunt, quos separant alii, et diversos faciunt. haec retulisse operae p r e tium lectori facturus sufficiat. recolendus quoque auctor p a g . 8 lit. D . Theophanes II. 322 IN THEOPHANEM Zozimuslib.2,Victoretalii. cumvitadonatumasseritPe tavius ad annum Constantini 19, quem relatus Zozimus et Theophanes occisum testantur. eum correctius auctores re liqui Martinianum scribunt. 29 , 6. ἀπεδύθη ὑπὸ Κωνσταντίου] Vat. 1 et Peyrez. codd. quos sequutus sum in versione, legunt Κωνσταντίνου. Ibid . 13. ἡ εἰκοσαετηρίς ] vicennalia Constantini ad mundi 5816 , Christi vero 316, ut Georgius Syncellus devin xit, ita numerum eundem continuator eius Theophanes o b servare debuit. illius verba sunt. ἐπὶ τὴν ἀπὸ ̓Αδὰμ ἕως τῆς εἰκοσαετηρίδος Κωνσταντίνου στοιχείωσιν διὰ τῆς τῶν κρατησάντων κατ' ἔθνος βασιλέων ὀνομασίας τὸν τῶν εωις ἐτῶν ἀριθμὸν ἀπαραλείπτως σύναξας ἐπιδείξω. ad sunimam ab Adam ad Constantini vicennalia, relatis uniuscuiusque n a tionis regum nominibus annorum 5816 , numerum ab errore alienus clarissime colligam. his annos septem addendos e d o cet nota in operis titulum,et ad pag. 1 septima. 30,2. ἐξῆρχον]ut conciliorum praesides ἔξαρχοι, eis demque ayev dicantur,praeterTheophanem edicuntcon cil. Ephesinum , Chalcedonense act. 2 sub initium. Theodo retus lib. 2 cap. 22. Euagrius lib. 1 cap. 10. Ibid . 1 . καὶ τοὺς ὁμόφρονας αὐτοῦ ] Arianae senten tiae in concilio Nicaeno sectatores episcopos recens auctor recenset dissertati in lib. 1 cap. 8 Photiani Philostorgii. Ibid.9. Ναρσῆς ὁ υἱὸς τοῦ τῶν Περσῶν] inter pugnas adversus Licinium commissas ἔφοδον τῶν Π ε ρ σ ῶ ν ἀγγελθεῖ σαν,nunciatamPersarum excursionem tangitNicephorusCal listuslib.7 cap.47. causameodem temporeassignarevo luisse Zozimum attentus lector ex eius lib. 2, ubi de Licinii postrema clade, percipiet. Constantii quoque victoriam ex iuliani imp. in eius laudem oratione coniicio ex verbis istis non longe a principio. τοῖς Παρθυαίων καὶ Μήδων ἔθνε σιν ἀντετάχθης μόνος, Parthorum et Medorum gentibus solus ex adverso stetisti: de proeliis quippe, quae vivente patre Constantino iuvenis sustinuit, ibi loquitur, chronicum A l e xandrinum ad Constantini annum 20. κατ' αὐτὸν δὲ τὸν καιρὸνκατὰ τῶνπολεμίωντῆςτῶνΧριστιανῶνπίστεωςστρα τεύσαςὑπηγάγετο τῇεὐχῇ τὴννίκην.διὸ καὶκυριακὰ πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν κατὰ τόπους εἰς τιμὴν τοῦ ἐπὶ π ά ν των σωτήρος Χριστοῦ θεοῦ ἡμῶν πεποίηκεν. eodem tempore, expeditione in hostes Christianorum suscepta, precibus victo riam reportavit. quare et templa ad conversionem pagano rum passim, et Christi servatoris nostri cultum excitavit. NOTAE. 323 Ibul. 15. Κρίσπος ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως] vicennalibus Constantini patris Crispum obiisse confirmat ex Idatio P e tavius lib.11 de doct. temp. cap.41. annum eundem prius aperte scripserat Sozomenus lib. 1 cap. 5. vox porro ἐeκxοoι u n , nulla vi recensita, mortem opperiisse arguit. alienum siquidem a crimine Constantinum declarare, imo pietati quam studiosissime addictum celebrare pro viribus contendit T h e o phanes ac ne quis Crispi sanguine contaminatum credat, Crispum legitimo coniugio procreatum inducit Theophanes, et eius mulieris filium, q u a m caeteri historici libidinosam et farentem in privignum novercam fingunt. ut ut se habuerit, matrem vel novercam , a nece Crispo illata suo silentio in noxiam demonstravit auctor vitae Constantini, et Socrates : invidiam pariter omnem a Constantino depulit Sozomenus lib. 1 cap.5, aperte defendit Euagrius lib.3 cap.41,quorum auctoritatem haud temere Theophanes excepit, et exinde C c drenus et Nicephorus sequutus est lib. 7 cap. 35. sermo . 31, 13. vлoygavarres] idem in cap.9 Gelasius quoque Cyzicenus tomo 2 conc. Parisiis anno 1636 impressorum. Ibid. 16. καὶ ἤρξατο κτίζεσθαι τὸ Βυζάντιον] quod non advertitur facile , discrimen inter Byzantii conditum et e n caenia ponendum , hic de conditu solo Theophani sermo est: quem Constantini vicennalibus primo tentatum Socra tes asserit lib.1 cap.12. ὁ βασιλεὺς ἐπιτελέσας δημοτελῆ τῆς εἰκοσαετηρίδος αὐτοῦ ἑορτήν, εὐθέως τὸ περὶ τὸ ἀνορθοῦν τὰς ἐκκλησίας ἐσπούδαζεν . ἐποιει δὲ τοῦτο περὶ τὰς ἄλλας πόλεις, καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ ἐπωνύμῳ , ἣν Βυζάντιον καλουμένην τὸ πρότερον, ηὔξησαι. imperator simul utfestum solemne ad vicesimum annum imperi sui celebraverat, nulla interposita mora, ad ecclesias extruendas omne suum studium contulit: istudquepraestitit,cum inaliisurbibus,tum eacuinomen suum imposuerat, quam quidem Byzantium olim appellatam magnis adauxit aedificiis. quam encaeniorum et conditus varietatem titulo capitis 42 libro 11 de doctrina temporum Petavius statuerat per totum caput non observans, istum cum illisconfundit. Graeci,inquit,mundi annos Christique varie computant , d u m encaenia Constantini referunt. T h e o phanes annum mundi 5816,Christi316,quem ipsum essescribit, quo Nicaena synodus est absoluta. verum haud de encaeniis, sed de C P . conditu praesente Christi anno 316 institutus est τὸ Βυζάντιον ἤρξατο κτίζεσθαι, pergit. Theophanes Constantini32 annum illumfacit.nusquam:sedvicesimum in culcatTheophanes,quem eundem canonium eius chronologicum superius exhibuit. his addit : Theophanes alteram computandi 324 IN THEOPHANEM rationem adhibet, secundum quam natalis Dionysianus convenit annomundi5493,Graecorumverosententia5500. atcerteeam esse Theophani, quae Georgio Syncello computandi normam, Georgio vero , quae Graecis Dionysianam aeram anno 5500 statuentibus ipse Theophanes in prooemio , et Georgius suo in opere, et utriusque scripta ad invicem comparata testan tur:de quibus supra in annotatis ad prooemium. 31,17. πρώτη σύνοδος τῇ ιβʹ ἰνδικτιῶνι] manifestum Theophanis indictiones hic primum memorantis errorem hic detecturo quaedam prius occurrunt supponenda. 1. Graecos Latinis in indictionibus numerandis adsentiri: adeoque anno, quo Christus lucem aspexit, unam apud utrosque affigi, ter tiam videlicet, et anno praesenti 1650 tertiam pariter recen seri. 2. a Christi natalitiis ad huiusce anni limitem eundem esse numerum , qui est mille sexcentorum et quinquaginta. 3. a mundi conditu annos putandi tres esse apud Graecos celebrioresmodos. hiquippemundi5493,isti5500,quae GeorgiiSyncellietTheophanissententiaest,alii5508 Chri stum ortu suo terras consecrasse praedicant. his praemis sis: demus Theophani, iuxta proprios sibi calculos Nicaenam synodum anno ab orbe condito 5816 et a Christo nato 316 celebratam cum ille ortus sui comitem habuerit tertiam indictionem : Nicaena synodus non in 12,sed in 4 indictio nem reperietur incidere , ac simul errorem in posita indi ctione arguere: vel in adversum Nicaena synodo indictioni duodecimae alligata, ipsam eandem synodum haud iam a m plius in mundi 5816 et Christi 316. verum in mundi 5824 et Christi 324 incurrere, ac simul hallucinatum Theophanem deprehendemus. erroris causam et reparandi modum prae misimus nota in operis titulum sexta. Ibid.19. unvi Maiy x'] ex Socrate lib.1 cap.9 ad calcem. ὁ χρόνος δὲ τῆς συνόδου , ὡς ἐν παρασημειώσεσιν εὕρομεν , ὑπατείας Παυλίνου καὶ Ἰουλιανοῦ τῇ εἰκάδι τοῦ Maiov unvos. quoad tempus concilii attinet, coactum qui dem fuit,sicut ex annalium commentariis constat, Paulino et Iuliano coss. mensis Maii die vicesimo, subdit Socrates : TOUTO δὲ ἦν ἑξακοσιοστὸν τριακοστὸν ἕκτον ἔτος ἀπὸ τῆς ̓Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος βασιλείας. erat porro ab Alexandri M a c e donis imperio annus 636. Theophanem Teσσaqaxootòv legisse puto. cum enim Georgius Syncellus, quem ille sequitur, Alexandrimortemannomundi5170 coniunxerit;hisnisisex centos quadraginta et sex annos addidisset, Nicaenum conci lium anno mundi 5816 non collegisset celebratum, nisi forte ad annum 5180 Alexandri obi m seposuisset. ex hac S o • NOTAE. 325 cratis auctoritate errorem priori nota manifestatum in suos calculos deduxit Theophanes. 32,2. μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ βεβαιοῦσθαι] Meletia nos sacerdotes ecclesiae restituendos, manuum impositione (quae vel ordinis consecratio, vel poenitentiae sacer ritus exi stebat)fuisseconfirmatostriplicipacto intelligi possearbitror. 1. ut patres antiqui haereticorum et schismaticorum sacramen tis quibusvis praeter baptismum reiectis, Meletianorum q u o que sacerdotum promotionem nullius esse roboris deberent aestimare et eapropter ad ecclesiae consortium redire c u pientes, μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ κατασταθέντας sanctiore o r dinatione (quasi prior extitisset prophana) constitutos et crea tos sacerdotes. eam sententiam, quam Gratianus olim et Pal lea certam tenuerunt, ecclesia et theologorum schola repro bat: verum,qui nunc est, non adeo antiquis manifestum fuisse ecclesiae sensum declarare obnituntur ex Innoc. epist. 18,Leonis epist.38, alias40, ad Anatol.cap.2 et ex canon. nos consecrationem , et, excommunicati, quos aliis exagitandos permitto. 2. manus impositione vel yaigotovía, per poeni tentiam cum ecclesia reconciliationem hic,intelligendam: at quaepublicafuitpoenitentia,qua rationeuvotixwτéga,vel quo pacto zagotovia ordinis secreta consecratio dicatur, haud clare percipio. quare 3. in gravis momenti negotio, quale Meletianorum sacerdotum extabat ordinatio, aliquorum animis dubium haesisse, num rata vel reproba censeretur, facile mihi persuadeo ex dictis pro priore exponendi modo: ideoque dubio cuivis tollendo de eorum repetenda consecra tione ad cautelam , et sub conditione, quod aiunt, latam in synodo fuisse sententiam. ea opinandi via ex tribus verbis istis , μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ βεβαιοῦσθαι mihi tuto colli gitur. 1. yetorovia , quod sacerdotalem consecrationem et veram ordinationem infert. 2. μυστικωτέρα , quod vel san ctioremetpuriorem,itadicam,exigitvitam,quam quiapud schismaticos de prophano et irrito foret suspectus, vel qui, velut dubius et incertus , saltem in secreto reparari deberet, et innovari ; c u m certa quaelibet et sacra ordinatio in e c clesiae prospectu, et loco publico celebraretur : quod T h e o philus Alexandrinus edixit. χειροτονεῖν ἐν μέσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ et iterum, χειροτονία δὲ λαθραίως μὴ γινέθω. ordinare in mediaecclesia,etpopulopraesente oportere:necclanculum ordinationes celebrari: vox quippe uvorizwrέga sanctiorem etsecretioremsiguificat. 3.ßeßaiovodai,confirmarisonatet approbari: atque accipere , vel stabiliri de novo subindicat. eadem porro verba legimus apud Socratem lib. 1 cap. 6. τοὺςδὲὑπ ̓αὐτοῦ (Μελετίου)κατασταθέντας,μυστικωτέρᾳ 326 IN THEOPHANEM χειροτονίᾳ . κατασταθέντας (alia lectio in margine βεβαιωθέν τας) κοινωνῆσαι ἐπὶτούτοις. in ipsa concilii Nicaeni epistola apud Theodoretum lib. 1 cap. 11. τοὺς δὲ ὑπ'αὐτοῦ (Μ ε λετίου) κατασταθέντας μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ βεβαιωθέντας κοινωνηθῆναι ἐπὶ τούτοις, ἐφ ̓ ὧτε ἔχειν μὲν αὐτοὺς τὴν τι μήν, καὶ λειτουργεῖν.d e clericorum poenitentia et reconci liatione Joannes Morinus opere de administ. sacram. poeni tentiae lib. 4 cap. 12. 32, 6. ἐπιστολὰς ἔγραψε] extant apud Socratem lib. 1 cap.6. 33, 13 τῷ δὲἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων]Alexander mo= nachusapudGretserum tom.2de crucepag.38.παρεκελεύ. σατο δὲΚωνσταντῖνος τῷ τῆς Αἰλίας ἐπισκόπῳ Μακαριῳπαρ όντι ἐν τῇσυνόδῳ,καὶτῶνἀποστολικῶνδογμάτωνὑπερμα χοῦντι ἀναζητῆσαι τὸν ζωοποιὸν σταυρόν, καὶ τὸ θεόληπτον μνῆμα , καὶ πάντας τοὺς ἁγίους τόπους. mandavit Constanti nus Macario Aeliensi episcopo , qui et ipse synodo interfue rat, et pro apostolicis dogmatibus acriter pugnaverat, ut in vivifica cruce quaerenda, sepulchroque divino,ac reliquis san ctis religiosisque locis investigandis omnem diligentiam adhibe ret. pum vero ex Theophane Alexander sententiam in sua scripta derivarit, vel Alexandrum Theophanes sequutus fue rit, mihi aeque ac Gretsero incompertum . Ibid.17.τῷδ ̓αὐτῷἔτειτὴνἙλένην]Helenamnon aviro, sed a filio salutatam Augustam declarat Eusebius de eius vita lib. 3 cap.46. οὕτω δὲ ἀξιώματι βασιλικῷ τετίμηκεν, ὡς ἐν ἅπασιν ἔθνεσι, παρ ̓ αὐτοῖς τε στρατιωτικοῖς τάγμασιν Αὐτ γούσταν βασιλίδα ἀναγορεύεσθαι , χρυσοῖς τ ε νομίσμασι καὶ τὴν αὐτῆς ἐκτυποῦσθαι εἰκόνα. ita etiam honore regio exor navit Constantinus, ut cum apud omnes gentes , tum apud eos, qui aliquo gradu militari collocati essent, Augusta et i m p e ratrix nuncuparetur, aureaque numismata eius imprimerentur effigie. Paulinus epist.de invent. S. crucis. Helena, cum Hierosolymam agnosceret, nomine conregnabat. Sulpitius S e verus lib. 2 S. hist. Helena mater principis Constantini, quae Augusta cum filio conregnabat. Ambrosius de obitu Theod. magna foemina, quae multo amplius invenit, quod imperatori conferret, quam quod ab imp. acciperet. anxia mater pro filio,cuiregnumorbisRomanicesserat. quibusverbisimpe rium simulaccepisse ac reliquisse indicat,quod codem nempe anno, quo imperatrix salutata, Hierosolymam migrarit. certe paulo post Crispi necem Faustam Constantini coniugem e vivis excessisse refert Zozimus lib. 2, cuius mors ad Helenam m a trem Crispi necem lugentem , Augustae nomine donandam Constantinum impulit. NOTAE. 327 Ibid. 18. αὐτὴ δὲ ὀπτασίαν ἑώρακε] visioni vel reve lationi huiusmodi attestatur Ambrosius orat. de obitu T h e o dosii.Paulinus epist.ad Severum de inv. S. crucis,Rufinus lib. 1 eccl. hist. cap. 7 et Socrates lib. 1 cap. 13. alii H e lenae studio et labori crucis inventionem assignant. 34,4. ἐντῷ πρὸ τοῦ Ἰλίου πεδίῳ] ad Ilium urbem aedificandam Constantinum suscepisse scribit Zozimus libro secundo : ex divina revelatione alio mentem transtulisse S o zomenus libro secundo capite 2. Ibid, 11. τότε δὴ τὸν ναὸν τῆς ἁγίας Σοφίας] de duo bus tantummodo templis meminit Socrates lib. 1 cap. 12, nempe de ecclesia apostolorum , et altera Pacis dicta, quae et alio nomine Sapientia nominata reperitur, scribit Baro nius ad annum Christi 330 num.19. at duarum ecclesiarum licet meminerit Socrates, ubi exstruendam a Constantino sui nominis urbem refert:decipitur nihilo secius ipse annalium auctor , qui Pacis et Sapientiae u n a m esse asserit, quas sub diversis titulis diversas quoque affirmare necesse ex origini busCP. ἀνήγειρενδὲτὴν ἁγίανΕἰρήνην,καὶτὴν ἁγίανΣο φίαν , καὶ τὸν ἅγιον ̓Αγαθόνικον , καὶ τὸν ἅγιον ̓Ακάκιον ὁ μέγας Κωνσταντῖνος, etinfra:τὸνδὲ ἅγιον Πώκιον,καὶ τὸν ἅγιον Μηνᾶν εὗμεν ὅτι ἦσαν ναοὶ εἰδώλων. et inferius: τὸν δὲἅγιον Μώκιον ὑπάρχοντα ἄλλα δύο μήκη παρ ̓ ὅ ἐστιν, ἐξέκοψε τὸ δίμοιρον μέρος τοῦ ναοῦ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ,καὶ ἀνήγειρε τὸ θυσιαστήριον.διότι καὶ ἀνῃρέθη ὁ ἅγιος Μώκιος ἐκεῖσε τούτου χάριν ἀνήγειρε καὶ τὸν ναὸν ὡς ἴδιον αὐτοῦ, καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐκεῖσε ἔφερεν. aedificavitsanctam Pacem,etsanctam Sapientiam,etsanctum Agathonicum , et sanctum Acacium magnis Constantinus. san 33, 17. καὶ μονίταν ὡς βασιλίδι ἀπένειμεν] Eusebio nota praeced. iam relato teste, et Baronio ad annum num.61. 326 Ibid. 20. ἡ δὲ τὸν παῖδα Κωνσταντῖνον ᾐτήσατο] qui dam Helenam a filio missam referunt: Alexander monachus apud Gretserum tom. 2 de cruce, ab imperatore missam, ipsamque mitti expostulasse narrat. eius verba sunt, quae hic scripta. ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς τὴν ἑαυτοῦ μητέρα Ἑλέ νην τὴν αξιέπαινον καὶθεοφιλῆ εἰς Ἱεροσόλυμα μετὰ γραμ μάτων, καὶ χρημάτων ἀφθονίας πρὸς τὸν Μακάριον Ἱεροσο λύμων, ἐπὶ ἀναζητήσει τοῦ ζωοποιοῦξύλου , καὶ οἰκοδομῇ τῶν ἁγίωντόπων,αὐτῆς αἰτησαμένης τῆςβασιλίδος,φασκούσης ὀπτασίαν θείαν ἑωρακέναι, κελεύουσαν αὐτῇ τὰ Ἱεροσόλυμα καταλαβεῖν,καὶτοὺςἁγίουςτόπους εἰςφῶςἀγαγεῖνχωσθέν τας ὑπὸ τῶν ἀνόμων. 328 IN THEOPHANEM ctum autem Mocium, etsanctum Menam templa idolorum comperit extructa. sanctum itaque Mocium alia simili parte magnitudinem, quam nunc habet, superantem, media parte r e scidit magnus Constantinus et eius mater, et extruxit altare: quod eo loci S. Mocius occisus fuerit. cuius gratia templum ceu iam ipsi addictum extruxit, et eius corpus ibidem re posuit. 34,13. τοῦἀρχαγγέλουἐντῷ ̓Ανάπλῳ]dehoccear changeli templo, cui nomen Michaelium Sozomenus fuse lib.2 cap.2.AnaplusestipsiusCP.portusingressus,verum exparte urbi opposita , hoc est, ad Galatae versus Asiam extremum littus. Procopius de aedif. Iustiniani. littora insigni venustale extructa sunt in hunc m o d u m , duo templa archangelo Michaeli consecrala, ex adverso utriuslibet portum occupant,unum in loco, qui Anaplus dicitur, ad laevam situm ei, qui Euxinum mare ingreditur, (ex parte nimirum meridionali) alterum in dè ó opposito termino. Sozomenus: τόπος δὲ οὗτος ὁ νῦν Μιχαί λιον ὀνομαζόμενος ἐν δεξιᾷ καταπλέοντι ἐκ πόντου εἰς Κ Π . διεστὼςμὲν αὐτῆς πλωτῆρι ἀμφὶ λ' καὶἐ στάδια. locus iam Michaelium nominatur , estque naviganti ex ponto (ex parte boreali) Constantinopolim a d dextram positus, atque abest ab urbe, si nave traiicias circiter 35 stadia. Ibid. 16. Tóte xaτeσxúpn] de duobus istis fanis Euse bius de vita Const.lib.3 cap.53 et54,et Sozomenus lib.2 cap. 4. idolicarum aedium reditus ecclesiis addictos chroni con Alexand.hoc anno memorat. Ibid. 18. Tórs noλlà vn] Sozomenus de istis lib. 2 Ibid.7. oμows xai"Iẞnges] de Iberibus iidem in con sequentibus. cap. 5. 35, 2. Ivdoi oi vdóτego ] ista ex Socratis lib.1 cap. 19 iuxta Graecam divisionem. Theodoreti lib.1 cap.23,S o zomeni lib. 2 cap. 23. Ibid.10. TautaPovqivos]hist.eccl.lib.1cap.10. Ibid.11. ὁμοίωςκαὶ ̓Αρμένιοι]Baroniusadannum311 num.22 etseqq. Ibid. 14. Tóre xai Awpó9e05] patria qui Tyrium, Tyri tamen episcopum nusquam fuisse Dorotheum istum d e m o n strat Baronius in notis ad martyr.5 Iunii ex Euseb. hist. eccl. lib. 7 cap. 26 et Nicephoro lib. 6 cap. 37. Edessae pariter, non Odyssopoli eum martyrio sublatum refert anno Christi 63 num.37. Dorotheum Hebraice et Graece solitum orare narrat Eusebius, menologium 18 kal. Maii Graece et Latine scripsisse adeo ut Dorotheum sacerdotem unum , alterum episcopum; hunc litteras istas, alterum alias, hunc Edessae, alterum Odyssopoli mortuum , eundem tamen et unicum a Theophane et aliis reputatum cum Baronio in martyr.facile sit colligere. 36, 12. Συμεῶνα ἀρχιεπίσκοπον] istam Saboris perse cutionem, et Symeonis sociorumque mortem ad Constantii et Constantis tempora submovet Baronius an. 341 num . 10, eo nomine quod Hieronymus in chronico praefatorum impp. aetate Saborem in Christianos referat saeviisse: quasi rex impius in eos frequentius impelli non potuerit, quod ipse Hieronymus recenset. auctor Theophanes Sozomenum s e quutus Saboris persecutionem primam Constantini tempori bus annectit. Sozomeni idem sentientis testimonium occur ritlib.2 cap.8 et seqq. Saborem, Saborium et Saporem auctor nonnunquam scribit. laudat. 37,9. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει Ἑλένην τὴν μακαρίαν] ad an n u m Constantini vicennalia sequentem conquirendae sanctae crucis studium et laborem seponit Baronius cum antiquis historicis ad annum Christi 326 num.27 et seqq. videndus Gretserus opere de cruce. Ibid.19. in'óvóμatityskavinęviov]BasilicamCon stantinianam intelligit, alio nomine uaorvowv Hierosolymis dictam, de hisce templis Eusebius de laudibus Constantini paulo ante medium. 39, 17. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ὁ φερώνυμος Μακάριος] hanc periodum a librariorum prioribus suo loco nimia noodwe motam satis indicat sequens annorum canonium et episcoporum NOTAE. 329 - Ibid. 13. καὶ τὸν Σελευκίας] addit auctor ὡς φίλους. duos igitur putat esse , hunc Ctesiphontis , istum Seleuciae praesules. unum tamen et eundem Ctesiphontis simul et S e leuciae episcopum fuisse Symeonem ponit Sozomenus citatus. Συμεώνην τὸντότε ἀρχιεπίσκοπον Σελευκίας καὶ Κτησιφῶν τος τῶν ἐν Περσίδι βασιλευουσῶν πόλεων, ὡς φίλον ὄντα διαβάλλουσι. unum etiam Symeonem habet Anastasius in sua, non adeo historia, quam Theophanis versione. unicum pariter utriusque urbis antistitem memorat Romanum mar tyrologium Aprilis 21 et Baronius suis in illud notis : ut et m e nologium Aprilis eiusdem die 17 Κτησιφῶντος enim et Σα λὴκ ἡγεμονευουσῶν ἐνΠερσίδιπόλεων eum solampontificem 38, 7. ἕλκυσε τὸ ζητούμενον] alia exemplaria legentia vos, sequutus sum in versione. 330 IN THEOPHANEM tabula, quae Macarii annum 12, aliae vero sequentes annos pariter Macarii eiusdem ad vicesimum usque succedentes in digitant: Maximus autem ille de quo hic sermo anno m u n di 5827 pontificatum adeptus repraesentatur. consulendus Baronius ad an. 331, quo Macarii signatur obitus, et 312, quo eius ad pontificatum post Hermonem promotio descri bitur. Ibid.3. ἐτάφη δὲ ἐντῷναῷτῶνἁγίων ἀποστ.]auctor ms ineditus ab erudito et amico Leone Allatio acceptus,ubi de urnis CP. haec habet. ἐν τῷ ἡρώῳ τοῦ ἁγίου καὶμεγάλου Κωνσταντίνου, ἐν πρώτοις κατὰ ἀνατολὰς κεῖται ἡ λάρναξ αὐτοῦ πορφυρᾷ · ἐν ᾗ ἀπόκειται αὐτὸς μετὰ τῆς ἁγίας Ἑλέ Ibid. 10. Ευσεβίῳ δὲ τῷ Παμφίλου ] hoc anno potius quam seciore, quem Baronius statuit incarnationis 330,m a n datum huiusmodi Eusebio impositum constat:de quo Euse bius de vita Constant,lib.4 cap.36. Ibid. 14. κατὰ Γερμανῶν καὶ Σαρματῶν] textus hic corruptus inter varias lectiones emendatur. Constantini e x peditionem in Scythas memorant Victor,Eutropius,Sozo menus et Eusebius, sed annum tacent.Hieronymus in chro 40,1. κατ'αὐτὸντὸνκαιρὸνκαὶἡμακαρίαΕλένη] quoto potissimum anno defuncta Helena, incompertum p e nitus habetur,neque eius obitum certis consulibus comper tum est, scripsit Baronius ad an. d. 326 num . 59, obitum tamen illius et annum auctor Theophanes hic designat, quem prius manifestum exhibuit Theodoretus lib. 1 cap. 8 sub initium. αὕτη τῶν τῆς ὁδοιπορίας πόνων ἀνασχομένη, ἐκ τοῦ γήρωςοὐλογισαμένητὰ πάθη,πρὸγὰρὀλίγουτῆςτελευτῆς τὴν ἀποδομίαν ταύτην ἐποιήσατο, ὀγδοηκοντοῦτις δὲ τοῦ βίου τὸ τέρμα κατείληφεν . haec itineris (Hierosolymitani de q u o hoc anno) labores subire non recusavit, neque senectutis inva letudinem (nam paulo ante mortem, quam octogesimum annum aetatis agens oppetebat, istud iter fecit) omnino animo c o m plexa est. As the unroos avtov. in impp.mausoleio a.S. etM. Con stantino instaurato (sciunt omnes ad apostolorum aedem) i m primis ad Orientem adest tumulus eius porphyreticus: in quo ipse cum S. matre Helena conditus iacet. prior Socrates lib. 1 cap. 18 iuxta Graecam divisionem scripserat. τὸ σῶμα αὐτῆς εἰς τὴν βασιλεύουσαν νέαν Ῥώμην διακομισθέν, ἐν τοῖς βασιλικοῖς μνήμασιν ἀπετέθη. corpus eius ad imperantem novam Romam delatum inimperialibus monumentis repositum est. istis diluuntur quae de sepulta apud se Helena Romani iactitant, vide Baronium ad an.326 num.62. NOTAE. 331 nico annum Constantini 27 assignat, quem Petavius se quitur. 41, 1. τῷ δ ̓αὐτῷ χρόνῳ]in annum superiorem Con stantini, nimirum 21, Helenopolis conditum refert Hierony mus , ex quo ad verbum haec perioche. at si primo supra vicesimum sanctam crucem conquisivit, et mortem oppetiit; filius vero consignandae illius apud posteros memoriae,prout indicat Sozomenus lib.2 cap.1 ad calcem, Helenopolim illius nomine excitavit, ante praesentem annum urbis opus aggredi minime potuit: maxime cum Helena Hierosolymis rediens Drepanac Luciani martyris sepulchrum ornare coeperit, quae res filium movit, ut mortuae matris pietatem ac nomen eo loco commendaret, favet chronicon Alexand.ad annum C o n stantini22. videndusBaroniusan.d.326num.57et58. Ibid. 4. ὀκτάγωνον κυριακόν] ἐν ὀκταέδρου συνεστὼς σχήματι, οἴκοις τε πλείοσιν , ἐξέδραις τε ἐν κύκλῳ ὑπερώων τε καὶ καταγείων χωρημάτων περιστοιχισμένον. Eusebius de vita Const. cap. 49 cuius interpres. ad speciem solii octan gularis fabricatum, multis aediculis , exedrisque undique c o n structis, compluribus item tabulatis super terram eminentibus : denique fornicibus subter eandem abditis, ex omni parte cir cumseptumfuit. in annum priorem hoc aedificium revocat Hieronymus , ob rationem nota superiori positam. quod porro uni rerum omnium domino Christiani servirent, sua templa xvoiaxa, dominica ab initio vocasse Eusebius orat. de laudibus Constant. sub finem auctor est. Ibid. 16. tov savoußiv neqάoas] chronicon Alexand. ad annum priorem. Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβὴς τὸν Δανοῦβιν πλειστάκις ἐπέρασεν. καὶ γέφυραν ἐν αὐτῷ λιθίνην ἐποίησεν, absolutus igitur hoc anno pons, qui priore ex chronici ver bis aedificari coeptus. Ibid.2. στήσας καὶ πορφυροῦν κίονα] de columna por phyretica , et Constantini superimposita statua fuse Zonaras, Cedrenus,Nicephorus,orig.CP.et alii. Ibid. 20. κτίζων Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβής] quod supra notavimus, CP. urbis conditus ab eius dedicatione dirimen dus. ille confecta synodo Nicaena, haec apud Hieronymum, velut hic apud auctorem , anno Constantini 25 celebratur, verbis eundem illustrantibus. CP.dedicatur pene omnium urbium nuditate, conditus et dedicationis simul chronic.Alc xand. meminit ad praesentem annum . 42, 1. καὶ σύγκλητον ἔχειν] Baronius ad an. d. 330 qui ipsi Constantini 25 num.27. auctorquoque dissert.in Photianum Philostorgium ad cap. 9 lib. 2. 42,8. ̓Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος] eodem Constantini im perantis anno Alexandrum vita functum, et Athanasium in episcopatu subrogatum scribitchron.Alexand.Athanasio pon tificatusannos46,dies15assignatEcchellensis. annospa riter 46 reliqui codd. attribuunt. auctor ipse canonio suc cedente totidem numerat; numerumque 46 reliquis in ca noniis servat , annis licet omnibus sigillatim recensitis, n o n nisi 43 lector possit reperire. hallucinationis causam c o n iicio Athanasii pontificatum in annos tres sequiores ab a u ctoresemotum:undeetEcchellensisinannum amundi con ditu 5819 illum revocat, quem ut legimus in 5822 auctor seponit. praecessoribus igitur Alexandriae praesulibus annos praeter ius duos perperam assignavit, ac praeterea solis u n decim Petro martyri, ex aliorum etiam historicorum senten tia concessis, ipse in annis mundi duodecim reliquit spatium, octavo nimirum et sequentibus propriis e sedibus depulsis. relege,amabo,pag.6lit.B etdefectusoriginemmecum observa. Ibid. 9. ἐπέτεινε Κωνσταντῖνος ὁ εὐσεβής] consentit auctor Hieronymo scribenti ad annum Constantini 26. edi cto Constantini gentilium templa subversa sunt. Ibid. 16. μελλούσης ἑβδόμης ἰνδικτιῶνος] ubi primum superius indictionem observat Theophanes, anno Christi316 duodecimam statuit: ac ubi rursus eiusdem aget mentionem anno Christi 444 quintam esse decernet, post octo nimirum ab hoc praesente Christi anno 324 indictionum integras p e riodos: quinta itaque (si modo praecedenti, et sequuturae consentiat) huic anno 324 debet adiungi. quapropter to Eẞdóuns , quod codices omnes proferunt, vitiosum est, aut certe post annos duos hanc narrationem transponi decet. ceterum si Septembris nondum fuerat indictio delibata, et cum ipsomenseparibusdiebusemensa,sedadhuceratμέh λovoa inikaußáveodai, iam iam attingenda, (octavo nimirum kal. Octobr.) auctor verbis huiusmodi Constantini tempore eius primordia Septembris initio, ut aequo passu procede rent,nondum fuisse coniuncta significat:de quo doctissimus Petavius lib.11 de doct.temp.cap.40. Ibid. 19. ἐπὶ τῆς χώρας ̓Αντιοχέων] famnem illam anno ConstantinivicesimoseptimoconsignatHieronymus:eonamque terris incubuit : rusticorum vero irruptio mensis Septembris initio visa Constantini vicesimum octavum penetrat apud Theophanem, quae apud Hieronymum annum a lanuario a u spicantem, intra vicesimi septimi limites perseverat. sic autem de ea scribit. pestilentia etfame innumerabilis multitudo in 332 IN THEOPHANEM • NOTAE. 333 Syria, Ciliciaque perüt: qua lectione praesens textus emen dandus. ἐπὶ τῆςχώρας ̓Αντιοχέων,καὶΚιλικίας,καὶΚύ noov. Syriae etenim cui vicina Cilicia Cyprus adiacet. 43, 11. aλuários xatoαg] cum 7 kal. Octob. caesa rem effectum'chron.Alexand. testetur, annus hic 29 Iulianus, non quo solet auctor uti, a Septembri ducens initium. alias chronicon tricesimum assignat. Ibid. Καλόκαιρος δὲ ἐν Κύπρῳ ] Hieronymus pariter ad eundem Constantini annum 29 Calocerus, inquit, in Cypro res novas molitus, opprimitur. Aurelius Victor. Calocerus m a gister pecoris camelorum,Cypram insulam specie regni demens capessiverat:quo excruciato,utfaserat,serviliautlatro num more etc. eodem anno extinctus a Dalmatio,cum eius virtutem probatam reliquisset , Constantino , ut Dalmatium caesarem crearet, hoc anno propositum et animum dedit. Dalmatius autem nonnisi Constantini tricennalibus appellatus est caesar, teste Hieronymo, Constantinopolim nimirum cum victoreexercitu reversus,ut suggeritAureliusVictor. fratris filium, cui ex patre Dalmatio nomen fuit, caesarem iussit, assistentibus valide militaribus. a 44,1. xaiépávηdorno]Eutropiuslib.10. denuntiata mors eius (Constantini) per crinitam stellam , quae inusitatae magnitudinis aliquandiufulsit. eam Graeci xκoοuμήnτtηνv vocant. Ibid. 13. Magiuos etη xy'] huic in Palat. cod. nomen Maxaqios. reliquis in codd. anni 6 correctius attribuuntur. fallaces frequenter episcoporum anni in regio. 49,2.ὥς φησινΕὐσέβιοςμόνος]quodscriptorumEu sebii nullibi extat.apelovópoovac itaque potiusquamEusebium hoc scripsisse pag. sequente asseritur. 48, 19.ταῦτα τῷ τριακοστῷ πρώτῳ] quaede Athana sio et Ario in paucos annos contraxit Theophanes, in plures Baronius digerit. hic porro cum auctore Arii mortem anno Constantini tricesimo primo ex Socrate consignat ad an. C. 336 num.50. τριακοστὸν δὲ ἔτος τῆς βασιλείας Κωνσταντί νου τούτων γινομένων ἐπληροῦτο. dum haec geruntur, trice simus annus regni Constantini ad exitum venit. Ibid.8. Μητροφάνην ἐπίσκοπον πρῶτα] πρῶτα primum , sub adverbii forma , non noworov vulgaris iam Theophanis tempore Graecorum lingua usurpat. at nec Byzantii primus episcopus Metrophanes, nec Constantino Byzantium profecto in episcopali throno primum sedit, inquies. ab Andrea quippe apostolo ad Metrophanem muneris decessores non paucos Nicephori chronicum breviarium, et iuris Graeco 49,9. rn 21 etiam trigesimo octavo delibato. Ibid.20. Evoτádios поεоßúτe005]Eustathium hunc sa cri Hierosolymitani aedificii auctorem Hieronymus scribit ad annum Constantini 30. Eustathius CP.presbyter agnoscitur, cuius industria in Hierosolymis martyrium constructum est. 50,3. μ a v i o r ] ita quoque Cyrillus catech. 14, quae alio nomine basilica Constantiniana , S. resurrectionis , vel sepulchri aedes , hodie Graeci τῆς ἁγίας ἀναστάσεως ναὸν dicunt in menologio 13 Septemb. de quo late Franc. Q u a resmius tomo 2 elucidationis terrae sanctae. Ibid. 6. Πέρσαι δὲ ἐδήλωσαν ] ex chronico Alexan Ibid. 13. Ἔζησεν δὲ τὰ ὅλα ἔτη τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἔτη ξε] Hieronymus in chron. moritur, inquit, anno aetatis suae 66. in quae verba annotat Pontacus notam 5 ex similitudine in 6 mutatam. Rufinus enim lib. 1 cap. 11, Socrates lib. 1 cap. ult. primis ipsisverbis, et Sozomenus lib.2 cap. pariter ult. Constantini vitae annos sexaginta quinque numerant. Ibid.13. KovoτavτIOS τη xa'] ita cum Regio Palati num etPeyrez.Vaticanacorrectioraen xd'. Ibid. 17. Κωνστάντιος δὲ ̓Αθανάσιον] Sozomenus lib. 3 cap.2,Socrates,Theodoretus,Epiphanius,etipsemetAthana sius apolog. 2. at Epiphanius in haeres. Meletianorum n u m . 9. Ex Tav dvo faoiléwv, Constantini videlicet, et Constantis mandato , et Constantio ovvevdoxovvros, assentiente revoca tum scribit: litterae porro commendatitiae , de quibus hic 334 IN THEOPHANEM L Romani liber secundus pag. 246 enumerant : Metrophanes vero anno Constantini decimo tertio, morti iam vicinus, u l timam agebat senectutem. non inficior. ἐπίσκοπον πρῶτα nihilosecius ab auctore non incongrue dictum coniicio,sive quod ab eo novae Romae praesules recensere coeperit pag. 10 D , sive quod Constantino Byzantium primum appellenti coaevus inter patriarchas locum primum mereri existimetur, aucta nimirum episcopi dignitate et iuribus, cum primum de transferendo imperio consilium Constantinus accepit. drino. Ibid.14. βασιλεύσας ἔτηλα καὶ μῆνας δέκα] annopa riter imperii tricesimo secundo eum obiisse refert Victor, Epiphanius lib. de mens. et pond. auctor vitae Const.lib.4 cap. 53 anno videlicet 31 et mense 10, ut chron. Alexand. 51, 5. ἐκέλευσε δὲ ̓Αθανάσιον τῆς ἐξωρίας ἐπανελθεῖν] Baronius anno C.337 num.8. NOTAE. 335 ὁ Ibid.12. Zaßoons & Пεooшv] Saboris expeditionem, et Jacobi Nisibeni precum virtutem refert Hieronymus eodem anno. Nisibis obsidionem duorum mensium terminum non attigisse narrat: Theodoretus ad septuagesimum diem p r o ductam scribit lib.2 cap.30 chronicon Alexandrinum 73 dies eidem assignat. 53, 3. Δαλμάτιος δὲ ὁ καῖσαρ] ευθύς , inquit auctor a Constantini morte. Aurelius Victor. confestim Dalmatius, incertum quo suasore, interficitur. Eutropius. Dalmatius haud multopostoppressus estfactionemilitari,etConstantiopatruele suo sinentepotius,quam iubente,où xwλvovτos,aitTheophanes. Hieronymus anno imperii tertio ipsum caesum asserit:tri cesimo quippe Constantini Caesarem evectum superius, E u sebio, Baronio, et aliis assensimus. Ibid. 7. Aaluatíov tov véov] ex Constantini genealo gia et variis mss inter se comparatis, maxime vero Vaticano primo , Constantini fratres dignoscuntur Dalmatius et C o n stantius. hic Galli, et Iuliani : ille, qui senior, Dalmatii istius iunioris pater habetur. Socrates lib. 3 cap. 1. Aaλuáτios υἱὸνἔσχενὁμώνυμοναὐτῷ. isautemiuniorDalmatiusCon stantii patruelis ab eo iussus, aut permissus est occidi, ut ex nota superiore constat. Sozomenus lib.5 cap. 2. 'Lovleave καὶ Γάλλῳ γέγονε πατὴρ Κωνστάντιος ὁμοπάτριος ἀδελφὸς Κωνσταντίνου τοῦβασιλεύσαντος,καὶΔαλματίου· οὗπαῖς ὁμώνυμος Καῖσαρ ἀναδειχθείς, ἀνῃρέθη ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν μετὰ τὴν τοῦ Κωνσταντίνου τελευτήν.pater Iuliano et Gallo etiam fuit Constantius germanus frater Constantini imperato ris,etDalmatii: cuiusfilius eodem nomine appellatus,qui Caesar declaratusfuerat, a militibus post mortem Constantini interfectus est. eadem Socrates citatus. Ibid. 11. Κωνστάντιος δὲ πρότερον δεχόμενος τὸ ὁμοού OLOV] ita Theodoretus lib. 2 cap. 2, Socrates lib. 2 cap. 2, Sozomenus lib. 3 cap. 1. mentio, apud tres prius memoratos auctores extant, a C o n stantino iuniore non Constantio scriptae. Ibid. 6. εὐθὺς δὲ μετὰ τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον ἀπέ Javev] Sozomenus lib. 3 cap. 1, relata Constantini morte, cap. 2 subiungit.περὶ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τελευτήσαντος , διαδέχεται τὴν ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης ἐπισκοπὴν ̓Ακάκιος. peridem feretempus,Eu sebio cognomento Pamphilo mortuo, Acacius episcopatum C a e sareae Palaestinae capessit etc. quae eadem auctor hic a d vertit. 52,3. ὁΣωκράτης]lib.1cap.5. • 336 IN THEOPHANEM 53,11. Κωνστάντιοςἔτηκα]solumPalatinumconvenit cum Regio : reliqua correctius ἔτη κδ ́. Ibid. 16. Κωνσταντῖνος ὁ υἱὸς τοῦ μεγάλου] ad annum Constantini 4 Constantini iunioris caedem annotant quae dam Hieronymiani chronici exemplaria , alia, teste Pontaco, cum Theophane ad 3. numeri istius Theophani auctor est Aurelius Victor. igitur, inquit,confestim Dalmatius, incer tum quo suasore interficitur: statimque triennio post minimum maximumque ,fatali bello Constantinus cadit. 54,1. ἐνχωρίῳ Δεμακέλλει καλουμένῳ]locum senvil lam imperatoriam fuisse scribit Gregorius Nazianz. orat. 3 in Iulianum num . 27. διαίτης μὲν καὶ θεραπείας ἕν τινι τῶν βασιλικῶν χωρίων ἠξιοῦντο βασιλικῆς.regio quidem victu cultuque in imperatoria domo digni habebantur. Macellum vocat Sozomenus lib.5 cap.2,ex quo istaexcerpta,ad Ar geum montem non longe a Caesarea situm: in quo impe riale palatium,balnea, horti, et fontes percnnes. προσετά χθησαν ἐν Καππαδοκίᾳ διατριβεῖν ἐν Μακέλλῳ . χωρίον δὲ τοῦτο βασιλικὸν πρὸς τ ῷ ̓Αργέῳ ὄρει, οὐκ ἀπὸ πολλοῦ τῆς Καισαρέων πόλεως, μεγαλοπρεπῆ τε βασίλεια ἔχον, καὶ λου τρά,καὶ κήπους,καὶ πηγὰςἀεννάους. quare legendum hic putem ἐν χωρίῳ δὲ Μακέλλῳ. Ibid.3.ἀνάγνωσταιγεγόνασιν]Gregorius citatus. τῷ μέν γε κλήρῳ φέροντες ἑαυτοὺς ἐγκατέλεξαν, ὥστε καὶ τὰς θείας ὑπαγινώσκειν τῷ λαῷ βίβλους. in clerum seipsos ascripserunt, adeo ut divinos quoque libros plebi lectitarent, Sozomenus quoque : κλήρῳ ἐγκαταλεγῆναι, καὶ ὑπαναγινώσκειν τῷ λαῷ τὰς ἐκκλησιαστικὰς βίβλους, utrumque refert. solum Iulia num lectorem Nicomediae provectum testatur Socrates lib.3 cap.1etTheodoretuslib.3 cap.2. Ibid. τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Μάμαντι] Maviam vocat landa tus Sozomenus, qui Mainanti idem est. martyrum aedes, a e dificium illud a Socrate et Gregorio nuncupatur, quod M a manti sacrum fatetur Elias Cretensis in c o m m . et ex g r a m maticae legibus singulare cum plurali nonnunquam con fundi. Ibid.5. ἀποκειράμενος δὲ τὰς τρίχας] ex Socrate lib. 3 cap.1,etSozomeno lib.5cap.1. Ibid. 6. Κωνστάντιος δὲ καὶ Κώνστας] ea lex habetur Theodosiani lib. 16 tit. 9 rescripta ad Εuagrium , ascribitur Constantino (iuniorem intellige) et A A . Coss. agnoscitur lata. Constantinum autem et Constantem anno imperii sui tertio consulatum gessisse demonstrat Petavius. quae fastorum r a NOTAE. 337 tio suadet, ut hic legendum putem Κωνσταντῖνος δὲ καὶ Κώνστας etc. 54, 11. Κωνστάντιος ῎Αμιδαν οἰκοδομεῖ] Amidum An toninupolim, et Constantiam memorat hic Theophanes ; quas pariter 18 lib. celebrat Marcellinus comes in contrariam eius profectus sententiam, hic siquidem Constantiam et Antoni nupolim diversa oppida , quae Theophanes unum constituit. Amidam vero Constantiamque unam urbem videtur assere re, quas Theophanes distinctas omnino ponit. ita Pancirol lus in not. imperii , et Ortelius in geographico lexico c o m i tem intelligunt,cuius haec verba sunt loco laudato probatis simae Henrici Valesii editionis pag. 127. cumque Bebasen villam venissent, unde ad Constantiam usque oppidum, quod centesimo lapide disparatur arescunt omnia siti perpetua etc. tum multis ad propositum idem spectantibus interiectis sub dit pag. 130. hanc civitatem olim perquam brevem, Caesar etiam tum Constantius , ut accolae suffugium possint habere tutissimum, eo tempore quo Antoninupolim oppidum aliud stru xit, turribus circumdedit amplis et moenibus : locatoque ibi conditorio muralium tormentorum,fecit hostibusformidatam, suoque nomine voluit appellari : (Constantiam.) cum praeter ea,Caesarem adhuc agentem restituisseindicat,quam ab im peratore restitutam affirmat Theophanes : quid etiam subii cit inferius, unde Amidam et Constantiam unum oppidum esse Marcellinus suggerit. in ipso autem Amidae meditullio sub arce fons dives exundat etc. quasi verba ista distincto rum non sint indicia locorum. Ibid.16. συνόδου γενομένηςἐν ̓Αντιοχείᾳ]in quaAn tiocheni quoque dominici Encaenia celebrata: de quibus S o crates lib.2 cap.5 et seqq. et Sozomenus lib.3 cap.5. e a dem Constantii anno quinto peracta dicunt, quibus eodem numero praeivit Hieronymus. Ibid. лtozóлoy o ] centenarium numerum abundare contestantur citatiSocrates,etSozomenus,etHilariusde syn odis , quorum hic 97, iste 99, ille 90 solos episcopos Antio, chiam convenisse scribunt. 55, 11. 'Avtióɣela îñò geloμãr] Socrates lib. 2 cap. obeunte. Ibid.13. opaloids]acsimulóxtáɣovos,utsupra. Ibid. ἓξ ἔτεσι κτισθεῖσα] an non ὀκτάγωνον istud κυ plazov ante quindecim annos , imperii Constantini 23 c o e ptum ? an non eidem extruendo solos decem annos imputat Socrates nuper laudatus ? certe Baronius, qui anno Christi 7 22 Theophanes II. 338 IN THEOPHANEM 326 fundatum , absolutum autem et dedicatum 341 refert, quindecim annos a positis fundamentis ad encaenia exigit: isdem numerus est qui auctoris et Hieronymi computo c o n sentit. potest itaque numerus seu dictio ἕξ , in δεκαπέντε 55,16. Kovorávτiosštŋxa']itamendosecuncticodi ces: repono ἔτη κδ'. Ibid. 'Aoovoiois vixnoas] parum laeta victoria, et ficto triumpho. perpende dicenda ad annum sequentem. Ibid.17. ΣαβώρηςδὲὁτῶνΠερσῶν]Hieronymushaec anno sequenti. Ibid. 18. Kavotas dè èv tỷ dvoe ] Hieronymus C o n stantii anno 5. Franci a Constante perdomiti, et pax cum eis facta. Socrates lib.2 cap.10 Constantio III et Constante II coss. Constantii, inquam, anno quinto ex Alexandrino chro nico victos, etin foedus ascitostestatur: quod obeunte anno contigisseTheophani creditum, quo ipse a Septembri annum insequentem metitur. 56, 4. σεισμοῦ μεγάλου γενομένου] ex Hieronymi chro nico ad annum Constantii 7 haec ad verbum translata. Ibid.7. πολλοὺςαὐτῶν ἀνεῖλον]PersaepotiusRoma infelicibus enim signis Romani cum Persis dimicarunt, et novem praeliis ab eis fusi notantur apud Orosium, E u tropium et Zozimum. Ibid. 12. σεισμοῦ μεγάλου γενομένου] terram variis lo cis per Orientem motam et agitatam, infenso numine homi nibus ob turbas et seditiones in ecclesiam suscitatas, ex H i e ronymo, Orosio,Ephraem,Socrate, etSozomeno demonstrat Baronius ad annum d.340 num.34 et 35, quo nihilo secius Sozomeni testimonio, et prava punctorum observantia a b u titur, ut terrae motus, confecto Antiocheno concilio, enatos, etin eiusvindictam ab auctore assertos declaret,apud quem solus Gregorii Alexandriam profectus colligitur. mutari. nos. Ibid.9. Ilavλos ó óμoλoynτs] eum praecedentibus a n nis episcopum iam institutum demonstrat Hieronymus in chronico, et ex Socratis lib. 2 cap. 5. Baronius ad annum Christi340 num.15. Ibid.13. oidèA'hežavdoeïs]narrationisperversumor dinem annorum ratio declarat: hic enim annus, ad quem ista referuntur, tantum quartus est a concilio Antiocheno, quo Gregorius in Athanasii locum praeter fas intrusus, qui NOTAE. 339 tamen anno sexto ab occupata sedo ab Alexandrinis interfe ctusdescribituraTheodoreto lib.2 cap.4. Ibid. 17. Δυρράχειον τῆς Δαλματίας] itaHieronymus ad annum Constantii 10, cuius alia exemplaria observant ea dem ad annum 9. Pontacus in notis. Ibid.19. Пavlov dè rov niozonov] Pauli e CP.sede depulsio ante concilium Antiochenum a Constantio facta, i n tegris sex annis loco sibi debito posterior est. 57, 5. Aẞégios Tn 15] consentit Pal. fallaciter: relu ctantur codd . reliqui et s' scribunt. Ibid. 20. xóouov in εwhe] mendaces Regii exempla ris numeros saepe monui. hic wλe scribens et soli consen tiens Pal. a retiquis to reponentibus corrigitur. interpo lant pariter 719 vice the. 58,5. ὁ ἥλιος πάλιν αὐχμηρότερος] de hac eclipsidis serit Petavius de doct. temp. lib. 11 cap. 43. Ibid.6. iv og devrέoa] ab ortu solis eiusdemque o c casu noctis dieique horas numerant Orientales.` Ibid. 17. Σαβώρης πάλιν ὁ βασιλεύς] obsidionis Nisi binae historiam e chronico Alexandrino verbo tenus excer psit Theophanes. solam eius moram , quae dierum centum extitit,omisit:rem omnem gestam prius narravitTheodore tus lib. 2 cap. 30. quae notatu dignae variant lectiones in auctoreetchronicoAlexandrino istaesunt. sεiunBov λοιντο ἐκχωρήσειν. τὸ λοιπὸν ἐξυδατῶσαι. διεγνώκει ὁ Σι πωρις οἶδεν, quae lectio omnino corrupta, necnon istae aliac. μέροςτοῦ τείχους πέπονθε, τοῖς ὕδασιν ἀντέχεσθαι, ὡς καὶ πολλοὺς ἀπολέσθαι. διὰ τοῦ καταπ. καὶ ὄχλον συμπ 56, 16. τέρας τι Καππαδόκιον] appellationis causam recensetTheodoretus lib.2 cap.14 etSozomenuslib.4 cap.9. paroemia est apud Suidam, v. Kannádoğ. Ibid. 7. Κωνστάντιος τὸν ἐν Σελευκείᾳ] eadem narra tione annus Constantii decimus consignatur in Hieronymiani chronici nonnullis codicibus. Pontacus. de Nisibi a Sabore obsessa idem Hieronymus : ac pariter de solis defectione, de qua Petavius hoc eodem anno. Daesii porro mensis die 6 contigisse reliqua exemplaria testantur. Ibid. 16. καὶ ̓Αθανάσιος δὲ καὶ Παῦλος] haec quam incondite, et μɛt' ayoovηoius ab auctore referantur, conii ciet, qui eadem sub Iulio Romano pont,gesta,ad Liberii iam praesulem anno primo agentis tempus transposita ani madvertet. 340 IN THEOPHANEM πείσαντες ἐμβριθέστερον προσέχειν τῷ πολέμῳ μαγγάνοις παντοίοις μηχανώμενοι. τὸν γὰρ τόπον ἅπαντα. οἱ δὲ λοι ποὶ ἐν τοῖς κατατέλμασι. ὁπλίτας απέκτειναν, κύμασι δει νῶς καταντλούμενος, 60,6. ὃς ἀτενίσας τοῖς ὀφθαλμοῖς] reliqua penitus di versa in praefato chronico consulenda. Ibid. 18. Κωνστάντιος ὁ Αὔγουστος] haec chronicon idem ad verbum anno Constantii 14, ubi haec legimus ὀνο μάσας αὐτόν, habet μετονομάσας. Hieronymus in chronico anno eodem. cuius nomen suo mutaverat Constantius: scri bit Victor. 61 , 4. οἱ κατὰ Παλαιστίνην Ἰουδαῖοι] eadem exhibet chronicon Hieronymi anno Constantii 15, et nonnulla notatu digna adiungit. Theodoretus quoque lib. 4 cap. 6. Ibid.9. Κωνστάντιος͵ Λιβερίῳ ] Theodoretus lib.2 cap. 16 et 17, Sozomenus lib.4 cap. 10, qui ex historiae ordine Mediolanense concilium Liberii exilio praeponit, ut et T h e o doretus lib. citati cap. 15. Ibid. 11. κατὰ τὴν Βρεττανίαν] ex Nicephoro Callisto, histor. tripar. Baronio , et aliis laudatis auctoribus restituto κατὰ τὴν Βερροίαν τῆς Θρᾴκης. 62,6. Δάμασοςἔτηιη]Regiicanoniaetnumeroser rorum larvas esse monui. ad reliqua si emendaveris,le ges xn. Ibid. 11. Θαλάμωνα ] Φλάβωνα Istriae insulam legunt Socrates et Sozomenus. Ibid. 12. Ἰουλιανὸν δὲ τούτου ἀδελφόν] ex Sozomeno lib. 4 cap.2, quae anno Constantii 18 gesta docent fasti consulares a Socrate et Sozomeno citati ante alteram n o tam, Hieronymus in chronico, et chronicon Alexandrinum. Ibid. 7. ὁ Γάλλος Κωνστάντιος] narratio mutatispau lum verbis ex Socratis lib.2 cap.27,et Sozomeni lib.4 cap. 6 expressa : de qua Marcellinus lib. 14. Ibid. 15. Δάμασος ἔτη ιή] notae superioris quartae memorem volo lectorem. Ibid.16. ΜάξιμοντὸνἹεροσολύμων]immemorsuinar rat haec Theophanes : qui ad Hilarionis Hierosolymorum epi scopiCyrillum excipientisannum primum,etConstantiide cimum nonum,ipsiusCyrilli postMaximum institutionemre fert. adannumConstantiiduodecimumMaximimortem ha bet Hieronymus in chronico. NOTAE. 341 62, 19. ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ] pitorem sequitur hio μ ε ταχρονισμὸς primo aspectu despiciendus. historiae verba mutuatur auctor a chronico Alexandrino, in quo describitur ad annum Constantii decimum tertium, de crucis istius in coelo visae tempore habes Socratem et Sozomenum disse rentes,hunclib.4 cap.3 et4,illumlib.2cap.24. Gallo nimirum in Caesarem designato , et in Syriam misso a p a truele Constantio anno imperii sui decimo quarto : quibus chronicon Alexandrinum suffragatur. diem pentecostes ipsius sacrum designat auctor, Maias nonas chronicon praefa tum , et Graecorum menologium : illud addit horam diei tertiam. 63, 7. ἀρειονόφρονα διαβάλλουσι] dubium illud clare discutit theologicorum dogmatum auctor Petavius lib. 1 de Trinitate cap. 13 numeris 10 et 11. idem obiter videndus eiusdem lib. cap.10 numero 6. locum hic ab auctore cita tum catechesim undecimam affirmat. 6 4 , 1 . l a' , 1 ′8 ] n e c c u m p r a e e u n t e , n e c c u m c a n o n i o sequente conveniunt hi Athanasii numeri, iidem licet in c u n ctis codicibus reperti. eorum vice repono l' et la consen sus cum sequentibus obtinendi gratia.cum praecedentibus x5' canonio praecedente notandis dissensus origo ad pag.23 n o tas manifestatur. Ibid . 4. π ά λ ι ν εἰς Ῥ ώ μ η ν ] n u m Italiam semel et iterum Paulus repetierit, edisserit Baronius loco citato. Ibid. 9. στρατηλάτῃ]qui memorato Sozomeno τὴν ἱπω πικὴν δύναμιν ἐπιτετραμμένος στρατηγός , dux cui equestres copiae commissae, equestris militiae magister, exponitur. Ibid. 16. Μακεδόνιον τέως οὐκ ἐνεθρόνησεν] ex Socra» tis de Macedonio loquendi forma quid negotii sit nioxonov ἐνθρονίζειν, colligitur. Μακεδόνιον δὲ ἀναδεῖξαι τῆς πόλεως ἐπίσκοπον ὑπερέθετο lib. 2 cap. 10. Ibid.18. ῎Αρτων ἡμεριαίων] scribit Socrates σιτηρέσιον queqiorov, quotidianum congiarium panis. Ibid.2. ̓Αθανάσιος καὶΠαῦλος] historicam potius quam chronicam relationem hic institui ex eo coniiciendum, quod haec primis Constantii annis gesta luculenter exponat B a r o nius ad annum Christi 342, et Constantii6 num.47 et m a xime48. Eusebii obitus num.43 asseritur. historiam Pauli etAthanasii omnem ad annum praesentem relatam leges apud Socratem lib.2 cap.9 etseqq. etapud Sozomenum lib.3 cap. 6 et seqq. chronologiam nullam hic requires. 65,6. κατὰ τὸΖεύξιππονλουτρὸνμεταστειλάμενος]So zomenus praefato lib.3 cap.8. προσελθὼν εἰς δημόσιονλογ τρόν, ὄνομα Ζεύξιππος· περιφανὲς δὲ τοῦτο καὶ μέγιστον, μετεκαλέσατο. ad publica balnea (a Severo aedificata ait Cedrenus) quibus Zeuxippus nomen : illustre illud quidem atque amplissimum opus est, accersit etc. idem Socrates lib. 2 cap. 12. a Constantino aedificatum laudat chronicon Ale xandrinum inConstant.originesCP.aSevero. 66,1. συνῆλθον ἐπίσκοποι τριακόσιοι]Socrates cap.12, Theodoretus lib. 2 cap.7, Sozomenus lib. 3 cap. 10. Ibid. 18. Μαγνεντίου δὲ ἐν Γαλλίαις τυραννήσαντος] Hieronymus in chronico ad annum Constantii 13 et seqq. Socrates lib.2 cap. 10, Sozomenus lib. 4 cap. 6. 67, 13, περὶ Μοῦρσαν] de Mursa Pannoniae oppido legendus Scaliger in Eusebium pag.232. Ibid. 15. τῷ Σελευκῷ] montem Seleucam verti,histo riam tripartitam et miscellium sequutus. Ποντισέλευκον habet Sozomenus. v. variantes lectiones. 65, 1. ἐλθὼν δὲ ἐν Ῥώμῃ Κωνστάντιος] Κωνστάντιος Αὔγουστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ εἰκοσαετηρίδα μετὰ πολλῆς φ α ν τασίας, καὶ παρατάξεως εἰσῆλθεν ἐν Ῥώμῃ· συνεισῆλθεν δὲ αὐτῷ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Εὐσέβεια ἡ βασίλισσα , καὶ ἐποίη σαν ἡμέρας ιδ' ἐν τ ῇ Ῥ ώ μ ῃ . ita chronicon Alexandrinum germanis verbis anno Constantii 20, quod evicto Magnentio ἐπινίκιον ἐπιτελεῖν πομπὴν triumphum , et vicennalia simul agere contigit. describit triumphum Marcellinus comes lib. 16. 342 IN THEOPHANEM 2 Ibid. 5. ἐξελθὼν δὲ ἐν τῷ τριβουναλίῳ κάμπῳ ] ad mili tes nonnunquam verba fecisse imperatores , et in campo e tribunali allocutos produnt historiae, et quibus alloquu tiones huiusmodi impressae sunt, numismata repraesentant. Marcellinus lib.15. cum venisset accitus (Iulianus) prae dicto die , advocato omni ,'quod aderat commilitio, tribunali ad altiorem suggestum erecto, quod aquilae circumdederunt, et signa Augustus inscendens. et 27. progressus in c a m p u m tribunal ascendit, oratione imp. destinaturus : et 21. omnes centurias, manipulos, cohortes in concionem vocavit,concinen tibus tubis: oppletoque multitudinis campo, ut eam ad firman da promptius adigeret imperata , tribunali celso sistens, stipa toque solito densius,haec prosequutus est. haec itaque verba ἐξελθὼν δὲ ἐν τῷ τριβουναλίῳ κάμπῳ , καὶ στὰς ἐφ ̓ ὕψους · idmihisonant,progressus incampum,quoesuggestumili tesalloqueretur,iamqueexcelsotribunalistansetc. motum quippe antiqua particula quletis & exprimunt recentiores Graeci. locus etiam allocutionis tribunalis campus potuit auctori barbare dici: apud quem haec circa Brittanionem in Illyrico, non Romae intelligenda gesta. ad Socratis enim et SozomeniBrittanionis exautorationem referentium,illiuslib. 2 cap. 23, istius lib. 4 cap. 30 mentem , Theophanis sensus accomodandus. 68, 17. ὁ δὲ Κωνστάντιος ἐπιστρέψαςεἰς τὸ Βυζάν TLOV] mente nimirum reditum parans versus Byzantium, cum adhuc Italiae limitibus post triumphum Romae actum deti neretur. Marcellinus lib. 15. et haec quidem Romae ageban tur. Constantinum vero exagitabant assidui nuncii deploratas Gallias indicantes , nullo renitente ad internecionem barbaris vastantibus universa:aestuansque diu qua via propulsaret ae rumnas,ipseinItaliaresidens,utcupiebat (periculosum etenim existimabatsein partem contrudere longe dimotam)reperittan dem consilium rectum: et Iulianum patruelem fratrem,haud ita dudum ab Achaico tractu accitum, etiam tum palliatum, in societatem imperii adsciscere cogitabat. revocanda in m e moriam quae de Iuliani custodia superius annotata.post au licorum obtentas adulationes, subdit. queis adnitentibus o b stinale opponebat se sola regina, incertum, migrationem ad longinqua pertimescens , an pro nativa prudentia consulens in commune,omnibusque memorans anteponi deberepropinquum, etc. ad imperium placuit Iulianum adsumere, ante tres porro vel quattuor annos haec actitata monet idem Marcellinus in sequentibus. haec die octavo Iduum Novemb. gesta sunt, cum Arbelionem consulem annus haberet, et Lollianum. anno Constantii 18, vel secundum alios 19. 69, 3. Iovios ó núnas] cur Julii mortem ascribat, et de Athanasio pag. 36 scripta repetat Theophanes anno D a masi quinto,nisideceptum asseram,fateorme nescire. Ibid.9. Μακεδόνιοςἔτηιή]reliquiscodd.ἔτοςα'scri bentibus, interpolo p'. Ibid. ̓Αθανάσιοςἔτημς,λβ']Athanasiiannisigillatim accepti incipiunt hinc recte numerari, Ibid. 10. σεισμοῦ μεγάλου γενομένου] his iisdem verbis narratio instructa chronicon Alexand, legentibus, occurrit ad praesentem Constantini annum. ibidem insuper mensis H y perberetaeus, id est October, observatur: idem habet Hiero nymi chronicon. Ibid. 15. Evdosios e n x ] ita cuncti codd. mendose : solos quippe decem annos vixit in pontificatu. NOTAE. 343 344 IN THEOPHANEM 69,17. Μακεδονίου τοίνυν τυραννικῶς] instituto recens in Caesarem Iuliano, ante Constantii e Gallis reditum stragi hic enarratae causam dedisse Macedonium a dubio procul alienum est Socratem legentibus lib.2 cap. 30 ad extremam calcem auctor chronicon Alexandrinum sequutus ad annum Constantii 23 eam removet. his confer pagg. 35 36 et 37 , et num Theophanes sibi cohaereat, expende. 70,3. zo poέag] fontibus vel puteis ex ecclesiarum conspectu positis antiqui Graeci gaudebant : iisque elucidan dis insudat euchologium , ubi de aqua in Theophaniis bene dicenda. haud putei tamen, sed oroas porticus aulam inter ecclesiae et plateam mediae mentionem habet Socrates nuper allatus. Ibid.5. ΠέρσαιΒεδζαηχδὶκαλούμενον]Bezabdem,quam Phoënicam quoque appellarunt, anno Constantii 24,ipso C o n stantio decimum,Iuliano tertium coss. captam, quo tempore quoque Iulianus in Galliis imperator salutatus est, testatum reliquit Marcellinus lib. 20 sub initium. Ibid, 11. ἐν ̓Αντιοχείᾳ διάγων] variis eiusdem paginae Marcellini verbis lib. 21 ad invicem consutis firmantur haee a Theophane scripta. ingressus Antiochiam Constantius, etc. autumno iam senescente, etc. venit Tarsum, etc. petiitque per vias difficiles Mopsuecrenas Ciliciae, ultimam huc pergentibus stationem, sub Tauri montis radicibus positam etc. diuque cum anima colluctatus abiit e vita. Ibid. 13. ἐν πρώτῃ μονῇ ἀπὸ Ταρσοῦ τῆς Κιλικίας} quae prima Tarso , descendentibus , ultimam illuc pergentibus stationem designat Marcellinus. ex isto Theophanis textu i n tegro vitiosus chronici Alexandrini , in quo haec leguntur, et corruptior cius, qui pravam in margine correctionem a p posuit,interpolatur.ἐλθών, scribit, εἰς Μοψοῦ κρήνας πρώ σιμον ἦ ἀπὸ Ταρσοῦ Κιλικίας. locus vitiosus, addit margi nalis adnotatio fortasse πρόθεμος κρίνας. ita vitium vitio truditur: sanatur utrumque si appositum fuerit: 9 v eis Ποψοῦ κρήνας πρώτῃ μονῇ ἀπὸ Ταρσοῦ. Ibid. televτyoev unvi sie y' ] chronicon Alexandri num. μεταλλάττει τὸν βίον ὁ αὐτὸς Κωνστάντιος Αὔγου oros unvi Siw j . is October est: quare Marcellinus. abiit e vita III. non. Octobrium. Ibid. 15. ἐβαπτίσθη δὲ τότε εἰς ̓Αντιόχειαν] aliter chro Ibid. 14. πολλὰ τῆς ἀνοίας αὐτοῦ καταγνούς] Marcellinus. ultimum spirans deflebat exitium : mentisque sensu etiam tum integro. NOTAE. 345 nicon Alexand. πρότερον εἰληφὼς τὸ ἅγιον βάπτισμα παρὰ Εὐζωΐου ἐπισκόπου Αντιοχείας μετασταλέντος ἐν τῇ αὐτῇ μονῇ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίου. cuius interpres.accepto ab Euzoio Antiochiae episcopo ex monasterio (prave omnino. repone. ad eam ipsam stationem: de qua ante notas unam et alteram) per Constantium accersito, baptismate. 70,16. τῆς δὲ περιόδου φλβ'ἀρχομένης τῆς ιβ ́] cy clus decemnovellanis lunae per solarem, qui est annorum 28 ductus , periodum annorum 532 constituit. haec decies ac semel repetita annos reddit 5852, quare periodi duodecimae annorum 532 primus limes anno 5853 figetur. variantes le ctiones ostendunt hic reponendum τῆς δὲ ια περιόδου φλβ. 71,5. διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἡμῶν] ut malum omne poenae etiam in posterorum peccatum velut in propriam originem refundant, Graecis usitatum. Ibid.12. παντοδαποὶθεήλατοιὀργαί]narranturaSo zomeno lib.3 cap.2. Ibid . 15. Εὐσέβιον δὲ τὸν πρῶτον τῶν βασιλικῶν ε ὐ νούχων]Socrateslib.3cap.1 exponitπροεστῶτα τοῦβασι Aixov xoitivos. Marcellinus lib.21 velut interpres. cui erat Constantiniani ́thalami cura commissa. hic mortis eius cau sain intolerabilem superbiam et animi ferocientis crudelita tem ; ille iniurias reliquis illatas et in Gallum Caesarem c a lumniam assignat. Ibid. 16. ἐδίωξε δὲ καὶ τοὺς ἄλλους εὐνούχους] palati nos omnes uno verbo includit Marcellinus, quorum deinde, coquorum maxime et tonsorum , exautorationem recenset. legendus ille omnino , ut res gesta penitius inspiciatur a u ctoris autem verba cum Socratis textu comparanda. 72, 3. διὰ φιλαργυρίαν] quod coniiciendum suggerit Marcellinus. Ibid.8. évεлóμлεvov]pompare et pompatice dicere red dit Anastasius quod est, ad inurendam infamiam per pla teas,forum,circum etvicosignominiosetraducere,ab ho noris, in ludibrii sensum voce translata. chronicon Alexan drinum,ex quo ad verbum ferme haec desumpta. du öns τῆς πόλεως περιέφερον scripsit. Ibid. 17. ἐφυβρίστως κρεμάσαντες] ἐν σχήματι κανδή lais, ad lampadis appensae normam , inquit chronicon Ale xandrinum, ex quo ista. vocem xavdýλais commuto in xav Sans. nisi ut corrupte recentiores pronuntiant, mavis scri bere xavdylas in genitivo. ita ex istis plura, etiam dictio nem ipsam ex illo chronico mutuatus est Theophanes : ex Socrate, Theodoreto et Sozomeno reliqua. 346 IN THEOPHANEM 73, 15. Μάρκον τὸν ἁγιώτατονμοναχόν] Marcum Are thusium episcopum diris suppliciis Iuliani tempore probatum celebrantTheodoretus etSozomenus:monachum aliumlu liani servatorem ignorant historici : quare vitiosum, errore maculatum et mutilum hunc locum nemo non advertit. 75, 15. ἐθνικῷ ἔθει εὐχαριστήριον] ex ethnico igitur more fluxit, qui sacer creditur, et asseritur inaginum in ecclesia statuendarum ritus? ita sentiet, qui de sacris i m a ginibus male sapiet, et Graecorum supra Latinum morem eas excolentium sententiam ignorabit. illi certe , quod vix quisquam advertit, imagines colunt pictas, cum levi tantum lineamento adumbratas, addo etiam toreumate fictas suspici unt et deosculantur; statuas ex marmore, metallo,ligno, parte ex omni sculptas abominantur et conspuunt. rationem exquire, idola sunt, haud eixóves, inquiunt. antiqua m o numenta revolve, sacram historiam discute, perlustra quid quid de imaginibus et earum cultu patres scripserunt prio res; imagines a contemptu cernes ab eis vindicatas adorari iussas, ζωγράφους commendatos , ἀνδριάντας et ξόανα inter res prophanas ; et sidolois quam vicina absque cultu reli cta. referamquodexpertussum. itamedeusadiuvet,al latae ex Occid. in Chium, ubi degebam sanctorum exsculpta, sive scapello efficta capita: sin adorationi minus, saltem pio devotoque spectaculo fuerunt exposita, cuncti simul exhor ruere Graeci pariter et Latini, et ore uno exclamare, simu lachragentium,etc.oshabent,etc.quorum haeceffata?eo rum sane quorum erga pictas imagines cultus a pontificibus potius moderandus, adeo viget, adeo summus, ut fines pene praetergrediatur, quam excitandus habetur. quid igitur m i rum,si mulier gentilis,gentilium praecipuis viris, euergetis, et principibus statuas erigere solitorum moribus assueta, f u sam ex aere Christi statuam, in loco publico , via nimirum, vel ad fontem statuisse vix et dicatur a Theophane sa crarum imaginum studiosissimo assertore, et pro imaginum tutando n o m e n olim confessoris adepto , qui pictas admittit 77, 16. τῶν δὲ ἀποσταλέντων] correctius hic lego. οἱ δὲ ἀποσταλέντες κόμητες δύοΦῆλιξ καὶ Ἰουλιανὸς ἀποστάται heyov. ex Theodoreto lib.3 cap.11. de comitibus istis auctor dissertationum in Philostorgium Photii pag.298. 78, 6. τούτῳ τῷ ἔτει τινὲς ἠπατήθησαν] historias ge staque cuncta superioribus annis duobus ascripta ex Socrate, Theodoreto , Sozomeno , et Rufino fidem mereri nullus d u caclatas imagines, fusas et sculptas pro gentis suae mente, gentilibus relinquendas existimat?" NOTAE. 347 bitat: quae hic referuntur chronico Alexandrino, non aucto ritatem modo , sed ipsa quoque verba debent, anno Iuliani secundo. variantes a nostro lectiones praecipuas subiicio. ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων · addit illud χαυνούμενοι Θεότεκνος δέ τιςπρεσβύτερος τῆς ἐν ̓Αντιοχείᾳἐκκλησίας ἐξ ὑποσχέ παραχρῆματρόπῳ τοιούτῳ. τότεκαὶ Ἥρων οὕτω λεγόμενός τις Θηβαῖος ἐπίσκοπος ἐν τῇ ̓Αντιοχέων πόλει τυγχάνων,ὃν παραδοξοποιὸς τοῦ θεοῦ δύναμις εἰς παράδειγμα καὶ φόβον πολλῶν τιμωρίας εἰσεπράξατο. ἔρημον γὰρ αὐτὸν καταστήσας πάσης κηδεμονίας, καὶ σηπεδόνος νόσον ἐμβαλών , ταῖς πλα τείαις φερόμενον ἐκψύξαι δημοσίᾳ ἐνώπιον πάντων ἐποίησε. τάγματος Κορνούτων, οὕτω λεγομένων νουμέρων. ὑποβληθεὶς γενναίως καὶ προθύμως ὑπέμενεν. 79,1. τάγματοςΚωρωνάτωνλεγομένωννουμέρου]cor rectior chronici lectio, qua Κορνούτων,exhibetur. Cornutos enim legionarios lego in notitia imperii Orientalis Pancirol liana folio mihi 61 et 75, et imperii Occidentalis folio 34 37 et 38. Coronatos nullibi reperio. Valentinianum eundem ταγ ματάρχην τοῦ καταλόγου τῶν καλουμένων Ιοβιανῶν com mendat Sozomenus lib.4 cap.6. Scutariorum tribunum Pau lus diaconus ex Hieronymi chronico. Ibid. 3. ὁμοίως καὶ Ἰουβιανός] tacet haec chronicon Alexand. quae ex Suida et ex Theodoreto lib.3 cap.10 re fert noster Theophanes. Ibid. 4. ὃν ὁ λαὸς ἀγαπῶν στρατοπεδάρχην] λαοῦ voce militarem plebem significari auctor in sequentibus frequen tius confirmabit. Iovianum porro , quem hic στρατοπεδάρ την vocat, domesticorum ordinis primum Ammianus lib. 25, primicerium domesticorum Hieronymus in chron. celebrant. Ibid. 7. ̓Αρτέμιος δὲ δοὺξ] rursus chronicon Alexan drinum,cuiushaecvarialectio. ἐπειδήπερἐντοῖςκαιροῖς τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τοῦ μακαρίτου Κωνσταντίνου τοῦ Αὐγούστου ζῆλον πολὺν ὑπὲρ τῶν ἐκκλησιῶν ἐνεδείξατο, ἐν τῇ ̓Αλεξαν δρέων ἐδημεύθη , καὶ τὴν κεφαλὴν ἀπετμήθη , μνησικακήσαν τος αὐτὸν τοῦ Ἰουλιανοῦ . Ibid.11. Καπετουλιανοῦ] chron.idem Καπετυλίνου Οὐι καρίου . Ibid. 13. Θαλάσσιος δέ τις] ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ Θ α λάσσιός τις, ὁκαὶ Μάγκος , ἐν ἀσελγείᾳ μὲν καὶ ἀσωτείαις ἐπίσημος,ὁ καὶ τῆς ἑαυτοῦ θυγατρὸς ἐπ ̓αἰσχρουργίαις προα γωγεὺς ἐτύγχανεν, συμπεσόντος αὐτῷ τοῦ οἴκου ἀπέθανεν. ita chronicon idem. vertit interpres. hoc tempore Thalassius quispiam,cuietMagnonomen,etc. anμάγκοςMagnus,po 348 IN THEOPHANEM tinsquam Mancus te,lector,iudice,reddendum? num m e lius ac certius vocabulum payxos mangonem interpretabor, obscoenae libidinis proxenetam, et impuritatis nunditatorem, etc. ἐπ ̓ αἰσχρουργίαις προαγωγέα ; 80, 19. τότε καὶ γράψαι κατὰ τῆς ἀληθείας] Constan tini, Constantii, et Iuliani temporibus Porphyrium vixisse t e statur aperte Socrates lib. 3 cap.19, facile itaque circa eius aetatem delusus est Baronius, qui Constantini vicennalibus iam annum 91 attigisse scripsit ad Christi annum 325 num. 90, ex eius quippe ratione annus iste Iuliani tertius vitae centesimus et tricesimus Porphyrio existeret. 81, 15. νῦν πάντες ωρμίσθημεν ] ex Theodoreto lib. 3 cap. 18. 82, 8. JeoxTavros] eventus quam obscuri dilucidissima θεόκταντος] expositio. Baronius ad annum 363 num.54. auctor disser tationum in Philostorgium pag. 308, Theodoretus lib.3 cap. 20. δῆλον ὅτι ὃς τοῦτο δέδρακε τοῦ θείου νεύματος ὑπουρ yos éyeyóvel. constat eum , qui facinus commisit, divinae v o luntatis administrum fuisse. Ibid. ἐν τῇ κς τοῦ Ἰανουαρίου μηνός] mendum a pri m o scriptoris errore in cuncta exemplaria derivatum , I a νουαρίου , ob quandam similitudinem , Ἰουνίου vice posuit. errorem scriptis suis convincunt Ammianus lib. 25, Socrates lib. 3 cap. 18. Idatius si modo verus, chronicon Alexandri num,Cassiodorus,et alii apud Petavium lib.11 cap.43. ipse auctor annos imperii duos et menses 9 Iuliano asserens, nonnisi lunio interiisse credat, quem Octobri primo impe rasse scripsit superius anno Constantini ultimo. Ibid. 9. ἐτῶν ὑπάρχων λα ] ita quaedam Hieronymi exemplaria apud Pontacum , Socrates lib.3 cap. 18 ultimis verbis, Ammianus lib. 23. Ibid.16. v Kággais dè evoén] Theodoretus lib.3 S3, 2. χιλίαρχος] qui anno superiore τριβοῦνος idem χιλίαρχος anno sequente Cedreno scriptus. Ibid. 3. inò navτos tov oτgatou] Ammianus lib. 25. principio lucis sequutae, quae erat quintum kal. Iulias, colle cti duces exercitus, advocatisque legionum principibus, et tur marum snper creando principe consultabant. Ibid. 6. eignun yéyover] Eutropius ad lib. 10 calcem, Ammianus lib. 25 , Socrates lib.3 cap. 19, Theodoretus lib. 4 cap.1,Sozomenus lib.6 cap.3. cap. 21. NOTAE. 349 83, 11. σωτήρια περιλειφθέντος λαοῦ] pluresex A m miano sententias in scripta traduxisse auctorem observant notae duae praecedentes.ex eodem μίαν συμβολὴν πολέμου, et pacem exinde compositam scripsit ex eodem : s ano Jεov revoμévnv dixit, haec verba imitatus. furebat inedia iraque percitus Romanus miles , ferro properans quam fame ignavissimo genere mortis,absumi. erattamenpro nobis ae ternum dei caelestis numen , et Persae praeter sperata prio res, super fundanda pace oratores Surenam et optimatem alium mittunt, bic Nisibin Persis relictam σωτήρια περιλει Févτws luov, ait; quod prius ille fassus est.petebat rex (Persarum) obstinatius pro redemptione nostra quinque regio nes transtigritanas. 8 4 , 5 . u ŋ v i 'Y л e o ß e g e r a i w ] O c t o b r i A m m i a n u s . f l a g r a n t e indehyemeprofectus,signisvetantibnsplurimis,etc. qui busdam ex illis ante verba allata expositis, praesens prodi gium tacuit, vocabulo communi illud indicare contentus. Ibid. 13. ἐπιφανέντα τὸν αὐτὸν ἀναγορεύσας] Philo storgius Photianus quasi dur verbi. γεγονὼς ἐν ̓Αγκύρᾳ θ ά τερον τῶν αὐτοῦ παιδῶν Οὐαρωνιανὸν κομιδῆ νέον ὄντα ἐπιφανέστατον (ὁ παρὰ Ῥωμαίοις τὸ νωβελίσσιμον δύναται) avayooɛvel. Ancyrae constitutus alterum e filiis Varonianum iuvenem admodum ἐπιφανέστατον (quod nobilissimum apud Romanos valet) renunciavit.lib.8 cap.8. Ibid. 14. ἄνευ τοῦ ἐνδῦσαι αὐτὸν πορφύραν ] nobilissim matus et consulatus dignitati debitam: de qua alibi op portune. Ibid. 15. βασιλεύσας μῆνας θ' καὶ ἡμέρας ιε ] ex Phi lostorgio id assertum puto: νοτὶς διαφθείρει τὸν βασιλέα διανύσαντα ἐν τῇ βασιλείᾳ μῆνας ἐγγὺςδέκα. vapor suffo cat imperatorem, qui decem ferme imperii menses egit. octo solos numerat Zozimus lib. 3 et Sozomenus lib. 6 cap. 6, pauciores Socrates lib.3 cap.ult. verbis ultimis. uno verbo Ibid. 12. ὕπατος προῆλθεν] τὸ προέρχεσθαι, et προέ λevois de imperatore , vel magistratu dicta, non incessum simplicem,sed qui cum apparatu et pompa celebratur,in terpretor. asserti auctoritates proferam alibi commodius. quoad praesentem loviani consulis renunciati nooέλεvoi A m mianuslib.25versusfinem. cumintroissetAncyramimpe rator,paratis ad pompam pro tempore necessariis,consula tum iniit, adhibito in societatem trabeae Varroniano filio suo admodum parvulo: cuius vagitus pertinaciter reluctantis ne in curuli sella veheretur ex more, id quod mox accidit por tendebat. 350 IN THEOPHANEM a Iunii 26 sive a sexto ante kalendas Iulias ad decimum ter tium kal, Martias ex Socrate, ex aliis ad Maias regnavit. 85, 6. ὁ Αὔγουστος Γρατιανὸν τὸ ἑαυτοῦ υἱὸν Αύγου στον ἀνηγόρευσεν ] cunctis historicis et fastorum consularium peritis Gratiani consulatum primum patris Valentiniani anno secundo, collatum vero imperium anno tertio statuenti bus ; Gratianum eundem imp. Augustum simul et consulem ab auctore hic assertum (ne solus , ac temere sine duce e r rasse convincatur) nisi me fallit coniectura, ita ex Socrate interpretor. Iovianum decimo tertio kal,Martii ipso Iovia no etVarroniano puerulo coss. obiisse fastorum consularium inspectio testatur, eiusdemque mensis diebus postremis V a lentinianum imperatorem salutatum narrat Ammianus M a r cellinus. sequentem annum Valentiniani et Valentis consu latu primo consignant fasti, quos ab ipsius imperii exordiis consules declaratos, ac propterea loviano defuncto, et V a r r o niano dignitate remoto circa Martium substitutos non obscure indicat Socrates lib.4 cap.1 ineunte. tov Sǹ Baσihéws 'Io βιανοῦ ἐνΔαδαστάνοις ὡς ἔφημεν, τελευτήσαντος, τῇ ἑαυ τοῦ ὑπατείᾳ,καὶΒαρωνιανοῦ τοῦ υἱοῦαὐτοῦ τῇ ιζτοῦΦε βρουαρίουμηνός,οἱστρατιῶται ἐκτῆςΓαλατῶνἑβδομαῖοι εἰς Νίκαιαν τῆς Βιθυνίας ἐλθόντες, κοινῇ ψήφῳ Ουαλεντι νιανὸν ἀνακηρύττουσι βασιλέα τῇ πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ α ὐ τοῦ Φεβρουαρίουμηνὸς ἐν τῇ αὐτοῦ ὑπατείᾳ. cum impera tor Iovianus in Dadastanis, uti diximus, ad suum ipsius, et Varroniani filii sui consulatum XIII kal. Martii e vita m i grasset: milites e Galatia decedentes, septimo post die Niçae am Bithyniaeveniunt:omnesque una voce Valentiniunum ad quintum kal. Martii, illo ipso consule imperatorem declarant. imperium itaque Valentiniano una cum consulatu ex Socra tis calculo delatum : eapropter annus sequens filii Gratiani et Dagalaiphi consulatu eodem auctore annotatur cap.9 o b eunte: ad decimum itaque suscepti imperii mensem, intra primi, inquam, anni cancellos Gratianum filium Valentinia nus declaravit consulem, et collegam dedit Dagalaiphum. iam cum Lupicino et loviano coss. qui Valentiniani annum ter tium designant,Socrates cap.10. Hieronymi chronicon, M a r cellinus lib.27 et chronicon Alexandrinum, adiuncta sibi r e liqua historicorum manu, Gratianum in Galliis imperatorem factum concordibus scriptis enuncient, istud nihilo secius (chronicon intelligo) Gratianum sлipaveστátov nobilissimi, consulisque dignitate simul insignitum haud tacite d e m o n strat, ὑπάτων,inquit, Γρατιανοῦ ἐπιφανεστάτου (quem illu strissimum non bene vertit interpres, de quo ante duas n o ∙tas) xai Sayakaipov. nobilissimus autem is est, qui insigni NOTAE. 351 bus,licetnonpotestateCaesar,utexZozimocommodlus alibi proferetur, ac ideo is idem, qui Augustus iam proposito d e signatus. ut igitur ante conclusum Valentiniani annum pri m u m Gratiano consulis fasces delatos ex Socrate, et ex c h r o nico Alexandrino dato nobilissimi nomine imperium pollici tum simul et exhibitum Theophanes collegit, sic hoc primo Valentiniani anno audacius, quam verius scripsit: Ovalevti νιανὸς ὁ Αὔγουστος Γρατιανὸν τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν Αύγουστον ἀνηγόρευσεν,κοινωνὸν τῆς βασιλείας ὁμοῦ καὶ ὕπατον. 85, 10. καὶ ὑπὸ Εὐδοξίου βαπτισθέντα] Valentem salu tis fiduciae bene consulturum, dum in Gotthos expeditionem pararet, ab Eudoxio baptizatum observat Theodoretus lib.4 cap. 11. arma vero in Gotthos Lupicino et Iovino coss. movisse scribit Ammianus lib.27 ineunte: quare haec de Valentis baptismo per noólnyv ante annum Valentiniani tertium ab auctore hic posita nullus dubitaverit. Ibid. οἱδὲ ὀρθόδοξοι προσῆλθον Ουαλεντινιανῷ] secc denti ad occiduas partes Valentiniano episcopos orthodoxos occurrisse observat Theodoretus lib. 6 cap. 7, ex quo haec Theophanis narratio : separatos autem ab invicem ante s u sceptum ab utroque consulatum, quo anno mortuus est I o vianus, scriptis testatur Ammianus lib. 26 paulo post ini tium . 86,2. οὔτε ποιμένα, οὔτε ἐκκλησίαν εἶχον] οἱδὲ τοῦ ὁμοουσίου φρονήματος ἐν μικρῷ οἰκίσκῳ τὰς συναγωγὰς ἐποι οὖντο ἔνδον τῆς πόλεως. fidei consubstantialis propugnatores in aedicula quadam intra civitatem conventus celebrabant. S o crates lib. 4 cap. 1. ibid. 3. Λιβέριος ἐπίσκοπος Ῥώμης] ex Socratis loco memorato transcripta. celebrium autem virorum huiusmodi vitam voluit esse testatam sub Valentiniani et Valentis i m p e rium, κατὰ δή,ait,τὸν χρόνον τόν δε,non praefixe ad eo rum annum secundum, quo Liberium adhuc vixisse, Damasi annusdecimus quartus,quemhicauctornumerat,falsitatis omnino convincit, vel compendio contractam hanc narratio nem historiae, non chronographiae partem astruit. Ibid. 13. Προκόπιος ἀντῇρεν ἐν Κ Π .μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ] ut Procopii tyrannidem anno Valentiniani tertio ascriberet Theophanes, potuit ansam dedisse Philostorgius, cuius epitome Photiana haec habet. ὅτι τρίτου τῆς βασιλείαςἔτους Οὐάλης ἐπιβὰς Πέρσας ἐστράτευσε· καθ ̓ ἣνκαιρὸν καὶ Προκόπιος τὴν τυραννίδα κατὰ Κ Π . ἐσκευάσατο. quod Valens tertio impe pii anno expeditionem in Persas moverit : quo tempore P r o copius et tyrannidem C P . arripuit. Valentiniano tamen et 352 IN THEOPHANEM Valente coss. a primo iam eorum imperii anno Procopium ab eis defecisse res nota est, et omni dubio aliena apud M a r cellinum lib.26, Socratem lib.4 cap.3 et Idatium in fa stis. mense quoque Septembri tumultum ab eo CP. ex citum habent iidem Idatiani fasti, et de eo nuntium Valen tem accepisse cum Vaporatis aestibus Ciliciae iam lenitis ad Antiochiae percurreret sedes, hoc est, ineunte autumno et Octobris diebus demonstrant Marcellini in medium allata verba: missum quoque in Gallias Procopii ad Valentinianum caput, instante Lupicini et lovini consulatu, id est, Gratiano et Dagalaipho coss. anno Valentis et Valentiniani secundo narrat in sequentibus idem Marcellinus. quapropter ad a n nos superiores narrationem hanc revocandam auctor T h e o phanes, si mendacem Philostorgium , aut alium similem non exscripsisset, significaret. 87,4. τότε καὶ Ἐλεύσιον τὸνΚυζίκου] haec circaEleu sium post devictum Procopium gesta anno Valentis tertio potuerunt obtingere : primo quidem tyrannidem movit P r o copius, secundo prostratus obiit, duodecimo kalendas Iulias, ait chronicon Alexandrinum : tertio igitur a Septembri ini tium ducente, episcopatu sese exuere potuit Eleusius, etc. Ibid. 10. διῆγεν Ουάλης ὁ βασιλεὺς ἐνΜαρκιανουπό 28 ] de qua Marcellinus lib. 27. dein Mysia, ubi Martiano polis est, a sorore Traiani principis ita cognominata, anno imperii tertio ad eam Valentem in Gotthos pugnaturam parta de Procopio victoria divertisse scribit Marcellinus lib. 27. Ibid. 11. σεισμὸς δὲ γενόμενος καθ' ὅλης τῆς γῆς] anno Valentiniani primo , ipso collega fratre Valente consulatum gerente , illum terrae m o t u m , et Alexandriae inundationem visam refert Ammianus lib. 26. ad Juliani tempora revocat eam Sozomenus lib.6 cap.2. ad Valentiniani annum se cundum removet Hieronymus, qui cum Theophane tertium a Septembri auspicante quam facile potest conciliari. le gendas idem Hieronymus in Hilarionis vita, et in Isaiam cap. 15, necnon Orosius. Socrates inter tumultus a Procopio e x citatos terram tanta concussione agitatam, et mare ultra praefinitos carceres elatum indicat lib.4 cap. 3,anterius n i mirum quam auctor Theophanes statuat. 89,4. πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς Λιβέριον] actaLiberii re fert incaute Theophanes ad annum Damasi pontificis Romani 17, eadem Baronius ad annum Valentis 2 Christi 365. haec auctor opportune ad annum Valentis 4, ut post alteram n o tam declarabitur. NOTAE. 353 89, 11. ἐν Μαρκιανουπόλει δὲ Οὐάλης] de hybernis, tum praesente, tum superiore anno a Valente Marcianopoli actis Ammianus lib. 27. Ibid. 14. σύνοδος ἐν τοῖς Τυάνοις γέγονεν] ad consulis tum Valentiniani et Valentis AA.secundum a Socrate cap. 10 lib. 4 ineunte observatum Eustathii, Sylvani et Theophili episcoporum ad Liberium iter et reditum describit Socrates idem cap.11. τῶν δὲ φρονούντων τὸ ὁμοούσιον σφοδρῶς τότε συνελαθέντων. eo tempore, illis quifidem consubstantialis servabant,graviter etacerbe exagitatos:Tote,inquam,eo consulatu, qui Augustorum eorundem imperantium aunus numeratus est quartus, quo illiRomam profecti, ac postmo d u m reversi concilium Tyanis habuerunt, quod nonnisi circa consulatus eiusdem finem, vel anno sequenti, hoc est, iam a Septembri Valentiniano anno quinto fluente, potuit congre gari: de quo Sozomenus lib. 6 cap. 12. 23 91,4. Εὐδοξίουτελευτήσαντος]EudoxiumValentiniano et Valente iam tertium coss. defunctum aperte narrat S o crates lib. 4 cap. 13. Εὐδόξιος ὁ τῆς ̓Αρειανῆς ἐκκλησίας ἐπίσκοπος εὐθὺς μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως ἔξοδον τέλει τοῦ βίου ἐχρήσατο ἐνὑπατείᾳ Οὐαλεντιανοῦ τὸ τρίτον, ὁ Ο ὐ ά λεντος τὸ τρίτον. principum istorum consulatum tertium imperii eorundem septimo nonnulli adiungunt, chronicon Alexandrinum Valentiniani Augusti consulatum tertium , et Victoris eiusdem imperii anno quinto, Valentis autem ter tium et Valentiniani quartum sexto consociat. Ibid. 10. εἰς Κύζικον ἐξώρισεν] observa Vat. et Pal. codd. habere Biliny. Ibid. 19. Saxico ] Socrates lib.4 cap.13 scribit 4 a Sizitov. Sozomenus lib.6 cap.14habetazotdaxins,mar ginalis lectio Auzißins. legit Rufinus Acibizam. lege varias lectiones. 92,5. Οὐάλης ἐν ̓Αντιοχεία] Antiochenum iter Valens ipso et Valentiniano tertium consulatum gerentibus aggres sus est, uti Socrates clare describit lib. 4 cap. 14. is c o n sulatus annum imperii eius septimum signat, a cuius mense Septembri octavus iste a Theophane propositus ducit ini tium : quare, quae tum superiore, tum iterum alio priore, contigisse scribuntur, cum inter agendum iter illud sint g e sta, praeter ordinem praemissa, et in hunc annum seponen da intelliguntur: de quibus necnon aliissequentibus Socra tes lib.4 capp. 13 et14,Theodoretus lib.4 capp.13 et 16 Sozomenus lib. 6 capp. 14 15 et 16. 93, 1. τῆς ἐμβάτης] εὐχὴν τῆς διακονίας ἐν τῷ ἐμβάτῃ Theophanes II. exhibet euchologium inter Theophaniorum officia, qua labri sive crateris aqua benedicitur διὰ πόσιν, νίψιν, ἢ ῥάντισιν · masculinum ibi refert genus. 93,12. Aleardoeias Пéroos]annos6,dies288 obti net apud Abrahamum Ecchellensem. idem canonio sequente annos decem ab auctore accipit,eiusdemque annus primus denuo numeratur. Ibid.15. ἐπιβουλὴνκατ'αὐτοῦμελετῶντες]etiam verba Marcellinus suggesisse opinandus libro 29 ineunte. qui dum ibi moratur securus hostium externorum, Antiochiam imperator Romanus ingressus, intestinis pene perierat fraudibus, etc. quas Socrates lib.4 cap. 15 et Sozomenus lib. 6 cap. 35, enar rant: Socrates cap.16 Athanasii mortem prosequitur, quam Valentiniani anno decimo ascribit Hieronymus, auctor nono; uterque tamen penultimo, cum hic principis illius annos u n decim tantum numeret : sed etiam nonnulli apud Pontacum codices utrumque convenire demonstrant. 94,7. 8 Baoiλe105] his quidem annis episcopatum,quem non primo auspicabatur,tenuit:de quo Baronius anno Chri sti369 num.41 etseqq. Ibid. Πέτρος ἱερομάρτυς ἔτη ι'] sex duntaxat numera vit canonium superius. septem lubens ubique interpola rem:nam decurrentibusannis,etsuccedentibuscanoniisan norum septem spatium lector attentus observabit. nota vero superior tertia annos 6 et dies 288 eundem sedem affirmat tenuisse. consulendae hic etiam variae lectiones. Ibid. 12. Außowotos] Ambrosii electionis annus V a lentiniani undecimus Hieronymo , auctori decimus , utrique tamen, cum hic undecim tantum eius regni censeat, penul timus, videndus in notis Pontacus. 95, 13.ἐποίησαν σύνοδον ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ] ad annum praesentem Illyricam synodum ideo revocat Theophanes, quod post Ambrosii electionem, modo recensitam, legeritTheodo retum lib. 4 cap. 6, de eadem synodo contexentem histori am.anno d.365,eam habitam putat Baronius n.17etseqq. at cum is annus sit apud cum Valentiniani secundus, illo nusquam celebrari potuisse sequens nota demonstrat. Ibid.17. κοινωνὸν καὶΟὐάλεντα τὸν ἀδελφόν, καὶΓρα Tavóv] edictum Valentiniani Gratiano iam imperii consorte declarato editum constat. illud idem ad Illyrici concilii lit teras synodales accessisse indicat Theodoretus, et consentit Baronius locis nuper allatis: ex quo tum concilium, tum edictum memoratum nonnisi Gratiano iam in imperatorem 354 IN THEOPHANEM 355 NOTAE. Ibid.15. deceptus elevato audiri coepisse Valentiniani secundo a c Baronius ubi censet utrumque , anno Christi 365, annis duobus est promotionem semovet, ad patris autem 4. sed voluerit, Gratiani decipere, vel in in illis litteris tante, anno 365 nondum limine nullatenus compertum est, ut στοι, Toatiavós. Ουαλεντινιανός , maximi , semper Baronius scri Valentinianus, et gusti, psit.impp. maximi,semper Augg. victores, Valens leto proximus bellum in Baronius ad annum C. num.21 praefigendo testis adest Theodoretus lib.4 cap.7, certus est titulum non de illo auctor fideliter Baronius Theophanes , ita ex quo edicti exscripsit . νικηταί, Αύγουστοι , καὶ Οὐαλης,καὶ Augusti, victores A u etc. impp. Valentinianus, Valens et Gratianus, etc. episcopis diocoeseos, etc. reliquum est.errore itaque Gratiani vero Christi videlicet 367, an nomine inducere suppresso, et in earum errorem e x autem αὐτοκράτορες μέγιστοι, ἀεισέβα praesentem d e τότε καὶ Γρηγόριος] errorem corrigit inferius 95 , 18. sedem promotione theologi in CP. Christi 373. auctor ipse ad annum mundi 5873, Βάρσην δὲ τὸν 96, 9. Theophanes, Barses quippe ante chronicon texit hic , ex Theodo tis Edessam reti lib.4 cap.16 ineunte, atque quibus ultimum renovarat:de pe profectionem exilio mulctatus est adeo non iis annis Gotthos Laodicaeno eadem sentire cogit lagio 370 num.13. imperaverit annis Valentinianus senior vix historiam non ἐπίσκοπον Ἐδέσης] Valen quotis vixerit aut Οὐαλεντινιανὸς ὁ μέγας] cum quovis alio Theophanes : de his Socrates clarissimi litteris consentit xandrinum , Victor in epitome , lib.4 cap.26, Petavius , Valesius, et alii. chronicon Hieronymi et Ale Ammianus lib. 30, Sozomenus lib. 6 cap. 36, Gregorii melodis Theophanis Zavooμútai] Quados vocant Ibid.17. Sozomeno citato. Ammianus etVi reti verbis lib.4 autumnum gesta indi tiano cat quartum et narratio ex ctor. haec 97, 17. cap.29 narrat ista Theodo μαλακίαν]ipsispene Gra ὀνειδιζόμενος δὲ Theophanes : quae Merobaude coss. ad Marcellinus lib. 31. πολλοὺς δὲ ἀνεῖλεν] inanis repetitio Valentiniani nono. dictorum Ibid . 19. anno ἀργοτέρους] de διὰ τοῦ μέλους τοὺς opusculum legendum. 99, 5. Leonis Allatii exquisitum Ibid. 10. ἡ τῶν Μεσσαλιανῶν αἵρεσις] in Graecor. 356 IN THEOPHANEM sententiam de Messalianorum haeresis origine accedit Petavius notis in Epiphanium, 99,11. βαλλίζουσιν]Suidasβαλλίζειν,τό,κύμβαλακτυ πεῖν, καὶ πρὸς τὸνἐκείνων ἦχον ὀρχεῖσθαι. est quoque L a tinis ballo et ballatio, salto : de quibus Meursius, et Lacerda in adversariis. dictionem Graccam, et antiquis scriptoribus notam vindicat Athenaeus Deipnosoph.lib.8. et ex Ibid. 17. ἧκεν εἰς Καισάρειαν ἐξ ἀνατολῆς]non prae tereundum errorem (pace tanti viri dixerim) in Baronio ad annum 370 num.37 deprehendo. uno quippeValentis Cae saream accessu posito, eo profectum existimat, cum Nicome dia iter agens Antiochiam perrexit, Basiliumque loci einsdem creatum antistitem reperit. Valens , inquit, Nicomedia rece dens, contulit se cum suis Caesaream Cappadociae , vexaturus ecclesiam illam , nempe quod praeter suorum magistratuum sententiamcreassentorthodoxaefideiinsignemdefensorem,acer rimumque propugnatorem magnum Basilium: infra vero.quid autem actum sit a Valente adversus Basilium, cum Caesaream venit, Sozomenus et alii cum recitant, plane hallucinantur, dum putant adventum Valentis Caesaream eo tempore conti gisse, quo Eusebii eius civitatis episcopi adversus Basilium si multas illa vigebat. nam Basilio iam episcopo creato, Valen tem eo pervenisse , ipsa rerum gestarum series plus certo d e clarat.verum semel etiterum,Antiochiamvideliceteuntem, ea revertentem,iterCaesarea fecisse,etineamin gressum,Baronium non advertisse, ex eius verbis plus aequo constat. itinere primo Antiochiam tendens Basilium quidem audivit orthodoxae fidei defensorem et propugnatorem m a gnum,atnequepraesentem,neque reperitepiscopum:se cundo,cum nimirum rediret,conspicuum habuit, et ecclesiae Caesariensis rectorem, et cum eo gessit illa, quae hic brevi bus contracta fusius a Theodoreto referuntur lib.4 cap. 17 et Sozomeno lib.6 cap.15. duplicisilliusCaesareamad ventus assertor est, tum quem Baronius eludit Sozomenus, tum Gregorius theologus orat. 20 in Basilii laudem pronun tiata. illius testimonio, quo nugari Baronius censet, omisso, huius verba referam . καὶ μετὰ τοιαύτης ἡμῖν ἐπιστρατεύει The doεßsias. cum huiusmodi impietate adversum nos expedi tionem (Caesaream versus) suscipit Valens: mox exercitus, ducumque Valentis barbaricas incursiones superante impetu descripto, et enarrata per ecclesias illas immissa strage, tum Gregorii ad Basilium legatione, et eius e Ponto reditu, sub dit. atqueillisane,Valentiscomites,sicinfectisrebusdis cesserunt, mali male tum primum pudefacti, et superati, atque 100, 13. Μαυΐα Σαρακηνῶν βασίλισσα] haec post Va lentis Antiochia discessum, et inhunc annum incurrisse col legit auctor, ex Socrate lib.4 cap.29, de quibus Theodo retus, Sozomenus, et Rufinus. 101, 3. ἱστορεῖ περὶ τοῦ ἔθνους ὁ Σωζόμενος] lib. 6 cap. 38. Ibid. 5. oi de For901] idem cap.37 lib. 6 de Ulphila, vel Urphila Gotthorum episcopo eruditam habet disserta tionem auctor earum in Photiani Philostorgii cap.2 lib. 2. Ibid. 15. Aovxios e n iß , d′ ] neque annus hic Lucii quartus, neque annis 12 pontificatum obtinuit, sed sex d u n taxat, cuius hic quintus, succedens sextus. alium Pal. codi cis et Peyrez. errorem, ac subinde barb. emendationem v a riae lectiones exhibent. Ibid. 16. Γότθοι πάλιν ἑνωθέντες] praecipuam hanc Romanorum stragem describit Ammianus lib. 31 ad annum Valentis 14 assignat Hieronymus in chronico, qui post V a lentiniani fratris mortem Valentis tertius numeratur a Theo phane : cui concors Ammianus scribit. periit hoc exitu V a lens qninquagesimo anno contiguus , cum per annos quattuor imperasset,etparvo minus. 103,16. ἐντῷκυνηγείῳ]amphitheatrum,quovenatio nes, et hominum cum bestiis pugnae edebantur xvvetov NOTAE. 357 edocti, etiamsi alios homines, Cappadoces tamen non ita con temnere,acpronihiloputare,quorum niltampropriumest, q u a m fidei firmitas, etc. exinde composita c u m Eusebio pace, eoque ad Christum migrante, Basilius designatus antistes r e fertur: quid alia dicere necesse est, subiicit nonnullis interie ctis Gregorius? verum enimvero Christi hostis imperator, et fidei tyrannus, cum maiori impietate, acferventiore acie, ut pote cum valentiore adversario rem habiturus, ad nos iterum venit, impuri ac pravi illius spiritus in modum, qui ex homi nis corpore pulsus, diuque vagatus, ad eundem rursus cum maiori spirituum agmine habitaturus redit etc. ac inferius. ut vero peragratis omnibus oppidis, ad hanc firmam, et in offensam ecclesiarum matrem se contulit etc. hoc si non g e m i n u m Valentis Caesaream accessum probant, plane halluci nor. secundo vero, quae hic tanguntur, contigisse testes sunt Sozomenus etGregorius,quibusadiungitseauctor,dicens: ἧκεν εἰς Καισάρειαν ἐξ ἀνατολῆς κατὰ τοῦ θείου Βασιλείου μαινόμενος· ἔπραξεδὲκαὶἃὁμέγαςΓρηγόριοςεἰςτὸνΒα σιλείου ἐπιτάφιον ἔλεξεν. hic interpretor; appictae huiusmodi significantiae auctorita tes alibi profero. 104,6. τότε καὶ Πέτρος ̓Αλεξανδρείας] Petri Alexan driam reditum, et Lucii eiectionem Socrates lib. 4 cap. 30, et Sozomenus lib. 6 cap. 39 ad Valentis tempora referunt. Lucium tacet Ecchellensis, et eius anos confundit cum T i mothei,quemPetri successoremordinat,etannos6 etdies 156 regnasse notat. Ibid. 10. ἐν δὲ ̓Αντιοχείᾳ] ad Gratiani et Valentiniani iunioris imperium ante ascitum Theodosium, ista, necnon l e ges de revocandis in sedes episcopis, coniicienda docet T h e o doretus, ex quo haec Theophanes, lib.5 cap.2 et 3, Socra teslib.5 cap.2 etseqq.,Sozomenus lib.7 cap.2 et3. 105, 3. τότε Διόδωρον ἐπίσκοπον] ex Theodoreti lib. 5 cap.4, qui cuncta ante Theodosio traditum imperium gesta Ibid. 14. εἰς τὸ εὐκτήριον τῆς ἁγίας ̓Αναστασίας] loco haec congruunt, et anno . de oratorio Anastasiae a G r e g o rio theologo excitato , et ̓Αναστασίας sive ἀναστάσεως o b fidei resurrectionem in eo manifestatam dicto, deque primis ibidem visis miraculis luculenter Baronius ad annum Christi 378 num.56 etseqq. 106, 5. τῷ δ’ αὐτῷ χρόνῳ ] ἱστορικῶς tantum , haud χρονικῶςscribidocentverbailla,τῷδ ̓αὐτῷχρόνῳ· eodem tempore, sive, circa tempus illud. confirmat lex hic m e m o rata in Theodos. cod. extans Gratiano Aug. V. et Theodo sio I. coss. qui Theodosii imperii annus sequens est, lata. 107, 4. ἡ μεγάλη καὶ οἰκουμενική ] quam ex Socrate signatis consulibus Eucharide et Euagrio , pronunciant alii Syagrium etEucherium, anno Theodosii tertio synodum CP. peractam cuncti ferme chronologi statuunt;mirorTheopha nem in eiusdem , quo celebrari non potuit, annum sextum distulisse, quo Syricii papae Romani annum quartum n u m e rat, cuius tempora synodus eadem longo spatio antevertit. S o c r a t e s l i b . 5 c a p . 8 , T h e o d o r e t . 1. 4 . c . 8 , S o z o m e n u s testatur. 1.7 c.7. 358 IN THEOPHANEM Ibid. 19. Toatiaròs & Basileus arnoén] arreptam p o tius a Maximo tyrannidem, quam illatam Gratiano necem, huic anno Theodosii quarto sociandam uno stylo contestan tur chronicorum auctores Prosper , Marcellinus comes, S o crates lib. 5 cap. 11 chronicon Alexandrinum. 108,4. τὸν συντακτήριον λόγον] orationcm componen dis episcoporum dissidiis dictam nonnulli existimant, quam potius pro abdicanda sede pronuntiatam cum Billio iudico. NOTAE. 359 συντακτήριος enim ille λόγος, idem qui ἀποτακτήριος. ling lexicon Anonymum inter Regia ms. συντακτήριοι λόγοι, οἱ ἐν ἐξόδοις ἐπὶ τῶν ἀρχόντωνἀποχαιρετισμοί, οἷος καὶ ὁ τοῦ μεγάλου πατρὸς Γμηγορίου τοῦ θεολόγου συντακτήριος. o r a tiones quibus discessuris proceribus vale dicimus συντακτήριοι, qualis est illa, quam magnus pater Gregorius theologus habuit. bardam συντακτήριον ἐκπληροῦντα , vota pro felici discessu nuncupantem describit Cedrenus editionis Regiae pag. 555. ita loquentem Damascenum orat, de fidel.defunctis exponit Billius,relatoetiam Maximo inDionysium teste:ἔνθαΠαῦ λος ἐν ̓Ασίᾳ συντάσσεται ταῖς ἐκκλησίαιςαὐτῆς.ubi Paulus Asiae ecclesiis valedicit. illic συντάσσεται nihil aliud signifi cat quam ἀποτάσσεται. Nicetas ipse Gregori expositor ora tionem συντακτήριον sub eiusfinein ἀποχαιρετικὸν quasi v a ledictoriam nominat. haec ille. 109,9. τότεκαὶΠαύλου]Sozomenuslib.7cap.10. Ibid. 14. Ονώριον υἱὸν αὐτοῦ γεννηθέντα]anno Theodosii sexto Ricimere etClearcho coss.natum Prosperi, Idatii et Ale xandrinum chronica demonstrant , quibus accedit Socrates lib. 5 cap. 12. iidem deinde Arcadii et Bautonis consula tum anno sequente ordinant, ac tandem Honorii et Enodii fasces elevant. isti igitur anno Theodosii octavo dignitatem adierunt: quare Theophanes anno citius Theodosii septimo eam memorat. his autem verbis et litteris in fastos consu latum hunc Prosper retulit. Honorio N. P. et Euodio coss. eas vero litteras N. P. nobilissimum puerum designare ex in script.veteribus notis, et codice Theodos.certo et erudite declaratPontacus,quamvocem auctorhicscribitἐπιφανές στατον et ad annum Ioviani unicum ἐπιφανέντα, ubi nos nobilissimum referre fidem dedimus. 9 Ibid. 16. εὐτρεπίσθη δὲ πολεμεῖν] etiam anno sequente praeparatam inMaximum expeditionem suggerit Socrates lib. 5 cap. 12, eo nempe , qui Arcadii et Bautonis consulaturn excepit, Theodosii octavus. reliqua hic memorata sequius reiicienda habentur cap. 13, Sozomeni lib. 7 cap. 14. 110, 11. τὸν κίονα Ταύρου ] columnam illam describit Cedrenus in Theodosio. τοῦ Ταύρου κίονα ἔστησεν ὁ μέγας Θεοδόσιος τρόπαια ἔχοντα τοῦ αὐτοῦ. ἔχειδὲ οὗτος ἔνδοθεν καὶὁδὸν ἄνω φέ ρουσαν · καὶ ὁ κατὰ τὸ ἄμφοδον δὲ ἑστὼς ἱππότης,αὐτός καὶ μάχας κατὰ Σκυθῶν καὶ βαρβάρων ἐστιν ὁ μέγας Θεοδόσιος χεῖρα τείνων δεξιὰν πρὸς τὴν π ό λιν,καὶ δεικνὺς τὰ ἐγγεγραμμένα τρόπαια. Tauri (in foro Tauri intellige) statuam posuit magnus Theodosius, suas con tra Scythas continentem pugnas , et de iis statuta trophaca. 360 IN THEOPHANEM 110, 14. χειροτονεῖται ἀντ ̓ αὐτοῦ Θεόφιλος] ad annum Theodosii septimum , quo coss. agebant Arcadius et Bauto , Theophili ordinationem revocat Socrates lib. 5 cap.12, a n nos 27 et dies 87 tribuit Abraham Ecchellensis. Ibid. 17. νικήσας Μάξιμον τὸν τύραννον] Theodosio et Cynegio coss. anno ipsius Theodosii decimo Maximum devi ctum attestantur Prosperi et Idatii chronica, etSocrates lib. 5 cap. 13 et 14 , hic sexto kal. Septembris, iste quinto kal. Augustas, auctor duodecimo cladem accepisse narrant. 111,1. ἦλθενΘεοδόσιοςἐνῬώμη]IdatiietAlexandri num chronica ad annum Theodosii undecimum. Socrates lib. 5 cap. 14. Ibid. 4. ὁ Εὐγένιος ὁ ἀπὸ γραμματικῶν] arreptam ab Eugenio tyrannidem praemature anno Theodosii duodecimo locatam Prosper et datius reclamant in chronicis, et annis duobus posteriorem statuunt, confirmat Zozimus lib.4 V a lentiniani iunioris necem,etEugenii rebellionem,Rufino con sule,quieodem annofascestencbat,CP.auditam referens: quibus addere poteris Socratem, qui Theodosio III et A b u n dantio coss.,ipsius nimirum Theodosii 15, exercitum ad e x petendam de tyrannoultionemCP.movisse testatum reliquit lib. 5 cap. 24. Ibid. ὁ ἀπὸ γραμματικῶν] Ῥωμαϊκοὺς παιδεύων λόγους ev tois naidevrηgios habet Socrates idem. qui Latinas litte ras in ludis docuerat. dvtiyoapeis vero magister scriniorum est: « βασιλεὺς τὴν βασιλικὴν γλῶσσαν ἐπέτρεψε. Eunapius in Nymphidiano. Ibid. 9. Θεόφιλος] εἰδωλοκτόνος propter hic enarrata GeorgioSyncellodictus.Soc teslib.5cap.16et17,Theo doretus lib.5 cap.22, Sozomenus lib.7 cap.15,Rufinus lib.2 cap.23. ? habet intus viam sursum ferentem. eques porro in bivio posi tus, ipse est magnus Theodosius, dextram versus urbem inten dens, ac monstrans inscripta statuae trophaeorum monumenta. columnae et statuae superimpositae casum enarrat Zonaras in Alexio. origines CP.Petrus Gyllus in CP.topographia. 112, 5. Μάρκελλος ὁ ̓Απαμείας] Sozomenus nuper ci tatus,etTheodoretus lib.5 cap.21. Ibid.8. NextágiosdèóKП.]ecclesiaeparticulariser ror recto et integro universalis sensui non officit, nec Ori entalis quantumlibet ampla spectandaque, poenitentiariis sa cerdotibus reiectis, ac sequuto tempore receptis, suis gestis aut privata doctrina Romanae auctoritati, generali consuetu NOTAE. 361 dini, sanis de poenitentia dogmatis ullum praeiudicium aut damnum intulit. pauca haec circa temerariam poenitentiarii sacerdotis a Nectario rerum ecclesiasticarum minus experto abrogationem, circa quam multi multa falsa et inutilia. N e ctarius enim Neophytus ab Eudaemone sacerdote pari igno rantia damnando , in errorem, et si vis crimen , abduci potuit. 112,13. voμov yoayev]dehacTheodosiilegeetdia conissarum aetate copiose et erudite disserit Franciscus H a l lier, de sacris electionibus et ordinationibus : et nos olim in euchologicis . 113,9. ἐπιστρατεύσαντοςΘεοδοσίου]expeditioTheodo sii in Eugenium annis duobus praeoccupata. videnda nuper scripta ad annum eiusdem duodecimum. Ibid. 12. piráta] de metatis, sive metationibus castro rum et metatoribus Pancirollus in notitiam imperii. codex Theod.lib.7 tit.8 etleg.novellar.Theod.tit.16. .114, 10. Νείλου ποταμοῦ κατὰ τὸ ἔθος] hanc de Nilo historiam ad tempus quo Ioannis baptistae caput C P . illatum est,Sozomenus lib.7 cap.20 et 21 revocat: eam vero trans lationem anno Theodosii 12 Prosper et Marcellinus in chro nicis, Alexandrinum autem 13 consignant. Ibid. 3. τὰ τῶν προφητῶν] ad Theodosii vitae annos extremos prophetarum inventa corpora suggerit Sozomenus lib.7 cap.ult. Ibid.6. ἐλθόντι δὲτῷ βασιλεῖ εἰςῬώμην]istacom modius in annum sequentem, quo parta de Eugenio victoria Theodosius R o m a m profectus est, reiicienda. Ibil. 7. γνώμῃ Ἰννοκεντίου] haec tamen historia Siricii , Ibid. 18. Πλακίλλα ǹἡ γαμετή ] cum eam ante plures annos ex Marcellini chronico , et ex Baronii calculis ad a n num 387 num.58 obiisse constet, magis placeret auctoris textus hoc pacto interpolatus, Πλακίλλης τῆς γαμετῆς Θ ε ο δοσίου κοιμηθείσης , ταύτης ἀνδριάντα , etc. ita tamen ut etiam verbaτῷδ ̓αὐτῷἔτειnusquamretinendacenseam. Ibid. 18. Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς] anno imperii decimo quinto , ad tertium ipsius consulatum , Theodosium castra movisse in Eugenium Socrates lib. 5 cap. penultimo auctor est: pugnasse vero ac vicisse anno sequente, Arcadio tertium, et Honorio secundum coss. refert. 115, 1. Aoyaßάorns] qui pag. 60 scribitur 'Aprúßao Jos. de quo variae lectiones. 362 IN THEOPHANEM tempore includitur. attende,amabo,canonium anni prae sentis. 116, 16. ußolov] ambulacrum ab imbre et temporis iniuria tectum est. ἔμβολος, ἀπὸ τοῦ ἐμβάλλειν,quod h o m i nes intro se mittant. ὁ πατριάρχης διέρχεται διὰ τοῦ δε Eov Euẞólov, ait euchologium : transit patriarcha a dextra porticu. Codinus in orig.C P . ἐσκέπασαν ἐπάνω τὰς ἀψίδας ἀμφοτέρων τῶν μερῶν τῶν ἐμβόλων. apsides porticuum ab utraque parte erectarum texerunt σιγματοειδεῖς ἔμβολοι. p o r ticus rotundo fornice ad sigma litterae formam. Ibid. 17. Avaotάolos stη y ] cui apud codd. omnes annorum duntaxat duorum spatium assignatur. Ibid. 'Aqrádios etŋ id' ] mendosi igitur eidem Arcadio pag.praecedente anni concessi. Ibid.18. IvvoxévτIOS ETη ie ] de Innocentio tamen quasi praesulemRomanum gerentemauctorverbahabuit pag.prae cedente. Ibid.20. μetetédŋ tà dɛiyava] reliquiae Ioannis Bapti stae sub Juliano apostata in ignem coniectae, et a monachis Philippi monasterii utcumque ereptae, et Athanasio oblatac, exinde a Theophilo in ecclesiam eius nomini dicatam , sub Theodosio quidem fundatam , at sub Arcadio anno eius 2 consummatam, reconduntur. ita Baronius ad annum C. 389 115, 13. περιελὼν καὶ τὰ γενόμενα] maxima duo fla gitia a Theodosio Romae sublata fuse narrat Socrates lib.5 cap. 18. unum hoc fuit. ad pistrina publica (μαaνvκxιiπnεɛῖłαa vocabant, quaeSuidas exponit dotonwoleta) domus erant m e retricibus constructae, ad quas extranei, vel cibi capiendi, vel libidinis explendae causa profecti, insidiosa quadam machina ex meretriciis cauponis in pistrinum praecipitati, ad s u m m a m usque senectutem molere, et ita iniurie publico servire cogebantur. alterum, mulieres in adulterio deprehensas, ad lupanar ductas impudenter rursus scortari iubebant, ac i n terim d u m flagitiosa copula committeretur, pulsatis tintinna bulis,innovam ignominiamlubenterlapsae,etpervim sub actae inurebant. ex his corrigitur Cedreni locus, quo de pistrinis sive mancipiis agens scribit unлtovta Ç a anima lia, praeter fas in eis detenta , c u m potius unintovras § é vovs scribere debuerit. de mancipiis et mancipibus codex Theodos.lib.12 tit.16,de iisdem sub pistorum nomine lib. 14 tit.3 et5. ista vero, devicto Maximo,diu iam a Theo dosio perpetrata demonstrat Socrates. NOTAE. 363 num .97, Rufinus lib.2 cap.28, Beda de sex aetatibus mundi in fuliano, acta inventionis capitis S. Ioannis in appendice ad Cyprianum. Ibid. 4. istov aggiuóv] numeri militares, inde, ut Egnatius opinatur, dicti, quod ad numerum omnia praesta rent,vel quod eorum certus quidam numerus esset:cohor tem nos vocamus, vel etiam legionem. Zonaras parte 3. eita τριβοῦνον ἀριθμοῦ τῆς ὑπερορίας ἀνακληθέντα · tribunum n u meri exilio revocatum, etc. Ibid.5. 'Aoxadıxovs] notitia imperi exhibet felices A r cadianos iuniores, et seniores ab Arcadio institutos, Pancirol lus cap.45 et 47. Ibid. 6. Νεκτάριος ὁ ἐπίσκοπος Κ Π . ἐκοιμήθη ]Caesa rio et Attico coss. inquit Socrates lib. 6 cap. 2 ineunte, quorum fasces annum Arcadii tertium,haud sextum notant. quae sequuntur ex eodem Socratis loco, et Sozomeni lib. 8 cap. 2 excerpta. Ibid.9. Aoxasiųyɛvvātaiviós]itaSocrateslib.6cap. 6 , chronicon Alexandrinum , et Marcellini, quae de die a S o crate, et inter se variant. Ibid.12. Taïvāsérvoάvvyσe]Gainaetyrannidemetnc cem ad an. Arcadii 6, quo consulatum Stilico et Aurelianus tenuerunt,Socratesreponit. Marcellini,etAlexandrinum chronica ad septimum : ab utrisque auctor diversus. Ibid. 21. Ονώριος ἐν Ῥώμη] mira Theophanis circa personas ,loca, tempus , res hic narratas hallucinatio, mera ἀνιστορησία,foedus omnino προχρονισμὸς deprehenduntur ex Zozimi , et Iornandis lectione : huius de Geticorum origine, illius lib. 5 et 6. 120,2. πρὸ τῆςἁγίας ἐν Χαλκηδόνι συνόδου] siveex tacita concilii C P . primi concessione, sive in eas provincias, seu potius dioeceses, eiusdem concilii verbis nonnihil faven tibus can.3 ab episcopis CP. usurpato iure,sive imperato rum decreto eiusmodi ius ante concilium Chalcedonense tri buente, cuius mentio apud Socratem lib.7 cap. 28. 117,3. ̓Ανατόλιος ὁ λαμπρότατος] eum puto, de quo Suidas. ̓Ανατόλιος μάγιστρος Θεοδοσίου (lego ἐπὶΘεοδοσίου) ὃςφιλότιμος ἦν, προσῆν δὲαὐτῷ καὶ τὸ μὴφείδεσθαι τῶν zonuárov. Anatolius magister sub Theodosio, vir honoris cupidus, et liberalis, cui illud a natura inerat ut pecuniis non parceret, etc. 118, 3. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη] ista redundare linea sequens demonstrat. entem . 364 IN .THEOPHANEM 120, 17. 'Aprévios dè ó péyas] de monasterio eius n o mine, ut quidem reor, potius quam nomini, ut habet E c chellensis,disseritipsehistoriaeOrientalis etArabicae pag.59. 121, 4. τὸν κίονα τοῦ ξηρολόφου] qui vidit,circum spexit, conscendit, et mensus est Petrus Gyllius, accurate d e scribitArcadii columnam CP.topographiaelib.4cap.6, xerolophon ex Suida et orig. C P . interpretor certum eius urbis thema, sive spatium. Ibid. 17. v T Eßsóuw] Hebdomus urbis regiae sub urbium ad occidentem et septentrionem vergens, quod forte Septimum numeraretur inter suburbia, sic dictum. Petrus GylliusCP.topographiaelib.4 cap.4. templum quoque Prodromi ita dictum edocent origines C P. 122,10. ἐν τῇ ̓Αρυΐ,τῇ νῦν Ρουφινιαναῖς] Quercus l o cus trans mare Ru villa postmodum vocatus. Palladius dialog. de gestis Chrysost. nooaστεtov Xaλxηdóvos, Chalcedo nis suburbium scribit Socrates lib. 6 cap. 14. Ibid. 17. εἰς προάστειον κατὰ τὸ ̓Ανάπλουν] καλεῖται Magiavai, scribit idem Socrates trans urbis portum ad O r i 123,4. ἐντόπῳλεγομένῳ τὰΠιπτάκια]πρὸςτὴνμε σεμβρίαντῆς ἐκκλησίας πρὸ τοῦ οἴκου τῆς μεγάλης βουλῆς. ad meridionalem templi plagam, ante domum magni senatus, scribit Sozomenus lib. 8 cap. 20. Socrates nuper laudatus, ad plateam S. Sophiae ponit. auctor nanoiov tis arius E i e n s . Irenes quippe et Sophiae aedes tunc temporis q u a m vicinae, ut superius pag. 18 annotavimus. Ilittázia porro l o c u m i t a d i c t u m s c r i b u n t o r i g . C P ., q u o d a d L e o n i s i m p e ratoris statuam postmodum erectam brevia supplicesque li bellos populus apponere soleret. is autem sororis Euphemiae palatium, quo ferebatur in eam amore quotidie frequentans, Пlittάxia apposita vel oblata regia mansuetudine perlectu rus eo loco acceptabat : ex quo Пlitraxia, libelli supplices, nomen impositun. at si μεγάλης βουλῆς,ibidem et Πιττα κίων locus. 124, 12. τῷ δ'αὐτῷ ἔτει ἐτελεύτησεν ἡ Εὐδοξία] nec Chrysostomum in exilium pelli, nec Eudoxiam hoc anno e vivis excedere potuisse demonstrat Petavius lib. 11 de doct. temp. cap. 47, huius enim mortem , et illius exilium ad a n num Arcadii decimum alligat lib. 13, ad annum period. Iul. 5117. quibus illud mihi suffragari videtur argumentum, quod cum a Ioannis expulsione ad Arcadii mortem Socrates lib.6 capp. 16 17 18 et 21, et chronicon Alexandrinum consula tus quattuor recenseant , auctor vero annos duntaxat duos NOTAE. 365 inter utramque interponat , in eius calculos errorem irre psisse indubium est. 124 , 14. 'Αρκάδιος ὁ βασιλεὺς γενόμενος] ad Arcadii vitae postremum tempus hoc contigisse narrat Socrates lib. 6 cap.21. 125,1. αὐτῷ δὲτῷ ἔτει ̓Αρκάδιος ἐτελεύτησεν] verum Socrates lib.6 cap. ult.refert obiisse kalendis Maiis:ut so lerter advertit Petavius lib. 13 ad annum period. Iul.5121. imposuit Theophani Zozimi locus lib. 6, ubi de obitu Stili conis agit. Βάσσου μὲν ἦν ὑπατεία καὶ Φιλίππου , καθ ̓ ἣν καὶ ̓Αρκάδιος ὁ βασιλεὺς ἔτυχε τῆς εἰμαρμένης, τῇ δὲ πρὸ δέκα καλανδῶν Σεπτεμβρίων ἡμέρᾳ . hoc est: obiit Stilico sub Bassi et Philippi consulatu (quoquidem etiam Arcadius imperator fato functus est) die decimo kalendas Septembris. at dies hic non ad Arcadii, sed ad Stiliconis obitum referendus. ipsius Theophanis sententia anno succedente certius ac cla rius exposita. Arcadius, inquit, annis 14 regnavit, mensibus 3,diebus14. atunde hicannorum,mensium,etdierum adeo accuratus numerus, nisi ex Socratis chronico, quo lib. 5 cap. ult. magnum Theodosium decimo sexto kalendas F o bruarii mortem oppetiisse, erat is annus primus 294 O l y m piadis, filium Arcadium kal. Maii anno secundo 297, O l y m piadis pari fato raptum legit lib. 6 cap. 21. cedens declarat. Ibid.7. συμβασιλεύσαντακαὶτῷπατρὶαὐτοῦ]Socra tes lib.6 cap.21 annum alterum cum patre Arcadium i m perasse scribit: at cum Merogando et Saturnino coss. ad imperium ab eo acceptum referat lib. 5. ii vero coss. anno Theodosii quarto adiungantur,ex chron.Alex.,necTheodo sius imperii decimum sextum , ex lib. 5 cap. ult. superave rit uno anno Socratem delusum reliquum est. Ibid. δέκα καὶ πέντε ἐτῶν ὑπάρχουσα ] nedum decimum quintum agentem annum , asserit Theodoretus lib. 9 cap. 1, quod kal.Februarii nata, ex chron.Alexand.kal.Maii pa trem Arcadium amiserit, ut paulo superius Socrates testatus est. ex Theodoreti et Theophanis calculo, quo puella viro matura , maturo quoque et regendis viris haud inepto p o ม 126,4. ὃς ἐβασίλευσεν μετὰ τὴν τελευτήν] ut nota prae . Ibid. 9. stav ovτα oxтá ] octavo nimirum decurrente, ait Socrates lib. 7 cap. 2. natus enim imperii paterni anno septimo,IV idusApriles,ex chron.Alexandrino,kal.Maiis anni 14 imperium paternum excepit solus, cuius collega anno octavo fuerat assumptus. 366 IN THEOPHANEM tuitdotariindicio,chroniciAlexandrini erroremendandus, ubi Pulcheria imperii paterni anno 5 lucem aspexisse re lata, ex eius computo annos decem nondum provecta, omnem orbis administrandi molem in se suscepit. 126, 18. ὁ δὲ Σωζόμενος φησί]loco nuper adducto. 127, 1. ̓Αττικὸς ἐπίσκοπος Κ Π .] Socrates libro 7 cap.4. Ibid. 5. Ῥ ώ μ η παρελήφθη ] anno Theodosii dieque mensis hic notatis,Romam captam validisargumentis confir mat Baronius ad annum d.410 num.19. Ibid.6. καὶ μεθ'ἡμέρας ὀλίγαςΚωνσταντῖνος] itaPro speri chronicon ad annum Theodosii 3, Idatius quoque, qui Constantini istius mortem ad Honorii annum 17,qui Theo dosii tertius numeratur, conscribit. Ibid. S. ἐν Γαλλίαις Ἰουλιανός] Idatii excerptum ad praesentem annum. Ibid. 13. Ἰουδαῖοι ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ ] pars horum m a x i ma cumfueritCyrillus antistes,nequepraesenteauno,ne que vivente adhuc episcopo Theophilo, potuerunt con tingere. 128,1. Πουλχερία τελείως]chron.Alexand.Πουλχε ρία ἐπιφανεστάτη ἀνηγορεύθη Αὐγούστη μηνὶ Πανέμῳ πρὸ δ' νωνῶν Ἰουλίου. Pulcheria nobilissima Augusta renuncia tur mense Panemo 4 non. Iul. verum id anno sequente notatur. Ibid.3. ̔Υπατίαν τὴν φιλόσοφον] quod incerto tempori Socrates , certo Theophanes assignat: legendus ille lib. 7 cap. 15. 129,4. κοίμησις Θεοφίλου ̓Αλεξανδρείας] obitus Theo phili Honorii nono consulatu Theodosii quinto signatur apud Socratem lib. 7 cap. 7. illi fasti anno Theodosii imperan tis quinto socios se adiungunt : quare videretur Theophili mors ad praenotatum Theodosii annum quintum, aut ad sex tum potius conscribenda, eo quod auctor anni periodum a mense Septembri deducendamexistimat,postquem men sem et dimidium alterum 15 kal. Novembris Socrates T h e o phili decessum contigisse annotat. Ibid. 6. Θεόφιλος ἐπίσκοπος] inutilis dictorum repeti tio: vel superflua praemissorum,quae inVatt.Barb. etPey rez. desunt, et in solo Pal. extant, memoria. Ibid. 5. Ἰσδεγέρδης ὁ τῶν Περσῶν ] Socrates lib. 7 cap.8. chius iste manebit. Ibid.12. Kupinhos en ly] ponit Ecchellensis annos31, dies 155. optime : solos quippe 32 auctor ipse numerat aliis in canoniis. Ibid. 19. Λεοντίου τοῦ φιλοσόφου θυγατέρα] ut Athe nais infimo loco nata ad imp. thalamum evecta fuerit,pro lixa orationis serie narrat chronicon Alexandrinum : nuptias illas, quibus pronuba fortuna disparis cultus animos conci liavit, paucis refero. imperator Theodosius, exardescente in Venerem adolescentia, quam maturam attigerat, sanguine s o rorem Pulcheriam imperii vitaeque tutricem de uxore iam saepius expetita, sibi quaerenda sollicitabat. ei nobilissimas quasvis, et tanto coniugio dignas circumspicienti frater T h e o dosius suggerit, nec nobilitatem nec opes curae sibi esse, sed formam in puella requirere, quae reliquas illuc temporis vi sassinon superet,minime sibisociandam:summam enim, quae nondum oculis obiecta fuerat, foeminae speciem deper ibat. per omnium ora puellarum, quasi per saltus Venerem aut N y m p h a m illam oculis indagat, et vaenatur Pulcheria, et Paulinum comitis domesticorum filium adolescentem T h e o dosio charum (a pueritia quippe ei adiunctus educationis eiusdem factus fuerat particeps) naturae delicias, et supre m u m eius opus , si forte occurrat, per provincias quaesitu rum amandat. accidit interim ut Athenais Athenis oriunda virgo Graecanica Byzantium ad amitam cum cognatis se con ferret, cuius profectionis occasio ista fuit. Heraclitus pater philosophus, Leontium alii vocant , Valeriano et Gesio filiis, quas collegerat ex academia, facultates ex testamento reliquit, filiae sola centum numismata , et fortunae promissa. Athe nais apud fratres quasi haereditatis iure mulctata, ut lauda NOTAE. 367 129,9. Ἡσύχιος πρεσβύτερος Ἱεροσολύμων] Hesychium Hierosolymitanum alium non agnoscit Possevinus in appara tu, nisi qui Gregorii papae temporibus , et in eius epistolis haud presbyter, sed eius sedis patriarcha celebratur. duos hoc nomine insignitos, unum Theodosii senioris, alterum iu. nioris aetate florentem memorat Sixtus Senensis : hunc tamen ex quadam glossa praesulum infula decoratum dubius affir mat. lego Hesychium, ad quem Augustinus 78 et 80 dirigit epistolas: at cum coepiscopum et compresbyterorum patrem salutari.videam,num issit Hierosolymitanus,haereo. cum Photio itaqueauctore,etbibliothecaeGraecorum PP.col lectore, sola presbyteratus dignitate provectus mihi Hesy Ibid. 13. Ἰουδαῖοι εἰς τὸν Ιμμον ] Socrates lib. 7 cap.16. 368 IN THEOPHANEM tam bonorum partem acciperet , precibus agebat. repulsam saepius passa,ad amitam divertit Constantinopolim,quae causa illius suscepta, actionem in fratres instituit, et de A t h e naide sorore in haereditatis consortium asciscenda coram Pulcheria diem dicit. adest Athenais eam venustatem facie praeferens, q u a m sibi finxerat Theodosius, ac praeterea litte rarum omnium copiam , ubi pro se oravit, ad eius tribunal exposuit. plura dicam? una placet, quae non modo foemi narum , sed quae virorum etiam ornamenta laudesque in se una collegerit. ad palatium puellae condicit Pulcheria, quae mox a sociis comitata cuhiculariis committitur, et inducitur inPulcheriaethalamum. ingressusiuvenisimperatorPau lino comite per velum, velum enim puella oculis obduxerat, furtim , raptim , sed attente conspicit, vultum eius o m n e m , ac simul in eam ardorem animo accipit, ac demum in con iugii, vitae, et imperii consortium assumit. Socrates lib. 7 cap. 21, Euagrius lib. 1 cap. 20. 130,1. Εὐδοκίαν μετωνόμασεν] Atticum nominibus im ponendis disertum multis exemplis declarat Socrates lib.7 cap. 25, nil mirum itaque si in Eudocia appellanda evdóxŋ σεν. concilii Nicaeni canon 30. Turrianae editionis nomina Christianorum secundum scripturam in baptismo imponi iubet: quam bene Eudoxia utriusque testamenti paginis sapiat, d e claravere patres , qui vocabulum illud in scriptura lectum Eudociam designasse senserunt. Ibid. 4. ἐγεννήθη Ουαλεντινιανός] anno Honorii 25, qui Theodosii undecimus est Valentiniani tertii diem natalem conscribit Idatius, quem Theophanes sequitur. Prosper ad annum praecedentem. Ibid. 15. ἐσφάγη πρὸ τῶν τεσσάρων νωνῶν] si sexto idus Februarias ad imperium vocatus quarto nonas Septem briles interficitur Constantius Valentiniani pater, anno T h e o dosii duodecimo imperii collega, tertio decimo lethi praeda factus est, ex auctoris annos a Septembri numerantis c o m puto ; illud autem est, quod Idatius affirmat, anno nimirum Honorii 26, in Theodosii duodecimum incidente imperii c o n sortium accepisse, ac sequente Ravennae defunctum. eadem sententia Prosperi calculis aperte manifestatur. Ibid. 18. unvi O w 9 7 ] placet magis aliorum mss lectio unvi O i, et mensis Thoth die 10 Augustalis caedes ascripta. Ibid. 11. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει ἐγεννήθη] superfluus et in utilis scriptoris labor. NOTAE. 369 130,19. ἐτελεύτησενΟνώριος]AsclepiodotoetMariano coss. scribunt Socrates lib.7 cap. 23. Idatius et Prosper in chronicis. consulatus autem ille anno Theodosi 15 apud istos, ut apud auctorem describitur. reliqua ex eodem S o crate excerpta. 131,1. ἐκτῶν βασιλικῶνὑπογράφων] πρωτοστάτην τῶν βασιλικῶν ὑπογραφέων scribitSocratesnuper citatus. primi cerium notariorum vocat imperii notitia. de hoc Ioanne Olympiodorus apud Photium." Ibid.19. _ἐβασίλευσεν ἔτη λα] Vat.ms ἔτη λβ' recenset. consulendae ad hunc locum variae lectiones. 132,3. Θεοδόσιοςδιὰ ̔Ηλίωνος]Socrateslib.7cap.24, Prosperi chron. Ibid.5. Maqovdãs dè iníoxonoç] alia de Marutha pro fert Socrates lib. 7 cap. 8, quae primis Theodosii annis g e sta subindicat, et ex eo affirmat Baronius ad annum 408. historica igitur , non chronica narratio est, ceu quae Isde gerde mortuo hic interseritur. Ibid. 10. 'Ideoyέodov Javóvtos] Socrates lib.7 capp.18 et 20, Euagrius lib. 1 cap. 19 , Procopius de bello Persico sub initium. at si Vararanis annus hic undecimus est, qui σὺν τῇ βασιλείᾳ τὸν τῆς εὐσεβείας διεδέξατο διωγμόν; 133,10. τῶνλειψάνωνΖαχαρίου]Sozomenusadtotius historiae calcem. chronicon Alexandrinum ad annum priu cipis huius septimum translationem refert. Ibid. 14. καὶ Στεφάνου τοῦ πρωτομάρτυρος] delatac in Africam Stephani protomartyris reliquiae ab Orosio sancti Augustini presbytero, postquam ad Hieronymum ab co mis sus in Africam remeavit , praesente Theodosii iunioris anno 19 inventionem earum non contigisse declarant. prius enim inventae quam delatae:atviventeadhucHieronymo inAfri cam asportatas ex eo coniicimus, quod ab Hieronymo redux in Africam Orosius provinciam reliquiis ditaverit , ex M a r cellini chronico ad annum Theodosii 9, Hieronymus autem obiit eiusdem Theodosii12,prout Prosperi chronicon testa tur: qui ergo fieri potuit, ut eiusdem imp. anno 19 repcr tae fuerint reliquiae? adde Ioannem Hierosolymorum anti stitem reliquias Luciani monitu effodisse, quem ante annos novem immemor historiae temporisque Theophanes e vivis excessisse in chronico laterculo posuit. 134,13. ἀγαθότητι πολλῇ κινούμενος Θεοδόσιος]bellum Persicum anno Theodosii 13 iuxta chronicon Alexandrinum, vel 15 iuxta Marcellinum comitem restinctum: quo trecen Theophanes II. 24 370 IN THEOPHANEM tesimae Olympiadis annus quartus, et Honorii decimus ter tius, Theodosii vero decimus numerabatur, ex Socr. lib. 7 cap. 20, a cuius calculis longe abest noster Theophanes. Ibid. 10. τῷ δ'αὐτῷ ἔτει ὁ κατὰ Χριστιανῶν] falsa et inutilis repetitio. Ibid.12. Dinnо п0εоẞуτε005]еexSocrate lib.7 cap. 26 et 27 excerptum loco incongruo repositum. Ibid. 15. εὐθὺς δὲΣισίννιος ἐτελεύτησεν] moritur, in quit Socrates cap. 28, Hiero etArdaburio coss. quorum fa sces annum Theodosii 19, teste chronico Alex. vel ex aliorum rationibus vicesimum signabant. Ibid.19. Νεστόριος τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται] Felice et Tauro coss. Socrates lib. 7 cap. 29 consules istos chronicon Alexand. anno Theodosii 20, Prosperi 21, adiungit, Ibid. Γερμανικεὺς τῷ γένει] haud igiturAntiochia na tus, ut doctrina temporum testatur. 136.1. Zvyxéλh@]utcellaeetaediumconsors,itane gotiorum, et secretorum conscius, imo conscientiae rector et animae moderator , nondum vero dignitatis successor intelli gitur hic Zyxeλos , cancellaneus. Socrates lib. 7 cap. 32. συνῆν Νεστορίῳ ̓Αναστάσιος πρεσβύτερος,ἅ μ α αὐτῷ ἐκ τῆς ̓Αντιοχείας σταλείς· τοῦτον διὰ τιμῆς εἶχε πολλῆς, καὶ ἐν τοῖς πράγμασι συμβούλῳ ἐχρῆτο . convivebat Nestorio A n a stasius presbyter, una cum eo Antiochia missus, quem pluri m o honore prosequebatur, et eo in negotiis consiliatore uteba tur. de Syncello plura docet euchologium nostrum, ac n o strae pariter inCedrenum etCodinum notae,necnon Georgii Syncelli praefatio, de quibus iterum sermo habendus. Ibid. 5. σχολαστικὸς τῆς βασιλίδος] duo mss non u r bem regiam sed imperatricem exprimunt his verbis, ayola orixos tйs Baothioons.Regium,Barber.et alia imperatricem urbem intelligendam volunt, scripto: oxolaorixos tis ẞaoi λίδος Κωνσταντινουπόλεως . favet his Anastasius interpretatus, imperatricis Constantinopolis. dicam itaque Eusebium istum non imperatrici addictum,sed in urbe regia CP.scholasti cum et advocatum fuisse. Nicephorus enim eundem scribit 135, 4. Σισίννιος ἀρχιεπίσκοπος] isTheodosio duodeci m u m , et Valentiniano iuniore secundum coss. ordinatus, ex Socrate lib.7 cap.26, anno suae promotionis primo, de quo Theophanis laterculum facit hic fidem, Theodosium annos duntaxat octodecim ex chronici Alexandr. computo, vel n o vemdecim ex Marcellini scriptis vidit imperantem. Σύγκελλος , toga,rhetorem,lib.14 cap.32. de scholastico notae ad pag.86 edisserunt. 136,19. τὸφοβερὸνθαῦματῶνἁγίωνζ'παιδῶν]Βa ronius de illis in martyrol. R o m . 27 Iulii. 138, 14. ἡ ἐνἘφέσῳ ἁγία καὶ οἰκουμενική] Ephesina synodusBassi etAntiochi consulatudescripta in annum Theo dosii iunioris 24 et 25 ex Theophanis anni periodum a S e ptembri metientis computo incidit: Iunio enim mense inchoa taOctobri terminatur:quae causaforsan extitit,ut ad prae fati imperatoris annum 25 eam referet. 141, 8. ἐν τῇ Θάσῳ ] Οάσει correctius habent quidam codices. provinciam enim Aegypti incultam , et intemperie aeris incolis rigidam, Oasim nomine, exulanti Nestorio fuisse assignatam tradit Theodoretus ad Sporadium epist. 1. Ibid. 19. Nóvvos ó 9ɛopópos] martyrologium Romanum 2 Decembris. Ibid.20. pádov] pantomimam fuisse auctor vitae eius Iacobus diaconus inter patrum vitas testatur. Ibid. nehayiav]quod anatalibusimpositum,inbapti smo restitutum nomen, auctor est Iacobus relatus. Ibid. 12. Dev Ovalevriviavós] quas cum Eudoxia V a lentinianus tertius contraxit nuptias, q u a m diversis annis S o crates lib. 7 cap 43., et chronicon Alex. a Theophane sta tuerint,vide apudPetaviumde doct.temp.lib.13 ad annum 5150. ipse Petavius Prosperum sequutus aliis coss. quos fixit Socrates celebratas asserit. Ibid. 17. Hovyιos пoεoßvτegos] Hierosolymorum anti stitem, Sixto Senensi in adversum sentiente, Hesychium non extitisse verba ista, et praefatae urbis antistitum laterculum declarant. Ibid.19. v doxoɛɩ èxoιμýdŋ] aliquotis annis posterio rem esse Melaniae istius mortem indicio mihi est, quod E u dociam imperatricem Hierosolyma profectam ipsa in sancta urbe susceperit, et cum ea novi templi dedicationis festum et alia peregerit, quae in eius vita 31 Dec. exhibet Surius : Eudocia vero anno sequente Hierosolymorum peregrinatio n e m agressam auctor ipse circa Melaniae facta hallucinatus describit.obitusMelaniae incertus est Baronio ad annum438 num.17. 143, 1. Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς τὴν γαμετήν] anno qui NOTAE. 371 142, 1. μagyapıτous] ex margaritarum et gemmarum quibus onerabatur copia. 6 Ibid. 14. καὶτῷ ἐρχομένῳ χρόνῳ] quo Theodosius im perii unum et triginta numerabat annos, ipso decimum sex tum et Fausto coss. prout Socratis lib. i cap. 44 et P r o speri calculi auctori concordes reddunt. Ibid. διὰλγ ἐτῶν] obiitquippe Chrysostomus a condita mundi an.5894, CP.vero relatus est anno 5931 et secundo deinde anno partium eius asseclae ecclesiae ex integro r e vincti: illudque est quod Socrates nuper adductus scri psit. Ἰωάννης τῷ τριακοστῷ πέμπτῳ ἔτειμετὰ τὴν τελευτήν, εἰς κοινωνίαν ὑπὸ Πρόκλου ἐδέχθη. Ioannes tricesino quinto 372 IN THEOPHANEM dem Valentinianitertiinuptias excipiente,Hierosolymitanam peregrinationem suscepisse Eudociam , Theodosio decimum sextum consule,scribitSocrateslib.7cap.44et46. eum autem consulatum anno Theodosii chronicon Alexand. tricesi mo , alii 31 devinciunt. de eodem itinere Euagrius lib. 1 cap. 20 et 21. 143,9. τῇ παννυχίδι τῶν Νειλώων] quaelibet in totam, vel plurimam noctem actio producta Graecis estπαννυχίς, sic longiores matutinarum, quas vocant, precum vigilias, vel etiam prophana convivia per noctem agitata παννυχίδας v o cari testatur Euchologium, et Theophylactus Simocatta lib.8 cap.13. Niloa porro sacra in noctem dilata narrat IIeliodo rus Aethiopicorum lib. 9 ineunte. τῆς τῶν Νειλώων ἑορτῆς ἐνεστηκυίας, οἱ μὲν ἐγχώριοι πρὸς θυσίαις τε,καὶτελεταῖς ἦσαν , τοῖς μὲν σώμασι καὶ περιεστηκόσι δεινοῖς κάμνοντες, etc. δὲ Οροονδάτης μέσας νύκτας ἐπιτηρήσας, πρὸς ὕπνον βαθὺν τῶν Συηναίων ἀπὸ τῆς εὐωχίας τετραμμένων. festo Niloorum exorto, indigenae quidem mactationibus victimarum et sacrificiis vacabant , corporibus quidem et circumstantibus malis laborantes, etc. at Oroondates observata occasione, m e dia nocte cum Syenaei arcto somno post epulationes premeren tur, etc. Niloa vero quae sacra vel festa fuerint ipse libro praecedente ad calcemexponit. καὶ γὰρ πως συνέπεσε καὶ τὰ Νειλῶα τότε τὴν μεγίστην παρ' Αἰγυπτίοις ἐορτὴν ἐνε στηκέναι, κατὰ τροπὰς μὲν θερινὰς μάλιστα,καὶ ὅτεἀρχὴν τῆς αὐξήσεως ὁ ποταμὸς ἐπιλαμβάνει τελουμένην, ὑπὲρ π ά σας δὲ τὰς ἄλλας πρὸς Αἰγυπτίων σπουδαζομένην δι ̓ αἰτίαν τοιάνδε. etenim quodammodo acciderat,uttuncquoqueNi loa, maximum apud Aegyptios festum instaret: quod quidem circa solstitium aestivum maxime, et quando initium crescendi fluvius capit, celebratur, ac in summo honore prae omnibus habetur, propter huiuscemodi causam : quam ibidem refert esse Nili exundationem certa naturae lege totam Aegyptum foe cundantem . NOTAE. 373 anno, postquam e vivis excesserat, in communionem a Proclo receptus est. 143, 18. ἐπὶ τοῦ ἐν ἁγίοις Πρόκλου σεισμὸς γέγονεν] quo anno contigerit, incertum : solum chronicon Alexandri num ultimo Procli vitae anno CP. eo concussam referre Petavius asserit de doctrina tempor. lib. 13 ad annum Iul. Per.5160 his verbis. chron.Alexandr. hisipsiscoss.(Ar dabure et Callepio) refert ingentem terrae motum fuisse, ita ut cives omnes extra urbem degerent, nemo tamen hominum perüt. hic ille motus est, per quem arreptus in caelum puer trisagium hymnum audiit. verum duos terrae motus anno rum quattuor spatio eodem chronico memoratos facile qui vis advertat: primum anno Theodosii 39, Ardaburio et Aly pio coss. cuius memoria annuo litaniarum ritu in Tricon cho VIII idus Novembris peragitur: alterum Theodosii eius dem anno 42,Valentiniano A. VII etAlbino coss.quo CP. cives territi processerunt in campum λιτανεύοντες.Gaunum pene integrum terram primus incessit,ἐγένοντο σεισμοὶμε γάλοι, καὶ ἐκράτησαν ἐπὶ χρόνον , ait chronicon ; alter haud vicibus repetitis, sed concussione ferme continua urbem v e xavit in primo de imperatore, vel ecclesiae ministris sermo nullus : in isto supplicat imperator nudatis pedibus, et c u m senatu cleroque actas ad campum frequentat preces. puer autem in caelum raptus est co terrae motu, quo CP. agita ta cives suos in campum imperatore et patriarcha ducibus supplici processu deum interpellaturos emisit. haud itaque priore, sed secundo in aerem elevatus est puer, et secundi huius memoria, quidquid in adversum ad chronici marginem adnotet Raderus, renovatis precibus annua observatione reco litur. chronicon tamen in eo deceptum animadverto, quod motum hanc in ultimum Theodosii aunum, quo Proclus ex cesserat e vivisiam diu,seponendum censuerit:Proclum vero processum in eo duxisse affirmant ex testimoniis s u b iunctis plura. de illo motu praefatum chronicon ita scribit. τούτῳ τῷ ἔτειἔπαθε ΚΠ.ἀπὸ σεισμοῦμηνὶΑὐδυναίῳ͵5 καὶ κ,νυκτὸς ἀπὸ τῶν λεγομένων Τρωαδησίων ἐμβόλων ἕως τοῦ χαλκοῦ Τετραπύλου ἐπὶ χρόνον,ὥστε μὴ τολμᾶν ἐν οἴκῳ τινὰμένειν, ἀλλ ̓ ἔφυγονἔξωτῆςπόλεωςπάντες λιτανεύοντες ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ ὁ βασιλεὺς ἐλιτάνευε μετὰ τῆς σ υ γ κλήτου , καὶ τοῦ ὄχλου , καὶ τοῦ κλήρου ἀνυπόδετος ἡμέρας πολλάς. γέγονεγὰρ ἀπειλή,οἷα οὐ γέγονενἀπ ̓ ἀρχῆς,τινὲς δὲἔλεγονκαὶπῦρἐντῷ οὐρανῷθεῷσθαι. ὅθενκαὶἡμνῆς μη κατ ̓ἔτος ἐπιτελεῖται τῆς λιτανίας μέχρι καὶ νῦν ἐν τῷ κάμπῳ ὑπὲρ τῆς τοῦ θεοῦ μακροθυμίας. hoc anno CP .m a gnam labem accepit ex terrae motu, mense Ianuario, sexto et 374 IN THEOPHANEM vicesimo die , noctu a Troadesiis porticibus usque ad aereum Tetrapylum sat diu durante, ita ut nemo auderet domi manere, sed omnes fugerent in campum , diesque et noctes precibus i n tenderent: et ipse imperator cum senatu, et populo, cleroque nudus pedes multis precibus deum votis propitiabat. ingens enim terror, qualis nunquam fuerat, omnes perculerat. qui. d a m affirmabant ignes se in caelo vidisse. unde anniversaria memoria precum celebratur etiam hodie in campo , ad dei cle mentiam ingenushominum laudandam. menologium.τῇ κε ἡμέρᾳ Σεπτεμβρίου ἐπὶ τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ νέου, γέγονε σεισμὸς φοβερός· καὶ διὰ τοῦτο τοῦ λαοῦ παντὸς σὺν τῷβασιλεῖ Θεοδοσίῳ,καὶΠρόκλῳ τῷ πατριάρχῃ,μετὰπαν τὸς τοῦ τῆς ἐκκλησίας πληρώματος, καὶ πάσης τῆς πόλεως ἔξω λιτανευόντων διὰ τὸν φόβον ἐντῷ κάμπῳ, ἤδη τῆς τῶν Θεοπασχητῶν αἰρέσεως ἐξ ἐπερείας διαβόλου ἀρχὴν λ α μ β α νούσης,καὶτῷ τρισαγίῳ τό, ὁσταυρωθεὶςδι'ἡμᾶς,βλασφη μούντων : ἐξαιφνῆς παιδίον, εἰς τὸν αέρα ἁρπαγὲν ἀνεφέρετο πάντων ἐν ἐκπλήξει, καὶ φόβῳ κραζόντων ἐπὶ πολλὰς ὥρας τό,κύριε ἐλέησον· αὖθις κατηνέχθη τὸ παιδίον ὡς ἐπὶ ν ε φέληςκαθήμενον,καὶφωνῇμεγάλῃ παρεκελεύσατο,ὅτιοἱτῶν ἀρχαγγέλων χοροὶἄνευ τῆς προσθήκης τοῦ, ὁ σταυρωθείς, τὸν τρισάγιον ὕμνον ἀναπέμπουσι τῷ θεῷ · ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ἰσχυρός, ἅγιος ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς. καὶ εὐθέως ταῖς τοι αύταις φωναῖς ἀπέδωκε τὴν ψυχὴν τῷ θεῷ,καὶ ὁ τοῦσει σμοῦ κλόνος ἐπαύσατο. die 25 Septembris, imperante Theo dosio iuniore, accidit horribilis terrae motus : quo factum est, ut totus populus cum imperatore Theodosio , et patriarcha Proclo,ac universoecclesiaecoetu,totaurbeexierit,inlocum, qui diciturcampus,ad orandum prae timore. iam Theopa schitarum haeresis ex diaboli astu sumebat initium, et hymno trisagio cum blasphemia addebant: qui crucifixus est pro nobis. extemplo puer in aerem raptus volitabat, clamantibus cunctis prae timore, et stupore per multas horas : domine m i serere. repente descendit puer perinde ac nubi insidens, et magna voce admonebat ab archangelorum choris trisagium illum hymnum deo concinni, sine illo additamento, qui cruci fixus est. sed ita: sancte deus , sancte fortis, sancte et i m mortalis, miserere nobis. et illico cum his vocibus animam deo reddidit, et illa terrae agitatio quievit. Contiaenus e p i scopus Herculianarum epist. ad Petrum episcopum Antioch. concil. CP.sub Mena act. 1 eandem refert historiam,pue rumque in terras delapsum μετὰ τρίωρον στῆναι ἐν τῷ τρι βουναλίῳ παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Πρόκλου · ultra tres horas a d Procli pedes in campi tribunalio orantis stetisse narrat. Acacius CP. ad eundem Petrum ad tertiam caeli regionem NOTAE 375 144,17. Ουαλεντινιανὸςοὐμόνον]irruptionemVanda lorum in Africam chronicon Alexandrinum , Prosper, et alii ad annum Theodosii 20 assignant. eapropter quae hic ex Procopiolib.1de belloVandalicosummatimcollecta,hi storice non chronice referri facile quisque perspiciet, 145, 14. Y o y o r o ] Visigotthos reddit interpres P r o copii,'Toiyor9o habet alia lectio, apud quem Godigisclus legitur, qui hic Modiyioxλos. 147 , 18. μετετέθη ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ ] Eugeniae martyris Philippi Augustalis filiae, Alexandriae olim R o m a m profectae, qua in urbe etiam martyrium passa est, reliquias Alexandri am potiustranslatasarbitrarer,quamEuphemiae,cuiusde positum in annos sequentes Chalcedonensis civitas diutius c u stodivit. Ibid. 21. μοναχοὶ δέ τινες ἐλθόντες ἐν Κ Π .] de Theo doro Mopsuesteno a Proclo et Ioanne Antiocheno ultro ci traque datas epistolas dedit Vincentius Ricardus ad Procli operum calcem, quas etiam commentariis illustravit; de e o dem Baronius abunde tomo 5 annalium,Facundus,Libera tus, et alii. 148,12. Avtioxov]eumsuspicor,quemPersarumrex Isdegerdes Theodosio imperium ineunti curatorem dedit, quique ab anno eius quinto a summa rerum administranda summotus , imperii patricius, Pulcheriae eunuchorum prac positus, ipsius Theodosii Baiulus promotus, de potestate a u cta timorem incusserit. Antiochi nomen et officiorum affi nitas suspicionis sunt argumenta. auctor ad annum Theo dosii primum et quintum. Ibid. noαinóoitov] eunuchorum princeps, et imperato riae custodiae, et quandoque cubili praefectus est praeposi tus. euchologium in imperatricis inauguratione. εἰlσoάaγyεeτrαιL ἡ βασίλισσα παρὰ τοῦ πραιποσίτου, καὶ παρίστησιν αὐτὴν Tτoῷпπαaτρqιiάάρoχnῃ. imperatrixapraepositoinducitur,quieam patriarchae praesentat. Photius in politia Metrophanis et Alexandri. συνέτρεχον τῇ προδοσίᾳ Εὐσέβιός τε, ὁ δυσσε βὴς πραιπόσιτος,καὶ ἄλλοι τινές, καὶ τῆς δυσσεβείας, καὶ τῆς ἀνδρογύνου φύσεως συνθασιῶται. concurrebant in ea prodi tioneEusebiusimpiuspraepositus,(non episcopus,utignare interpres) et alii nonnulli, et impietatis, et eviratae effoemi puerum raptum scribit: et Damascenus tandem epist. de trisagio, virtute quadam angelica in aerem evectum , b y m n u m quo trinitas laudatur, didicisse, etc. plura Nicephorus lib. 14 cap.46. 376 IN THEOPHANEM καλεῖν . 145, 13. πατρίκιο»] maiorum gentium senatores patri ciosolimdictosestadubioprocul. eorumdignitatemCon stantinus auxit. Zozimus hist. lib. 2. eum honoris titulum primus Constantinus excogitaverat, lataque lege sanxerat, ut qui eum consequutifuissent, supra ipsos praefectos praetoris sessutarent. idem lib. 2 epist. votis in commune deposcens, ut sicut nos utramque familiam nostram praefectoriam nacti, etiam patriciam divino favore reddidimus : ita etiam ipsi, quam suspiciunt patriciam,faciant consularem. Suidas de p a tricio una ac Antiocho. πατρίκιος, πατὴρ τοῦ κοινοῦ. ὁ δὲ πέμπει πρεσβευτὰς τοὺς ἐντῷ κορυφαίῳ τῆς συγκλήτου βου λῆς τελοῦντας ἀξίᾳ· πατρίκιον δ' ἄρα ὄντες ἐτύγχανον. p a tricius,reipublicaepaterest. mittitillelegatosinsupremo senatoriae dignitatis fastigio constitutos : patricios, utique, s u b dit. ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος ὀργῇ τῇ πρὸς ̓Αντίοχον τὸν π ρ α ι πόσιτον διαβληθέντα εἰς καθοσίωσιν,ἐξεφώνησε διάταξιν: εὐνοῦχον ἐν τοῖς πατρικίοις μὴ τελεῖν. διὸ καὶ καθῃρέθη ὁ πραιπόσιτος τῆς τιμῆς, καὶ ἐδημοσιεύθη , καὶ τοῖς ἱερεῦσι κατετάγη. imperator Theodosius,qua ferebatur in Antiochum a d exautorationem expostulatum ira motus legem sanxit : e u nuchum inter patricios haud ultra numerandum. quare prae positatus magistratu abdicatus , publicatis facultatibus, inter sacerdotes recensitus est. plura de patricio Cassiodorus in variis. Ibid. παππᾶν] πάπαν, et παπᾶν ita discriminat accen tus, ut ille sitpapa,Romanus nimirum pontifex, velAlexan drinus, etiam ante Cyrillum ita vocatus apud Epiphanium haeres.69 , in Arii epistola, et alios. hic sacerdos vel cleri cus, qui tamen in saeculo,non in monasterio degat: sacer dos enim monachus ἱερομόναχος est, sacerdotem dixi, falsam Lacerdae in adversariis expositionem convicturus, qui παπῶν nataeque naturae sodales: id est eunuchi. Simocatta lib. 4 cap. 15. εὐνοῦχον εἰς τὴν βασιλικὴν δορυφορίαν συντέτε γμένον κορυφαιότατον, ὃν πραιπόσιτον εἴθιστό Ῥωμαίοις ἀ π ο eunuchum supremum et praecipuum ad imperato rium satellitium deputatum , quem praepositum vocare solent Latini. Ibid. βαΐουλον] ὁς καλεῖται ἐπίτροπος. vocatur procu rator, inquit Gregoras lib.4 superius,κουράτωρ,ἐπίτροπος, καὶ παιδαγωγὸς dictus. Mochopulus. παιδαγωγός, καὶ παι δοτρίβης.paedagogus, magister, qui baiulus vocatur.Leun clavius.magnus baiulus imperatoris moderator est, et arbi ter consiliorum eius , aut etiam tutor, si minor eius aetas fuerit. lectorem interpretatur, in Photii Nomocanone, quo lector non simpliciter παπᾶς, sed λιτὸς παπᾶς simplex clericus appella tur:aliasAntiochusiste,de quosermo,utπαπᾶςabau ctore, sic a Suida nota secunda superiore ἐν ἱερεῦσικατα ταγῆναι scriptus est. sic itaque παπᾶς clericus, πάπαν R o m a n u m vel Alexandrinum pontificem habet auctor pluribus locis. πάππαν et παππᾶν duplicato π pingi testatur Suidas v. πάππα, quod σεπτικὴν πατρὸς καὶ τροφέως φωνὴν affir 148, 17. Κῦρον τὸν ἔπαρχον] Cyrum exautoratione,et ad clericalem statum relegatione , damnatum refert Suidas v.Κῦρος , quo tempore Eudocia Hierosolymam peregrina abierat: de cuius itinere superioribus annis. Κῦρος Πανο πλίτης ἐποποιός, γέγονεν ἐπὶΘεοδοσίου τοῦ νέου βασιλέως, ὑφ'οὗ καὶἔπαρχος πραιτωρίων, καὶ ἔπαρχος πόλεωςπροε βλήθη· καὶ γέγονεν ἀπὸ ὑπάτων, καὶ πατρίκιος. Εὐδοκία γὰρ ἡ Θεοδοσίου γαμετή, βασιλὶς οὖσα, ὑπερηγάσθη τὸν Κ ῦ ρον φιλοεπὴςοὖσα. ἀλλὰ αὐτῆς ἀποστασης τῶνβασιλείων, καὶεἰςἀνατολὴν ἐν Ἱεροσολύμοις διατριβούσης,Κῦρος ἐπι βουλευθείς, ἐπίσκοπος τῶν γένεται ἐν Κωτυαίῳ τῆς Φρυγίας, καὶ παρέτεινε μέχρι Λέοντος τοῦ βασιλέως. Cyrus Panopo lites carminum auctor, sub Theod. iuniore imp. vixit: a quo etiam praefectus praetorio, et praefectus urbis renunciatus est. Eudocia floruit exconsul, et patricia dignitate provectus. quippe Theodosii coniux cum imperaret, et versibus delecta retur, Cyrumin pretio habuit. ea vero a palatio absente,et in Oriente Hierosolymis degente, Cyrus insidiis appetitus, Cotyaei in Phrygia sacrorum antistes ordinatus est, et a d L e o nis imperatoris tempus vitam produxit. Cyri e magistratu deiectionem chronicon Alexandr. supra auctorem errans ad Theodosii annum ultimum removet. Ibid. ἔπαρχον τῆς πόλεως καὶ τῶν πραιτωρίων ] ἐκρά τησεν γὰρ δύο ἀρχὰς ἐπὶ χρόνους τέσσαρας, διότι καθα ρὸςἦν πάνυ. duasenimpraefecturasquattuorannisadmini strarat, eo quod summa vir esset innocentia. chron. idem. Ibid. 19. ἀνανεώσαντα πᾶσαν τὴν Κ Π .] αὐτὸς ἐπε νόησεν τὰ ἑσπερινὰ φῶτα ἅπτεσθαι εἰς τὰ ἐργαστήρια, καὶ τὰ νυκτερινά. curavit instaurari lumina in officiniscum ve spertina,tum nocturna. chron. 149, 6 ἐγένετο παππᾶς ] iden. ἐποίησεν αὐτὸν κληρι κόν. fecit eum imperator clericum . notae superiores consu Ibid.7.Σμύρνης]ita chron. nonCotyaei, prout Suidas superius. addit chronicon, ἦσαν γὰρ οἱ τῆς πόλεως ἐκείνης vide sequentem notam quartam. NOTAE. 377 lendae. 378 IN THEOPHANEM Ibid. 14. ὁ τοῦ θεοῦ λόγος] chron,λόγος γὰρ ἦν. num eorum pravitate, quos Chrysostomus H o m .3 in Ioan. carpit, infectus fuerit Cyrus, anxius sum. Ibid. 15. καὶ ἐπεσκόπησεν εὐσεβῶς] chron. καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ ἕως θανάτου αὐτοῦ. vide Suidam nuper relatum de Cyri morte. Ibid.17. ἐτυράννησενἸωάννηςἕτερος]deIoanneVan dalo scribit chronicon Alexandr. ad annum Theodosii 34, Marcellinus in chronico. Ioannes natione Vandalus, magi sterque militiae, Arnegysti fraude in Thracia interem ptus est. 150, 6. Κύριλλος ̓Αλεξανδρείας] conciliiquidem Chal cedonensis acta annos triginta duos pontificatum obtinuisse ex libello Athanasii presbyteri , et Theodori diaconi testan tur. at cum anno Theodosii sexto ineunte sedem occupave rit, prout anno Theodosii 7 declaravimus , mors eius ad 39 non potuit differri. Ibid. καὶ Πρόκλος Κ Π . ἐκοιμήθησαν] Areobindo et Aspare coss. anno Theodosii 27 pridie idus Aprilis, Proclus patriarcha creatus , ex Socratis lib. 7 cap. 39 post annos duodecim et menses tres in pontificatu exactos moritur : ex menologio 24 Octobris, adeoque Theodosii anno 39. Ibid.8. oxevoquλa ] antiquum in ecclesia officium iam a Iuliani temporibus presbytero concreditum.Sozomenus lib. 5 cap. 7. Θεόδωρον πρεσβύτερον ὡς φύλακα τῶν κειμηλίων συλλαβών,etc.ἐπεὶδὲτὰἱερὰσκεύηἐληίσατο,etc. Theo dorum presbyterum thesauri custodem comprehendens, etc. ut autem sacra vasa depraedatus est Iulianus. Ibid. 13. τρίστεγον οἶκον καθιέρωσεν] cum Cyrillus Dioscori avunculus patriarchae dignitatem etiam civilis p o testatisarrogato sibi iure auxerit:καὶ γὰρ ἐξ ἐκείνου ἡ ἐπι σκόπη ̓Αλεξανδρείας πέρα τῆς ἱερατικῆς τάξεως καταδυνα στεύειν τῶν πραγμάτων ἔλαβε τὴν ἀρχήν. etenim ex illo tempore episcopus Alexandrinus supra sacri cleri dominatum , rerum etiam saecularium principatum occupavit. nil mirum si Dioscorus homo alioqui petulans, saecularium magistra ἤδη τέσσαρας ἐπισκόπους φονεύσαντες· καὶ ἵνα καὶ Κῦρον αὐτὸν ἀνέλωσιν. Smyrnenses enim iam quattuor episcopos interfecerant: volebatque imp. Cyrum etiamnum ab ipsis i n terfici. 149, 10. τοῦ δὲ εἰσελθόντος εἰς τὴν ἐκκλησίαν] ipso sui adventus die, qui Christi natali extitit. noo tav áɣiæor d e o paviov posuerunt variae lectiones in hunc locum. NOTAE. 379 tuum more domum erectam publica celebritate xaoooer, dedicavit, 150 , 15. Διόσκορος ἔτη έ ] Ecchellensis annos 14, dies69. Ibid. 21. καθαροὺς ἄρτους ἀπέστειλεν εὐλογίαν] de eulogia publica minuto ecclesiae sacramento , vulgo pane benedicto, nullus hic sermo: tractatur abunde ab Alba spinaeo lib. 1 observ. eccl. Baronio ad an. 313 et aliis. privatam hic locus memorat , quam ultro citroque dare et accipere solebant amici, maxime praesules ecclesiae, in m u tuae charitatis argumentum. ea panis erat, de qua Paulinus ad Severum epist. 1. panem campanum de cellula nostra tibi pro eulogia misimus. ad Augustinum epist. 41. panem unum quem unanimitatis indicio misimus charitati tuae, roga mus accipiendo benedicas. ad Romanianum epist.45. panem unum sanctitati tuae unitatis gratia misimus,hunc panem eu logiam esse tu facies dignatione suscipientis. plures quoque ab eodem ut a Flaviano missos legimus ad Romanianum praefatum epist. 46. ne vacuum fraternae humanitatis offi cium videretur de buccellato Christianae expeditionis, in c u iusprocinctuquotidiead frugalitatisannonammilitamus,panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus. idem apud Augustinum observatur epist. 34 ad Paulinum, Gregorium papam lib.9 epist.42, Ioannem Moschum Limo narii cap.42, Gregorium Turonensem lib.10, hist. Aldelmum de laud. virg. cap. 21 , ante quos omnes evλoyías dianéμ лεodaι, prout Chalcedonem panes suos Flavianus destinavit, concilii Laodicaeni canon 13 meminit. 152, 4. ἀναγκαίως εἶχε τὸν πραιπόσιτον] tanquam se questrum et medium inter foeminam et viros, cum quibus de rei communis negotiis erat tractatus. ὑπ ̓ ἐκείνῃ γὰρ ο ὗ τος ἐτάττετο. ἅτε δὴ ἐφισταμένῃ τοῖς πράγμασι. ipsi rerum s u m m a m administranti proxime aderat praepositus, ávdo̟óyv vos rerum expertus. 153, 4. μayloroos] de magistro , eius supra patricios dignitate, et ad imperatorem quam vicina multa docte con gerit Meursius : non placet autem ubi vocabulum solitarie Ibid.18. τοῦβασιλέωςκρατῶν]eoquodnuperπαρα δυναστεύωνἐντοῖςβασιλείοις,etrerum omnium summam ad ministrare sit dictus. 151,1. ἐδήλωσε χρυσᾶς εὐλογίας ζητεῖν] alludens indu bie ad illud 2 Cor. 9, quo collectam fidelium liberalitatem, et munificentiam in alios distribuendam Paulus vocat roi μην εὐλογίαν. mos positum,eum, quiofficiorum,significareautumat:isenim unus ; at non unum extitisse magistrum ipsis quas profert auctoritatibus comprobatur. magister itaque nulli officio cursorum,puta armorum, etc.astrictus,militiaeapud me habebitur: is quippe non unicus: imo eius potestas quan tumlibet summa in plures derivari potuit. Zozimus lib. 2 de Constantino. nam cum praeessent ubique locorum militi bus non modo centuriones et tribuni, verum etiam duces (sic enim appellabantur), qui quolibet in loco praetorum vicem o b tinebant; magistris militum institutis, altero equitum,peditum altero, et in hos translata potestate militum ordinandorum, et coercendi delinquentes, hac etiam in parte praefectorum aucto ritati detraxit: divisa nimirum in plures magistros praeto rio praefecti potestate. 153,11. τὴν σωτηρίαν μοῦ] subintellige ὄμοσον εἰς τὴν σωτηρίαν μοῦ vel μὰ τὴν σωτηρίαν· dicerenthodic, νὰ ζῇ ὁ βασιλεύς. Ibid. 16. oyolaσrixós] advocatum Lacerda et Meursius referre censent, ego generalius iurisperitum,tỷ díen ozolá Corra, qui iuri dicundo vacat. Agathiam Suidas scribit scho lasticum ipse sibi testis. Ayadias μèv ovoua, inquit,térn δὲτὰῬωμαίων νόμιμα,καὶοἱτῶνδικαστηρίωνἀγῶνες.Aga thias mihi nomen : studium, Romanorum leges, et tribunalium certamina: hinc continua lectione libros dixwv ávanλéovs litigiosis iudiciis refertos evolvere se iactat. canon Africa nus97.ὥστε δοθῆναι ἄδειαντοῦ καταστῆσαι ἐκδίκους σχο Laotixovs. ut dent facultatem defensores constituendi scholasti COS. non est itaque scholasticus idem qui advocatus, vel d e fensor: alias advocatus institueretur advocatus. de schola stico quaedam ad pag. 76 notas praemissa. 154, 19. Ταϊουμᾶ] Τζουμᾶν scribit Theodorus lector. vide varias lectiones, et Gretserum in appendice orig. C P . 156,7. τοῦτοτῇσῇγληκύτητι]hancepistolamaliisver bis conceptam habet Nicephorus lib.14 cap. 49. Touto tỷ on γλυκύτητι γνωρίσαι βούλομαι, ὅτι Φλαβιανὸς θείᾳ κρίσει τῶν ἀνθρωπίνων ἀφῃρέθη πραγμάτων ὅπως πᾶσα ἀμφιβολία , καὶ φιλονεικία τῶν ἱερῶν ἐκκλησιῶν ἀποπαυθῇ. 380 IN THEOPHANEM Ibid.10. Avdoέav]istumignoratEuagriuslib.1cap. 10,cuius vice Danielem substituitCarrorum episcopum,Ire naeum Tyri, et Aquilinum bibli. Nicephorus lib. 10 cap. 47, Baronius anno C. 449 num.43. ad annum porro Theodo sii 41 chronicon Alexandr. et Prosperum auctor sequutus pseudosynodum Ephesinam locat, quam ad 42 alii seponunt. verum cum isti Theodosii imperio tres et quadraginta, alii in terest positum. NOTAE . 381 duos tribuant annos, utrique penultimo et sub eisdem coss. Protogene et Asterio actam decernunt. 156, 17. Γιζέριχος τῷ Οὐανδαλικῷ ] Theodosii expedi tionem ante septem annos, Cyro consule solo, susceptam r e fert Prosper in chron. Theodosius imperator bellum contra Vandalos movet, Areobinda, et Anaxilla, atque Germano d u cibus c u m m a g n a classe directis : qui longis cunctationibus n e g o tium differentes, Siciliae magis oneri,quam Africae praesidio fuerunt. et anno succedente. exercitus qui in Sicilia m o r a batur, ad defensionem Orientalium partium revertitur. Geisericho autem ab Augusto Valentiniano p a x confirmata, et certis spatiis Africa inter utrumque divisa est. 157,2. ̓Ασύλα] quemAnaxillam nuper scripsit Pro sper : Ansilam , ut hic ̓Ασύλαν quoque pronuntiari notat Ibid. 12. πρῶτον μὲν Χρυσάφιον ἐξώρισεν] chronicon Alex. anno Theodosii 42 , et ultimo. ἐσφάγη Χρυσάφης δ σπαθάριος εἰςτὴν πόρτανΜελαντιάδος.interfectusestChry saphius spatharius ad portam Melantiadis. 158,2. ἥτις εὐθέως ἀποστείλασα εἰς Ἔφεσον ] Flaviani corpus Marciano imperante CP.relatumipsaPulcheriaad Leonemscripsit. superhaecautemsciattuasanctitas,quo niam praecepto nostri domini, et tranquillissimi principis mei coniugis in gloriosam civitatem C P . sanctae memoriae F l a viani episcopi corpus allatum est: et in Basilica apostolorum, qua consueverunt praedecessores episcopi sepeliri, compelen Ibid.5. τότε τὴντῶν Χαλκοπρατείων] originesC P .τὰ λεγόμενα Χαλκοπρατεῖα πρώτερον ἀπὸ τοῦ μεγάλου Κωνσταν τίνου κατοικία ἦν ἐκεῖ τῶν Ἰουδαίων. ἦσαν δὲ ἐκεῖσεχρό νους ρλβʹ,καὶ ἐπίπρασκον ἐκεῖσε τὰχαλκώματα. ὁ δὲμι κρὸς Θεοδόσιος ἐξέωσεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ τόπου, καὶ ἀνακαθά ρας αὐτόν, ναὸν τῆςΘεομήτορος ἀνήγειρεν. ὑπὸ δὲ σεισμοῦ συμπτωθεὶς ὁ ναός,Ἰουστῖνος ὁ ἀ π ὸ Κουροπαλάτων πάλιν αὐτὸν ἀνήγειρεν, καὶ ἀκίνητα κτήματα ἐπεκύρωσεν. Chalco pratia sic dicta a magni Constantini temporibus ae des fui Iudaeis concessa: ibique annos 132 manserunt, vendentes aerea vasa. Theodosius autem iunior loco eos eiecit, et expurgatum dei matris templum effecit. terrae vero motu in terram e x cussum Iustinus Curopalata iterum reparavit, et immotis aedi ficiis corroboravit. insigne miraculum ad Christi imaginem in Chalce porta multis prosequitur, ac eleganti exornat e n comio auctor anonymus tomo 2 auctarii P. Combefis. Ibid.8.ἐντοῖςμεταξὺ ̓Αττιλᾶς]ἐντοῖςπροτέροιςdicere cum Pontacus . 158, 9. Ouvovdiov] Mundzuccum scribit Jornandes de rebus Get. Omundium Vat. ms, in variis lect. fratrem vero Bletam,Prosper,Budam,aliiBledam. 160, 12. vovμégov] possunt huc accersiri quae de voce apiuos adpagg.43et64superius annotavimus. vovμegov enim ex Latina voce deductam eandem significantiam sorti tur,cohortem videlicet, vel legionem. Apollonius presbyter apud Meursium de excidio Hierosol. lib. 3. laudavit ineptus verba ducis Vafri numerus. oecumenicus ad act. apost. cap. 15. καὶ τὴν ἀξίαν ἐδήλωσεν , ἐκ σπείρης εἰπὼν τῆς καλουμέ νης Ἰταλικῆς.σπεῖρα δέ ἐστιν ὃ καλοῦμεν νῦννούμερον.di gnitatem quoque manifestavit, ex legione dicens Italica : legio quippe est quod numerum nunc vocamus. 161,14. δομέστικος] Suidas.δομέστικοιοἱτῶνῬωμαί ων ἱππεῖς. οἱ κατὰ ̔Ρωμαίους οἰκειακοὶ στρατιῶται. domestici sunt Romanorum equites. satellites domestici secundum R o manos. Zonaras in Diocletiano. δομεστίκους δὲ τοὺς ἱππέας TIVès voμitovoi. domesticos quidam consent equites vocari. Procopius de bello Vandalico lib. 1 Marcianum domesticum exponit. ille se Asparis arcanorum omnium socium esse in quit, quem Romani domesticum vocant. 162,9. ådè'Attikās]adannumMarcianiprimumIda tii Prosperique chron. haec referunt. Ibid.14. παρὰ Λήγουν ποταμόν] itaGregorius Turo nensis. Idatius, et Iornandes de rebus Geticis, Attilam ad campos Catalaunicos prostratum asserunt. 163, 6. ἡ ἐν Χαλκηδόνι ·ἁγία καὶ οἰκουμενική ] Idatii, et Alexandrinum chronica consentiunt. 164,10. ἐχειροτονήθη δὲ ὁ Προτέριος] diagrammatis Ale xandriae patriarcharum auctor Abraham Ecchellensis, diverso prorsus ordine,et nominibus adAthanasium nominis secun dum patriarcham Alexand. sequentes post Dioscorum ordinat hoc pacto. magnas pertulit ab hominibus contrariae factionis tribulatio nes, necnon in exilium exactus est cum Anatoliofratre, sed post novennium restitutus. obiit Alexandriae septima Mosri die Veneris. egit in pontificatu secundum eundem annos 22, dies 330. sequitur. Petrus paulo postquam suffectus est,fuit Timotheus post obitum Dioscori constitutus est: 382 IN THEOPHANEM debuisset ante 7 nimirum vel 8 annos, quibus occupata in Sicilia adversus Giserichum Theodosii classe Attila Thraciam armis infestabat:eteidepulsando revocata,nec levibusproe liis cum eo initis, paceque tandem sub tributi conditione composita, Theodosius defunctus est. NOTAE. 383 depulsus ab hominibus contrariae factionis , et ordinatus est locoeiusTimotheusAnsus:tum IoannesDuinasades,qui constitutus est post obitum Ansi, tum reversus est Petrus ad suam sedem , et obiit quarta Haturi die dominica. vixit ex eodem annos 8, dies 9. 164, 14. Πουλχερία ἡ μακαρία ] anno Marciani tertio Pulcheriam fato functam testatur chronicon Alexandrinum : fallunt seipsos proinde qui ex eodem quarto obiisse ponunt; Theophanemque , vel Cedrenum propriae sententiae ctores se constituere fingunt. videatur Idatius ad eundem annum . Ibid. 10. Αττιλᾶς ἔκαυσεν τὴν ̓Ακυλίαν] Aquileiam anno Marciani tertio ab Attila dirutam scribunt Marcelli nus, Cassiodorus, chronica Ungarica, Baronius, Valesius, et alii. 166, 18. Ουαλεντινιανὸς βασιλεύς] Aetio, et Studio coss. Aetium a Valentiniano sublatum Prosper editionis Sirmundi, Marcellinus , Idatius , et alii testantur. hos tamen coss. a n num Marcianiquartum,utchron.Alexandrinum;aliiquin tum , ut Prosperi, consignasse observant: Alexandrinum se quitur Theophanes. 167, 14. Ουαλεντινιανὸς ὁ τῆς Ῥώμης βασιλεύων] anno Marciani quinto Valentinianum a Maximo interfectum chronicon Alexandrinum scribit ipso Valentiniano VIII et Anthemio coss. quibus Prosperi chronicon, et Marcellinus eam refert. 168,3. τῇ Εὐδοξίᾳβίᾳσυνεγένετο]uxorem sibisum psisse notantIdatius,etProcopiusde belloVand.lib.1,quare To Bia deest in Pal. et Peyrez, ms. Ibid. 12. eros v] non completum intellige ex P r o speri, chronici Alexandr. Sidonii lib.2 epist.13 auctoritate. Ibid. 7. ἐτελεύτησεν Εὐδοκία ] ad alios quinque annos Eudociae mortem protrahit Baronius ex Nicephoro ad a n num 460 num.22. au 165,3. σιτοπομπίαν ] commeatum bem regiam Alexandria et annonam in ur nuntiavit Vat.1 ms. transportandam . oirопoμpiav pro Ibid.11. Oeodóσlosμovaɣós]Euagriuslib.2cap.5, Baronius ad annum 452 num.26 et seqq. 169, 1.μαθὼν δὲ τὸνΜαξίμου θάνατον] historiae chro nologiaeque merum hoc chaos componunt Idatius , Marcel linus, Sidonius, Cassiodorus , lornandes, Papyrius Massonius, et alii, 169, 10. ἐκάη ἡ ̔Ραβέννα] quod haec perioche tota respiciat Avitum , et eius ab imperio depulsionem,an T r e veris, velRavenna eius occasione fuerit incensa, sedulo inqui rendum. Aimoinus lib.1,hist. Franc.cap.3,Fredegarius Scholasticuslib.1,cap.7,etexFredegarii verbis Bedanus presbyter, alias chronicon Moissiacense Augustam Treviro rum ulciscendae Aviti luxuriae a Lucio senatore Francorum armis expositam corcordibus scriptis referunt. Treverorum civitas, ait Fredeg.,factione unius ex senatoribus, cui nomen Lucius,aFranciscaptaetincensaest.cum Avitus imp.esset luxuriae deditus , et iste Lucius haberet mulierem pulcherri m a m cunctarum,fingens Avitus ob infirmitatem corporis lecto se depremere, iussa ad omnes senatrices ut eum visitarent m i sit.cumque uxor venisset Lucii, vi ab Avito oppressafuit. in crastinum surgens de stratu Avitus dixit ad Lucium:pul chras thermas habes, etfrigida lavas. haec indignanteLucio, sua factione direpta est civitas, et incensa a Francis. fabu lam rerum Francicarum scriptori nupero quidem , verum alias diligenti, erudito, et posteris fideli praedicando p r o b a tam, et exquisitis scriptis insertam miror , ac paucis explo dendam. Idatius non adeo summam , quam Aviti gestorum seriem expositurus ab exercitu Gallicano et honoratis primum Tolosae, dehinc apud Arelatum imperatorem salutatum, R o m a m perrexisse , et in ea susceptum , annis sequentibus a Marciano collegam imperii ascitum rem publicam admini strasse, et Gotthorum auxilio destitutum potestate,vita etiam num demum caruisse refert: de profectione ad Treveros Aquitanis oppositos , ne voculam quidem. Gregorius T u r o nensishist.Franc.cap.21 lib.2 cum luxurioseagerevo lentem a senatoribus eiectum apud Placentiam episcopum o r dinatum narrat : barbaris imperium diripiendum,et Treveros Galliarum caput suis criminibus incendio vastandos tradidisse tacet. quidnitaceat,cumIornandesetiamrebusinGallia compositis,mox assumpto imperio,in Italiam involasse scri bat? Sigebertus sub Arcadio Treverim incensam, PaulusA e milius anno salutis 404, codem Arcadio imperante,Francos relictis patriis sedibus , Rhenum transgressos in Treveris, ac circumiectis finibus consedisse testentur? Francos quidem a Gallo quodam ob stuprum coniugi a Lucio provinciae prae side illatum irritato, Treverim advocatos urbem incendio delevisse narrat Duplexius de rebus Gallicis lib. 8. Avitum ab eis temporibus (res quippe Arcadii aetate gestas tractat) remotum, sic a causa Treveris incendendae data alienum exi stimat. ipsa itaque Ravenna scriptore Theophane, Aviti li bidinum ultionem passa est: cuius calamitatis illatae rationem 384 IN THEOPHANEM NOTAE. 385 licet non expresserit, a Gotthis auxiliaribus, quos Romanis Avitus confisus a se abiecit, editam sibi persuadebit, qui S i gonii de impp. Occident. historiam, aut Victoris Tunnunen-> sis chronic. lornandisve de rebus Geticis narrationem consul luerit: Avitum quippe Placentiae praesulem evectum referunt isti, et ad Ravennam superatum, vivendi veniam a Recimere accepisse. 169, 10. καὶ μετ ̓ ὀλίγας ἡμέρας] Adrianus Valesius rerum Francicarum scriptor probatissimus, quasi Theopha nis paraphrasten agens. "non multo post,habet lib.4,poe nam Re nas libidinis Avitus pependit, destitutus a Gotthis. miscus patricius adiutor eius partium in palatio classis (ad Ravennam)15kalend.Octobr.occisusest:ipseimperii mense 17 vel 18 a Ricimere magistro militum apud Placentiam vi ctus et captus, imperium deponere cogitur : novaque et h a ctenus inaudita fortunae commutatione ex imperatore fit s u pradictae urbis episcopus." subdit. "Gregorius in hist. lib. 2 tradit Avitum senatorem et civem Arvernum ob libidines a senatu deiectum imperio , cuius in possessionem vacuam i n volaverat, et apud Placentiam episcopum constitutum : cum comperisset senatum adhuc indignantem vita ipsum privare velle,Brivatem vicum Arvernor. tumulo Iuliani Arverni m a r tyris nobilem, cum multis muneribus fuga petere contendisse, at loci religione salutem suam tueretur, ac in itinere deces sisse, delatumque Brivatem , et ad pedes luliani sepultum esse." ultima haec verba Theophanis perioches ultima inter polabunt hoc pacto. καὶ γέγονεν ἐπίσκοπος εἰς πόλιν Π λ α κεντίαν· καὶ ἀπελθὼν εἰςΓαλλίας ἀπέθανεν. Ibid. 14. Μαρκιανὸς ὁ βασιλεὺς ἐτελεύτησεν] post inn perii annos sex, et menses totidem, ait Marcellinus. at cum Theodosio Iunii mensis die 20 indict.3 defuncto, nulla data interregni mora , imperium Marciano concessum fuerit, qui deinde indict.10 pridieMaiikal.obiit:interimperiiau spicia et mortem annos sex et menses decem numerare potuisse constat. Timotheum Aelurum admovisse manum confirmat Theodorus lector scribens. Τιμόθεος τοῦ Μαρκιανοῦ αἰσθόμενος θάνα Theophanes II. 25 Ibid.18. öortsEvtaishitais]exTheodorilectoriscol lectaneis ad Theodoreti calcem positis excerptum : cui addi tur, συνέβη δὲ αὐτὸν ἐξελθεῖν εἰς τὴν λιτὴν ἐν τῷ κάμπῳ τῷ Ἰανουαρίῳ μηνὶ κϛ. contigit autem ut ad supplicandum int campum egrederetur 26 Ianuarii. vide notam 4 pag. scriptam. 80 170,4. Τιμόθεος ὁ Αἰλοῦμος] pravis suis facinoribus 386 IN THEOPHANEM τον κατὰ Προτερίου κινεῖται. Timotheus cognita Marciani mortecontraProteriuminsurgit. legendushicilleTheodo r u s , o b s e r v a n d u m q u e A e l u r i c o g n o m e n , q u o d n o c t u felis m o r e monachorum cellas circumambularet, impositum. 170,10. Εὐδοξία ἡ θυγάτηρ Θεοδοσίου] Procopius lib.1 de bello Vand.Euagrius lib.2 cap.7. Ibid. 17. στεφθεὶς ὑπὸ ̓Ανατολίου τοῦ πατριάρχου] primus, quem auctor patriarchae manu diadema sumpsisse referat, est Leo. praesente patriarcha coronam Marcianus suscepit : Theodosium tamen istis superiorem ipsius patriar chae opera redimitum, in Theodori lectoris collectan. lib. 2 ad extremam calcem reperimus. Ibid. 19. σεισμοῦ φοβεροῦ γενομένου] cum terraem o tum, clademque urbi ab eo illatam refertEuagrius lib.2 cap. 12, et Leonis anno secundo (altero nimirum ab eo quo M a r ciano vivis erepto Leo coepit regnare) ab Antiochena civi tate suae libertati restituta anno sexto supra quingentesimum indictione 11, Euagrio quamvis Theophanes circa indictionem et Leonis annum consentiat (praecedenti quippe anno Julia no , quo Marcianus decessit, Leo simul arripuit imperium) attamen cum aera Antiochena Christi natalem diem annis 48 praevertat, hic autem annus sit a Christi natalitiis quadrin gentesimus et quinquagesimus, qui ad invicem uniti, nonnisi 498 reddunt, quibus adhuc septem ab Euagrii calculis de esse conspiciuntur : quia nihilominus Christi natalem diem annis septem praeponere debuerat Theophanes, et Dionysia nam aeram non mundi 5500, sed 5493 consociare, prout luce ipsa dilucidius demonstrat Petavius lib. 11 capp . primis, et nos ex eo annotationum istarum septima, quae ad pag.1. inde fit ut errore dempto idem sit Theophani eum terrae motum anno Antiochensis aerae 498 vel 499, ac iuxta E u a grium 506 ascripsisse. 171,8. ἀχειροτόνητος ὤν] quod ab episcopis suadi gnitate a Proterio depositis fuisse patriarcha ordinatus:T h e o dorus lector collect. lib. 1, Euagrius lib. 2 cap. 8, et iam prius sacerdotali officio abdicatus: Euagrius idem. 172, 1. 'ἠνέχθη τὸ λείψανον τῆς ἁγίας ̓Αναστασίας] Gennadio patriarchalem dignitatem adepto scribit Theodorus lector ultimis collect. verbis. Gennadi porro praecessor Anatolius hoc anno cum obierit, sub primis successoris a u spiciis debuit Anastasiae corpus C P . transferri. , Ibid. 2. ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς] loco ἀναστάσεως iam olim dicto, quod in eo sacra fidei dogmata in Arianos exponens, NOTAE . 387 veram doctrinam e veterno excitaverit; vel quod ibi mulier praegnans ex alta porticu in terram lapsa et contrita, vitam et foetus salutem populi ad audiendum dei verbum collecti precibus receperit. videndus ipse Gregorius carmine in A n a stasiam,Sozomenus lib.7cap.5. deeodem orig.CP.τὸν ναὸν τῆς ἁγίας ̓Αναστασίας τῆς ̔Ρωμαίας τὸν ὄντα Μ α υ ριανοῦ Μαρκιανὸς ὁ ὅσιος ἔκτισεν ἐκ τοῦ πλούτου αὐτοῦ. ὀφείλων δὲ κτίσαι αὐτὸν ὁ ὅσιος εἰς τὰ Ψῆφα , ἐν οἷς καὶ ψηφίδας ἐπώλουν ωνήσατο τὸν τόπον εἰς δύο νομίσματα , διὰ τὸ εἶναιμυσαρόν, καὶ διὰ τὸ εὑρεθῆναι ὑπομνήματα ἐκεῖσε τοῦ μεγάλου Γρηγορίου τοῦ θεολόγου Ῥωμαίως γράφοντα οὕ τως. ἀνακαινισθήσεται ὁ ναὸς οὗτος εἰςκάλλος, καὶ εἰς μέσ γεθος, εὖ οἶδα. τὸ δὲ μοὶ λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. πρώην γὰρ εὐκτήριον μικρὸν ἦν · ὑπῆρχε δὲ ἡ ἁγία ̓Αναστασία ξυλότρουλον , ὁ δὲ Βασίλειος ἐσκέπασεν αὐτὴν δι ̓ ὀρόφου χρυσοῦ. templum sanctae Anastasiae Romanae in Mauriani agro propriis expensis B. Marcianus extruxit. cum enim ad locum Psepha vocatum , quo tesselae vaenibant , condere c u peret, locum duorum nummorum pretio, eo quod sordidus es set, comparavit: eo maxime quod in eo magni Gregorii lu cubrationes Latine compositae inventae sic referent. templum istudforma etamplitudinereparabitur:benenovi, hocmihi spiritus sanctus enunciat. prius quippe parvum oratorium e x tabat. erat ligneus S. Anastasiae trullus, acdem vero aureo tecto contexit Basilius. de Gregorii theologi Anastasi sive Anastasia Baronius annal. tom . 4. 172, 10. μαθὼν Λέων ὁ βασιλεύς] absque annorum vel temporis discrimine, quod pro iudicio divinat auctor, histo riam Aeluri totam continuo tractu contexit Anastasius. Ibid.18. γράμματα πρὸςτοὺς ἑκάστηςἐπαρχίας]excer ptum capp. 9 10 et 11 lib. 2 Euagrii ; Theodorus lector eadem scribit, necnon Liberatus diaconus. Ibid. 18. Ιουβενάλιος ὁ ἁγιώτατος] ex Cyrillo vitae S. Sabae scriptore apud Surium die 5 Decemb.anno Marciani ultimo Juvenalium obiisse demonstrat Baronius ad annum Christi 457 num . 57. Ibid. 12. πέμψας Καισάριον]locus aperte corruptus in mss omnibus ex Anastasii verbis ita interpolandus. πέμ ψας Καισάριον (scribit Caesaream) ἐγλωσσοτόμησεν τοὺς κοι νωνήσαντας τῷ φόνῳ Προτερίου, Caesarii vice Stelam scri psit Euagrius ad cap. 8 lib. 2 finem. 173, 1. Βάρδα] Βάρδατον loco memorato scribit Eua grius. de istis Theodorus Lector lib. 1 post initium . 174,1. ὁ μέγας Στυλίτης,ὁ τῆςΜάνδρας πρῶτος] non unus Symeon , ut nec unus Stylites: hic magnus, mirandus, senior,etκατ ̓ ἐξοχήν,Στυλίτες,καὶἀρχιμανδρίτης;de quo Euagriuslib. 1 cap.13. διέτριψε τοίνυνἐν σαρκὶ τόν δε τὸν βίον διαθλεύων ἔτη ἓξκαὶ πεντήκοντα , ἐν μὲν τῷ πρώτῳ φροντιστηρίῳ, ἔνθατὰ θεῖα κατηγήθη,ἔτη ἐννέα· ἐν δὲ τῇ αὐτῇ καλουμένῃΜάνδραἑπτὰ καὶτεσσαράκοντα ἔντινιμὲν στενωπῷ ἔτεσι δέκα τὸν ἀγῶνα διανύσας· ἐν δὲ κίοσιβρα χυτέροιςἑπτά, καὶἐπὶτεσσαράχονταπήχει ἔτη τριάκοντα.Siste Symeon hoc vivendi severum genus in carne traducens vitam ad quinquaginta sex annos propagavit. nam in monasterio, in quo primum divinas vivendi praeceptiones didicit, annos vixit9,in Mandra autem,sic enim vocatur,quadraginta se ptem: atque horum annorum decem in loco admodum angusto confecit: in columnis brevioribus septem : denique in columna quadraginta cubitorum, triginta. ́Μάνδρα itaque monaste riieius nomen , in quo nonnunquam πρῶτος , qui ἀρχιμαν δρίτης . Ibid. 4. ἐμπρισμὸς μέγας γέγονεν] ista dictione tenus Theodorus lector lib. 1 , Euagrius eadem lib. 2 cap. 13, apud quem νεώριον vocatur βοὸς πόρος, bovis via insulsé redditum , quod Bosphorus (isque Thracius) suavius sonat : ἐν ᾧ , subdit, τὰ νεώρια τῆς πόλεως καθέστασιν ἀπὸ τοῦ καλου μένου βοὸς πόρου, etc. chron. Alex. ad annum Leonis 7 in cendium istud reponit. Ibid. 7. Μαρκιανὸς δὲ οἰκονόμος] virum mirare apud Surium die 10 Ianuarii, Ibid. 11. Μαιωρῖνος εἰς Ταρτίωνα] haud minus incer tasLatinorum res,quam incognitaseorum voces Theopha nes habuit. Maioriani,quem Maiorinum vocat,imperium ad septem prorogat annos , cui vix alii quinque assignaverint. Avitum enim, cui Maiorianus successit, anno Marciani sexto interfectum describit: ex quo ad praesentem Leonis annum pariter sextum septem integros numeraveris. Dertonam H i spaniaeurbem Ταρτίωνα,Recimeren,Ρεμίκιονvocat:Serpen tium cunctis historicis ignotum Severo in imperio adiunctum fingit: Severum nonis Iulii Caesarem elevatum, aliis Augusto mense dignitatem adeptum testantibus commemorat.fides hic plane Graeca. Ibid. 14. ζωγράφου τινός] Theodorus lector lib. 1. Ibid. 18. τοῦ δὲ Γενναδίου τῇ νυκτί] Theodor. lector 175, 3. Στούδιος] Suidas Στούδιος, δυνάστης· ὃς καὶ 388 IN THEOPHANEM coll. lib. 1. Στούδιος ἀγλαὸν οἶκον ἐδείματο · καρπαλίμως δέ, ὧν κάμεν, εὕρατο μισθόν, ἑλὼν ὑπατηΐδα ῥάβδον. Studius dynasta, celeberrimi monasterii fundator. Studitarum oratorium extitit prius ecclesia catholica (velut paroecia viris et mulieribus pervia) demum in monasterium mutatum. idem Studius dynasta Michaelis militiae caelestis principis Nacoliae templum condidit, in quo versus heroiciferuntur descripti. Postquam magnificam construxit Studius aedem Consulis accepit mercedis nomine honorem . annus Marciani quartus eius consulatu signatur. de Studii familia Baronius ad annum 459 n. 16. 175,4. τῶν ̓Ακοιμήτων]τούτωνμονὴν Μάρκελλος ὁθειό τατος ἤγειρεν, ἀσίγητον τὸν ὕμνον παρασκευάσας θεῷ ἀνα πέμπεσθαι, εἰς τρία μέρη τὴν ποίμνην διανειμάμενος, Nice phoruslib.15cap.23. Acoemetarum,siveinsomniummo nasterium Marcellus divinissimus construxit (auctor actorum eius, abbatem eius Alexandrum nomine conditorem appellat) in quo perpetuis carminibus nunquam non hymni deo cane rentur, sodalitate monachorum eam ob rem in tres coetus di visa. Surius 29 Dec. Ibid.6. _ἀπετάξατο ἐν αὐτῷ] addit Theodorus lector. καὶ ἅμα ἐπλήρωσε τὰ πραιποσίτου. sinuul praepositi murus obibat. Ibid.10. στρατηγὸντῆςἑώας]στρατηλάτην scribitTheo dorus lector, Baronius comitem , Petavius ducem Orientis exponit. Ibid. 13. Πέτρος ὁ Γναφεύς] quod Fullonis artem vere exerceret Alexander serm. de S. Bartholomaeo apud Surium. de eius gestis Theodorus lector. NOTAE . 389 τὴν περιβόητον μονὴν ἔκτισεν. ἡ τῶν Στουδιτῶν μονὴ π ρ ό τέρον καθολικὴ ἐκκλησία ἦν ὕστερον δὲ μετῆλθεν εἰς μονήν. ὁ αὐτὸς Στούδιος δυνάστης κτίζειτὸν ναὸν τοῦ ἀρχιστρατή. γου Νακωλείας,ἐν ᾧ φέρονται καὶ στίχοιἡρωϊκοί. 176,7. φυλάττων ἑαυτῷ τὴν ἱερωσύνην] ne tanquam criminis reus episcopi dignitate exautoratus haberetur. cui namque sacros honores ob admissum aliquod scelus ecclesia sticacensura detrahebat,eundem pariterofficiimunere mul ctabat. hinc illae phrases apud Ioannem Morinum eccles. exerc.lib.2 cap.13 aequales;a sacerdotio et ministerio de poni,honore privari,officio et dignitatemoveri,ordinum exercitio et honore abdicari. voluntatis itaque placito, non canonum rigore abdicatus, episcopatus sede alienus, sacerdo 390 IN THEOPHANEM 176, 13. Ἰουλιανὸς δέ τις ἐπίσκοπος] ordinatio ta men Iuliani in annum usque quintum differri pag. sequens docet. Ibid . 19. τετράγωνον ] observa τετράστωον , vel τέρας to ov alias legi. Mirandum opus porticibus quattuor cir cumdatum . 177, 3.Δανιὴλ ὁ Στυλίτης] cuius vitam habes apud Surium 11 Decembr. Anaplus porro ostium Bosphori est ad Galatae latus. potuit autem columnam hoc anno D a niel conscendere, a Symeone Stylita anno superiore, ut chronicon Alexandrinum testatur, defuncto, monitus. Ibid. 4. Ἰωάννης δὲ ὑπατικός]Ioannes iste Vincomalus ex fastis consularibus anno Marciani quarto fasces obtinuit. ὑποτακτικὸν ponit alia lectio. Ibid.8. xεvero] servi, amici, clientes, satellites, ¿ ziov,obsequii,siveobsequiorumgeruntnomen:hincisto rum more anteire,comitari,sequi oyixevev,dicitur apud Meursium, Lacerdam, et euchologia. Ibid. 11. ῎Ανθιμος καὶ Τιμοκλῆς] οἱ τῶν τροπαρίων ποιη ταί, addit Theodorus lector lib. 1 κατὰ φρατρίας διῃρέθη σαν. ἀλλ' ὅσοι μὲν ἔχαιρον τῇ ἐν Χαλκηδόνι συνόδῳ παρὰ τῷ ̓Ανθίμῳ συνήγοντο.αὐτὸς γὰρ καὶ τὰς ταννυχίδαςπαρε σκεύασε γίνεσθαι. ὅσοι δὲ ταύτης ἐχθροί, τῷ Τιμοκλεῖπροσ έκειντο. Anthimus et Timocles ecclesiasticorum modulorum auctores per factiones oppositas disiuncti sunt. nam quotquot Chalcedonensi faverunt, illi Anthimo adhaeserunt. ipse n a m que nocturnas vigilias fieri ordinavit. qui autem a synodo dissidebant , Timocli iuncti sunt. tropariorum rationem e x posuimus ad eucholog. Ibid. 17. onuεtov ¿qúvŋ] anno succedenti signum istud ascribit chronicon Alexand. his verbis. ἐφάνη ἐντῷ οὐρανῷ σημεῖον μέγιστον ἀπό τινων λεγόμενον σάλπιγξ , ἀπό τινων δὲ λογχίας, ἀπό τινων δοκίς, ἐφάνη ἐπὶ ἡμέρας δὲ τινάς. in gens in caelo prodigium apparuit, quod a quibusdam tuba a p tale sibi reservat munus. haec eadem ad verbum Theodo rus lector. plura Morinus lib.4 de adm. poenit. capp. 12 et 14. Ibid. 13. κατὰ πρεσβείαν τῆς συγκλήτου] Theophanis de Anthimo sive Anthemio sub annum Leonis octavum R o mam cum imperatoria potestate misso sententia,Idatiiver bis et auctoritate fulcitur. historiam habet Euagrius libro 2 capite 16. alii in alium annum reiiciunt, inter quos P e tavius duces alios sequutus. NOTAE. 391 pellatur,ab aliis hasta, ab aliis trabecula; visumque est ali quot diebus. 178,3. δεκάστασις]Pal.Barb.etPeyrez.leguntaptius ἴασις ob respectum adυγείαν. δεκάστασιν posuitAanmanu ensis quod forsan legisset i ἄσις. observa rursum χερσέου et κοπρῶνος sive κοπρεῶνος in variis lectionibus haberi. Ibid. 6. Ἰσοκάσιος ὁ κοιαίστωρ] anno Leonis decimo, Pusaeo et Ioanne coss. factum istud consignat chronicon Alexandrinum, auctor undecimo : in quo nihil sibi adversan tur. anno quippe Leonis undecimo a Septembri initium d u cente per quattuor eius menses , adhuc Pusaei et Ioannis consularis dignitas perseverabat. animadverte Peyrez. codi cem anni undecimi historiam ad decimum referre, et quae hic decimi ad undecimum transposuisse. metathesi favet chronicon Alexand. Isocasii eventum ad Leonis annum deci mum referens. Ibid. 15. καὶ μαθὼν ὁ βασιλεύς] ampliorem exhibet hanc historiam chronicon Alexand. his autem verbis eam concludit. καὶ ἀκούσας τοῦ Ἰσοκασίου ὁ δῆμος τῶν Βυζαν τίων εὐφήμησε τὸν βασιλέα Λέοντα πολλά. καὶ ἀποσπάσαν τες τὸν αὐτὸν Ἰσοκάσιον ἀπήγαγον αὐτὸν ἀπὸ τοῦ Ζευξίππου εἰς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν, καὶ κατηχηθεὶς ἐφωτίσθη , καὶ ἐπέμφθη εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ. quod ubi populus Byzantinus audivit,fauste saepius acclamavit imp. arreptumque Isoca sium deduxerunt a Zeuxippo ad magnam ecclesiam,ubi ru dimentafideiedoctus,etsacrofonte lustratus,inpatriam re Ibid. 18. Λέων ὁ βασιλεύς] ex Theodoro lectore,Pro copii lib. de bello Vandal. Iornande de regnorum succes sione, et quem auctor citat Prisco,necnon Candido hist. lib. 1. τὰ κατὰ ̓Αφρικὴν Βασιλίσκου εὐτυχήματά τε, καὶ δυστυ χήματα litterisconsignante, de quoPhotius cod.79. 179,7. κεντηνάρια]centenarium,nonponderis,sednu meri nomen est, quod centum librarum ponderis sit. quod pondus propter perfectionem centenarii numeri Romani in stituerunt. libra duodecim unciis perficitur. Isidorus orig. lib.16 cap.24. Ibid . 19. βασιλέα πεποιήκασιν] aliam rationem profert Suidas. v.῎Ασπαρ. ὅτι Μαρκιανοῦ βασιλέως χρήστου μὲν γεγονότος, θᾶττον δὲ ἐκβεβιωκότος,αὐτοῦ κελεύστῳ γνώμῃ ῎Ασπαρ Λέοντα διάδοχον αὐτοῦ γενέσθαι παρεσκεύασεν. M a r ciani nimirum benignissimi principis, at citius sublati sen tentia et iussis, Asparem Leoni imperii successionem de tulisse . missus est. 392 IN THEOPHANEM 180, 13. πατρίκιος ὁ υἱὸς ῎Ασπαρος] desunt, vel adhuc latent , qui de Asparis gestis amplis voluminibus scripsere Priscus Thracius , et Candidus Isaurus. huius quaedam e x prompsit Photius cod.79, illius Euagrius lib. 2 cap. 16, ubi de patricio a Leone Caesaris dignitatem adepto , iva t v *Ασπαρος ἄνοιαν κτήσηται μετὰ τὴν τοῦ ̓Ανθεμίου σφαγήν. u ipse Leo Asparis sibi conciliaret inscitiam post Anthemii caedem. eius tamen loci error in versione vitandus, quo non patricius,sed Ardaburius creatus Caesar,textu in con trarium adnitente, scribitur: in quo Baronium anno 469 n u m . 1 delusum reperies. Ibid.19. AéwvoBaoiλevç]utZeno,Tarasicodisas,ut scribit Euagrius lib. 2 cap. 15, vel iuxta Agathiam lib. 4 ad finem, Tharasiscodicus, Aticmesus antea dictus, Leonis gener, et Orientis comes evaserit, narrat Candidus etiam ipse Isau rus apud Photium his omnino conferendus. 181,2. avt ] an ut Aspar Zenoni, vel Zeno Aspari ex suis traderet milites, dubium reliquit Theophanes. Zenonem tamen ad id Aspari praestandum a Leone iussum fuisse s u a dent auctoris verba , et Candidi Photiani, quo Ardaburium Asparis filium Isauros a Zenone ductos suarum partium fa cere constituisse legimus, testimonium convincit. رد 182,4. Ασπαρος καὶ ̓Αρδαβουρίου] hoc pariter Leo nis anno 15 Asparis mortem consociat Marcellinus comes. Ibid.5. Oorois]qui'OorgoschronicoAlexandr.scribi tur, et xóuns, necnon alii Gotthi xóuntes, quos , non digni tate, sed armorum societate comites dicerem, et vлаσлι στάς. oras. de caedibus ab eo CP.perpetratis idem chronicon. Ibid,6. Θευδέριχος] istum Theoderichum Triarii filium memorat Tornandes de bello Getico paulo ante finem, quem a rege Italiae Theoderico diversum observabis. Ibid.13. Aquevάozos]ArmenerichumscribitCandidus apud Photium , et in patris caede servatum. alia variae le ctiones. Ibid. 16. v Trahia de Pexißeo] ex his nonnulla p r o fert lornandes de rebus Geticis,Euagrius lib.2 cap.6, Marii chronicon, et Procopius de bello Vandal. lib. 1. Ibid. 8. ἀπέστειλεν Λέων ὁ βασιλεύς] ex istis plurima recenset Procopius lib.1 de bello Vand.ut et Asparis mor tem, quam chronicon Alexandr. ad annum Leonis 10 revo cat:eandemmemoratEuagrius,Iornandes,etalii. de He raclii ab auctore hic laudati moribus nonnulla Suidas. v. Ηράκλειος, NOTAE. 393 183,1.ἕβδομον ἔτος ἄγοντα] potest haec sententiaMarii scriptis fulciri, quae adversum habet Euagrium loco nuper Ibid. 12. ὁ δὲ στρατηγὸς διαβὰς Πάτμον ἀπεσώθη] ita codices cuncti : quibus licet adversis lego n o o μ ò v vice П l á Tμov, ut sit sensus, ducem exercitus sub Maioriano, eo m o r tuo,fretum Gaditanum traiecisse, et exercitum in Africam transmissum in Hispaniam revocasse. quis enim alias huius loci sensus , nisi forte de Liguria loquuto non Пlátμov, sed Пládov; Padum fluvium scribere propositum fuerit auctori. Ibid.14. ἐντούτοις οὖνἀσχολουμένων]Eudociae iunio ris mortem tangit auctor vitae Euthymii apud Surium 20 Ianuarii . 184, 5. Λέων ὁ βασιλεύς] Leonem iuniorem a seniore decimum sextum imperii annum numerante, coronatum scri bit Iornandes de temp. ac regn. successione, ultimum tamen eius vitae existimat. Ibid.7. μετὰ δὲ τὸν Ὀλυβρίου θάνατον] errantis Pro copii vestigia nuper animadversa sequutus auctor, alia haec ex Euagrii lib. 2 cap. 16 deprompta subiicit. memorato. Ibid. 5. συναπελθόντος αὐτοῦ Ὀλυβρίου] episcoputa Salonae in Dalmatia eum prius evectum scribit Iornandes de reg. ac temp. successione, et de rebus Geticis lib. Ibid. 6. τούτων δὲ τελευτησάντων Μαιωρίνος τὴν β α σιλείαν διεδέξατο] ut Olybrio posteriorem Maiorinum auctor recenset, Procopius causam dedit, et in errorem errans ipse induxit. Arthemii quippe,quem vocatArtemium,Olybrii, Leonisque ipsius imperiis et morte numerata subdit. "sed Maiorini fas meminisse fuerit, qui antea prius R o m a e i m p e ravit. cunctis enim, qui Occidenti pracfuere, vir anteferen dus. nam et contra Vandilos fortissime bellum sumens, maximo collecto exercitu in Liguribus constitit, ipse dux i m piger nullum neque laborem recusavit , neque ullam bene gerendae rei occasionem praetermisit,etc." et post nonnulla. "Maiorinus igitur omnibus, quae volebat,exploratis,inLi guriam ad exercitum revertit: quem terrestri itinere, ad Herculis columnas ducens, inde per angustias freti transire in Africam,cumhostequecongrediomnino cogitabat:tantaipsius spem exercitus admiratione, ac voluntate ob eius virtutem, ut in venerint certam omnes breviter Africa per eum potituros. verum eo ex morbo paulo post decedente,ab incepto de stitere, etc." quem tamen a Recimere occisum concordibus scriptis historici reliqui profitentur. 184,14. μετὰ ατγ ἔτη]PaulusdiaconusEuagrii,et Theophanis eum imitati correcturus errorem anno ab urbe condita 1226 Augustulum a patre Oreste imperatorem r e nuntiatum testatur : ac deinceps novos imperatores creatos scribens, ab urbe condita annos haud amplius observat: quod in Augustulo imperium Romanum desiisse sentiat. Iornan des de rebus Get. a conditu urbis ad Augusti imperium a n nos 709 , al Augusto ad Augustuli decessum 522 numerat. summa 1231 annorum. Ibid. 16. ἐπὶ Ῥωμύλλον] Petavius lib. 13 de doct. temp. ad annum 5187 et 5188. Ibid. 19. ὡς τὴν τοῦ ῥηγός] Euagrius citatus. τῆς μὲν βασιλέως προσηγορίαν ἑαυτὸν ἀφελών , ῥῆγα δὲ προσειπών . imperatoris nomine repudiato , regem se appellavit. rex est dignitate minor imperatore, βασιλεὺς imperator. 185,5. ἡ κόνις κατῆλθεν] chronicon Alexandrinum ante annos quinque prodigium mensis Novembris 11 accidisse te statur. Ibid, 10. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει] convenit Euagrius lib. 2 cap. 17 de Leonis senioris annis, septemdecim nimirum im perasse: imperium vero deposuisse,etLeoni nepoti reliquisse ipse solus asserit. Ibid. 13. ἰνδικτιῶνος ιβ ́] ita chronicon Alexandrinum , quoddeLeone iunioresubdit.οὗτοςΛέωνὑποβληθεὶςὑπὸ τῆς ἰδίας μητρὸς τῆς ἐπιφανεστάτης ̓Αριάδνης, ὡς προσκυνῇ αὐτὸν ὡς βασιλέα Ζήνων στρατηλάτης,καὶ πατρίκιος ὁ α ὐ τοῦ πάππος (lege πατὴρ ) ἐπέθηκε στέφανον βασιλικὸν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ αὐτοῦ Ζήνωνος · καὶ ἐβασίλευσεν Ζήνων ὁ Κοδιοσεὺς ὁ Ἴσαυρος μετὰ τοῦ ἰδίου ἐγκόνου (lege υἱοῦ) ὀλίγον χρόνον. καὶ τῷ ια μηνὶ τῆςαὐτοῦ ὑπατείας αφρο στήσαςΛέων ὁ νέοςμηνὶΔίῳτῷ καὶΝοεμβρίῳ ἐτελεύτησεν. hic Leo a suamet matre nobilissima Ariadne monitus, ut c u raret se a Zenone patre magistro militiae, etpatricio, pro imperatore coli, imposuit diadema regium capiti Zenonis: et imperavit Zeno Codisaeus Isaurus cum filio suo Leone exiguo tempore. Leoquippeundecimoconsulatussuimense,mense Dio seu Novembri, morbo extinctus est. Ibid.17. ἔτηιζ'καὶμῆναςβ ́]Malchussophistaapud Photium codice 78. mense vero Februario, indictione 12 , promotus Zeno alterius indictionis anno 14 mense Aprili interiit. chron. Alexandr. de barbaris Romanum imperium incursantibus,etZenonis vitiisEuagrius lib.3cap.1 et2. Suidas v. Ζήνων. 394 IN THEOPHANEM NOTAE. 395 186, 7. προσελθὼν ὡς ὕπατος] consul eo anno extitit ex citato chronico , et trabea consulari ornatus munera in populum publice sparsit : quod saepius apud auctorem est τὸ προσέρχεσθαι. Ibid. 8. 'Oxovμevos ove] quod pro more foret , vel curru vectos , vel iumento asinove insidentes patriarchas , litanias sive processionum preces celebrare. recolenda quae de S. Proclo superius lecta. Theodorus lector legendus. 188, 1. o náлnas] dictio vocandi significatu accipien da. hinc Cedrenus vocative núna. non minima scriptorum pars inter Graecos a Cyrilli Celestini papae Romani in c o n cilio Ephesino legati temporibus patriarcham Alexandrinum papae nomine remunerandae Cyrilli pietatis , et in sedem Roman. obsequiorum gratia compensandorum scribunt fuisse donatum. tanti privilegii penes ipsos sit fides, quae Nice phoro lib.14 cap.34 auctoritate nutat. o óyos,in quit, καὶ τὸ τῆς μέτρας ἐπίθεμα εἰληφέναι, καὶ τὴν τοῦ π ά τα προσηγορίαν λαβεῖν, καὶ τῆς οἰκουμένης κριτὴν ὀνομάζε- odal. ex quo tempore fama est (mihi certe fabula) mitram illum, et papae appellationem, atque ut universi orbis index appellaretur,accepisse. fabula,inquam,insulsissima. Atha nasius enim Cyrillo prior seipsum papam epistola ad Antio chenses scribit. οἱ ἐπιστείλαντες, ὅ,τε πάπας ̓Αθανάσιος, καὶ οἱ παρατυχόντες σὺν αὐτῷ ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ. qui episto lam scripserunt, sunt isti: papa Athanasius, et qui cum illo Alexandriae fuerunt. praecessorem Alexandrum papam c o m pellatAlexandrinus clerus apud ipsum Athanasium, etEpipha nium haeresi 69. μακαρίῳ πάπῃ , ἐπισκόπῳ ἡμῶν ̓Αλεξάν δρῳ, οἱ πρεσβύτεροι, καὶ οἱ διάκονοι. beato papae episcopo nostro Alexandro presbyteri et diaconi, in domino, salutem. et in epistolae processu. τί μέμφεσθε ̓Αλεξάνδρῳ τῷ πάπᾳ λέγοντιἐκ τοῦ πατρὸς τὸν υἱόν;quid expostulastiscum Ale xandropapa expatrefilium asserente? Hieroclam,vulga rius Heroclam ea appellatione primum quondam salutatum 9 Ibid. 8. Βασιλίσκος δὲ ὁ Βερίνης ἀδελφός] Euagrius lib. cap. 3, Iornandes de regn. et tempor. successione, chro nicon Alexandr. ad Zenonis annum 3, Malchus sophista, et Candidus Isaurus apud Photium codd. 78 et 79, et Theo dorus lector lib. 1 collect. 187, 3. διὰ τύπου] τύπους edicta universalia, canones regulas vocant Graeci recentiores, eos de quibus hic mentio, ἐγκυκλίους συλλαβάς, Euagrius cap. 4 ἐγκυκλίους ἐπιστολάς, et ἐγκύκλια Nicephorus. auctor ipse τύπον γενικὸν inferius scribit. 396 IN THEOPHANEM exEcchellensi chronici Orientalis pag. 115 observo. Hiero clas primus fuit, qui eo nomine cognominatus est. etiam E t h nici Iovem γεννήτορα πάπαν dixerunt. de voce πάπας, et duplicato n nannas Suidas. 188,11. μελανομονήσας τὸν θρόνον] in stupendi ac plane insoliti luctus signum. nigrum quippe colorem suis in officiis ecclesia Graeca respuit: quae non nisi album, vel per quadragesimam purpureum admittere solita est. de ec clesiae illius coloribus ad euchologica disseruimus. Ibid. 14. Περόξης δὲ ἐπεστράτευσεν] haec a Procopio mutuata lib.1 de bello Persico statim sub initium : qui H u n nos istos Euthalitas appellat, mores et genus describit, ac d e mum Perozam (siceum vocat)adOrientem conversum (Eu thalitarum rege adoratum ab eo se existimante) ex magorum consilio solem adorasse. 189, 7. τοῦ κλήρου καὶ τῶν μοναχῶν] Euagrius lib.3 cap.7, Theodorus lector. de 190,7. Tov μágyagov] cuius inventionem , ambitum, pretium, et iacturam narrat Procopius de bello Persico lib.1 ineunte.Photius cod. 63. μαργαρίται, καὶ μάργαροι λέγον ται,καὶμαργαρίδαι. εὕρηταιγὰρ ὁ μάργαρος παρά τεΠρο κοπίῳ τῷ ῥήτορι, καὶ ἄλλοις αξιολόγοις. 192,5. Ιλλος καὶ Προκοῦνδος] leguntur ista ex plurima parte in chronico Alexandrino ad annum Zenonis 4 et 10. quaedam indicant Theodorus lector in collect. Euagrius capp.8 11 12 et24,Procopius de bello Vand.lib.1,Mal chus, et Candidus Photii cod.78 et 79, Iornandes de reg. et temp.successione. Suidas v. Aquátos. Procundum chronicon Alexandrinum Trocundum , Baronius Promundum , Peyrez. Tricundum. 193,10. εἰςἕναπύργον] λιμνῶν πύργον vocat chron. Alex, sleumium Iornandes. Ibid. 19. τοὺς λεγομένους λευκοὺς Οὕννους] quos anno praecedente auctor Nepthalitas , Euthalitas Pal. cod. N e g a Aitas ubique Procopius memoratus : eo quod "soli H u n n o rum albisunt,neque itemfoediaspectu,nequeferarum modo , velut alii victitantes, sed sub uno degentes principe politicam vitam agunt interse,et cum vicinisiusfasque colunt, aeque ac Romani et alii omnes." ad Persidis b o reale latus eos statuit Ortelius in lexico : ex studio simulan dae fugae a Procopio eis ascripto Parthos esse censeo. iisdem Agathias lib. 4 versus finem. Ibid. 15. év T ośvow] in sella, seu sessionis loco. s u pra etenim ovynadedoov elevare Zeno promiserat, nota se quens locum clarius illustrat. Ibid.21.ἐσφάγη εἰςτὴν κοχλίαν]ex chroniciAlexan drini verbis ad Constantini annum 23 lucem haec mutuan tur. παλάτιον μέγα ἐποίησε πλησίον τοῦ ἱππικοῦ (καὶ) τὴν ἄνοδον ἀπὸ τοῦ παλατίου εἰς τὸ κάθισμα τοῦ ἱππικοῦ διὰ τοῦ λεγομένου κοχλίου. regiam amplam proxime circum con didit, et ascensum a palatio in circi tribunal (oévoov nuper dictum) per spatium cochleam vocatum extruxit. ad chronici Alexandrini instar Pal. Barb. et Peyrez, codd. scribunt Tov xoxhiav. ex illius porro auctoritate locum hunc totum i n terpolo. ἐσφάγη εἰς τὸν κοχλίαν τοῦ παλατίου ὃς ἀνήρχετο εἰςτὸ ἱπποδρόμιον. 194, 6. ἐχειροτονήθη] locus interpolatus. Ibid.19. ¿yévetoσεloudspoßepós]inannumZenonis13 submovet chronicon Alexand. ἔπαθεν, inquit, ἀπὸ θεομηνίας σεισμοῦ Κ Π . τὸ δεύτερον αὐτῆς πάθος μηνὶ Γορπιαίῳ Σε πτεμβρίῳ κς' ἐπ ̓ ὀλίγον διάστημα ἕως τοῦΤαύρου. rursum C P . irato numine labem accepit a terrae motu secundo G o r piaeo Sept. 26 spatio prope usque ad Taurum. 195,7. Στέφανος δὲ ψήφῳ κοινῇ]hunc Euagrius ta cet lib. 3 cap.10 et cum Stephano iuniore mox secuturo confundit : Nicephorus in chronico ad Theophanis mentem e x primit: etBaronius ad annum C.479 male intelligit:de quo iterum sermo. Ibid.12. Oevdéqiyos 6Tolagiov]exEuagriilib.3 cap.25 translata narratio: nonnihil ex ea delibat Malchus sophista apud Photium cod. 78. 197, 4. éẞovlevouto "[ 205] Euagrii caput 27 ex E u stathio Syro brevem de Illo narrationem instituit, quam ad " NOTAE. 397 193, 11. σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις] cuncti codd. legunt yuvaişi numerum multitudinis. 196,4. Μαρκιανὸςὁπαῖς ̓Ανθεμίου]Theodoricisedi tione et letho relatis lib. 3 cap.24. Euagrios sequenti cap. 25 Marciani tumultus aggreditur referendos his verbis :μ ε τὰ ταῦτα διενεχθεὶς πρὸς Ζήνωνα Μαρκιανός, etc. ita Theo phanes anno superiore de Theodorico narrationem exequu tus, aliam, quae a Marciano res gestas explorat, hoc anno suscipit texendam : quam Marcellino assentiens Baronius ad annam Zenonis octavum refert.I.C. anno 481 num. 1 et 2. reliqua in Theodoro lectore videnda lib. 1 ad calcem. 197,20. ozolácios] schola, ordo militantium est:et qui per diversas cohortes gradum faciunt, per scholas p r o moveri dicuntur. fuerunt undecim scholae palatii custodiae deputatae : novem armatae militiae ex Armenis selectae, et inermes duae. scholares sunt in huiusmodi turmas recensiti. arma iactabant et militiam: verum palatii deliciis enutriti, molles et imbelles ad ostentationem arma gestabant, et m i litiam profitebantur; si modo maius stipendium sumerent contenti. de illis plura Suidas et Meursius v. σχολάριος. Pancirollus in imp. notitiam cap.63. 198, 1. σπαθάριος] Cedrenus ὁ σωματοφύλαξ ἐστί. sa telles nuda spatha armatus. Ibid. 5. καμηλαύκην] καμηλαύχι pronunciant moderni. pileolus internus capitis summitatem solam, vel nonnunquam etiam aures circumtegens : huiuscemodi ab illo assumptus, quo abscissae auris defectum occultaret. πιλίδιον, σκιάδιον, uno verbo calotta. Ibid. 9. _στρατηγὸν τῆς ἑώας πάσης] qui praefectum praetorio Orientis iam forsan antiquatum referret. Ibid. 20. Στεφάνου τοῦ ἐπισκόπου ̓Αντιοχείας] Petro Fulloni Stephanum successorem a prioris asseclis Antiochiae neci crudeliter traditum, et huius locum Calendionem exce pisse scribit Euagrius lib.3 cap. 10. post Petrum Fullonem duos nomine Stephani , primum annis tribus, alterum uno sedem Antiochenam tenentem recenset Nicephorus in chro nico, quos Calendionem sequutum asserit. Baronius Nice phori sententia ad annum 479 num . 2 memorata, ad annum deinde 482 num. 1 in Euagrii geminum hunc Stephanum non distinguentis opinionem transit, et omisso seniore,iu niorem, quem priore loco Fullonis successorem nominavit, posteriore a Calendione exceptum manifeste profitetur : a t que ita solo senioris nomine recensito , annos in pontificatu nullos , locum nullum assignat, iuniorem tribus annis sedem tenuisse, nullo teste contentus asserere. Theophanes porro Nicephoripatriarchae auctoritate fultus unum ab altero dis 398 IN THEOPHANEM eius exemplum superioribus annectendam indicavit Theo phanes. Ibid. ὥστε καὶ δούκας ποιεῖν] praeter duos per Aegy ptum alii sex duces Orientem tuebantur : scilicet Palaesti nae,Arabiae, Phoeniciae, Syriae,Euphratensis,Osrhoe nae , et Mesopotamiae. hi cum a principe probarentur, Illi arbitrio a Zenone sunt relicti. Pancirollus in notitiam imperii. NOTAE. 399 criminat Stephanum , huncque anno solo ecclesiam admini strantem, et martyrem extitisse, et Calendionem praecesisse testatur. 199, 8. Κωδωνάτον] larvatos tintinnabulis κώδωσι spe ctatores ad risum moventes , xwdwvárovs vocant recentiores Graeci. Ibid.9. nowrógovor] primus post patriarcham metro polita est πρωτόθρονος. Ibid. 12. ἐχειροτονήθη ὁ Ἰωάννης] Euagrius lib.3 Ibid.15. ὁδὲπατρίκιοςἼλλος]CandidusPhotianusad codicis79 calcem,Euagriuslib.3cap.27,Theodorusle ctor lib.2, Iornandes de regn, ac tempor. successione. 200, 6. καταλαβόντων τῶν σακρῶν] tres codices, de quibus variae lectiones ita scribunt: correctius xaraλa βουσῶν. Ibid. 11. Toaoxalioσator] Tarasicodisam vocat laudatus Candidus apud Photium: Aricmesum Euagrius lib.2 cap.14, Codiosaeum chronicon Alexand. 201, 6. εloñldev 6 Aɛóvτios] Euagrius lib. 3 cap. 27, Theodorus lector lib.2. Ibid.7. prvi'Lovvig]Barb.addit 5',Pal.cum Pey rez.x'5. Ibid. 13. yóntı heyouéva eivai] q u a m studiose praesti giis se addixerit , et prohibitas exercuerit artes , fusissime exponit Suidas v. παμπρέπιος. 202, 1. τοῦ Πετροῦ τοῦ Μογγοῦ οἱ σπουδασταί] Ioan nis eiectionem, Mongi intrusionem, et Zenonis Henoticon ad verbum exhibet Euagrius lib. 3 capp. 12 13 et seqq. Ibid.17. ΘευδέριχοςὁΟὐαλάμερος]TheodoricumVa lameris filium praesente anno Zenonis undecimo in Italia regnantem memorat chronic. Alexandr. eius in Italiam e x peditionem in annum Zenonis 15 Marcellinus, etMarius reii ciunt. eiusdem decimo quarto praedandi libidine pulsum Thraciam armis infestasse, auctor est idem Marcellinus. hoc itaque Zenonis undecimo cum Ioanne Scytha adversus Illum, et eiusdem rebellionis socios expeditum consentit Petavius lib.13 de doct. temp. eius educationem,dum CP.obses ageret, ad patrem regressum, consulare munus, cum Zenone foedus, arma in Thraciam illata, in Italiam, sive proprio animi proposito, siveZenonis eum timentis consilio susceptam profectionem, et exinde varia eius certamina describunt P r o cap. 12. 400 IN THEOPHANEM copius de bello Gotthico sub initium, Jornandes de regn. ac temp.successione,atqueiterum derebusGeticislib.versus finem. tempora et annos observant Marius, Cassiodorus, et Marcellinus in chronicis. 203,20. οἱ τῆς ἀνατολῆς ἐπίσκοποι] Euagrius lib.3 capp. 18 19 et 20. 204,6. Πέτρος ὁγναφεὺςτὸβ'ἔτηγ']annorum trium summam huic omnes codd. attribuunt, cuius anni sigillatim enumerati ad quattuor ascendere comperiuntur. vide pag. seq. Barb. codex qui tres recenset , secundum repetere non Ibid. Exdıxov eneμyer] libellumFelicis ad Acacium h a betBaroniusad annumC.483num.46et47,quodefen soris istius nomen promit. "ad quam rem ," inquit , "de collegio nostro fratres et coepiscopos nostros, cum quibus illum a latere nostro fidelissimum Felicem defensorem S. e c clesiae Romanae ordinatione direximus." exdixos itaque d e fensor est, qui ecclesiae iura, statuta et privilegia sarta t e cta conservat et defendit : unde defensor ecclesiae hic idem Felix scribitur a Liberato breviarii cap. 18. Ibid. 9. τῶν ἀπὸ Ῥώμης πεμφθέντων] legatos iniurias huiusmodi Constantinopoli passos testatur liberatus in b r e viario. "itum est C P . et praedicti episcopi in custodiam sunt redacti, chartis sublatis, ne catholicis, quibus scriptum fue rat, redderentur. quos iterum post haec Acacius de custo dia eiiciens secum fecit procedere, ut quasi confirmato P e tri sacerdotio dimitterentur." Ibid. 13. Пérgos ern y' , y' ] palladium eiusque annos decem annotathicPeyrez.collatumPalatino,imoannum eius primum et decurrentes deinceps incipit numerare. Ibid.19. xovrovs]habetlornandeshastilia. Ibid. négav eis Zvxais] ad boreale C P . latus portus est, ultra quem regio opposita Pera vocatur, quia nέoa Tou Muévos,etinferiusGalata alactiscopiaindeinurbemde portata, cuius ab optimis ficubus ibidem nascentibus Luxaí, antiquum nomen. Justinianam quoque dictam observat Ste phanus de urbibus. plura Pancirollus de 14 regionibus u r bis C P . ad notitiam imperii, et Gyllius in topographia C P . 205, 1. ὁ δὲ Ζήνων τῇ βουλῇ ̓Ακακίου] historiam Aca cii omnem nobis pene incognitam testatur Photius codice 42 veretur. Ibid. 14. I o s xai Aεóvτos] lornandes de regn. ac temp. successione, Theodorus lector lib. 2. a Basilio Cilice diligenter scriptam,quam periisse,vel adhuc inter pulverem et blattas latere dolendum. 205,3. áпоxqiiagiovs]mandataprincipum,etponti ficum responsa quondam dicta: qui deferebant nuncii, respon sales. ilia Graecis ἀποκρίσεις· isti ἀποκρισιάριοι. Ibid.12. Tov Aiov uovry] de quo Menaeum ad diem Julii 19,monologium Sirleti ad diem eundem. "S.Dius sub Theodosio IIICP.monasterium aedificavitmultis pecuniis ab imperatore suppeditatis, quibus opus ipsum perfici posset." Ibid. 13. εἰς τὸ ἱερατεῖον ἐπέδωκαν ] Liberatus in b r e viario cap.18. "datis Acacio huiusmodi litteris, eas non sus cepit , patrocinio fultus imperatoris : ita ut cogerentur, qui eas detulerunt, per quendam monachum Achimitensem ipsam chartam damnationis, d u m ingrederetur ad celebranda sacra, suspendere in eius pallio , et discedere. qui tamen usque ad mortem patrocinante imperatore remansit sacrificans.his provenientibus, et Acacio permanente in Petri communione, separavit se quidem sedes apostolica a CP." ultima haec Theophani adversantur. videndus Euagrius lib. 3 capp. 10 Ibid. 6. Φρανίτας τριμήνου τῆς ἐπισκοπῆς]quadrime strem ponit eius episcopatum Euagrius lib.3 cap.23. de co quoque Liberatus in breviario cap. 18. Ibid.21. ΠέτροςὁΜάγγος]PetriMongimortemEu phemii primordiis solerter adiunctam ex Euagrii lib.3. cap.2 auctoritate colliges. Athanasio successori annos 6, dies 223, assignat Ecchellensis. Theophanes II. 26 et 21. NOTAE. 401 206, 1. Καλανδίων ἐπίσκοπος ̓Αντιοχείας ] in priores annos, quibus adhuc sedem occupabat Calandion,fuerant hace a Theophane revocanda : de quibus ad verbum Theodorus lector lib. 2 collect. petitas a Zenone Eustathii reliquias, et Philippis Macedoniae evectas scribit. 207,2. Zyvovdèoßaoikeus]annussuperiorquoty ranni extincti, quemque Calandion ultimum numeravit, c o m modius ista excepisset. historiam itaque non chronographiam auctor hic exhibet. Ibid. 8. Πέτρος δὲ ὁ Γναφεύς] haec rursus propria sede remota, et palladii aetati incongrue adnexa : de quibus Euagrius lib. 3 cap. 16 , Alexander monachus apud Surium 11 Junii, Ibid.14. Ξεναΐας δὲ ὁ δοῦλος] recitantur haec per Anastasium diaconum in posteriori Nicaeno concilio ex Theodoro lectore,quo tempore eius historia integra babe batur. 205, 3. Εὐθύμιος ὁ ὀρθοδοξότατος] fidem eius ilfiba tam, et ingens pectoris robur laudat Baronius ad annum C. 492 num.9,licet aGelasiopontifice communionis cum Aca cio habitae reus ex Gelasii ad ipsummet epistola con vincatur. Ibid. σιλεντιάριον] inter scholas palatii custodiam na ctas duas fuisse inermes superius diximus. erant istae agen tium in rebus, et silentiariorum. hi praefecto cubiculi s u b diti, ad ea quae quietis erant, in palatio erant deputati, ait Procopius de bello Persico. Pancirollus in notitiam imperii capp.62 et 63. Ibid. 5. ἐνοχλοῦντα ὁρῶν] Suidas v.φατρία, ̓Αναστα σιος σιλεντιάριος ὁ μετέπειτα βασιλεύσας ἐπὶ Εὐφημίου π α τριάρχουΚΠ .καθέδραν κατασκευάσαςμετάτινώνέφατρία ζεν.ὁ δὲΕὐφήμιοςμετὰἀπειλῆςλέγειαὐτῷ· ἢἐντῇἐκ κλησίᾳ θαμίζοντα τὰ αὐτῆς φρονεῖν, ἢ μηδ ̓ ὅλως ἐπιβαίνειν πρὸς τὸ διαστρέφειν τοὺς ἀπειροτέρους. εἰ δὲ παρὰ τοῦ τὰ πράξειας, ἐκτέμών σου τὴν κόμην τοῖς δήμοις σε θριαμ βεύσω. ἔκτοτε δὲ ἡσυχίας ἦγεν· ἀντείχετο γὰρ τῆς Εὐιυ χοῦςδόξης. Anastasiussilentiariusquipostmodum imperavit, sub Euphemio (ita scribunt nonnulli, quibus de variae lect.) vatriarcha, suggestu sibi parato , cum quibusdam conventum separatum agebat. Euphemius autem , minis etiam adiectis, eum alloquitur. aut ecclesiae, sieam frequentes,sensum sus cipe: aut certe ab eius ingressu omnino abstine , ne rudiores in errorem agas. sin aliudfeceris, abscissa coma,factionibus populi publice te traducendum committam. ab eo tempore quievit: opinionem qnippe Eutychis defendebat. Ibid. 9. _ Ζήνων δὲ ἠρώτησεν] ex chronico Alexandr. haec ferme ad verbum desumpta in hunc eundem annum . qui tamen hic Μαριανός, ibi Μαυριανὸς scribitur. Ibid. 13. Πατρίκιον δὲ γενόμενον] ex eodem chronico, quae hic desunt supplentur. καὶ ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεὺς Ζήνων συνέσχεν τὸν πατρίκιον Πελάγιον τὸν ἀπὸ σιλεντια ρίων πληρώσαντα, καὶ ἐλθόντα εἰς τὴν τοῦ πατρίκιου ἀξίαν, ἄνδρα σοφόν. inferius mortis genus exprimitur: ὃν ἔπνιξαν ἀγχόνῃ. inferius iterum, qui hic ύπαρχος, ibi ἔπαρχος τῶν πραιτωρίων dicitur. Ibid. 19. ὁ δὲ ἔπαρχος μαθὼν τοῦτο] subdit chroni καὶ ὅτιμετεστάλη ὑπὸ τοῦ βασιλέως · ὡς παρήρχετο διὰ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας ἐποίησεν ἑαυτὸν βουλόμενον εὔξε σθαι,καὶ κατελθὼνἐκτοῦὀχήματος,εἰσῆλθενεἰςτὴνμεγάλην ἐκκλησίαν Κ.Π. καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ ἔσω, καὶ ἐμφύσθη πικροῦ θα νάτου . con. 402 IN THEOPHANEM NOTAE. 403 209, 8. προεβλήθη ἐπίσκοπος Παλλάδιος] ad annum su periorem pertinentista.Euagriuslib.3cap.23. videprae 210, 2. παῖδα μὲν μὴ καταλιπών] perperam Zenonis filium eiusque pravos mores recenset Suidas v. Zenon : ubi et de eiusdem morte. confirmat Euagrius auctoris dicta lib. 3 cap.29. Ibid. 11. ἀπητήθη ἔγγραφον ὁμολογίαν] Anastasius sem cundus imperator a patriarcha redimitus, primus professio nem fidei exigitur: de quo Euagrius lib.3 cap.32,et Theo dorus lectorlib.2. voxἠπαιτήθη vice ἀπῃτήθη in textu in terpolato corruptae Graecorum loquelae argumentum : iuxta quam haud verbo , sed praepositioni (si compositum fuerit) pracfigunt augmentum. Ibid. 17. καὶ οὕτω στεφθεὶς ὑπ'αὐτοῦ ̓Αρεάδνην ἄγε ται] simul imperator,et maritus innotuit; ait Iormandes de regn. et temp.successione. 211, 4. ἀπὸ ̓Αδάμ] comparandus istis Enagrius lib. 3 cap. 39 et quae scripta superius ad operis titulum , et pag.1. Ibid.10. Πέξαμασφός] de regis istiusPersarum nomine variae lectiones consulendae. Ibid. 12. τοῦ Δυρραχιτιάνου ] Euagrius lib. 3 cap. 29. οὗτος ὁ ̓Αναστάσιος πατρίδα τὴν Ἐπίδαμνον ἔχων, Δυρράχιον νῦν προσηγόρευται. hic Anastasiuspatriam habuit Epidamnum , Dyrrhachium nunc vocatam. Ibid.19. Πέτρου δὲ τοῦ Γραφέως] mortuum anno su periore praedicavit. 212,3. ΕὐφήμιοςδὲὁΚΠ.]Εuagriuslib.3cap.30. Ibid. 8. πεποιηκὼς αὐτῷ οἰκονομίαν] ποιεῖν οἰκονομίαν, quasiἐπιμέλειανἔχεινinterpretatussum. Alexandriaefea cerat illum oeconomum, reddidit Anastasius. quaemollior, et aptior versio, lector iudicabit. Nicephorus lib. 16 cap.26. τὸ οικονομίαν exponit θεραπείαν. Ibid. 15. τοὺς ἐν ΚΠ . Ἰσαύρους] Isauri gens agrestis ad Taurum montem latrociniis assueta. eam Zeno impera cedentis anni canonium. Ibid. 13. τοῦ Δικόρου] Zonaras in Anastasio. Δίκορος δὲ ἐκαλεῖτο ὁ ̓Αναστάσιος,ὅτι ἀνομίας αλλήλαις εἶχετὰς κό ρας τῶν ὀφθαλμῶν. . τῇ μὲν γὰρ ἦν τὸ χρῶμα μελάντερον ἡδὲλαιὰπρὸς τὸγλαυκότερονἐχρωμάτιστο. Dicoriporro nomen ex eo habuit, quod pupillis oculorum fuit dissimilibus: altera nigriore, altera ad glaucum declinante. tor, tum ob genus, tum ob auxilium ab ea acceptum, cha ram habuit inter provincias reliquas, et plurima voluit a u ctoritateCP.pollere. CandidusPhotianuscod.79,Sozome nus de Isauris lib. 8 cap. 25. bellum in eos motum hoc anno scribit Marcellinus comes : de quo Theodorus lector lib.2, et lornandes de regn. ac temp. succes. 213,5. Nivihiyyes] Lilingem pronunciat citatus Ior nandes. 214, 8. Kugrós] Gibbum nonnnlli reddunt. Ibid. 14. Zauάopns ó viós] Zambases dicitur Agathiae lib. 4 , Blases Procopio de bello Persico : uterque legendus. Пegauaopos, scriptum reperies pag.superiore 117, et di ctionem inter varias lectiones emendatam . 215,3. ἐν τῷ χρονίζειν τὸν πόλεμον] quinquennium testatur Theodorus lector, pene sexennium Iornandes, sexen nium Marcellinus. auctor quarto anno finitum videtur as Ibid. 15. τῇ λεγομένῃ σείρᾳ] lego σειρομάστην apud plures auctores, de quo non ieiune in Codinum. otoav hic neque restem , neque catenam interpretabor , sed gladii g e nusσειρομάστην, quem Hesichius λόγχην, δόρυ,ῥωμφαίαν exponit. 216, 1. Μαρτύριος ἔτη δ ́] alia exemplaria legunt ἔτη 7. eidemen tribuitpraemissum canonium pag.superio re: unde tamen bis annus primus repetatur, nec annorum octo spatium obtineat in omnibus codicibus ignoro. Ibid.12. Evgnui dètąśniozóny]Marcellinusadan num Anastasii quintum.Euphemius episcopus CP.falso ab Anastasio principe accusatus, atque damnatus, in exilium d u ctus est. Theodorus lector in reliquis consulendus. 217,15. Twarung in 9'] Ecchellensis numerat annos 8, dies 224. Ibid. 19. ἐπιδρομῆς τῶν λεγομένων Σκηνητῶν] Σκηνή Tas vocavit superiusSaracenos.eorum motum breviter per stringit Euagrius lib. 3 cap. 36. Arabes, scribit Ecchellensis. histor.Arab.pag.150,"in cives,sive civitatum incolas di scriminantur , et in eos qui per deserta perpetuo vagantur loca nullis certis sedibus, sed sua tentoria ibi figunt, ubi res et necessitas postulant, pabula suis quaeritantes armentis et gregibus, quos Strabo Scenitas appellat." 218,4. φυλάρχου]τῆς χώρας δυνάστην,regionisprin cipem τὸν φυλάρχην exponit Suidas. ὅτι τὰ χωρία αὐτῶν φ υ 404 IN THEOPHANEM serere. NOTAE. 405 dai óvoμáçovrai quod eorum vici et oppida tribus nomi 218,6. Ayagov]huncsubAcbarinominemihiSuidas innuit , et Osrhoenae regionis principem facit v. qφuυλáάgρyχnηsς. . Agarum alium isto longe priorem celebrat nuper citatus Ecchellensis, a quo Agaritarum cognatio quan Theophani nostro dicta, de quo pag. 156, Arabes porro in indigenas et advenas discriminatos, illos antiquissimos Noe patriarchae nepotes, lectan nimirum et Heber filios, qui primi Arabiam occupavere: istos autem, qui generis auctorem agnoscunt Ismaelem Abrahae filium, vocaverunt. utrique ut poste ros habuere nobiliores, qui stirpium variarum et familia rum se constituere capita, ita se tribuum suarum principes declaravere Genes. cap. 25. tribus illas diversas , velut acies sub tot ducibus accurate perstringit laudatus Ecchel lensis typis regiis anno 1651 editus a pag. 141 ad 161. cir a Scenitas et vagosArabes hoc unum, quod huc confert, ex eodem observo. "adversus vagantes" et effraenes "Ara bes in silicibus, marmoribusque Romana lingua et characte ribus insculpta hactenus videri Romanorum imperatorum edicta, quibus sub variis poenis inhibetur, ne vagam illam, errantemincertamqueagantimposterumvitam." variaele ctiones hic non leviter praetereundae. 219, 1. τοὺς ἐνδημοῦντας ἐπισκόπους συνελθεῖν] anti qua consuetudo in utraque ecclesia quondam observata, ut ex évoqμovvτov , casu in u r b e m , sive R o m a m , sive C P . a d ventantium collegio synodus haberetur, etiam hodie apud Graecos retenta. Ibid.4. Δίουμονήν,καὶΒασσιανοῦκαὶΜατρώνης]de Dii tempore et monasterio ad pag.114. de Bassiani acdibus menologium Sirleti: de Bassiano et aedium eius nominis fun datore Menaeum ad Octobris diem 10. ἐπὶ τῆς βασιλείας Μαρκιανοῦ τοῦ εὐσεβεστάτου ἦλθεν ἐν Κ Π . καὶ τοσοῦτον διέλαμψεν ἀρεταῖς καὶ θαύμασιν , ὡς καὶ ναὸν κτίσαι ἐπ ̓ ὀνόματι αὐτοῦ τὸν βασιλέα . sub Marciani piissimi imperio C P . venit , tantumque virtutibus et miraculis claruit, ut eius nomine templum imperator extrueret. discipulorum numero Matronam aggregatam memorat idem Menaeum in?yGvvdy δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὡς εἰς τριακοσίους · ἐξ 7 ὧν ἦν καὶ ἡ ἁγία Ματρώνα. discipulorum eius numerus ad 300 crevit: ex quibus S. Matrona extitit. Ibid.14. Oevdéqiyosdeó"Appos]exTheodorilecto ris lib. 2. nentur. 0 406 IN THEOPHANEM 220, 2. Ὀλύμπιος δέ τις ̓Αρειανός] prodigium lectu dignum a Damasceno orat.3 de imaginibus scriptum. Ibid. 4. ἐν τῇ νεροφόρῳ] δεξαμενὴν habet Damascenus citatus, quae est balnei lavacrum, ceu vas quodcumque aquis recipiendis idoneum, aquam porro Graecorum vulgus v ɛ pov hodie vocat: olim quoque sic dictam puto, quod aqua rum Nymphae Nngeïdes quasi Aquatiles audirent. Ibid.5. πρῶτος τῶν Διαιταρίτων]Helenianorum palatii ad quod balneum curator, et balnei praefectus 2 Damasceni interprete redditur. Ibid. 13. Enitelεida τhoαto] Theodorus lector, ex quo ista, subiungit: ἐπιτελουμένης δὲ καὶ πρότερον, πλὴν ἐξ αἰτήσεωςΦήστουπολλῷ πλέονηὐξύνθητῆςτοιαύτηςτὸφαι Soov navyuoεws.quamvis anteafestum apostolorum celebra retur,tamenstudioFesti,multo ampliusetsplendidiuspane gyris illa celebrari coepit. Ibid. 17. Photos anɛoxóμevos] ipsis pene verbis cum Theodoro consentit Theophanes. , 219,18. Πολλαδίου δὲ τοῦ ἐπισκόπου] Εuagrius lib. 3 cap. 23. 221, 12. promiscue et argento pendi solitum, fuit zovoάgyvoor. a u rum enim solum nonnunquam , quandoque solum argentum capiebatur. ἀνέστειλεν τὸ χρυσάργυρον] tributum auro imperatur.zovoάgyvoov capitibussingulishominum,iumen torum,pecorum,neque canumetiamexceptis,eratimposi tum : imo ab exoletis, data criminum foedissimorum licentia de eius execranda impositione Zonaras, et C e drenus abunde : auctorem Constantinum fingit Zozimus : ab illata iniuria Christianissimum principem vindicat Euagrius totis duobus capitibus lib. 3 40, nimirum et 41 relata prius 39, Anastasii iussu eiusdem abrogatione : de quibus Baronius anno C. 330 a num.33 ad 48,etan.491 num.11 et12. Ibid.13. τὰ κυνήγια 'ἔπαυσεν] Theodorus citatus. τὰ xκυvνvήγyιaα ἔnπuαvυσεEνv. truculentas et horrendas circi vaenationes, quibus bestiarii cum feris certissimo vitae periculo pugnas inibant , Anastasium compescuisse intellige. vaenandi enim exercitium , ut fit per silvas, laude dignum abolevisse, in Anastasii principis laudem nemo cordatus morum censor ver teret. κυνήγιον porro , unde cum bestiis pugnam affirmem, auctoritates istae suggerunt.Suidae v. κυνήγιον,ἐν τῷ κυνη γείῳ,scribit, έρρηπτοῦντο οἱ βιαιοθάνατοι, in amphitheatro violenta morte occisorum proiiciebantur corpora : ut nimirum qui sibi manus consciscerent Bratoúruroi, gladiatoribus et NOTAE. 407 bestiariis mortem in se concitantibus , post ademptum vitae lumen, sociarentur. infra: θαύμαζε, ὅτι ὁ κτίσας τὸ κυνή γειον ἐστί. yelov soti. adverte ipsum amphitheatri conditorem esse, certe vaenatus locus , haud in silvis extruitur, nec statuis et c o lumnis , de quibus ibi mentio, exornatur, nisi in circo, vel spectaculorum spatio deputato. Theophanis supra ad an. 5870. Δωρόθεος ὁ ἐν ἁγίοις ἐπὶ τοῦ δυσσεβοῦς ̇ Ουάλεντος ἐμαρτύρησεν ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ θηρίοις παραδοθείς, ἐν τῷ κ υ νηγείῳ ὑπὸ ̓Αρειανῶν. sanctus Dorotheus sub impii Valentis imperio martyrium Alexandriae tulit, ab Arianis in amphithea tro feris obiectus. eiusdem ad annum 5935. Xaquóovros ó Αὐγουστάλιος ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ ἐκροταφίσθη ἐν κυνηγίῳ. Char mosynus praefectus Augustalis in amphitheatro in tempore percussus est. Suidae iterum v. κυνηγός, et v. ἄρατος. τινὲς μὲν γὰρ ἐν ταῖς κυνηγεσίαις εἰσὶ τολμηροὶ πρὸς τὰς τῶν θ η ρίων συγκατασπάσεις · οἱ δ ̓ αὐτοὶ πρὸς ὅπλα καὶ πολεμίους ayevveis. quidam ad discerpendas in bestiariis vaenationibus feras audaces existunt , qui sub armis adversariis obiecti i m belles apparuerunt. mirumne foret in insequendis per saltus leporibus et cervis cuiuspiam animum laudari? adeone cru entum et inhumanum solitae vaenationis studium, ut ab i m peratore Chrysargyrum extinguente, mereretur extingui? v e tandas itaque censuit Anastasius feras, et immanes cum feris circi pugnas,quas Romae adhuc exercitas eodem tempore coaetaneus Theodorichus deflet his verbis, epist.42 varia rum Cassiodori lib. 5. "heu mundi error dolendus ! si esset ullus aequitatis intuitus, tantae divitiae pro vita m o r talium deberent dari, quantae in mortes hominum videntur effundi." 221, 13. αρχιωνίους] clarius Theodorus lector. ἀρχὰς tὠoνvίiοoυvςs. in proposito non stetisse Theodoro et Theophani contrarius Suidas testatur v. Avaorάotos. idem variae le ctiones exprimunt. Ibid. 19. Tois róлois] lacunam replent alia mss. xui ὀξύτερον εἴπερ ἐπέδραμεν. hanc barbarorum incursionem , ut aliam annis tribus priorem perstringit Euagrius lib 3. cap. 36. alias lectiones inter varias suspicies. Ibid.6. σπένδεται πρὸς ̓Αρέθαν]Saracenorum princi pes Aretae nomine, velut Aegyptiorum Ptolemaei, insignitos testatur Scaliger de emend.temp.lib.2,de AmmonitisAra 222,3. οἱ καλούμενοι Βουλγάρεις] a Volga Scythico fluvio, ex quo et patrio solo irruptiones in imperium manum fecere. Augerius R o Volaterranus Busbequius in itinerario . alia lectio Bovλyago . , Ortelius 408 IN THEOPHANEM 222,9. ἐνΝεοκαισαρείᾳ] haec pene verbo tenus Theo dorus lector ad lib. 2 collect. finem. bello Persico. Ibid.8. Beoooov]BessiadHaemummontem,etDanu bium populi,Ortelius. 227,4. ἱππικοῦ γενομένου] circensis hic motus idem videri posset, qui in chronico Alexandr. ad Anastasii annum 7 legitur,in quo Anastasius ipse lapide percussus. videat le ctor, et sententiam proferat. 229,14. ἐκέλευσεν ̓Αναστάσιος] ex Gyllii scriptis lib.3 de topographia CP. cap.6 plurimam lucem praesentia m u tuantur. Ibid.19. Ἰωάννης ὁ Νικαιώτης] clausum vocatEcchel lensis, et pontificatus annos 21, dies 23 tribuit. 230, 1. ̓Αναστάσιος ἀνεθεὶς] eadem Theodorus lector 2. τοῦ δὲ βασιλέως πρὸς Πέρσας σπουδὰς ποιήσαντος. et intra: ̓Αναστάσιος δὲ εἰς τ ὰ πολεμικὰ ἀσχολούμενος τῆς κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπαύσατο βίας· ἡνίκα δὲ μικρὰν ἐκ τῶν πολεμίων ἄνεσιν ἔλαβεν , πάλιν κατὰ τῆς ἐκκλησίας, καὶ τοῦ Μακεδονίου ωπλίζετο·sed absquetemporis nota: quae nihilo secius ex Persici belli annis superioribus adscripti t e r mino facile colligitur. Eleusum porro in Cappadocia se cunda urbis episcopum memorat Euagrius lib. 3 cap. 31. Ibid. 10. τὸν ἔπαρχον ἐν ταῖς συνάξεσι] clarior Theo Ibid. 15. Καβάδης ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς] Amidam , capta Theodosiopoli, a Cabade obsessam et captam, ex E u a grii lib. 3 cap.38 scribunt chronoligi. annum ex Eustathio notavit Euagrius Anastasii duodecimum , qui Theophanis a Septembri numerantis decimo tertio coincidere potest. reliqua Marcellinus comes Anastasii eiusdem anno duodecimo, Proco pius de bello Persico lib. 1, nonnihil attingit Theodorus l e ctor lib.2. bibus aliter sentit Abraham Ecchellensis pag. 155, qua cum Thalabam memoret, principem Aretham ex eius tribu ortum facile putaverim; adeoque non a matre sed a tribu dictum Thalabanem , qui Badicharimi filius, Agari pater, Thalabita rum fuerit contribulis. 224, 7. στέλλεται πρὸ τοῦ βασιλέως ] Procopium et Marcellinum sequitur auctor Theophanes : hunc quoad a n norum rationem, alterum quoad historiae fidem lib. 1 de Ibid.9. Kilopa tov μáyroτgov] rem alitergestam nar rat Procopius citatus. NOTAE, 409 230, 17. ̓Αχόλιον δέ τινα] Εὐχώλιον scribit Theodo rus lector. ̓Ασχόλιον Peyrez. ms. 231, 11. κομβώνεις] linguae recentioris corruptio, qua coniugationis tertiae contractorum verba haud amplius in όω,sedώνω terminantur. sic ἐλευθερώνω, λυτρώνω,χρυ σώνω, vice ἐλευθερόω, λυτρόω,χρυσόω proferunt. futurum deinde in wow formant: quare ubi Theophanes habet què οὐκομβώνεις,priusscripserat:ἐκόμβωσεν πολλούς. atquo modo? Vat.1lectio. ἐπάρων πολλὰ χρήματα,καὶ λαθὼν ἔφυγεν,καὶεἰσελθὼνἐνΚΠ .ἐκόμβωσενκᾀκεῖπολλούς. Ibid. 18. ἐμβόλους ] Euagrius βασιλικὰς στοάς regias porticus . 232, 3. ̓Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς Φλαβιανόν] discriminis haud exigui Theophanem inter et Euagrium Flaviani Antio chensis episcopi fides subiectum et materia : hoc eam inte gram perseverasse,illo corruptam penitus et extinctam as serente. monachorum gregem haud contemnendum suislit teris ab haeresi Flavianum vindicantium adducit Euagrius lib. 3 cap.31,Xenaiae inimicitias, et ex simultatibus calu mnias , confictam ab adversariis haereseos notam , ut a fide discederetvim illatam,persecutiones,minas,seditiones,mor tem ipsam intentatam , et inflictum exilium narrat cap. 32. quis tantae constantiae vir a sanctitatis et innocentiae iudi cibus, quales Baronius,Petavius, et alii, in sanctorum album recenseri non mereretur? in adversum rapere me molitur Theophanes,etFlavianum imbellem,timorismancipium,fa voris aucupem,aprobisreiectum,ipsishaereticis obanimum nutantem et incertum , exosum , ac propriis tandem technis phane Theodori lectoris dictio. διὰ τὰς γινομένας ὑπὸ τοῦ λαοῦ στάσεις ἐν τῇ πόλει κατὰ τοῦ βασιλέως, ἐπενόησε τὸν ἔπαρχον τῆς πόλεως ἀκολουθεῖν ταῖς λιταῖς. ἐφοβεῖτο γὰρ τὸν ὑπὸ τῆς τετάρτης συνόδου ζῆλον τῶν τὰς ἐπελάσεις π ω ούντων. ὅπερ λοιπὸς ἐξ ἐκείνου ἔθος ἐγένετο. Ibid. 14. ̓Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς ἐτείχισε] haec ea dem chronicon Alexandrinum anno Anastasii 7 erranter. bellum enim Persicum, quo posterior Anastasiopolis condita, duodecimo tantum confectuin est, ex Euagrii nuper citati testimonio. de huius urbis conditu Theodorus lector, et Euagrius lib.3 cap.37,qui etiamaddit. λέγεταιδὲπρός τινωνΔάρας,διότη Δαρεῖον αὐτόθικατηγωνίσατοπαντάπα σιν ̓Αλέξανδρος. quod Darium ibidem Alexander devicerit. chronic. Alex. nonnulli locum illum D a r a s appellarunt, διώτη Δαρεῖον δόρατι ἔκρουσεν·quod Darium ibidem δόρατι hasta percusserit. 410 IN THEOPHANEM mulctatum repraesentat hoc , et tribus qui sequuntur annis. utri fides adhibenda Euagrio Flaviani temporibus viciniori, an posterioriTheophani? auctoribus suisinnititurTheopha nes testesiuratos,senes,cumquibusdeFlavianodisseruit, exceptione maiores adducit Euagrius. haereticus an ortho doxus ; sanctus an impius Flavianus ? decidant alii. sanctum praedicabo, quem sanctus Theophanes ut impium damnat? haereticum asseram, quem veritatis et fidei assertorem fide lis historicus Euagrius celebrat? utrumque abhorret ani inus. ut ut se res habeat,Flavianum suo iam tempore hac reseos insimulatum mihi suggerit Euagrius:tum ubi cap.31 Nestorianum errorem impingit Xenaïas. ut quid enim N e storii pravitatis admissae reum accusaret, quem solo fidei orthodoxae nomine poterat damnare? sola fidei integritas crimen erat in Flaviano:non exNestorii reatu,crimen fue ratinFlavianum refundendum,quem solafideipuritasreum agebat. Nestorianum itaque inclamabat Xenaïas, quia quem Eutychianae suae haereseos conscium et adversarium n o v e rat,orthodoxum probare nequibat:tum etiam cum cap.32 seniores, quos memorat, in Flaviani defensionem adducit Euagrius , quos certe tanto studio, quasi iuratos testes non proferret, nisi Flaviani n o m e n in iudicium trahi eius causae tutius agendae providus non persensisset. ab omni tamen haerescos suspicione liberasse, et orthodoxam eius fidem apud omnes testatam voluisse videtur Liberatus breviarii cap. 18 et 19. ov 233, 2. Ἠλίᾳ τῷ ἐπισκόπῳ] Eliae partibus sustinendis, eidemque in inculpatae fidei iure protegendo, in Euagrii vel calumniam vel errorem totis viribus insudat Baronius ad annumd.512 anum.8ad18. incassumomnino:excor ruptis quippe Theodori lectoris verbis calumnia omnis e x urgit: ex integro textu summa tenetur eius laus, et inno centia comprobatur. Theodoriani textus ex eo patet corru ptela, quod Theophanes Theodorum exscribens, Theodoro contraria scribat. vitiatus itaque Theodorus aut Theopha nes : at non hic cuius scripta Eliam memorantia nullius e r rorisarguuntur. quidigitursuperest,quamvitiatumTheo dorum, et ficto eius vitio delusum Baronium admittamus? hoc autem pacto in Christophorsonea Eusebii, cui T h e o d o rus adiungitur, editione Theodorus emendatur pag. mibi 187 tom. 2. Ηλίᾳ τῷἐπισκόπῳ τῶν Ἱεροσολύμωνπροσέταξεν δ ̓ βασιλεὺς σύνοδον ἀθροῖσαι τῶν ὑπ 'αὐτόν, καὶ κατὰ τῆς σ υ ν όδου ψηφίσασθαι. Ηλίας δὲ σύνοδον μὲν οὐ συνήθροισεν, αὐτὸςδὲμόνος αναθεματίσαςΝεστόριον,καὶΕὐτυχῆ,καὶ Διόδωρον,καὶ Θεόδωρον,τὴνἐν Χαλκηδόνισύνοδον ἀπεδέ NOTAE. 411 gato. Eliae Hierosolymorum episcopo mandavit imperator, ut synodum episcoporum, quos sub se habebat, colligeret, et quartam synodum condemnaret. Elias vero synodum quidem noncongregavit:ipse verosolusNestorium,Eutychem,Dio dorum, et Theodorum damnavit, et Chalcedonensem synodum recepit. quidquid alias legeris, vim historiae et eius verbis infert. Ibid.8. Nixarov]MachiotamcorruptelegitBaronius ad annum d.506 num.16, et516 num.40 ex corrupto Liberati codice. Ibid. 13. ἐν τῷ ̓Αντικανθάρῳ] Cantharum balneum su pra laudavit auctor. Ibid.15. μοναχοίτινεςαἱρετικοί]quifuerintillimo nachi,unde progressi,cuius gratiaCP.secontulerint,refert Euagrius lib. 3 cap. 33. 234, 5. καὶ Ἰωάννην δέξασθαι μὴ δεχόμενον] his atte statur Liberatus cap.18 ante finem. Ibid.8. _Δευτέριος δὲ ὁ ἐπίσκοπος]peneverbatim iacent haec apud Theodorum lectorem. Ibid.11. BanriCeraißágßagos]videGraecosabanti quo passiva recipiendi, non activa ministrandi sacramenta. forma et lege usos : de qua nos in euchologicis. Págßas, et Bugßar in Vat. 1 , ubique hic scribi, velut proprium n o men , observa. idem apud Theodorum lectorum obviam Ibil.14. ὁ δὲ βασιλεὺς Μακεδόνιον] haec apud Theo dorum superioribus praemissa. Ibid. 16. καθάπερ καὶ Ηλίας Ἱεροσολύμων] oppositus sibi ipsi Theophanes de Elia narrationem instituens : hic i m peratoris auxiliariusMacedonium urget, ut synodum Chalced. anathemate feriat, qui linca paginae praesentis prima ouro δον ἀποδεχόμενος asseritur. sicum Palatino codice τὸ ἀπο, Seyouevos sustuleris; Elias cum reliquis periodi superius p o sitae synodum Chalced. anathematizat, adeoque Macedonium orthodoxum cum Anastasio potest hic persequi. lege hic ex opposito Hhiav (Eliam enim accusandi casu Anastasii editio. nis Regiae legunt marginales lectiones) qui hic, ceu orthodo xus ab Anastasio vim patitur, idem loco superiore orthodo xus item synodum Chalcedon. admittit. utrum porro τὸ drodeyouevos cum Palat. expungam , vel cum Anastasii ci 233,6. ovvodovdлodezóμevoç]legehic,sodes,pag.suc cedentis notam postremam. venit. tato exemplari legam Eliam , et 'Hhiav reponam : dubius haereo . 235, 20. σύνοδον κροτηθῆναι] Cyrillus auctor vitae S. Sabae apud Surium die 5 Decembris ex his nonnulla refert: fuit autem Cyrillus ille Sabae suppar , ac pene coaetaneus Anastasii imp. et episcoporum, quorum hic gesta recensen tur. de synodi istius anno auctori Marcellinus non con sentit. Ibid.19. Avaoráσiosdè¿gyio9eis]incontrariammen tem factum hoc vertit Euagrius cap.32. 237, 7. καὶ κατὰ Μακεδονίου ὁ βασιλεύς] Theod. lect. excerpt. 238, 9. Ἠλίας ἔτος ἕν] cuius tainen varia in episcopatu gesta superiores anni demonstrant Salustii in canoniis d e scripti tempore. Ibid. μαγίστρου ] ἡγεμῶνος τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων· officiorum aulae magistri. Euagrius idem lib. 3. c. 32. Ibid.15. ᾧ τινι καὶχειροτονούμενοςὑπέγραψεν]quod ex Theodoro lectore auctor observavit ad Anastasii annum quintum . Ibid.16. τὴν Δαλμάτου μονήν] orig. CP. ἡ μονὴ τὰ Δαλματίου ἐκτίσθη παρὰ Δαλματίου πατρικίου ἀνεψιοῦ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου.monasterium cuiexDalmatio factum nomen a Dalmatio patricio magni Constantini nepote condi tum fuit. 412 IN THEOPHANEM 236,14. ἨλίαςδὲὁἹεροσολύμων]istisadversaturprae fatus Cyrillus, cuius testimonium approbat Baronius ad a n num 512 num. 16, Petavius lib.13 de doct,temp.et alii, sincerum orthodoxae fidei defensorem Eliam istum asseren tes: de Flaviano superius actum. utrumque certe sequentia vindicant : ut quid enim in iudicium velut rei traherentur, qui iam in accusatorum partes, si vera foret historia, trans iissent. Elias ipse defensionem suam instituit apud Euagrium lib.3 cap.31. Ibid . 10. Μακεδόνιον ἠπάτησεν ] quod μετὰ ὑποκρίσεως ἔδοξενἑνοῦσθαι τῇἐκκλησίᾳ,καὶτῷἐπισκόπῳ,perhypocri sim ecclesiae et episcopo consentire videretur, ait Theodorus : exin πρὸς δολιότητος γέμοντα conversus, in fraudem episco pum abduxit. Ibid. 11. Κέλλωρος] Euagrius Κέλερος. 239,6. καὶ παρεσκεύασεν ὁ βασιλεύς] ut Macedonius NOTAE. 413 calumniam effugit, narrat Euagrius libro 3 capite 32, qui Theodori Synopsi quoad reliqua conferendus. 240,5. τὸνἐπίκληνΛιτροβούληνκαὶΚήλωνα]obcon gruos nominibus istis actus vocatum ex Theodoro scribit Theophanes, quos aiozoovorias impuros et scelestos exprimit Nicephorus lib. 16 cap. 26. praemissa vocabula varii varie legunt. Theophanes et Cedrenus ubique Argoßovλnv reti nent, Nicephorus Airpoßovrny reddit, Anastasius Lytrobulem quasi Λυτροβούλην legerit,Theodorus lector Μιτροβούλβην · idemque non Κήλωνα,sed Κόλωνα scribendum putat;Nice phoro , Cedreno , Anastasio , Theophane primam lectionem probantibus. quamvis autem Κόλων , et ξεκολωμένος recen tioribus Graecis appelletur Cynaedus : tamen cum K o v a , θερμὸν εἰς συνουσίαν potentem ac fervidum in Venerem si gnificet apud Suidam , eius lectio a pluribus probata magis arridet , et alterius vocabuli iuvat expositionem. ex variis porro eius lectionibus placet quae Aitqoßovλßŋv refert, ceu quae to Kihovi se accommodet, et prae aliis sensum facil limum offerat.ẞovλßós,Latinis bulbus,aitMatthiolus in Dio scoridis lib.2 cap. 166 , veteribus fuit in frequentissimo ci borum usu, his praesertim admixtus, quae Veneris concili andae gratia parabantur, utpote qui Venerem stimulet. quod autem ad id expetiti et commendati fuerint bulbi, Martialis in xeniis, et Colum .lib.10 docent. quod itaque Bohßov Litoas bulborum libras excitandae Veneri comederet Timotheus, vel λιτρὶς βουλβοῦ bulborum frequentius comestorum arca foret ac loculus, Autooßovißov nomen potuit promereri, ac sub inde Κήλων θερμὸς εἰς συνουσίαν evadere. Ibid.8. Ἰωάννηνδὲτὸν ̓Αλεξανδρείας]huicutTimo theo CP. Severum communicasse testatum reliquit Liberatus breviarii cap. 19. Ibid. 11. τὸν Μακεδόνιον ἀκρίτως ἐξώρισεν] haec ab auctore annuam periodum a Septembri inchoante ad annum Anastasii primum et vicesimum fusenarrata,ad eiusdem vi cesimum , quo consulatum Secundinus et Felix adhuc tene bant,Marcellinus comes brevibus dudum scripserat. "Mace donius Augustae urbis episcopus, licet olim Anastasii impe ratoris dolis fallaciisque circumventus, pravorum testimoniis eidem accusatus, quoniam tomum sanctorum patrum apud Ibid. 7. εἰκόνας κατέφερεν] episcoporum imagines in templis appendere more receptum fuit apud antiquos,Baro nius ad annum d.511 num.9. insignia quae Theodori in terpres addit , nec in Theodori , nec in Theophanis textu adverto . Chalcedonem sancta dudum subscriptione roboratum, eidem principi dare distulit, ab codem Euchaita in exilium depu tatus est. locum Macedonii Timotheus meridiano tempore ab Anastasio Caesare episcopus ordinatus invasit." 240, 12. Κλαυδιουπόλεως τῆς ̔Ονωριάδος] de Paphla goniae parte Ponto ascripta, et in Honorii filii Ionoriados nomen a Theodosio adepta, cuius Claudiopolis prius Bithy niae urbs , facta metropolis, fuse Pancirollus in imp.not. cap. 128. 241, 2. τὴν Εὐχαΐταν]alibi τὰ Εὐχάϊτα. Bithyniae ur hem , prius Helenopolim, ac quondam Drepanum , ex O r telio. Ibid. 3. τότε καὶ Φλαβιανὸν ἐσπούδασεν ] sub id t e m pus,non eodem fortassisanno,quae videlicet in annum prae senti succedentem, et in huncce ex parte incurrentem M a r cellinus refert. reliqua ab auctore hoc anno recensita cum Euagrii scriptis lib.3 capp. 31 32 et 33 comparanda. Ibid.12. Пérqatç]Marcellinus.incastellum,quodPe tra dicitur: de quo Procopius lib. 2 exeunte de bello Persico. Ibid. 13. σιδηρωμένους ] vulgari dialecto σεσιδηρωμέ νους vice. Ibid. 17. dno oτavoogvλáxor] sanctae crucis Hieroso Iymis asservatae custodesσταυροφύλακες. Ibid. 'Iwávvns τn xy ] ex codicibus cunctis , annos tamen sigillatim numeranti sextus decimus excidisse c o m p e rietur. Ibid. xóuntos Doidεgator]Scythae Transistriani,Got thiappellantur,testeZozimolib.4. ascitaRomanishorum auxiliaFoederatorum obtinuerenomen,ex eodem. hinclor nand. de rebus Get. "defuncto Atanarico , cunctus exercitus inservitioimperatoris perdurans,Romanoseimperiosub dens, cum milite velut unum corpus efficit, milliaque illa dudum sub Constantino principe Foederatorum renovata, et ipsi dicti sunt Foederati." Ibid.7. joyas] ab erogando stipendia militum óyat 414 IN THEOPHANEM 242, 3. Βιταλιανὸν τὸν υἱὸν] in annos sequentes haec a Marcellino dilata:de quibus Euagrius lib.3. cap.43. hoc anno, qui Anastasii vicesimus secundus , Vitalianum seditio nem movisse lornandes de regn. ac temp.succes.lib.con firmat, bellum illud civile per annos sex ante imperatoris obitum a Vitalino motum testatus. dicta. 242, 17. Τιμίθεος δὲ τὰ συνοδικά ] ex istis nonnulla Euagrius lib. 3 cap. 33. quae pag. haec exhibet absque comparatione, ad varias lect. vix intelligas. 243, 19. τοῦ δὲ ἡγουμένου τῆς Δίουμονῆς] Theodo rus lector, ex quo narrationem istam desumpsit Theophanes, scribit τοῦ ἡγουμένου τῆς μονῆς τοῦ στουδίτου τελευτήσαν τος. Baronius ad annum 511 num. 11 studii interpretatur, adeoque to orovdíov legit: ex quibus coniiceret quispiam μονὴν τοῦ Δίου eandem quae τοῦ στουδίου, cui tarnen ad versatur quod scribitur in pag. 114. 245,8. ἐξάρχῳ ὄντι τῶν μοναστηρίων]quis monaster riis praepositus in ecclesia C P . exponit cuchologium , et C o dinus nostro labore illustratus. hibet historiam hanc Theodorus lector lib. 2. 247,2. Birahiavos nagalaßáv] eadem Marcellinus co mes anno Anastasii vicesimo tertio et quarto , ab Euagrio lib. 3 cap.43, et Iornande de regn. et temp. success. m e morata. 249,2. μιᾶςφόλεως]aliiφόλλινscribunt,etrnasculam faciunt vocem. follis pretium pene incertum. vilissimum extitisse Anastasii aetate arguunt Theophanis verba, singulos milites singulis follibus eis p o v aestimatos scribenti : mihi tamen non adeo leve ut obolo,velaeri minutiori adaequan dum iudicem. recentioribus Graecis póllis,vel ut pronunti ant polla, decima septima pars est Asperi Turcici. Aspera Turcica, centum commutando Hispanico Regali, sive nummo argenteo, m e apud eos peregrinante, numerabantur. Saidas golv exponit obolum. in nummum itaque milleet septin gentimilitesaVitalianofuissentcensiti:quae certenon mi litum o s , sed ipsius Vitaliani censeretur stoliditas. follis Petavio ms cuiusdam Regii verbis edocto , nummus est ex duobus argenteis compositus, quos Miliarenses, ait, intelligi mus : quorum singuli denarios, non veteres et Romanos, sed minores nummulos continent : de quibus ille vir eruditus ad integram animi satietatem , luculenta de folle Milliarensi ac nummorum minutiis Diatriba ad animadvers.in Epiphanium de mens. et pond. apposita. NOTAE. 415 T Ibid. 10. dè Baotlevs rivas] eadem ab Euagrio lib. 3 cap. ult. diversimode narrata. 246, 5. Αλαμουνδάρου δὲ τοῦ φυλάρχου] legendam ex Ibid. 19. Sexovvdiavós] qui pluribus superioribus locis Σεκουνδίνος scribitur. 249,3. ΟύννοιλεγόμενοιΣαβής]dequibusvariaele 249, 12. Μακεδονίου νεκροῦ κειμένου] historia verbo tenus ex Theodoro lect. deprompta : cuius proinde lectio Theophanis textum corruptum emendat in hunc modum. Μακεδονίου τελευτῶντος τοῦ ἐπισκόπου,φοβερόν τι συμβῆναι φασίν. νεκρὸν γὰρ ὄντα σφραγίσασθαι τῷ τάφῳ · corre ctiusmeoiudicioTheophanesτῷσταυρῷ. cumessetmor tuus, manu consignasse crucis signo: potius populum, pro eo ac solenne episcopo. Ibid . 18. ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ πλεῖστοι ἄνδρες ] talia passos haereticos affirmat Baronius ad an.515 num.50 et 51. 250, 3. Αρεάδνη ἡ βασίλισσα ἐτελεύτησεν] ad annum Anastasii 24 Areadnae mortem locat Marcellinus , a cuius mense Septembri vicesimum quintum Theophanes numerat. Ibid.16. sódwoos ioroozós]eum puto,quivulgo le ctoris nomen accipit,de quo Suidas. Θεeόoδdωoρgοoςs and ἀaνvαa γνωστῶν τῆς μεγάληςἐκκλησίαςΚ Π . ἔγραψεν ἱστορίαν ἐκ κλησιαστικὴν ἀπὸ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου, ἕως τῆς βασι λείαςἸουστινιανοῦ. Theodorusexlectoribusmagnaeecclesiae C P . scripsit ecclesiasticam historiam a Constantini t e m p o r i bus, ad Iustiniani imperium. sub Philippico imperatore v i xisse, quae de ipso Theodoro, et Himerio Chartulario narran tur a Suida v.xvvýytov, fidem faciunt. Allatii de Theodoris diatriba diutius expectata, dubium omne propediem exolvet. Ibid. 19. Διόσκορος ὁ μικρός] nomen eius memorat Euagrius lib.3 cap.31 ad calcem. eius quoque occasione admissam Theodosii caedem , ac eiusdem in haeresim lapsum refertLiberatusbreviarii cap.18 exeunte.annos pontificatus2, dies 146, obtinet apud Ecchellensem. 252,2. μεταξὺ δέ Ἰνδῶν καὶ Περσῶν] historiam hanc ipsis pene verbis a Theodoro lectore mutuatur Theophanes. Ibid. 18. 'Avaotáoios ó faoiλev's] excerptum e chroni co Alexandrino. 253, 1. διὰ τὴν κακοπιστίαν] chronicon Alexandr. διὰ 416 IN THEOPHANEM ctiones. Hunnos Vitaliani auxiliares testatur Iornandes de regn. et temp. succes. Saberos Unnos memorat Procopius lib. 5 de bello Persico ad calcem. varias eorum nationes Maeotim paludem incolentes numerat Agathias lib. 5, alios Nephthalitas Procopius lib. 1 ineunte. utrum a Sabergan Hunnorum duce Hunni Saberi? mihi dubium. Hunnorum incursionem refert Marcellinus anno Anastasii 24, qui a S e ptembri 25 est Theophani. 1 t v ảnhŋotiav , propter inexplebilem avaritiam. legendum fortasse ἀπιστίαν. 253,3. τὸνπραιπόσιτον]καὶκουβικουλάριον,aitchro nic.idem. rius fuit.Zonaras. Ibid. 7. Πρόκλον τὸν ὀνειροκρίτην] chronic. Πρόκλον τὸν ̓Ασιανόν, τὸν φιλόσοφον,καὶ ὀνειροκρίτην. plura de eo Zonaras. Ibid. 11. Zvyxelλov] quis Syncellus dictum superius: patriarchaenimirum Concellaneus,mensae,consiliorum,se cretorumque conscius, et animae fidus moderator, qui et spi ritualis pater. ex Syncello primus hic Ioannes in patriar chatu successor. πάλαι γὰρ ὁ λεγόμενος Σύγκελλος τοῦ π α τριάρχου θανόντος εἰς τὸν ἐκείνου τόπον ἀντικαθίστατο,in quit Cedrenus. dictus olim Syncellus, defuncto patriarcha, in eius locum substituebatur. idem in Constantino Monomacho Seriphum Saracenorum eorum Caliphae comparat. hinc Io annes Syncellus Joóvov diadoxos a Michaele Theophili filio apud eundem Cedrenum declaratur. is tamen mos Syncel tum in patriarchae locum evehendi, cuius primordia obser vamus , nonnisi circa octavum et nonum saeculum c o m m u nem usum obtinuit. de Syncello prooemium nostrum in Georgii Syncelli chronica fusius. Ibid. 13. t v únoστoλixηv oτohý ] pallium episcopale, vel colobium , qui et saccus , patriarcharum proprium inter sacra celebranda ornamentum. certe pallium episcopale pallio philosophico , a Christianis olim assumpto, iisdemque ab apostolis olim commendato successisse scribit Baronius anno C. 336 num.63. colobium autem ecclesiasticum in dumentum , quod ex synodo 7 discimus a Iacobo domini fratre usurpatum, et a patriarchis CP.postmodum acceptum, ἀποστολικῆς στολῆς appellationem promeruit. Ibid.16. ivdintiviia]Marcellinus,etchroniconAle xandrinum consentiunt. Ibid. 17. βασιλεύσας ἔτη κζ' καὶ μῆνας ζ ] Theodo rus lector menses solos tres assignat, Euagrius dies amplius tres. Basilius Cilix apud Photium cod.42 cum Theodoro convenit. utrique diem unum vel alterum detrahit M a r 27 Theophanes II. NOTAE. 417 Ibid. 5. yołoos μéyas] Iustinum adumbrat, qui porca Ibid. 9. τοῦ δὲ ἐπισκόπου Κ Π . Τιμοθέου] praesenti annoTimotheumCP.patriarcham obiisse exNicephori chro nico confirmat Baronius ad an. 517 n. 61. 253,19. ἐβασίλευσενἸουστῖνος}haeciisdempenever bis Theodorus lector. Ibid. 21. rives dè qaoi ] chronicon Alexandr. 254, 6. ζηλωτὴς ὀρθοδόξου πίστεως] Theodorus lector. Ibid. 9. Βιταλιανὸςδὲ ὁ προρρηθείς] Marcellinus hoc eodem anno. Vitalianus Scytha lustini principis pietate ad rempublicam revocatus,CP.ingressus est:septimoque rece ptionis die magister militiae ordinatus. Ibid. 11. xai vnarevoαi] quod anno Iustini secundo contigit,Iornandes de regn. et temp.success. Ibid. 12. καὶ κύμητα Πρεσέντου] magister militiae in Praescuti,sive Praesentalis dicebatur,qui Praesens imp.ob sequio deputatus erat. de eius muneribus Pancirollus in not,imp. Ibid. 13. ὥστε καὶ Σεύηρον προστάξαι] Euagrius lib. 4 cap.4,et Liberatus in breviario cap.19. 255, 2. συνετάξαντο τοῖς διπτύχοις] ut sancta patrum illorum haberetur memoria, et eorum sancita probarentur. hine patrum omnium ad diversas synodos oecumenicas con venientium , pro synodis singulis festos etiam dies singulos agunt Graeci ad hodiernum usque diem : de quibus consu lendum eorum Menaeum. 256, 5. épavη dorg ] haec ut praecedentia pene ver batim ex chronico Alexandrino. Ibid. 9. Βιταλιανὸς ἐδολοφονήθη] causam caedis aliam proferunt Euagrius et fornandes citati. de eadem Marcel. linus anno Iustini secundo. Ibid.16. ἐδημοκράτησεντὸΒένετονμέρος]quattuor Aurigantium in circo colores et factiones ad Prasinos et V e n e netos posteris temporibus reductos, qui de Circensibus ludis copiosiustractavere,edisserunt:quasnon inludicrismodo, sed et in seriis et politicis rebus sibi infensissime adversatas, ex historiarum serie discimus : quae paucis exponit Balsamon in Trullanae synodi can. 24. τότε τῶν δήμων κατεξουστα ζόντων ἐν ταῖς ἱπποδρομίαις , καὶ ποιούντων ταύτας, ὅτε καὶ ὅπως ἠβούλοντο, ἐκ δαπανημάτων οἰκείων, ὡς καὶ ἐχόντων 418 IN THEOPHANEM cellinuscomes. quattuor addit codex Pal.quattuordecim Peyrez. Ibid.11. ̓Αμάντιόν τε πραιπόσιτον] Iornandes de regn. et temp. success. Euagrius lib. 4 cap. 2, chronicon Alexan drinum, et Marcellini. NOTAE. 419 Ῥῶμος πάλιν ἀρξάμενος ἔκτισε κερκέδιον ἐν τῇ Ῥώμῃ, ὅπερ ἱππικὸν ὠνόμασεν , θέλων διασκεδάσαι τὸ πλῆθος τοῦ δήμου Ῥώμης,ὅτιἐστασίαζον,καὶἐπήρχοντο αὐτῷ διὰτὸνἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἐπετέλεσεν πρῶτος ἱππικὸν ἀγῶνα ἐν τῇ πόλει Ῥώ μῃ εἰςἑορτὴν τοῦ Ἡλίου, καὶ ὑπ ̓ αὐτῶν τεσσάρωνστοιχεία ων, τοῦτ ̓ἔστιν τῆς γῆς,καὶ τῆς θαλάσσης, καὶ τοῦ πυρός, καὶ αέρος , λογισάμενος ὅτι διὰ τοῦτο εὐτύχως φέρονται οἱ τῶν Περσῶν βασιλεῖς εἰςτοὺς πολέμους,ὡς τιμῶντες τὰ τέσ σαρα στοιχεῖα. ἐν τῇ Ῥώμῃ γὰρ οὐκ ἐτίμων τὰ τέσσαρα στοιχεῖα,οὐδὲ ἐν μιᾷ ἑορτῇ ὁδὲ τῆς Πισέων χώρας βασι λεὺς Οἰνόμαος ἀγῶνα ἐπετέλει ἐπὶ τὰ Εὐρώπια μέρη μηνὶ · Σύστρῳ τῷ Μαρτίῳ κέ τῷ Ἡλίῳ Τιτᾶνι , ὡς ὑψωμένῳ , αγωνιζομένης, φησίν, τῆς γῆς καὶ θαλάσσης,τοῦτ' ἔστιν, Δ ή μητρος, καὶ Ποσειδῶνος, καὶ τῶν ὑποκειμένων στοιχείων τῷ Ηλίῳ.καὶ ἐβάλλετο κλῆρος μετὰ τοῦ αὐτοῦ Οἰνομίουβασι οἴκους, καὶ ἵππους, καὶ ἱππῶνας, καὶ μέχρι καὶ νῦν περισω ζομένους , καὶ προσόδους χάριν τῶν ἱπποδρομιῶν , καὶ τοῦ βασιλέως προσκαλουμένου ,καὶ εἰς τοῦτο μὴ ἐξουσιάζοντος, πολλὰ στασιώδη καὶ ἄτοπα συνέπιπτον γίνεσθαι κατὰ τὸν τῆς ἱπποδρομίας καιμόν· τ ῶ ν μὲν προστιθεμένων τῷ δήμῳ τῶν Βενετῶν· τῶν δὲ τῷ μέρει τῶν Πρασίνων. ἐν καιροῖς δέ τισι καὶ πόλεμοι συνεκροτήθησαν ἐμφύλιοι μέσων τῶν ἀντι θέτωνμερῶν,καὶκατὰτῆςβασιλείου περιωπῆςἀναιδῆδήμα τα οἱ δημόται ἀπηρεύξαντο, καθὼς ἀποδιαφόρων χρονικῶν τοῦτο παρίσταται. οἷόν τι γέγονε ἐπὶ τοῦ βασιλέως Ιουστι νιανοῦ, ἐπὶ τοῦ ̓Αναστασίου, ἐπὶ τοῦ Φωκᾶ τοῦ τυράννου, καὶ ἐπὶ ἑτέρων βασιλέων. tune cum populus in illis equorum curriculis nimia libertate, vel potiuslicentia uteretur, equorum que cursuscelebraret,quomodo,etquando volebat,idquepro priis expensis, ut qui haberet et domos, et equos, etstabula, quae nunc etiam hucusque servantur, et reditus pro illis cele brandis, et imperator invitaretur, nullam autem ad eam rem potestatem haberet. illius cursus tempore multa, turbulenta et absurda fieri contingebat: cum alii quidem factioni Veneto " alii vero Prasinorum parti adiungerentur : aliquando vero etiam bella intestina excitata sunt inter adversas partes, et in imperatoris conspectu verba impudentiae plena populares eructarunt: quemadmodum ex diversis chronicis ostenditur: sicut factum est imperante Iustiniano , et tempore Anastasii, etPhocaetyranni,etaliorumimperatorum. circum,eiusae des ac partes, factiones, studia, colores, dissidia, et horum omnium auctores graphice depingit chronicon Alexandri num:cuiusverbanon facilequibusvisobvia,plerisqueta men praesentis historiae locis adeunda consulendaque,huc transferre necessitati futurae consulturus necessarium duxi. λέως,καὶτοῦἐρχομένουἀπὸοἵαςδήποτε χώραςκαταγω νίσασθαι αὐτοῦ · κ α ὶ ὅτε μὲν ὁ κλῆρος ἐκάλει τὸν Οἰνόμαον ἀγωνίσασθαι ὑπὲρ τοῦ Ποσειδῶνος ἐφόρει σχῆμα ἱμάτιον κυανὸν ὅ ἐστι τῶν ὑδάτων, καὶ ὁ ἀνταγωνιζόμενος κατ ̓ α ὐ τοῦ ἐφόρει τὸ χλοῶδες σχῆμα, ὅἐστι τῆς γῆς. καὶ πάλιν εἰ ἤνεγκεν ὁ κλῆρος τῷ Οἰνομάῳ φορέσαι τὸ τῆς Δημήτρας σχῆμα, ἐφέρει τὸ χλοῶδεςσχῆμα, καὶ ὁ ἀνταγωνιζόμενος αὐτοῦ ἐφύρει τὸ σχῆμα τοῦ Ποσειδῶνος, ὅ ἐστι τῶν ὑδάτων C τὸ κυανόν. καὶ ὁ ἡττώμενος ἐφονεύετο, καὶ πλῆθος ἄπειρον ἤρχετο θεωρῆσαι τὸν αὐτὸν ἐτήσιον βασιλικὸν ἀγῶνα ἀπὸ ἑκά στης χώρας καὶ πόλεως, καὶ οἱ μὲν τὰς παραλίους οἰκοῦντες πόλεις καὶ τὰς νήσους πολῖται, καὶ τὰς κώμας τὰς παραλίους ναῦται ηὔχοντο τὸν φοροῦντα τὸ κυανὸν σχῆμα , τοῦτ ̓ ἐστιν τοῦ Ποσειδῶνος νικῆσαι, οἰονιζόμενοι, ὅτι ἐὰν ἡττηθῇ ὁ ὑπὲρ τοῦ Ποσειδῶνος ἀγωνιζόμενος , ἔκλειψις ἰχθύων γίνεται π α ν τοίων , καὶ ναυάγια θαλάσσης, καὶ ἀνέμων βιαίων ταραχή. οἱ δὲ μεσογείους οἰκοῦντες πολῖται , καὶ ἐπιχώριοι ἀγροικοί, καὶ πάντες οἱ ἐν τῇ γεωργίᾳ κάμνοντες ηὔχοντο νικῆσαι τὸν φοροῦντα χλοῶδες σχῆμα , οἰονιζόμενοι, ὅτι ἐὰν ἡττηθῇ ὁ ὑπὲρ τῆς Δημήτρας ἀγωνιζόμενος, ὅ ἐστιν ὑπὲρ τῆςγῆς, λιμός σι του,καὶσπάνις οίνου,καὶ ἐλαίου, καὶτῶν ἄλλων καρπῶν πάντων γίνεται, καὶ ἐνίκησεν πολλοὺς ὁ Οἰνόμαος ἀνταγωνι στὰςαὐτοῦἐπὶπολλὰἔτη. εἶχονγὰρκαὶτὸν῎Αψυρτονδι δάσκοντα αὐτὸν πικρῶς τὴν ἡνιοχικήν· ὅς τιςΟἰνόμαοςἦτ τηθεὶς ὑ π ὸ Πέλοπος Λυδοῦ ἐφονεύθη . τὸν δὲ ἱππικὸν ἀγῶ νὰ πρῶτος ἐνόησεν Ἐνυάλιός τις ὀνόματι,υἱὸς Ποσειδώνος, ἀγαγόμενος τὴν Λιβύην θυγατέρα τῆς Ἰοῦς, καὶ τοῦ Πίκου Διός,ὃς κρατήσας τὰ μεσημβρινὰ μέρη ἐκάλεσεν τὴν αὐτὴν χώραν Λιβύην εἰς ὄνομα τῆς αὐτοῦ γυναικός. τὸν δὲ ἱππι τὸν ἀγῶνα ὁ Ἐνυάλιος ἅρμασι δὴ πολλοῖς ἐφηῦρε καθὼς σ υ ν εγράψατο Καλλίμαχος ὁσοφώτατος ἐντοῖς Αἰτησίοις αὐτοῦ. καὶ λοιπὸν μετ'αὐτὸν ὁ Ἐρεχθόνιος ἐπετέλεσεν,καὶ ἄλλοι ἐν διαφόροιςτόποιςἐπετέλεσαν. ὁδὲΟινόμαοςπρῶτοςαὐτὸς ἐπετέλεσεν τὸν αὐτὸν ἱππικὸν ἀγῶνα ἅρμασι τετραΐπποις. διὸ καὶ περιβόητος ἐγένετο καθὰ ἐν ταῖς Χώρακος τοῦ σογα τάτου ἱστορίαις ἐμφέρεται,ὃς συνεγράψατο καὶ ταῦτα,ὅτι τὸ τοῦ ἱππικοῦ γυμνάσιον εἰς τὴν τοῦ κόσμου διοίκησιν ἐπι νενόηται, τοῦτ ̓ ἔστιν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τῆς γῆς, καὶτῆς θ α λάσσης. τοὺς γὰρ δώδεκα οἴκους ἱστόρησαν τοῦ Ζωδιακού κύκλουτοῦ διοικοῦντοςτὴν γῆν,καὶτὴνθάλασσαν,καὶτῶν ἀνθρώπων τὸν παροδικὸν βίον. τὸ καὶ πέλμα τοῦ ἱππικοῦ, τὴν γὴν πᾶσαν εἶναι. τὸν δὲ εὔριππον, τὴν θάλασσαν ἀπὸ τῆς γῆς μεσασομένην. τὸν δὲ ἐπὶ τὰς θύρας καμπτόν, τὴν ἀνατολήν.καὶ τὸν ἐπὶ τὴν σφενδόνα, τὴν δύσιν. τὰ δὲ ἑπτὰ σπαθία, τὴν δρόμον, καὶ τὴν κίνησιν τῆς ἀστρώας τῶν ἑπτὰ 420 IN THEOPHANEM NOTAE . 421 αστέρων, καὶ τῆς μεγάληςἄρκτου. ὁ δὲ αὐτὸς Ῥῶμος βασι λεὺςπρὸς τιμὴν καὶαὐτὸς τοῦ Ἡλίου, καὶ τῶν ὑπ'αὐτοῦ τεσσάρωνστοιχείωντὸνἐν ἀγῶνα ἐντῇῬώμῃ πρῶτος ἐφεύε ρων ἐπετέλεσεν ἐν τῇ αὐτῇ χώρᾳ τῆς δύσεως,ἤτοι τῆς ̓Ιτα λίαςἅρμασιτετραπώλοις,τοῦτ ̓ἔστι τῇ γῇ,καὶθαλάσσῃ,καὶ πυρί, καὶ ἀέρι, καὶ ἐπέθηκεν ὁ Ῥῶμος τοῖς αὐτοῖς τετράσι στοιχείοις τὰ ὀνόματα ταῦτα· τῇ γῇ τὸ Πράσινον μέρος, ἥ ἐστι τὸ χλοῶδες · τῇ δὲ θαλάσσῃ, τοῦτ' ἔστι τοῖς ὕδασι τὸ Βένετονμέρος,ὡςκυανόν· τῷπυρὶτὸῥουσαῖονμέροςπυ. ρῶδες · καὶ τῷ ἀέρι τὸ λευκόν. κᾀκεῖθεν ἐπενοήθη τέσσαρα μέρη ἐν Ῥώμῃ,ἐκάλεσε δὲ τὸ Πράσινον μέροςΠραισεντόν, ὅ ἐστι Ῥωμαϊκὴ λέξις, ἥτις ἑρμηνεύεται ἐμπαράμονον. πρωι σεντεύειν γὰν λέγεται τὸ παραμένειν · διότι ἡ χλοώδης γῆ διαπαντὸςἵσταται σὺν τοῖς ἄλσεσι. τὸ δὲ Βένετον ἐκάλεσεν διὰ τὸ εἶναι ὑπὸ τὴν Ῥώμην ἐπαρχίαν χώραν λεγομένηνΒε νετίαν , ἧς τινος μετρόπολις ἔστιν ̓Ακυληΐα· κᾀκεῖθεν ἐξέμ χονται τὰ κυανά · τοῦτ ̓ ἔστι τὰ Βενέτια βάμματα τῶν ἱμα τίων. καὶπροσεκόλλησεντῷΠρασίνῳμέρει,ὅἐστιν τῇγῇ τὸ λευκόνφησι, τὸνἀέρακαθότι βρέχει,καὶ ἁρμόττειτῇ γῇ. τῷΒενετίῳμέρει,ὅἐστιτοῖςὕδασιπροσεκόλλησεσυμ μίξας τὸ Ῥουσαῖον μέρος , ὅ ἐστι τῷ πυρὶ καθότι σβέννυσι τὸπῦρ ὡς ὑποτεταγμένον αὐτῷ. καὶ λοιπὸν οἱ τὴν Ῥώμην οἰκοῦντες διεμερίσθησαντὰ μέρη,καὶ οὐκ ἔτι ὡμονόησαν πρὸς ἀλλήλους, διὰ τὸ ἐρᾷν ἕκαστος τῆς ἰδίας νίκης, καὶ ἀντιποι εῖσθαι τοῦ ἰδίου μέρους, ὥσπερ θρησκείας τινός, καὶ ὑπῆρξε μέγα σχίσμα ἐν τῇ Ῥ ώ μ ῃ · καὶ μεγάλην ἔχθραν εἶχον πρὸς ἀλλήλους τὰ μέρη . nec diu feriatus Romulus circum in urbe designavit, quem Hippodromum dixit, ut seditiosae plebis m o tus compesceret. tumultuabatur enim adhuc, etregi periculum occisi fratris causa creabat. primus ergo equestre certamen, seu Circensia instituit in urbe Soli , et subiectis illi quattuor elementis: terrae,inquam, etmari,ignique,etaeridedicata: ratus ea de causa Persarum reges bella feliciter patrare, ut qui quattuor naturae elementa venerarentur. Romae etenim ante eum diem nullus elementis honor, nec festa lux ulla. O e nowaus vero rex Pisae ad Europae partes, certamen pere git mense Systro,hoc est,Martio,vicesimo quinto Martii in Solisut Titanis excelsi cultum. certantibus,inquit,terra,et mari: hoc est, Cerere, et Neptuno, caeterisque'Soli subiectis elementis.sors deinde mittebatur inter Oenomaum et alterum, ex quacumque ille parte orbis venisset, qui cum Oenomao certaturus erat. et siquidem sorte Oenomaus pro Neptuno certaturus esset, vestem sumebat caeruleam, quod is sit color aquarum. contravero,quicum illopugnaturus erat,viridi ornatu utebatur: quod terra vireal. si rursum sors Oenomaum proCerere designasset,viridicultuutebatur:etalterantagonista caeruleo schemate utebatur,quod aquas etNeptunum imitabatur. victus morti victima fiebat, ad quod regium et anniversarium certamen infinitahominum copiaexomnibusoriseturbibuscon fluebat. ac maritimi quidem et insulani, quique vicos littorales nautae incolebant,vovebant illi victoriam, qui Neptuni,hoc est, caeruleumferebatcolorem:quod existimarent,magnam,sivin ceretur,futuram piscium caritatem , naufragia,flaminum i n gentes procellas. contra, qui continentem inhabitabant, m e d i terranei cives, et agricolae, et tota agrestium turba, illum v i vere optabant, qui terrae colorem herbaceum ac viridem g e staret,ratimagnam annona caritatem acfamem,vinique,et olei,frugumque omnium inopiam secuturam. atque Oenomaus quidem multos ex adversariis suis multis annis vicit,quod Apsyrtum aurigationis peritissimum haberet magistrum, fuit tandem victus Oenomaus,etinterfectus a Pelope Lydo. pri mus equestrium certaminum auctor fertur Enyalius quidam Neptuni filius, qui Libya Ius et Iovis Pici filia in uxorem ducta,oras ad meridiem pertinentes bello subactas ab uxore Libyam nuncupavit. ludos Circenses autem , seu aurigationem multorum curruum Enyalius excogitavit, quemadmodum Cal limachus scriptor sapientissimus in Aetiis suis notavit. E n y a lium secutus est Ericthonius, ae deinceps alii in variis terrae partibus eosdem ludos celebrarunt. Óenomaus vero primus hoc equestre certamen quadrigis, hoc est,quadrüugis equis currum vehentibus instituit: unde tantopere celebratus est, ut sapientissimi Characis historiae memorant, qui et rationem ludorum equestrium explicavit, cum ostendit illos ad universi naturam declarandam repertos , hoc est, caeli, terrae, maris : etenimduodena aedificiaretulerunt adsigniferi,seuZodiaci duodena signa , cum Zodiacus et terram, et mare, vitamque mortalium communem dispenset. per aream Hippodromi ter ram referebant totam. Eurippus mare ab terra extante medio sinu contentum designabat:flexus primus ad ostia, Orientem; alter, sive meta extrema, Occasum. septem intervalla, spatia, et metae ad Hippodromi medium motum siderum septem er rantium , et ursae maioris. Romulus porro et ipse ad cultum Solis, et subiectis illis quattuor elementis, certamen in urbe p r i mus auctor celebravit, in ea Occidentis,sive Italiae regione, quadrüugo curru, hoc est,terrae,mari,igni, aeri. indidit quoque Romulus quattuor elementis haee nomina. a terra Prasinam factionem nominavit, viridem nempe colorem : mari Venetam , ab aquis nempe caeruleam : ignis Russatam, quol purpura ignem colore exprimat: aeris, Albatam. et inde quattuor in urbe factiones extiterunt, vocavit autem Prasinam 422 IN THEOPHANEM turbam Praesentem , quae vox Latina significat adstantem : praesentem enim esse, adstare valet; quod terra virens cum nemoribus semper nobis adsit, et persistat. Venetam appel lavit, quod Veneta provincia subiecta sit Romae, cuius caput est Aquileia, ubi caerulei tinguntur panni, et coniungitur cum Prasina factione , hoc est, terra. Albatam aeri assignant, quod irriget terram, ac eidem subserviat, et opportunus aer fit illi. factioni Venetae Neptuno sacrae,Russatam assignavit, quae ignem refert; eo quod aqua aerem sibi subiectum quasi deleat. ceterum Romani hoc modo infactiones dissectipro pter dissidia partium, dum quisque eam cupiit superiorem f a miliam,cui ipsemaximefavebat,graviterintersedisside bant; quod quisque pro sua factione , velut pro aris etfocis propugnaret. odia igitur intestina et dissidia gravissima inter factiones in urbe extabant. haec chronicon Alexandrinum : ex quo si partibus in suis omnibus veram non tenes histo riam , aliarum saltem apertum sensum et lucem ex eo non obscuram percipies. quodque Theophanem spectat, in cuius lectione voces istae οἶκος ἐν ἱπποδρόμῳ , παλάτιον ἱπποδρό μου, πέλμα, εὔριπος, καμπτήρ , σφενδόνη , διΐππιν, σπαθίον, et aliae nonnihil animum cohibere possent: ex his habes, oi κους ἱπποδρόμου , regius aedes ad Hippodromi latera fuisse duodecim : occurrunt earum nomina pleraque tum in historia nostra,tum in originibusCP. a lectore,si lubeat,adeundis. Téλua constat esse circi aream , et quo decurritur, spatium, sive solum : Euripus fovea est medio spatio praefato aquae continendae, et naumachiae celebrandae destinata : latitudi nem eius et profunditatem describit Thomas Dempsterus in Romanis antiquitatibus , ubi de circo. zaμntov, sive x a μ niñoa carceres e quo prodeunt , et reflectuntur equi, puta bis: metam ultimam operdóvny fundae referentem figuram. διΐππινbigaespatium est:etσπαθίονtandemmetaquaevis, et obeliscus ad gladii formam ad mediam circi spinam ere ctus, de quibus praefatus Dempsterus , Lipsius, Onuphrius, Pancirollus, et qui Romanas origines tractavere reliqui,hoc unum adverto,factionum memoratarum duastantum in hi storiahac haberimemoriam,Prasinae etVenetae:aliastem poribus ultimis vel extinctas , vel istis adiunctas : bella t a m e n et dissidia inter se fovisse perpetua , adeo ut dissensio num flammis ad urbes etiam alias deportatis integrae pro vinciae, et totum pene imperium conflagrarit. Prasinam i n super ubique ferme numero maiorem observabis, principis potestati minus subditam, et erga cum religionis infensam : Venctam ex adverso compositam magis et moderatam i m peratorum affectus ad se pellexisse. istorum exempla s u p NOTAE. 423 424 IN THEOPHANEM peditat index , verbis Prasini , Veneti, factiones, circus, etc. paucis Corippus lib. 1. Aurigas totidem, totidem posuere colores, Et,fecere duas studia in contraria partes. 257 , 7. ̓Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος Τιμόθεος ἔτη ιζ ] a d dit Ecchellensis ob historicam fidem hic adcundus , dies s e ptemdecim. reliquosAlexandriaepatriarchas,eorumnomi na , gesta, aetates , ordine penitus a Theophane diverso r e censet idem Ecchellensis. illi vel Theophani fidem elevare non est huius negotii. quos a mundi condita 6028, Christi vero natalibus 528, patriarcham Timotheum sequutos ponit, cum aliis a Theophane expressis conferendos ex eius scriptis depromo. primus estTheodosius,cuiusanni sunt apud eum 31, dies 131, ad eius tempus Gaianum (cuius mores breviter percensetpag.122)recenset. sequiturPetrus,cuiusponti ficatus anni I, dierum 362, memoratur : cuius historia pag. 123 Pauli successus , et Apollinaris aetatem includit. Petro apudEcchellensem sufficiturDamianus,regitque ecclesiam Ale xandrinam annis 35, diebus 358. succedit Anastasius annis 12, diebus 190. hunc excipit Andronicus annis 6, diebus 16 H e raclii imperatoris temporibus. Beniamin deinde pontificatum adeptus estannos 39, quem postmodum annis 16, diebus 273, tenuit Agathon : ad prioris autem breviarium memorat E c chellensisCyrum patriarcham etAegypti gubernatorem. Io annes tandem eleemosynarum insignibus notus thronum sus cepit anno ab orbe condito 6173 , et a Christo nato 673, eoque annis 8 potitus est. alii deinde patriarchae subiungun tur 37 , quorum ultimus Athanasius anno a Christi incarna tione 1234 pontifex renuntiatus fuit. frustra referrentur eorum nomina, cum ad eorum tempus omne patriarcham nullum Theophanes recenscat. 258,8 . Εὐφράσιος δὲ ̓Αντιοχείας] atnon nisipost unum et alterum annum in canonium ab ipsomet auctore refertur pag.succedente. Ibid. Εὐφράσιος δὲ ̓Αντιοχείας] haec pariter perioche indebitumsibilocum praeoccupavit: annis quippe duobus Euphrasii episcopatus tardior comperitur. Ibid. 9. πολέμου κινηθέντος μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Hegoar] Lazorum a Persis defectionem bello causam dedisse ex ipsis Theophanis , et auctorum aliorum testimoniis, post secundum annum exponemus:adeoque praesentem narratio nem suo loco motam , et inferius reponendam historiae v e ritas suadet. 258, 10. πρὸς Σιλίγδην] chronicon Alexandr. Σίλγβιν nominat: cum quo verborum Theophanis concordia prae sentem historiam ab eo descriptam demonstrat. non omit tendae hic variae lectiones. Ibid. 12. Καβάδης δὲ ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς] haec auctori Procopius lib. 1 de bello Persico suggessit. Ibid. 14. noeoßútepov avtov viór] eiusdem secum n o 259,3. nadev vnò deoμŋvías]Euagrius lib.4 cap.8. lib. 2. Ibid. 15. ἐφώτισεν αὐτόν] φωτίζειν, ut et βαπτίζειν se profitentur apud Graecos baptismi susceptores. Ibid.17. 'Oμov] chronicon Alex.'Ovívov,Vat.Novμov. Ibid. ἀπὸ κουροπαλατῶν] curopalatem explicat noster Codinus : paucis Corippus lib 1. C u m magni regeres divina palatia patris, Ordine pro rerum vocitatus cura palatii. id officii diu ante haec tempora extitit, ut observat Thomas Dempst. ex Sidonio Apollin. car. 23. huius munus erat, ut aurea virga decoratus interobsequia numerosa , ante pedes regios primus incederet. Cassiodorus lib. 7 epist. 5, palatium custodiebat. Euagrius lib. 5 cap. 1. minis. NOTAE. 425 Dispositorque novus sacrae Baduarius aulae, Successor soceri, vocitatus cura palatii. etlib.2. Ibid. 15. διότι τὸν ὀφθαλμὸν ἐκκέκοπτο] nam mono phthalmum, vel alium defectum corporis patientem nefas Per sis regem constituere : Procopius. Ibid.16. 'Aonédov]Abenedo scribitProcopius citatus: variae lectiones alias. Ibid. 9. Τζώθος ὁ τῶν Λαζῶν βασιλεύς] narratio ex chronico Alexandrino ad annum Iustini quartum, in quin tum vero a Theophane translata,quod quintusannus a quarti mense Septembri ducat initium : reperitur etiam paulo i m mutata apud Agathiam lib. 3 ad medium , cui Tháðŋs, qui chron. Alex. Thaios , et Theophani Tudos scribitur. Ibid.14. tovAasar]quiquondamColchi,exAgathia Intra aulam soceri mei expetitus, Curam cum moderatus es palatii. 426 IN THEOPHANEM τὴν φυλακὴν τῆς αὐλῆς ἐμπεπιστευμένος, ὃν κουροπαλάτην ἡ Ῥωμαίων λέγειφωνή. 259 , 19. χλαμύδα βασιλικὴν ἄσπρην ] addit chron . Alex. avti noogvoov quod purpuram sibiRomanorum i m peratores reservarent : unde Christus ab Herode alba veste in ambitae regiae dignitatis ludibrium amictus : ac Herodes idem Tyrios alloquuturus candida, et argento rutilante veste procedit ornatus , apud Iosephum. haud tamen negaverim, quod scribit Agathias lib. 3, Lazorum regi purpuream chla mydem ferre nefas fuisse. 260,1. ἄσπρην] ἄσπρον album vocant recentioresGrae ci: hinc uongov nummulus argenteus , quod ex argento sit etiam albus. similem monetam patres nostri vocavere, un blanc , trois blancs, six blancs : unum, tria, sex aspra , sive aspera. Ibid.2. στιχάριν] tunica est. στιχάριον correctius scri bitur, and Tov orizov, quod uno compingatur ordine, et s u perioribus partes infernas vix ampliores nacta sit. Ibid. ovoia russea,rubra xoxxivoßaq , ne omnino essent purpurea. Ibid.17. βαπτίσαντες] ex τοῦ βαπτισμοῦ δεχόμενοι. recolenda paulo superius scripta. Ibid. ἔκτοτε λοιπὸν ἐγένετο ἔχθρα] haud igitur ante annos duos initium belli ductum, si ex tots ex hac primum occasione motum : quare praemissam nuper de bello Persico narrationem chronicon Alexandrinum Tzathi baptismo sup ponit, quibus Procopius de bello Persico videtur assentiri. 261, 3. Lwarns in I cuius promotio longe supe rius observata. Ibid. 4. Θευδέριχος κρατῶν τῆς Ῥώμης ] in sequentem annum, qui lustini septimus, et Philoxeni Probique fastis Ibid. Tavhiv yovoour] assutamentum auro textum, quasi tabulam. vide Meursium. Ibid.3. novμia] quae Phrygionico opere manus pin git ποικιλτὰ ὑφάσματα. Ibid.4. Çayyia] militares socci, ocreae,quas elegantior phrasis vocat πέδιλα. Ibid.1. τὰκατὰτὸνἅγιον ̓Αρέθαν]Arethaemarty ris certamen apud Nagram (ita scribitur) Homeritarum, qui quondam Sabaei, et Arabiae felicis incolae, civitatem, initum ex Metaphraste refert Surius 24 Octobris. 261 , 13. Καβάδης δὲ ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς] infectos Manichaeorum deliriis Persas refert Agathias lib.2. 262, 5. κομμέντα] Cedrenus in monomacho . στάντες ἐπὶ τῆς ὁδοῦ συμβολὴν προετίθεσαν, ἥτις παρ ̓ αὐτοῖς κομέν τον ὠνόμαται. consistentes in via concilium ab eis dictum conventum coegerunt. Theophanes infra κόμβενδον ποιήσαν TEG habitis comitiis, scripturus. 263,3. ὁ δὲ εὐσεβῆς βασιλεὺς Ἰουστῖνος] Marcellini verbis ad annum lustini quintum, a cuius Septembri sextus ex Theophani calculo incipit, haec illustrantur. plerique lapidatorum , percussorum , urbisque depopulatorum , sua ob scelera deprehensi,ferro, igni, suspendioque expensi sunt,gra tum bonis civibus spectaculum exhibentes. Ibid.S. ἔστεψε δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα] locus cor ruptus. Iustiniani enim coniux , non lustini fuit Theodora quare Λουπικίαν, vel Εὐφημίαν repono, iuxta superius lecta anno Iustini primo : totumque numerum 32 anni I. C. 523 apud Baronium expungendum huiusmodi animadversio de cernit. Ibid. 9. καὶ προεβάλετο τὸν πατρίκιον] eius munus et genus sub lustino celebrat Procopius de bello Persico lib.1, ubi de pace cum Persis ineunda. Ibid. 12. ἐποίησε δὲ καὶ αὐτὸς διωγμόν] legem in eos a Iustino sancitam habes cod. de haeret. et Manich. lib.12. Ibid. 14. Avalagßòs μntgórokes ] ex Euagrio lib. 4 Ibid. 19. κατεποντίσθη ὑπὸ θεομηνίας] indidem . 264, 11. avεpávη yvvý tis] Simplicius, qui ex Agathia lib. 2 genere Cilix eo tempore vivebat, commentario in c a tegorias meminit mulieris natione Cilissae, quae suo tempore vixerit, magnitudine quattuor cubitorum. Ibid. 16. μηνὶ Ὀκτωβρίῳ τῆς τετάρτης ἰνδικτιῶνος]con flagrationis Antiochenae , ac terrae conquassationis ad hunc annum Iustini 8, indictione 4, sub Olybrii solius consulatu, brevem narrationem instituit Marcellinus, paulo fusiorent Euagrius lib. 4 cap. 5 , quo Ioannem rhetorem totam illam NOTAE. 427 consignatur , Ioannis iter Marcellinus distrahit, et ista scri bit. Theodorico rege pro Arrianorum suorum caeremoniis re parandislaborante:solusduntaxat Romanorum sibidecesso rum urbe digressus, CP.venit, miro honore susceptus est. dexter dextrum ecclesiae insedit solium , diemque domini n o stri resurrectionis plena voce Romanis precibus celebravit. cap. 8. 428 IN THEOPHANEM cladem luctuoso orationis genere , ac п e g i n a s descripsisse memorat. eo tamen a Theophane nostro et Marcellino d i versusest,quod anno Iustiniseptimo,Maiidie29,calami tatem ingruisse asserat. 265,6. xevīηvágiadvo]inter mediumtalentumetsu premum medium pondus est centenarium: de quo Isidorus lib. 16 cap. 24. centenarium , inquit , numeri nomen est, eo quod centum librarum ponderis sit:quod pondus propter per fectionem centenarii numeri instituerunt Romani. Ibid. 8. ὥ ρ ᾳ ἑβδόμῃ] Euagrius. κατ ̓ αὐτὸ τῆς μεσημε βρίας τὸ σταθερώτατον τῆς ἕκτης ἡμέρας. circa meridiei ipsius momentum sexto hebdomadis die. vide Theophanis tempore ab aurora ad occasum horas diei duodecim fuisse numeratas, ut septima meridiem attingat, vel etiam paululum praetereat, Ibid. 17. τοῦ σεισμοῦ ἐπικρατοῦντος] Euagrius. τελευ ταῖον ἐγκαταλειφθεὶς τοῖς πτώμασι καὶ ὁ Εὐφράσιος,ἄλλη τῆς πόλεως συμφορά , ἵνα μὴ τῶν ἐπιτηδείων δ ̓ προνοῶν ᾖ. postremo omnium Euphrasius (cuius mors aliam novam ca lamitatem attulit civitati) eisdem cladibus oppressus interiit, ne quisquam reliquus fieret, qui urbi res provideret neces sarias. 266,15. τῷ δὲ ̓Απριλλίῳ μηνί] isest Marcellini etAle xandrini chronicorum, necnon Euagrii lib.4 cap.9 c o m p u tus, apud quos tamen Iustini solius ac eiusdem cum Justiniano imperantis dies diligentius animadvertendi. consentiunt iidem in Aprilis kalendis Iustiniani imperio consecrandis , quibus conveniunt nonnulli Theophanis codices, aliis diem quartum erronee decernentibus. 267, 1. τοῦ δὲ Εὐφρασίου] eadem apud Εuagrium le gere licet lib.4 cap. 6, quo qui xóuns avaroλns Ephrae mius his signatur, τῆς ἑώας ἀρχῆς τὰς ἡνίας διέπων de Ibid.9. 'Aquέvior] Arsenium scribit vitaS.Sabae apud Surium 6 Decembris. Ibid. 10. Douviens Aßavnoias] de consulari Phoeni ciae Pancirollus in not. Orient. imp. cap. 107 , de duce eiusdem cap. 146. Ibid. 12. xai rois dyias tónovs] addo lacunam omni bus mss extantem expleturus,ασφαλίζεσθαι διὰ τὰς ἐπιδρο μὰς τῶν Σαρακηνῶν · de aedificata quippe Palmyra limita nea civitate scribit Procopius lib. 2 de aedif. Iustiniani ul scribitur. 267, 12. τῷ δὲ Ἰανουαρίῳ μηνί] ex chron. Alexand. anno Iustiniani primo. Ibid. 16. Baoilεvs Пepow ] ex eiusdem chronici verbis : quibus adversa refert Procopius de bello Persico lib.1. Ibid. 19. καὶ Πέτρον] Εἰρηναῖον τὸν Πενταδίας vocat idem chronicon. 268,6. προσερρύητοῖς Ῥωμαίοις] deErulorum origi ne, sede, moribus abunde Procopius de bello Gotthico lib.2 ad medium : quo , ut primum Iustinianus suscepit imperium, arma cum eisconsociasse,et ut Christifidemsusciperentper suasisse, narrat Euagrius lib. 4 cap. 19. Ibid. 14. στρατηλάτην ̓Αρμενίας Τζίταν] Sittam scribit Procopiusde belloPersicolib.1,quem cunctoinArmeniis exercitui praefuisse , quod est munus oroarnkárov, testatur. Pancirollusinnot.imp.Orien.cap.131. Iustinianus,ait, subactisfinitimis barbaris,magnam,et interiorem Armeniam dictam,novam provinciam creavit.lib.ult.cap.de offic.m a gistr. militum. quam Zetae magistro militum (orgarnλátæ scripto) commisit. magnam, inquit, Armeniam,quae inte riordicebatur,etgentes,Antizenamvidelicet,Iugilenam,Astya nenam,Sophenam,Sophonenam,inqua estMartyropolis,Be labitenam , et primam , et secundam Armeniam , et Pontum Polemoniacum tuae curae cum suis ducibus commisimus. 269,2. κομητώ]scribitCedrenusκομιτώ. Ibid.4. Boag ] CedrenusBag virum eiusMaλáy alterum regem Γλόην. Ibid. 17. καὶ ὁ πλησίον Βοσπόρου ] Procopius de bello Persico lib. 1. est Bosphorus civitas maritima sinistrorsus Euxinum Pontum naviganti, hinc Chersonesus iter dierum 20 distans:inquorum medio Hunni cunctapossident. Bospho ritae autem iamdudum liberi incolunt: ac Iustino nuper se permisere. auctor plura ad Iustinianum secundum nomine Rinotmetum. NOTAE. 429 timis verbis. in Phoenicia Libano propinqua oppidum, cui Palmyra nomen,vetustateferme desertum,munimentisfirma vit et aquarum copia coercito Saracenorum exercitu. vocem Auntov Meurs.exponit: sensus eius est Phoenices limes et terminus. chronicon Alexandrinum de Tauro rege Cretensi Tyrum invadente, regem Tyri Agenorem obsidionis tempore in profundam continentem urbis obsessae, captaeque nescium acies eduxisse narrat ista phrasi. ó de 'Aynvoog xai oi vioi αὐτοῦ ἐπολέμουν ἐπὶ τὸ λιμητόν. · Pharangium vocatam , unde aurum Persae fodiunt, regique ferunt, et infra: inde Persarmeniorum fines incipiunt, ubi auri metallum est, quod Cabade concedente, quidam loci i n digena nomine Symeones curabat: qui postquam Lazos, etR o manos in bello potentiores vidit, Cabadem reditu pecuniarum privavit. ideo et ipsum simul cum Pharangio Romanis tra denspetiit,utipsiremotisaliis,rem curarent. atillisnihil de metallo curantibus , tantum satis visum hostes hoc vectigal amisisse. 275,7. εἰςτὸ ̓Αμμίδιος]Ammodium locum aDarasta diis 20 distantem, quo sibiPersae et Romani primum occur rere memorat citatus Procopius. Ibid. 8. ivóuaτa névτe] personam Graeci recentiores dicunt voua , quod unaquaeque nomine dignoscatur. ovo μάτοι quoque in plurali idemsignificat. δύο, τρεῖς ὀνόματοι, duae, tres personae. 276,4. μétaşav] recentioribus Graecis est sericum: de qua voce Meursius et euchologium. corruptius to μeražv pronuntiant. Ibid.6. nsn niveμnoεws]coss.Lampadio etOreste, qua indictione quartum Iustiniani annum in tertium aTheo phane notatum , incidentem numerat Baronius. Ibid. 7. διωγμὸν μέγαν κατὰ τῶν Ἑλλήνων, καὶ πάσης iosos]extatlib.1cap.de haeret.etManichaeis,etSa mar.tit.8,tum etiam iisomnibus sanctionibus,quibus aut fidem pientissimus ille imperator satagebat firmandam , aut haereses convellendas curabat. porro quod spectat delendas idololatriae reliquias, Blemmyas , et Nobatas extremos A e g y pti populos Persici belli tempore, ut Baronio placet, quarto imperii anno , qui Theophani , Marcellino, et chronico A l e xandrino tertius, et Lampadii et Orestis primo consulatu i n signis, relicto prophanae gentilitatis ritu, ad verum dei cul tum a Iustiniano traductos, scripto confirmat Procopius de bellomemoratolib.1 nonlongeafine,etdeaedif.,Justini orat. 6 alios eius ope ad fidem vocatos. quoniam vero in gentilium numerum Samaritanos Epiphanius recenset, ubi de eorum haeresi; Iustnianaeique codicissancita haereticos per stringentia, Samaritanos quoque percellunt; et chronicon 432 IN THEOPHANEM Ibid. 11. τῷ δ' χρόνῳ]Saracenicarum tribuum τῷ δ ̓ αὐτῷ ducem istum Romanis amicum Aretham Alamundari perpe tuum hostem fuisse indubium. de utriusque bellis Proco pius lib. 1 de bello Persico post medium , et paulo ante finem lib. 2. NOTAE. 433 Alexandrinum, enarrato Samaritanorum tumultu,haud re mota ab iis, quae hic Theophanes recenset, eorum videlicet quosdam sibi metuentes urgente necessitate ad Christiauam religionem se contulisse , ac propter severitatem legum et magistratuum ὑπούλως καὶ κακούργως Christianos se mentiri, vere tamen in hanc et illam partem ἐπαμφοτερίζειν, inflecti, imo praesides ipsos ac provinciarum rectores σαμαριτίζειν, ut suas partes inirent, persuasisse,memorat : certe cum anno praecedente Samaritanorum rebellionem, et poenam auctor retulerit, eos aequitate legum coercitos demonstrare debuit, cum maxime non in gentiles,sed inSamaritanos promulgata Iustinianaei codicis occurrant decreta, quibus curialia c o g u n tur subire onera, simulque a curialibus privilegiis (quod n o ALTEVEσdai inferius exponit Theophanes) removentur, novel. 45. Tov Ellyvov voce alios quam Samaritanos, aut cum gentilibus eos Theophanem indicare voluisse, mihi facile p e r suaserim. 276, 9. ἀπὸ ῥεφερενδαρίων] responsionibus imperatoriis praeerat continuo eidem supplicantium preces nuntians, refe rendarium Latini hoc munus appellant. Procopius lib. 2 de bello Persico. Ibid. 13. xolaiorwo] de bello Persico lib. 1. impera toris Paretrus,quem magistratum Romani quaestorem,Latini iurisconsultum vocant. idem de bello Vandalico lib. 1. e x ercitus quaestor , sumptus dispensator vocatur. Ibid.17. τῷ δὲΜαρτίῳ μηνί] Romanorum legationem, pugnam , victoriam, Persarumque fugam, ac pacem tandem initam pluribus enarrat Procopius, qui Mirrhanem appellat, Mnodu hic scriptum. magistratus seu dignitatis vocabulum: viri namque nomen Perozus fuit. 277,4. καὶ ἀπληκευόντων πρὸ μικροῦ τῆς πόλεως] non procul a civitatis Daras porta exercitum fossa munivisse B e lisarium refert Procopius , quod voce dnλnzevε exprimit Theophanes. Ibid. 14. Bárdov] Procopias de bello Vandalico lib. 2. signum,quod Romani bandum vocant.idem rursus.omnium animosissimus inter ordines ducis ferre signum consuevit, quem bandophorum Romani vocant. plura Meursius, et Lacerda in advers. 278,8. Snuoxoariai] communem unam civitatis plebem, necnon etiam civitatis eiusdem populi partes et factiones diversas δῆμος significat. hinc Βενέτων , et Πρασίνων δ ῆ μos, et duo , non in circo modo ,sed et in civitate partes oppositae, de quibus Balsamon supra in pag. 142. t v d y Theophanes II. 28 434 IN THEOPHANEM μων κατεξουσιαζόντων ἐν ταῖς ἱπποδρομίαις. populifactioni bus potestatem omnem sibi vindicantibus in circo, etc. et δήμαρχος, sive δημάρχης partisunius princeps fuit. Simo catta lib. 8 cap.7. τοὺς δημάρχους ὁ αὐτοκράτωρ εἰσκαλε σάμενος εἰς τὰ βασίλεια , οὓς διοικητὰς τῶν δήμων εἴωθεν τὸ πλῆθος ἀποκαλεῖν. tribunos, quos populi administratores vulgus appellare solitum est, in palatium accivit imp. Z o n a ras in Phoca. ὁΦωκᾶς τὴν γυναῖκα Λεοντίων Αὐγούσταν εὐθὺς ἀνηγόρευσε τῶν δήμων παρόντων. τότε διὰ τόπων ἐν οἷς ἵσταντο ἀμφιβολίας γενομένης τοῖς Πρασίνοις , καὶ τοῖς Βενέτοις, στασιάζειν ἤρξαντο κατ ̓ ἀλλήλων. πέμψας δέ τι νας ὁΦωκᾶς κατασκευάζειν αὐτοῖς τὴν στάσιν ἐπεχείρει. ἑνὸς οὖν τὸν σταλέντων τὸν τῶν Πρασίνων ὑβρίσαντος δ ή μαρχον, καὶτοῦτον ὠθίσαντος, μὴ ἐνεγκόντες οἱτοῦ δήμου τοῦτο, ἔκραζον. Leontiam uxorem Augustana praesentibus fa etionibus statim renuntiavit, tunc propter locorum dignitatem inter Prasinos et Venetos orta contentione tumultuari a d i n vicem coeperunt. quibusdam vero missis, loca eis assignare Phocas conabatur. missorum itaque quopiam Prasinaefactio nis ducem convitiis excipiente ac eum impellente,factionis il lius viri iniuriam non tolerandam rati, vociferebantur. factio nis cuiusque vir δημότης, et δημοτεύειν qui eos in unum cogebant , dicebatur: δημοκρατίαι tandem unius in alteram partem pugnae victoria. Procopius de bello Persico lib. 1. populi δῆμοι in qualibet civitate iamdudum in Prasinos et Venetos divisi erant (fullonia quidem nomina) quorum gra tia inter spectatores, et pecunias erogare, et corpora diris cru ciatibus affligere, denique ignominiosam oppetere mortem nondedignantur. certantenimcumopposito,nonanimadver tentes cuius gratia periculum subeant: nasciturque illis erga proximos inimicitia quaedam nulla de causa, quae nec g e neri, nec necessitudini ulli parcit: apud hos vincerefuerit, si qua impietate in deum utantur, si et leges, et res publi cae violentur. cuius sceleris participes quoque foeminae sunt, non solum ipsos sequentes viros,sed cum eis si oporteat in cer tamen descendentes, quamvis alias in theatrum non veniant. super quibus nihil ego satis habeo dicere, nisi morbum hunc esse animi communem , qui omnes civitates ac populos invasit. 278, 11. πάκτα στοιχήσας] pacem hoc anno depactam Theophanes, Iornandes deregn.ac temp.succ.seditionis anno, qui insequens est: Marcellinus Iustiniani 6, Procopius P e r sicum bellum annis 7 durasse affirmat. Ibid. 14. πέμπτῳ ὄντι] ita chronicon Alexandrinum , et Marcellini . NOTAE. 435 Ibid.20. noooxióviov]Procopias interpres:vestibulum. infra, εἴσοδον τοῦ παλατίου. 279, 3. TOON TOLOUT ] imperfecto sane , et obscuro penitus. qui plenam et integram peractae seditionis istius requiret historiam, Procopium lib.1, de bello Persico, chro nicon Alerandrinum , et Marcellinum comitem ad hunc a n num consulet. Ibid.5. axta] ex publicis actis haec deprompta intel lige: vel potius; acta sunt haec propter Calapodium spa tharium . Ibid. Kalanódiov] pronuntiat etiam Graecum vulgus Καλαπόδιον, vice Καλοπόδιον. Ibid.7. Tovfixas]plebemCP.maximequePrasinorum factionem Latine exclamasse, tu vincas, non Graece viza, verba praesentia confirmant ut credam. chronicon Alexan drinum ponit τοῦ βίγκας. Ibid.9. Mardaroog] Suidas, et lexicon Regium ms nɛv 9 , qui secreta explorat, et interrogat , vel etiam principis mandata ad populum refert,praeco,imperatoris lingua:de quo abunde Rigaltius. Ibid. 10. εἰς τὰ τζαγγαρία εὑρίσκεται] aenigmatica lo entio. τζάγγαι, et τζαγγία ocreae sunt, a quibus opifex τζάγ γας,sive τζαγγάρης, calcearius, σκυτεύς sutor, τζαγγαρία sutoria officina. xaλonódiov pes ligneus est, et exemplar, ad cuius mensuram et formam consuuntur calcei. Kakozódios autem cubicularius Iustiniani, et spatharius erat is, de quo 7 internosceretur. 278 , 15. τοῦ λεγομένου Νίκα , ἡ ἀνταρσία ] Procopius posita superius prosequens. tunc magistratus, inquit, qui erat Byzantii, horum quosdam seditiosorum ad supplicium duce bat: reliqui vero simul convenientes rapiunt, ac in carcerem ingressi eos, qui pari seditione, aut alia quavis turpi causa vincti erant, liberant; ministros, ac satellites magistratuum sequentes interficiunt, etc. ignis tota urbe haud aliter quam ab hostibus cernebatur, etc. Euagrius lib. 4 cap. 13 P r o copii verba contrahens:ἐπάγει,scribit,τὴν ἀνὰτὸ Βυζάν τιον γενομένην τῶν δημοτῶν στάσιν , ᾗ προσηγορίαν τὸ σύν θεμα τῶν δήμων δέδωκε. τό, Νίκα , γὰρ ἐπίκλην ποιοῦσι τοῦτο τῶν δήμων ἀλλήλοις συνάφθέντων σύνθεμα δόντες τῆς és állýlovs y v o e g . adiicit seditionem popularium C P . c o n flatam, quae nomen ex tessera populi accepit:quippe Vincas fuit propterea appellata , quod populus inter se congressus, hanc tesseram,Vincas , sibi praescripserit, quo alter ab altero . 436 IN THEOPHANEM populi ad imperatorem querelae, quem cum aperte nominare nollet, poßovμaι ovoμáσai nuper dixit, tacite subindicavit eius nomen , allusione facta ad calcearium xaλonódiov, d i cens: εἰς τὰ τζαγγαρία εὑρίσκεται. aperte nomen eiusdem inferius pronuntiatur. Καλοπόδιος ὁ σπαθάριος ἀδικεῖ με. 280,10. eis Eva ẞanticεoda ]sarcasmus,quo Mani chaeorum non in trinitate, sed in deo solo baptizantium e r ror, populo exprobratur. placet tamen alia lectio, qua p o pulo Manichaismus exprobratur : εἰς ἕνα βαπτίζεσθε. unius nomine baptizamini. 281,10. Zaßßurns]Sabbatius Iustiniani pater. Proco pius in anecdotis in contrarium alia confingit : principem a Procopii calumniis vindicat Gabriel Trivorius in observat. apologetica ipsius Iustiniani. Ibid.11. elstòZevyua]originesCP.adhucms.Tỏxa λούμενον Ζεῦγμα, ὁπότανἐκομίσθη τὸσῶμα τοῦπρωτομάρ τυρος Στεφάνου ἐκεῖσεἐζεύχθησαν μοῦλαι,καὶἦραν τὸ σῶ μα ἕως Κωνσταντινιανῶν· καὶοὕτως ἐκκλήθη Ζεῦγμα . Zeu gma locus dictus est, quod quando delatum estprotomartyris corpus, in eo iugo aptatae sint mulae. et tulerunt corpus usque ad Constantinianas: atque ita locus Zeugma voca tus est. Ibid. 12. ἆς ἐθεώρησεν ] ἆς particula exhortandi vel optandi apud neotericos Graecorum: as noinon, utinam fa ciat,vel faciat imperative: indicativi significantiam in opta tavi transfert, as ¿Dewonoev, utinam spectasset. Ibid.20. m a y o r ó w ] populi tribunos qui superius d ý μαρχοι. 283,6. εἰςτὸν ἅγιον Λαυρέντιον] ad sinusCP . laevam extructum templum hoc nomine. Procopius lib. 1 de a e dif. Iust. τότε γὰρ ἐν ἀριστερᾷ τοῦ κόλπου Λαυρεντίου μ ά ρ TÚQtov. Marcellinus comes ad annum 453. Pulcheria A u gusti Marciani principis uxor S. Laurentii atrium inimitabili opera consummavit, etc. Ibid. 10. is to пoαιтάoiov] praefecti urbis palatium, quo iudicia sanguinum exercebat, et reos carceribus vin ctos detinebat: de quo inferius. Ibid.19. Tov Пpoτixτów ] qui principem foras prod cuntem comitantur , ius Palatium observant et protegunt. Procopius in anecdotis. Pancirollus in not.imp.cap.89. 282, 16. τὸ μισῶ] expone ὃ μισώ. Ibid.15. tà Дavoov] Lausi patricii, qui sub Arcadio floruit,aedes. Gyllius de topographia CP.lib.2 cap.25. NOTAE. 437 283,19. Avyovoτews] Augusteum, opsoniorum forum appellatum, quod idibus Octobris regionum curatores, et S e bastophori in Augusti honorem ibi saltarent; vel quod C o n stantini et Helenae statuae in eo essent erectae. Suidas v. Αὐγουστεῖον . 284, 1. Ἰουλιανὸν Πρόβου] Iulianum cum coniuratis memorat chronicou Alexand. Probum Hypatii consobrinum Marcellinus, et Procopius lib. 1 de bello Persico. Ibid.5. §evovatovZaμyor]aConstantinoaedificatum. euchologium . Ibid.7. ExTεToaέvtov]chroniconAlexandrinumlegit σὺν τοῖς φοβεροῖς, καὶ θαυμαστοῖς κίοσι πᾶσι ἐκ τετραέντου· adeoque columnarum materiam , et marmoris genus vox illa peregrina indicat, Ibid.18. anò Dhaßtavov] chronicon Alexandrinum h a bet ἀπὸ Κωνσταντινῶν· at tam Constantini, quam Flaviani fuere legionarii comitatenses sub magistro militum per Thracias, a Flavio Constantino, qui magnus, instituti. noti tiaimp.Orient.etPancirollusineam cap.53. Ibid. 19. διακόσιοι] chronicon idem διακόσιοι πεν τήκοντα. Ibid. λουρικάτοι] idem φοροῦντες ζαβάς. zaba, lorica cucullata. Meursius. 285,2. εἰς τὰ λεγόμενα Πούλπιτα] locum hunc tacet Procopius de bello Persico lib.1, caetera describit enuclea tius. eadem chronicon Alexandrinum. Ibid.6. σπαθαρίους] Cedrenus,σπαθάριος,ὁσωματο φύλαξ. Ibid. 8. Goyεvw] erogo, distribuo. superius de roga. Ibid. 14. διὰ τῆς σφενδόνης] an σφενδόνη fuerit circi ageτnoia,carcernimirum ex quo,velut efunda lapis,pro currebant aurigae , vel utrum circi pars extrema, et o p p o sita,quae meta, etxauntos Suidae v.Bakßis, quod ex ea duo circi curricula et spatia spectata fundam referant, divi net alius. Ibid. ὄπισθεν τοῦ καθίσματος] Procopius. ubi imperator consistere consuevit, ac equestre gymnicumque solitus est spe ctare certamen. infra. Augusteum thronum nuncupat. Ibid. 15. dia roi μovonáτov] chronicon Alexandr. Sid τοῦμονοπόρτου. Rigaltius.μονοπάτια,itineraangusta,per quae uni tantum patet incessus. Anonymus. opeíhovor de oi ἔνδον τοῦ τάγματος μικρὰς ὁδοὺς ἀφορίζειν, τὰ λεγόμενα μ ο ronária debent qui stant in media acie vias angustas, m o nopatia dictas, liberas relinquere. μovónatos itaque a Palatio ad circum via. 286, 7. lovoroiwv] Pancirollus in notit. imp. cap. 2 in duas classes senatus dividi coepit, illustrium, et clarissi m o r u m ; hi patricii, illustres alii, senatores m i n o r u m g e n t i u m . Basilic.eclog.7.οἱἀπὸ πατρικίων,ἕωςἰλλουστρίωνεἰσὶνοἱ συγκλητικοί. senatores a patriciis ad illustres usque n u m e rantur. glossaeBasilic.ιλλούστριος,εὐγενής. Ibid. 10. doréqwv yeyovs Spóμos] Agathias lib. 5 post initium . Ibid.15. Θεοδώρα ἡ εὐσεβεστάτη] videnda quae de Pythiorum aquis scribuntur in notis ad annum Iustiniani37. 287,1. Пlgioxos ó unaτos] is videtur Emesenus, de quo Suidasv.Пloioxoç,nomine,notarum experimento,eteius poena talem asserentibus. consulem eum non agnoscunt Fasti,quareto natos,veleiusestcognomentum,velpro missam ac designatam duntaxat dignitatem enuntiat. viden dus Baronius ad an. 535 a num. 16 ad 21, apud quem lex de praescriptione Belissario consule lata, anno sequenti e m a nasse censenda, post poenam nimirum Prisco irrogatam. Ibid.5. γεγόνασι Οὐανδαλικοὶ πόλεμοι] Marcellinichro nicon anno Iustiniani 7, indict. 12, Iustiniano ipso IV c o n sule.reliqua Procopius debel.Vand.1.1. Ibid.6. oiyugOvavdio]exProcopiilib.1debello Vandalico excerpta narratio. Ibid. 8. Toydiyioxλov] Procopius Latinus Godigiscum scribit. Ibid. 10. Toydagis] idem Gontharis. 288,1. Avqúorov]idem.Aurarium(alibiAbrasium,et Aurasium) mons in Numidia iter dierum 33 a Carthagine distans, ac ad meridiem spectans, in quo Maurusii a V a n d a lis se tuebantur. Ibid.2. Fordaßouv] Gundabundus. Ibid.5. Toaoauovvdos]Trasamundus. Ibid.11. Apalapoida]videndusIornandeslib.dere bus Geticis, quo Amalafredam eam appellat. Ibid.16. Avotov]reponeLilybaeum,Procopiusdebello Gotth.lib.1. 289,5. Αμεργοῦς]Amer. A 438 IN THEOPHANEM Ibid.17. Evyens[Euagenes. 291, 14. Γογδεῖς] Godas. 992,5. ̓Αλφίαν] Althian. 292,18. Τζάτζονα]Zazonem. Ibid. 19. ἑβδομον δὲ ἦν ἔτος] Iustinianus anno septimo principatus in veris initio navim praetoriam ad littus iuxta aedes imperatorias deduci iussit, quam citius cum toto exer citu soluturam, 293,8. Καύχανα]Cauconem. Ibid. 20. Βεριδάριος] quidam ex his qui equo celeriter invecti regias proferunt litteras, quos Veredarios appellant. Procopius idem. 295, 17. Λεπτῆς,Αδραμούτου, Χράσιν] Lectus,Adru nietum, Gressa. 296,6. 'Apatuv]Ammatas. 298,18. ἐπὶΠηδείαν ἐχώρουν]Peyrenianus codexcor rectissimelegit,ἐπὶ δημίαν ἐχώρουν,publicam ingressi sunt viam . Procopii interpres. Vandali itaque neque Carthagi nem , neque Byzantium (lege Byzacium) unde venerant, sed in Bulae campum , ac in partem , quae ducebat in Numidas , fugerunt. 302,4. ὁ δὲ Γελίμερ παραλαβών]quae sequuntur librum Procopiisecundum de bello Vand.delibant. 307,11. ἐπὶΣαρδώ]quae istisinlocisIustinianusex truxerit enumerat Procopius de aedif. Iust. lib. 6. Κύρνος porro legunt emendatiora exemplaria. alias dictiones vitia tas et emendatas indicant variae lectiones. 308,2. ἀπέστειλε δὲ καὶ ἐν Σικελία] Iornandes de re 294,1. ΚεφαλὴνΒράχους]CaputVada. NOTAE. 439 Ibid.9. Σισίννιος]Sinnion. Ibid. 12. ἦσαν δὲ καὶ δρόμωνες] Procopius. ἦσαν δὲ αὐτοῖς πλοῖα μακρὰ ὡς ἐς ναυμαχίαν παρέσκευασμένα ἐκνε- νήκοντα δύο. μονηρὴ μέν τοι καὶ ὀροφὰς ὕπερθεν ἔχοντα, ὅπως οἱ ταῦτα ἐρέσσοντες, πρὸς τῶν πολεμίων ὡς ἥκιστα β α λοίντο. δρόμωνας καλοῦσι πλοῖα ταῦτα οἱ νῦν ἄνθρωποι. erant et cum ipsis navigia longa ad duo et nonaginta superne tegminibus contecta,ne remiges ab hostibus laedi possent,haec dromonas nunc, id est cursorias vocant: excurrere enim cele riter possunt. bus Geticis ad finem . 308,8. ὁδὲφθόνοςοἷαἐνμεγάλῃ]excerptorumPro copii de bello Vand.lib. 2 continuatio. 312,9. Bovλyapior]ProcopiusBurgaon. 313,9. Tέpas év tý ovoavą] ex Procopii lib.2 de bello Vand. ad medium . annum porro 12 numerat Procopii i n terpres in margine. 313,15. Bellioάgiossoráλn]ProcopiusdebelloGot thorum longe post initium. Marcellinus. 317, 17. Ἰαύδας τε, καὶ ̓Αρταΐας] Iaudas, et Althias. 319, 5. vno Iovryiov] Butinum vertit Anastasius. Bultino R o m a m occupante scribit Agathias lib.2, deque illo a Theophane diversa tradit. Ibid. 11. Foydagi ] Procopius lib. 2 de bello V a n d a lico Gontharim. 320, 13. Ὀπτίων ὧν] uno verbo lego Οττιώνων.Pro copiusexquoTheophanes. Gesoneratnominequidamin terpedites,eiusordinisquos Optios Romani appellant.Pan cirollus in not. imp. cap. 12. adiutor olim Optio est dictus ab Optionibus, qui erant in legione. Vegetius lib.2 cap. 7. Optiones,inquit,ab optando appellati,quodantecedentibus aegritudinepraepeditis, hi tanquam adoptati eorum atque vica rii solent universa curare. haec ille. adiungebantur autem centurionibus et ordinariis quibusque Optiones in legione, ut eorum vices subirent.Festus. Optio,inquit,qui nune di citur, antea appellabatur Accensus. hic adiutor dabatur cen turioni a tribuno militum ; qui ex quo tempore, quem v e lint, permissum est centurionibus optare, et nomen ex facto sortitus est. 322, 10. Záßn ] Procopius Zeben. variae lectio Ibid. 16. ἐν τῷ ἑπτακαιδεκάτῳ ] quartum et decimum numerat Procopius. 315, 8. Τζότζας] idem de bello Vandalico Στόζας. ita lectio cod. Barb. 316,1. Marẞoaoav]idem Membresam. eandem lectio nem exhibet cod. Pal. 440 IN THEOPHANEM Ibid.12. Biyav]idem,Abigam. Ibid.13. Bavyan]idemFabosim. Ibid. 11. Hingýtny] idem Sitiphitem. nes alias. Ibid.20. Antiμayvav] illeAɛntiμayvav,marg.Aɛ πτίμαγαν . de 330, 19. Ῥεπεάτου] Procopius Ῥεπαράτου, itaPal 334, 16. Kallivixov] Procopius ad lib. calcem. omnes Iustiniani partes assumentes Callinicum (n a m sic in bello v o cabatur) clamabant. 336,6. ὁτῶνἸβήρωνβασιλεύς]Iberos,Colchosvocat Procopius lib.2 de bello Persico,et cum Romanis foedus eis initum memorat. Ibid.5. τὸ ὡρολόγιον τοῦ Μιλίου] in Augustaeo foro ad S. Sophiae latus Milium , sive Milliarium extitit : de quo copiose Suidas,etPetrusGylliusCP.topograp.lib.2 cap.23, et orig. C P . Ibid.7. Ἐπιφανίου ἐπισκόπουτελευτήσαντος] annoIu stiniani nono Epiphanium CP. episcopum letho succubuisse Baronius ad annum C. 535 num.59 asserens ex eo argui tur : quod Ioannes Cappadox, qui ex Nicephori chronico, et ipsiusBaronii assensu, annos duos thronum,quem cum lu stino auspicatus est, tenuit : successor autem Epiphanius a n nos 16 et menses 3 gessit pontificatum. Iustinus porro cum annos 9 regnaverit, reliquum Iustiniani decimo Epiphanium 324, 5. Biorη ] idem Bastem. NOTAE. 441 327,15. KovrÇívas]illeCuzinas.aliicodd.mss Kovv τζίνας. 335,3. Iepiɛxta]idemPrinecta, alia Περίεκτα ] lectio Preicta. Ibid. 13. oi evάodai] Leucathae Maurusii. 337, 4. μovoyevs] missae sacrificio ineunte a cleri coetu hymnus iste etiamnum hodie in ecclesia Orientali ca nitur. ὁ μονογενὴς υἱός, καὶ λόγοςτοῦ θεοῦ ἀθάνατος ὑπάρ χων,καὶ καταδεξάμενος διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκω . θῆναι ἐκ τῆς ἁγίαςΘεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἀτρέ πτως ἐνανθρωπήσας,καὶσταυρωθεὶς θεὸς ἡμῶν,θάνατονθα νάτῳ πατήσας,εἷς τῆς ἁγίας τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ π α τρί, καὶ τῷ ἁγίῳπνεύματι, νῦν καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας Tov alcóvov. unigenitus filius, et verbum dei immortale exi stens,qui ex sancta deipara,et semper virgine Maria,pro pter salutem nostram incarnari tulit, homo nulla sui mutatione accedente factus , et deus noster cruci affixus, morte mortem conculcans, unus ex sanctae trinitatis personis, qui cum patre, et spiritu sancto glorificatur, nunc et semper , et in saecula saeculorum. edendi istius hymni causam,editiquecommu nem in ecclesia acceptationem erarrat Baronius ad annum Christi 520 num.37, et ad annum 534 num.22 etseqq. cod. mortem oppetiisse : ex quo additamenti ad Marcellinum E p i phanii decessum in annum Iustiniani 8 revocantis error al ter haud dubie pinguior convincitur. 338,3. unvisexeμpoi]inannumIustiniani10etin dictionem 15 reponit haec Marcellini additamentum : at c u m auctor a Septembri auspicetur, annum unum et indictionem alteram adiecit. Ibid. 12. oi Bovλyúgsıç dvo yes] miscella. Vulger et Drongo. inepte. Ibid. 11. παρέλαβεν ὁ Χοσρόης βασιλεύς] Antiochiae et Apameae direptionem a Procopio lib. 2 de bello copiose descriptam paucis Theophanes contraxit. Marcellini addita mentum,et Euagrius antepestem annis2 accidissenarrat lib.4 cap.38,de qua inferius. Ibid. 14. προσερρύη Ῥωμαίοις Μοῦνδος] non hoc pri mum annoseseRomanisadiunxit,quempraeclaraeresprae teritae iam ante diu sub Iustiniano meruisse ostendunt. sola igitur de Bulgaris, quam in Illyricum profecturus retulit, ad annum praesentem spectat victoria. prioralornandes de rebus Geticis ita exprimit ad libri finem. "Petzam quoque suum comitem inter primos electum ad obtinendam Sirmi ensem Theodoricusdirigitcivitatem:quam ille,expulso rege eius Transarico, filio Trastile, retenta eius matre, obtinuit. indeque contra Sabinianum Illyrici magistrum militiae, qui tunc cum Mundone paraverat conflictum, ad civitatem c o gnomine Margum , quae inter Danubium Marcianumque flu mina adiacebat, cum duobus millibus peditum, et equitibus quingentis,in Mundonis solatia veniens, Illyricianum exerci tum demolivit. nam hic Mundo Attilanis quondam origine descendens , Gepidarum gentem fugiens, ultra Danubium in occultis locis, sine ullis terrae cultoribus debacchatur : et p l e risque abactoribus , Scamarisque , et latronibus undecumque collectis, turrim, quae Herta dicitur, supra Danubii ripam occupans, ibique agresti ritu praedans vicinos, regem se suis 442 IN THEOPHANEM 337,11. σύνοδονἐκρότησεν]synodumquintamsubAga peto coactam ipsius verba testantur : et in eadem tempus, indictio nimirum 14, quae Belissarii consulatum excepit, o b servatur. quocirca ut eam auctor in decimam quintam r e iiciat, non video. acta synodi 5 lastranda, Ibid.18. Zißeorgos]quiSylverius. 339,6. σwxóv] interpretor restem,aut vinculum,quo fugiens hostis apprehenditur. σωκέω vero, vel σωκίζω, ho stem reti involvere. NOTAE. 443 grassatoribus nuncupat. hunc ergo pene desperatum, etiam de traditione sua deliberantem , Petza subveniens e manibus Sabiniani eripuit, suoque regi Theodorico cum gratiarum actione fecit subiectum." exin Procopius de bello Gotth. lib. 1 nonnihil remote ab initio."mundum Illyriorum prae fectum in Dalmatiam Iustinianus misit, Gothis tunc subdi tam,etc. hicetsibarbarusgenere,maximumtameninmo d u m imperatoris rebus studebat , et bello praevalidus erat." 340,5. καὶ ἐν τῷ παραγενέσθαι αὐτόν] de Mundi vi ctoria meminit Marcellinus comes in chronico. 342,2. Apardány]ProcopiusBadaranes. 344 , 12. Οὐττίγην ] Ιούτγιον scripsit superius auctor pag. 174, de quo alia in variis lectionibus. 345,9. Пavor]EuagriusZoilum.auctoripseinanni sequentis laterculo Zoilum recenset. Ibid.14. vnaлavτ ] occursus dominici festum eccle siastica lege in Occidente a Gelasio ante annos 30 celebrari iussum,imperatoria potestate per Orientem observari prae cepit Iustinianus, ob liberatam mortali lue C P . ita Baronius in notis ad martyr.Rom. Ibid. 16. καὶ τῷ Αὐγούστῳμηνί] de variis terraem o tibus CP.factis Procopius lib.3 de bello Gothorum,etAga thias lib. 2 et 5 variis locis. 346,4. 'Egovμtv] in relatinonibus Aethiopicis ad so cietatis Iesu generalem anno 1624 datis scribitur. die primo Fremona desertaAccum,quaequondamAuxum,aquaAu Ibid. 15. T TEσσαqεσxaidεxát@ ] epitome Procopii de bel.Pers.lib.2 ad medium. additamentum Marcellini. Ibid.12. nanvλeшvαinn§ατo]subitumtuguriumexas seribus compactum , quod papylionem vocant. Gallice, Hutte. Procopius. Ibid.21. Tuodéоvśniσxóпov]nonnullaexhis,necpari modo narrata Euagrius lib.4 cap. 11 et 36. Severum inter ac Iulianum ortam controversiam, ac eius materiam descri bit Liberatus cap. 19 ad finem. Ibid. 13. ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ] hanc luem anno sequente Italiam pervasisse memorat additamentum Marcellini : quam per universum orbem incerto cursu vagatam referunt P r o copius de bello Persico lib.2, Agathias libro quinto, et E u a grius eius spectator lib. 4 cap. 38, eandemque Antiochia c a pta biennio posteriorem scribit: cui auctor assentitur anno ante praesentem secundo. 346,4. συνέβη πολεμῆσαιτὸνβασιλέα] Exumitarum re gis in Homeritas bella victoriamque perstringit Procopius lib. 1 de bello Persico. ipsorum, quos Auzumitas nuncu pat, et hostium Homeritarum regionem , adiacentes populos, civitates, maria, et quae narrationem hic factam sunt conse cuta posteris temporibus, longe lateque prosequitur. quare ad superiores annos et imperium Iustini revocandam nullus dubitabit, qui eam apud scriptorem eius regionis et gesto rumtestemaselectamvoluerit. aquointerSymeonisMe taphrastis vitas translatam,in 24 Octobris diem Surius re posuit. 347, 14. xéoμov ern] ad istius canonii marginem lego in Barb.cod. verba haec: ἐν δὲ τῷ ἀντιγράφῳ ἣνἀντὶ τῆς Ῥώμης τὰ Κωνσταντινουπόλεως ἔτη τε καὶ ὄνομα ἐκτὸς Ῥ ώ uns transposito nimirum postCP.episcopi papae nomine, et in canonii loculis hoc sextum, illo quintum ordinem o b tinente. Ibid. 16. καὶ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐπληρώθη] Suidas v.Ἰου otiviavós. et Procopius de aedif. Iustin. orat. 2. Ibid.13. naviorηý dáλaooa] hanc maris exaestuatio nem reponit Procopius lib.de bello Gothorum 3 ad 17 Iu stiniani annum , qui a Septembri decimum octavum sub intrat. Ibid. 20. χειμερία πολλή ] χειμών scripsit Cedrenus. 444 IN THEOPHANEM xumitae, perveni. de illis Baronius ad annum 522 et 542. haec olim regum Aethiopiae regia, ut aedificiorum et ampli tudinis reliquiae fidem astruunt. pyramides quippe sexdecim vel septemdecim uno solidoque lapide excisae visuntur inter antiquas aedes de gloria c u m Aegyptiacis contendentes, quas veterum regum Mausolaea fuisse crediderim. his proxime lapis erectus cubitorum novem latitudinis, Graecis Latinis que litterispenecorrosis insculptus,acfoedusinitum pacem que cum Romanis Aethiopibusque Iustini aetate compositam, legentibus facile demonstrans. de istis Procopius de bello Persicoantelib.1,finem. HeliodorusAethiop.lib.ult. Ibid. 17. ὁ λεγόμενος Αὐγουστεύς ] Αύγουστεύς , ipsa statua: AvyovoTetov forum, et locus in quo erecta. Proco pius ibidem. 348,11. πνεῦμα ἔχειΠύθωνος]hocest,πυθομάντιν, καὶ τοῖς πυνθανομένοις μαντευόμενον,pythomantem , et sci scitantibusdivinantem. HieronymusinEzech.cap.14vocat Pythicum spiritum. NOTAE. 445 pluvia magna redditur ab Anastasio, quem sequor, et conti nuum pluviae profluvium verti. z u a v a namque recentiores Graeci vocant imbrium copiam : et ex gelu sive frigore, non aeque ac pluviis inundantibus et continuis frumenti vinique penuria solet emergere. 349,1. διαστροφὴ περὶ τοῦ ἁγίου πάσχα] locum istum pro textus brevitate caliginosum, superfuso quoque Scaligeri errore redditum obscuriorem in bono lumine positurns P e taviùs, ubi patentes radios effulgere censuit, in oppositum obicem eteius umbram incautus inciditProtheoria ad notas in Nicephorum, et de doct. temp.lib.4 cap.24. lucem ita que reperit, verum umbram non effugit penitus. illustravit sane τὴν διαστροφὴν τοῦ ἁγίου πάσχα · immutationem , dicam potius, quam cum Anastasio et miscella sancti paschatis ever sionem, vel cum aliis ordinem perversum. none Nicaeno una cum Iudaeis et quartadecimanis sacrum pascha celebrare Christianis nefas sit, et quarta decima luna in diem dominicum incidente , in alium sequentem paschale festum remitti conveniat: anno Iustiniani decimo nono, die dominico et luna quarta decima concurrentibus , ac simul in Aprilis diem primum incidentibus, paschalem celebrita tem , ne Iudaeis et quartadecimanis ecclesia consentiret, in diem alium dominic. qui Aprilis octavus numeratur trans ferri oportuit. prorogata vero paschatis solemnitate, cum carnisprivium subinde protelari deceat, utroque Iustiniani edicto, in hebdomadem aliam dilato, populus, ut iussus fue rat, paschatis peregit festum ; carnisprivium autem ex imp. sancito die tantum undecimo statuendum , quasi pascha k a lendas Apriles occupasset, die Februarii quarto obivit: atque ita hebdomade una, plus quam par foret, aut exigeret eccle siae lex,ieiunasse repertus est. haec,ut Petavio,ita mihi textus illustratiarridet expositio:quae sequitur apud eum locis m e moratis de Graecorum quadragesimali ieiunio observatio,mihi veritatique penitus adversatur.sciendum est, inquit posteriore loco,Graecos quadragesimalesuum tempus,et non inirea dominica sexagesimae, diebus ante pascha 56 , ut ex Maximi computo,etAlbinoFlaccolib.de div.offic.cap.de septuag. liquet, cuius instituti ea ratio est. cum enim Graeci , ut et Occidentales (sic quippe legendum puto , non Orientales) 40 solidos dies ieiunio dicare statutum habeant : ac neque d o minicis diebus neque sabbatis, uno excepto paschali ieiunare soleant: necesse est ut initium τῶν ἀποκρεωσίμων ἡμερῶν antevertant. nam Romana ecclesia τεσσαρακοστὴν suam in cipit a dominica prima quadragesimae,quae ab dominica quin quagesimae proxima est. ab hoc vero die ad sabbatum m a nam cum ex ca 446 IN THEORHANEM gnam inclusive dies sunt 42, ex quibus sex dominicis avŋ OTEVTOIS expunctis, reliqui sunt dies 36 ieiunio dicati (nam sabbatis ecclesia Occidentalis ieiunat); quare ut 40 dies v ý oriμo confiant , ieiunii caput antevertitur , et a fer. 4 ante dominic. quadrag. initium repetitur. at vero Graeci , qui ex 42 illis diebus , non sex, sed duodecim eximunt (neque enim sabbatis ieiunant) cum 30 solum dies ieiunio consecra tos residuos habeant, decem reliquos ex anterioribus hebdo madis compensant. itaque solidas duas adiiciunt, et primam dominicam , quam ἀπόκρεων, vel ἀποκρεώσιμον νocant,sta tuunt in dominicam sexagesimae, a qua ad sabbatum paschale dies sunt 56 anоxpeάσuoi,exemptis dominicis octo,et sab batisseptem,reliquisuntdiesandourol41. quippesabbato magno, uti dictum est, ieiunant Orientales. quamobrem d o minica prima , quam nos sexagesimae nominamus, a Graecis ἀάπлοоκxρQεεώσшιαμοоς 8ἑο0ρ0τTὴ dicitur. haec ille subtiliter: at quam Graecorum gestis et dictis absona paucisdiscutio. in Grae corum aeque ac Latinorum ieiuniis ciborum quantitatem, qualitatem , et dies quibus ciborum abstinentia praecipitur, observari necesse est. uovoqayiav, unicam comestionem ad vesperiam tantum olim concessam ipsi fatentur : at nunc post meridiem confestim decantatis vespertinis officiis, et praeconsecratis sumptis mysteriis, circa h o r a m a meridie s e cundam ex ecclesiae permissu cibo corpus possunt reficere. Enoogayia apud eosdem intemerata usque in hodiernum diem perseverat, eaque non carnes modo et lacticinia repudiat, sed pisces etiam perfectos (ut conchylia polypodesque exsan gues excipias) perfectos dico, quibus inest sanguis,oleumque ipsum per quadragesimam execratur: adeoque completum illis est ieiunium piscium et olei abstinentia. quoad ieiunii quadragesimalis tempus ; illud si proprie rigideque observes, ex proprio ipsorum sensu sex et triginta diebus cum medio absolvitur: si rigorem paululum relaxes, ad dies sex et q u a draginta , vel etiam ad octavum supra quadragesimum a s cendit, ad sextum et quinquagesimum, ut vult Petavius, n u s quam. attenta corum consuetudine,quae dictorum est ob scuritas, dissipatur. dominica , quae Latinorum est sexagesi ma, Graecis κρεωφάγος, alias, ἀπόκρεως, et ἀποκρεώσιμος nuncupatur , quod in ea carnes adhuc comedere liceat, et eadem elapsa carnium praecipiat abstinentiam. porro a n o XOES oor haud magis apud Graecos celebratur, quam in Latinorum ecelesiis carnisprivii rubris licet characteribus in diario notati festum. dies illi sex sexagesimam nostram, et Graecorum anoxoewv excipientes lacticinia, caseum, ova illis apponi permittunt, etiam feria quarta et sexta ieiunio dica NOTAE 447 tisdicbus,dequibusiterum sermo. sequiturdominicano bis quinquagesimae , Graecis τυρινή , sive τυροφάγος in e c clesiasticis officiis vocata, quod per eam totam cascum et ova permittat ecclesia, illisque in ea comestis, sequutura mox quadragesima illis omnino perpetuum vale dicendum instet. feria secnnda sequens ieiunium quadragesimale ἐγκαινιάζει, et ab ea non casei modo et ovorum , sed piscium quoque et olei interdicitur usu, sabbatum tamen et dominicae ea severa eximuntur lege , et oleum in eis indulgetur solum : die vero dominicae incarnationis, quae alias annunciatio ε v αγγελλισμός, et βαΐων palmarum festo , pisces quicumque ut et oleum nusquam denegantur. quare relicta annunciationis, quae modo quadragesimamsubit,modo abearemotaest,ce lebritate, mente quoque remotis sabbati dominicisque diebus, quibusoleidaturfacultas,sitamen sabbatummagnumpa schatis pervigilium (est enim dies ille magnus sabbati ex s a cris canonibus) dempseris , rigidi strictiorisque ieiunii q u a dragesimalissex ettriginta diescolliguntur:quinquenimi rum,hebdomadum septem unaquaque, qui triginta quinque conficiunt, alter sabbati magni, qui sextum addit,paschalis que noctis ea pars media,quae auroram, ante quam ieiu nium abrumpere non licet, respicit: ex quibus cunctis apud Graecos ieiunium quadragesimale austerius non nisi sex et triginta diebus cum aliquota septimi parte censendum est. ac ne figmento mihi praemissa expositis vertatur, Matthaei Blastatis canonistae Graecos inter celebratissimi cap . 5 E l e menti T. superea rescriptam proferosententiam. σημείωσαι ταῦτα,inquit,ἅπας ὁ παλαιὸς νόμοςτοῖς ὁρατοῖς ἐκπαιδεύειν εἰώθει τὴν τῶν ἀοράτων κατάστασιν ,καὶ τοῖς σωματικοῖς τῶν πνευματικῶν πραγματεύεσθαι τὴν διόρθωσιν. πρὸς δὴ τοῖς ἄλλοις καὶ τὰς τῶν ὑπαρχόντων δεκάτας τῷ θεῷ καθιε ροῦν τοῖς παλαιοῖς ἐτησίωςπροστέτακτο. τὰ δὲτυπικῶς παρ' ἐκείνοις τελούμενα , μυστικῶς ἡμῖν ἐκλαμβάνεται. ἡ γοῦν θείᾳ τῶν ἀποστόλων λογὰς μὴ καταλύειν, ἀλλ' ἀναπληροῦν,κἂν τούτῳ ἔνδεον ἐγνωκότες τὸν νόμον , οὐκ ἐπικαίρων παραγμάτ των,ἀλλὰ τῶν ἡμερῶν τῆς ζωῆς ἡμῶνἑκάστης τοῦ ἐνιαυτοῦ περιτροπῆς τὰς δεκάτας καθιεροῦν τῷ θεῷ τεθεσπίκασιν· ὡσὰν διὰ τῆς ἐν αὐταῖς σπουδῆς , καὶ θερμοτέρας μετανοίας, τὰ παρ' ὅλον ἐνιαυτὸν τῆς ψυχῆς ἀρρωστήματα σὺν θεῷ βοηθῷδυνηθείημενἐξιάσασθαι·τὸ δεκατὸν δὲτοῦἐνιαυ τοῦτὰςτῶννηστειῶνταύταςἡμέραςεἶναιφαμέν· αἱγὰρ ἑπτὰ τούτων ἑβδομάδες χωρὶςτῶν σαββάτων,καὶ κυριακῶν ἡμέραι γίνονται πέντε πρὸς ταῖς λ , προστιθεμένου δὲ καὶ τοῦ μεγάλου σαββάτου , καὶ τοῦ ἡμίσεος τῆς λαμπρᾶς καὶ φωτοειδοῦς νυκτός, ἡμέραι γίνονται λς , καὶ ἡμίσεια , τὸ δ ε κατὸν ἀκριβῶς οὖσαι τῶν τξέ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἡμερῶν. τῶν γὰρ τριακοσίων τὸ δεκατόν, τὰ τριάκοντα· καὶ τῶν ἑξή κοντα, ἕξ' καὶ τῶν πέντε τὸ ἥμισυ. haec tibi observan da. lex tota vetus visarum ope rerum aliarum a visu r e motarum conditionem quondam edocere solebat, et per c o r porearum usum spiritualium dispositionem rectam sibi c o m parare. intercaeteraveromaxime,facultatumdecimasan nis quibusque redeuntibus deo offerre in praecepto fuit. quae porro ab ipsis in figuris peracta, mystice a nobis excipiuntur. verum cum sacer apostolorum coetus haud legem solvere, quinimmo eam adimplere sibiproposuisset,nonfluxarum re rum, sed ipsius vitae nostrae decimas singulis annorum perio dis deo consecrandas sanxerunt: ut studio per eas exhibito, poenitentiaeque fervore contractas toto anni decursu infirmita tes, opitulante deo , curare possemus. hos vero ieiuniorum dies partem anni decimam in sese includere praedicamus. hebdomades siquidem eorum septem, sabbatorum et dominica rum diebus exclusis, quinque ac triginta dies componunt:si vero magnum addideris sabbatum, ac illustris et luciformis noctis partem mediam , triginta sex et medius constituentur dies, qui trecentorum sexaginta quinque totius anni dierum ex aequo pars decima sunt agnoscendi. trecentorum enim pars decima, triginta : sequentium sexaginta, sex : residuorum quinque, unius medium existit. diebns istis sex et triginta adde sabbata quinque , et dominicas totidem, quibus oleum comeditur (sabbatuin enim magnum rigorem ieiunii servat, palmarum vero dominica piscium esculentis austeritatem r e mittit) Graecorum quadragesimam sex et quadraginta dierum numero conflatampercipies:diemquequadragesimae primum ac purum illius exordium feria post quinquagesimam secunda, quam illi ex ciborum defaecatasumptione καθαρὰν δευτέραν nominant , constitues. dominica porro quadragesimae illis pariter cursus quadragesimalis prima est inter dominicas, et opodožías nomen obtinet, eiusdem licet stadii gressus, hoc est, dies sitseptimus : primus quippe tvoriv, quinquagesimam intellige, sequitur. argumentum profert Graecum evangeli starium,seuliberevangeliorum,quo post xviaxηv τvoogá γον occurrunt εὐαγγέλια ἀναγινωσκόμενα εἰς τὰς παννυχίδας τῆς πρώτης ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν, evangelia legenda in v i giliis, id est, in vesperis primae ieiuniorum hebdomadis : tum vero τῇ δευτέρᾳ ἑσπέρας · τ ῇ γ', τῇ δ', τῇ ε, τῇ παρασκευῇ , τ oаßßáryεσnέoas.feria2345.parasceue,sabbatoad vesperas:ac demum κυριακῇ πρώτῃ τῶν νηστειῶν.prima ie in ter eorumdum officia Damascenus studites sermonem habet, iuniorum dominica:qualib.,quithesaurusinscribitur, 448 IN THEOPHANEM δι ̓ ἣν αἰτίαν παρελάβομεν τὴν ὀρθοδοξίαν ἐπιτελεῖν τῇ π ρ ώ τῇ κυριακῇτῶνἁγίωννηστειῶν·οb quamcausamorthodoxiae celebritatem prima ieiuniorum sanctorum dominica peragere accepimus. a Tyrophago itaque sive a casearia dominica, non and τs aлóżowo, quae praecedens est, et carnispriviiGrae cum quadragesimam exordium sumere censebis: cum inter utramque, carne sola prohibita, etiam quarta sextaque feriis (quas canon apostolicus 65 ieiunio dedicat) a caseo ex sancti Nicephori patriarchae indulgentia sumendo non sibi tempe rent , teste horologii , sive diurni sacro typo in protheoria ad notas in Nicephorum a Petavio relato: εἰδέναι χρὴ ὅτι τῇ τετράδι καὶ παρασκευῇ τῆς τυροφάγου μετὰ τὴν ἐννάτην ἐσθίομεν τυρὸνκαὶ ὠά, διὰ τοὺς Ἰακωβίτας,καὶ τετραδίτας, κατὰ τὸν κανόνα τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Νικηφόρου τοῦ Κ Π . sciendum feria quarta et parasceve post caseariam dominicam nona dicta, caseum et ova nos comedere propter Iacobitas, et tetraditas ex canone S. P. N. Nicephori episcopi C P . cete rum qua ratione numerus quadragenarius mystice et figurate in ieiunio sit attendendus exponit Blastares loco supra m e morato. Ibid.9. καὶὁπάπαςΒιγίλιοςπαρεγένετοἐνΚΠ.]idem. papa Vigilius ingressus est C P . 8 kal.Febru. Ibid. 10. ὑπισχνεῖτο ποιεῖν ἑνωσιν] Facundus Hermia nensis contra Mocianum :quoniam occulta eius ante iudicium pollicitatio tenebatur, in qua se spopondit eadem capitula d a mnaturum, etc. infra. de ipsius episcopi Romani chirographis, etc. necessarium duximus non tacere, etc. eadem Liberatus breviarii cap. 22. Ibid.12. ὡς ἐπαρθέντα] correctius ἐπαρθείς. voces ab Anastasio in excerptis omissae. forsan ab aliquo additae. suaviter interpretandae. tanta animi fiducia usus, eo se ani m o extulit: adeo animatus est. displicet quippe ex Graeco Nicephori haec versio. eo insolentiae progressus est. Ibid. 13. ἀκοινωνησίαν δ'μηνῶν] FacundusHermianen sis lib. 4. sed ecce iam veniens ex itinere (Vigilius) quod ei videbatur edixit, etfacti huius auctori (Mennae) correctionem tumultuariae suae transgressionis indixit, etc. contra Mocia n u m : propter quod illos qui talibus communicaverant, veniens in regiam civitatem a communione suspendit. videndus Sir 29 NOTAE. 449 349,8. паεp9n Poun] Pseudo-Marcellinus ad Justiniani annum vicesimum. Totila dolo Isaurorum ingredi ditur R o m a m die 16 kal. Ianu. ac evertit muros, domos ali quantas igni comburens, ac omnes Romanorum res in praedam accepit, etc. Theophanes 11. mondus in notis, et in synopsi chronica ad easdem notas adiecta. illustrissimus quoque de Marca archiepiscopus T o losanus, dissertatione in epistolam decretalem Vigilii papae. 350 , 13. ἐγένοντο σεισμοί ] de quibus superius ex P r o copio et Agathia. Ibid. 18. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει, μηνὶ Ἰουνίῳ] anno belli Gothici decimo quarto ait Procopius lib.1. de eiusdem obitu verbis ultimnis lib. 2 de bello Persico. 351,8. προκένσου δὲγενομένου] comitatum,obsequium, ac processum regium nemo dubitabit, qui chronici CP. sententiam attendet: ὁ ἅγιος Ἰωάννης,καὶαἱ ̓Αρκαδιαναὶ παρὰ ̓Αρκαδίου ἐκτίσθη ἐπιλεξαμένου καὶ ἐκ τῶν πολιτῶν χιλιάδας ἓξ ὀψίκιον εἰς τὰ πρόκεισα αὐτοῦ, ἤως μεταστάσι μα. S.Ioannis templum, etthermae Arcadianae ab Arcadio sunt conditae, imperatore ex civibus millia sex sibi deligente in obsequium cum per urbem procederet. de Arcadianis satel litibus, et obsequio ex eis composito ad Arcadium superius. Ibid.9. ἐντῷἙβδόμῳ] Hebdomus CP.suburbiumad Orientem:dequo Gylliustopogr.CP.lib.4cap.4,exPro copio de aedif.Iustini orat. 2. 450 IN THEOPHANEM 349, 19. Σεργίου τοῦ μάρτυρος μονῆς τῶν Ὀρμίσδου ] originesCP. τὰ καλούμενα ̓Αρμάσδου λιμὴν ἦν μικρός ᾧ ὁμέγας Ιουστινιανὸς ἐχρημάτισεν , ἐν αὐτὸνκοιτῶνα,(legoκτη σθῆναι ναὸν) καὶ ὠνόμασε Σέργην καὶ Βάκχον. ἕτερον ἀποστόλων· ὅτε τὸν χρησμὸν δὲ ἔλαβεν ὑπὸ κάτω τῶν βαθμί δων, ὅτε τὴν σφαγὴν ἐποίησεν εἰς τὸ ἱππικόν λιανοῦ λιμήν, ὅτι ὁ κτίσας . ἐκλήθη Ἰου αὐτὸς οὕτω ἐκαλεῖτο, locus Ar masdi nomine vocatus, angustus portus, in quo magnus Iusti nianus templum aedificari iussit, et Sergii Bacchique dictum voluit: aliud quoque apostolorum cum infra gradus monitum accepit (a Belissario ne fugiens mari se committeret, de quo Theophanes ad annum 7) quando caedem ac stragem in circo edidit. portus Iuliani nuncupatus condidit nomen est: id enim fuit eius . dissolvunt haec verba qui quam Baronius ad annum 552 num . 17 conglobat obiectionem : quod phanes nimirum ad Sergii Theo , ipse Vigilius ad Petri sacram dem asylum quaesivisse ae scribat: quae sane difficultas nulla est, cum eodem in loco Sergii etapostolorum rum ab eo quod Constantinus (aliud nimi extruxit) templum fuerit a I u stiniano conditum : de quibus Procopius de aedif. Iustin orat. 2, et copiose et graphice Gyllius topographiae . CP.lib. 2 cap.10. locus conditus esset, gaudebat uterque asyli privilegio, quod . a Iustiniano NOTAE. 451 351, 9. βεστήτορες] Cedrenus βεστιαρῖται, rei vestia riae ministri: de quibus Pancirollus ad notitiam imperii cap. 81. Ibid. 12. μηνὶ ̓Απριλλίῳ , ἰνδικτιῶνος δ ́] adstipulabitur Theophani additamentum Marcellinum, si Narsem hoc anno missum, succedente bellum confecisse intelligas. 353, 9. verovao τà lyraivia] de templi huius situ, conditu , eius causa , reliquiis , et variis ad illum eventibus Procopius orat. 2 de aedif. Iustiniani. Ibid. 20. Εὐτύχιος ὁἀποκρισιάριος ̓Αμασίας]Eutychii Amaseni episcopi ad synodum CP. procuratoris, sive legati promotionem et gesta refert Eustathius apud Surium 6 Aprilis. Ibid. 19. r de Maori unvi] alia ad rem praesen tem spectantia refert Procopius de aedif. Iustiniani orat.2. 352, 6. γέγοναν] ita vulgaris lingua vice γεγόνασι. ter minatione nimirum aoristi praeterito attributa. Ibid. 16. τῷ δὲ Ἰουλίῳ μηνί] varios et ingentes per Phoenicem terrae motus, quibus Berytus, et aliae civitates corruerant , describit Agathias lib. 2 et maturis iam frugi bus, prout τῷ Ἰουλίῳ μηνὶ contigisse narrat. Ibid. 16. véwar] ecclesia dedicata fit eiusdem avoi E s , et orationis in ea faciendae permissus. euchologium ubi de templi dedicatione. 354, 1. καὶ τῷ Αὐγούστῳ μηνὶ ἐπινίκια ἦλθεν] addi tamentum Marcellini ad annum Iustiniani 25. Procopius lib. 3 de bello Gothorum ad finem. Ibid.6. ovv tą Siatidą zaunλavziq] alterius Gotho rum regis Theodati nimirum pileolum diákov expressum habes in numismatis forma apud Baronium ad annum C. 534 num . 72,καμηλαυκίου significatum reddit κίδαριν ,περίθεμα κεφαλῆς, σκιάδιον, πιλίδιον. beda de tabern, lib. 3 cap. in m o d u m cassidis extenditur supra summitatem capitis. ori x a h v Ta aveva, interpretatur illustrissimus Trapezuntinus prac sul: etymon retulimus ad euchologium. Ibid. 11. γέγονεν ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενική ] chronicon Alexandrinum eodem anno synodum habitam testatur : de qua Euagrius lib.4, Matthaeus Blastares de huius, et alterius ad annum Justiniani decimum conventibus habitis ita loquitur in prooemio nomocanonis, ἡ ἁγία πέμπτη σύνοδος πέντε καὶ ἑξήκοντα καὶ ἑκατὸν θεοφόρων πατέρων συνδρομῇ ἐκρατύνετο· ὧν ἡγοῦντο τὰ πρῶτα μὲν Μηνᾶς , εἶτα Εὐτύχιος ἐκ διαδο γῆς τοὺς ἀρχιερατικοὺς τῆς βασιλευούσης ἰθύναντες οἴακας. sancta quinta synodus centum sexaginta quinque deiferorum patrum coetu coacta est: quorum duces fuere primo Menas, deinde Eutychius clavum pontificium regiae urbis ex succes sione gubernantes. 354, 16. ἐν τῷ Ἰλλυρικῷ ἐτελεύτησεν] anno succedente, ut vult Marcellini additamentum. 355, 9. oi de Malvi åderηouvres] Procopius lib. 2 de bello Persico, Agathias lib. 3. Ibid. 14. ἐν τῇ συνάξει τῇ ἁγίᾳ τοῦ Ὅρου] Barberinus codex legit τῆς ἁγίας τοῦ Ὅρου. Peyrezianus, τῆς ἁγίας Evoquias Tov "Ooov. locus itaque corruptus iterum inter polatur τῆς ἁγίας Εὐφημίας τοῦ Ὀλυβρίου. aedes quippe Euphemiae CP.dicatas tres reperio, 1. in Hippodromo,2. ad Petram, 3. Olybrii nomine. haec a Thecla Eudoxiae filia fundari coepta , ab Olybrio magistro , ne ruinas potius quam aedificium promitteret, omni lapidum et marmorum ornatu postmodum absoluta fuit, et amplis opibus dotata, origines Constantinop. Ibid. μηνὶ Ἰουλίῳ, ἰνδικτιῶνος δ ́] Iudaeorum defectio nem geminam sub Iustiniano memorat chronicon Alexandri n u m pagg. 754 et 775. consulendus Procopius de aedif. I u stiniani lib.5. videndus pariter Marianus Scotus ad an.531. Ibid. 17. Movoovvių tą vnúoxy] ad quem novella 134 scripta est. 452 IN THEOPHANEM 356,2. insequebantur ἐν τάξει Πρασινοβενέτων , hi vero in Prasinos insurgentes mutuis cae dibus per civitates nonnunquam sanguine cuncta foedabant:ita Judaei et Samaritae Christia se conficiebant, et civium nos in Palaestina ad necem quaerentes, his vitam et religio nem tuentibus, bellum civile et utrique parti exitiosum citaverunt ἐν τάξει Πρασινοβενέτων e x . ] ut Prasini Venetos Ibid. 19. ἐγένετο σεισμὸς φοβερός] quem Agathias m e morat lib. 2 et ad quem , nonnullaque praesenti anno gesta Iustiniani imperii vicesimum et octavum subiungit. 357,7. εἰς τὴν μνήμην τῆς κόνεως] nomen appellativum existimo Tó,xóvεws, etpulverem significare:quod ex variis lectionibus, quibus etiam xóvns in Vat. legitur, eiusdem apud recentiores significantiae, colligo. erit itaque u v u n ins x o Vεws , sive xóvns pulveris olim e caelo decidentis, ut etiam terrae motus celebratur, memoria , videbis historiam ad a n num Leonis 17 pag. 103. NOTAE. 453 357, 14. μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ἡμέρᾳ ἕκτῃ] motum illum ample describit Agathias lib. 5 sub initium . 358, 1. ἀπὸ τῆς Χρυσῆς πόρτης] de his CP. locis Gyllius in topog.CP.et origines ipsae CP. bid. 7. Ἰουκαρδιανῶν] Ἰουκουρδιανῶν habent Barb. et Peyrez. codd. καταχρηστικῶς forsan ̓Ιουκουνδιανῶν vice, de quibus Procopius orat. 1 de aedif. Iustin. βασίλεια ἀλλαχόθι δεδημιούργηκεν αὐτὸς καινουργήσας,ἔν τε τῷ Ἡραίῳ καὶ ̓Ιουκονδιάναις ταῖς καλουμέναις. palatia construxit ipse ibi a fundamentis in Heraeo et Iucundianis ita vocatis. 359,4. εἰσῆλθεν ἔθνος ἐν τῷ Βυζαντίῳ] Avares sunt Scythae , sive Hunni Asiatici Boreales supra Iberos, Colchos, siveLazos,etAlanos,quorum patriam,mores,legationem, et eius causam exprimit Menander protector in legationum e x cerptis editionis Regiae pag. 99 , ex quo haec Theophanes. legendus Euagrius lib. 5 cap . 1, maxime vero Simocatta lib. 7 cap.8. Ibid. 7. πρανδίοις] monachus Sangallensis lib.2 deC a rolo Magno. cum tenuissimas illas pelliculas, vel tenuiores brandeas extrahere cepissent. Constantinus Porphyrog. de admin. imp.cap.6. βλαττία,πράνδια, χαρέρια,σήμεντα. blattia, zonae,armillae, sementa.glossae Isidori.prandeum, genuszonarum. hicitaquetenuisvittaest,sivefasciolaca pillis reviciendis idonea. in hunc usum et finem σειρὰς χρη σῷ διαπεποικιλμένας, catcnulas auro variegatas accipiunt le Ibid. 21. κιβούρια] κιβώρια nonnunquam reperies, ve lut pag.succedente,quae monumenta,vel templa,ex trans latitio usu, Meursius haud satis apte interpretatur. κιβώ ρίον, ornatus est altaris, trullus nimirum eidem impositus, et columnis quattuor ad eius angulos erectis in altum suffultus: ex quo θυσιαστήρια et κιβώρια consociat Theophanes. Ger manus inmystag. οἱ ἅγιοι πατέρες ὡς οὐρανὸνμὲν τὸ ἐπά νωθεν τῆς ἁγίας τραπέζης ὠρόφιον ἀπαρτίζουσιν· ὡς ὅλην δὲ γῆν ὁρίζονται τὸ ὑπὸ τεσσάρων κιονίων, τοῦ εἰρημένου κι βωρίου, συγκλειόμενον. fornicem , qui supra mensam sacram eminet, velut coelum , sancti patres construunt : terram vero mente definiunt, quod quattuor columnis eius conclusum est, et ciborium appellatur. Codinus in descriptione templi sanctae Sophiae. ἐποίησε τὸ κιβώριον,καὶ τοὺς κίονας ἐξ ἀργύρου, καὶ χρυσώσας αὐτά· καὶ τὸ μῆλον,καὶ τὰ κρίνα,καὶ τὸν σταυ μὸν τοῦ κιβωρίου ὁλόχρυσα. ciborium, etei subiectas colu mnas exargento conflavit,etauro decoravit:ponum etiam,et lilia, etcrucem ciborii ex auro puro confecit. plura de ci borio in euchologicis. 454 IN THEOPHANEM gati apud Menandrum citatum pag.100 ac inferius pap.102. καλώδια χρυσῷ διαπεποικιλμένα εἰς τὸ εἵργειν τὶ τῶν ἀ π ο διδρασκόντων ἐπινενοημένα.funiculos (armillas absone reddi dit interpres) auro implexos, quibus quod fluxum est,vagum, et volitans innectitur. quale togarum sinus, cincinni capillo rum,laxaevestes,etc. interpresiterumperabsurde:uteos a se deficere impediret. Corippus lib. 1 de Avarum capillis prandeo revinctis. hinc ἀκειρεκόμην ̓Αβάρων στρατόν. intonsum Abarum exer citum vocat Florilegii epigram. 16 lib.4. 359, 11. τῷ δὲ Φεβρουαρίῳ μηνί] ex Agathiae lib.5 sub initium. eodem anno , vere iam ineunte, derepente, et iterato urbem pestilens morbus invasit, etc. quo nimirum ter rae motu urbs concussa est. Ibid. 16. unvi Maiw ßdoun] sanctae Sophiae templi motu superioris anni fissuram excitatam dum repararet lu stinianus , ea contigit ruina quam breviter attingit auctor, fusius descripsit Agathias loco citato, et Procopius de aedif. Just. lib. 1 , Euagrius lib. 4 , graphice prae omnibus r e fert Codinus opusculo nondum edito de templo sanctae S o phiac. 360,9. τῷ δ'αὐτῷ ἔτειἐπανέστησανΟὖννοι,καὶΣκλά Bo ] totain historiam ordine copioseque pertexit Agathias, cuius lib.5 ea solum quae praesenti ac superiore anno con traxit Theophanes , prolixo dicendi genere recensentur , et praecedentibus ceu tempore connexis adiunguntur. Sclavos porro Agathias vocat Cotriguros Hunnos. Ibid.14. To rεiyovsAvαoтαolaxov]muriillius,longi cognomento,ab Anastasio exstructi,cuius conditum,longi tudinem, munimenta , utilitatem refert Euagrius lib. 3 cap. 38,orig.CP,Procopiusde aedific.Iustinianilib.4,Agathias, Ibid. XITOνxóμews] Chetumesum appellatAgathias.vide varias lectiones. Ibid.18. quotεvoe] ex plebeiis, rusticis, et circi fa ctionariis tumultuarium coegit exercitum. ct alii. • Colubrimodis Abarum gens nexa capillis. 361, 1. μangor Teixos] Anastasiacum , de quo nuper. Ibid. 5. τοῦ τείχους τοῦ Θεοδοσιακοῦ] muri a Theodo sio reparati ad Chrysen portam , quae Boream et Occi dentem respicit, qua barbaros expectabant irrupturos. A g a thias. NOTAE. 455 Ibid. 12. καὶ ἐποίησεν φουσάτον] vallo se munivit. Agathias. Belissarius haud procul ab urbe ad Chetunesum (id loci nomen) positis castris, etc. 362,7. Sinovuva]Agathias.amphiprora:quae non in versa, sed transposito temone proram in puppim mutent. horum figuram exhibet Claudius Morizotus in orbe ma ritimo. Ibid. 14. ἤρξατο ὁ βασιλεὺς κτίζειν] difficilem conditu pontis molem, eiusque amplitudinem emetitur Procopius de aedif. Iustin. lib. 5, Sangarim scribit ille : Suidas Zayɣág105. 363, 1. ὅτι ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεύς] eam Iustiniani ae gritudinem, qua velut inter cadavera iacens reputatus fuerit, memorat Procopius de ipsius aedific.lib.1,annum tamen non observat:quem 34 imperii lubens annuit Baronius. Ibid.14. xovoúτwoa τns Magívns] domus,facultates, praedia hereditatis vel publicationis iure principis fisco a d iudicata rationalibus, sive curatoribus rerum privata eius gene rum domus Augustae committebantur curanda. ris fuerunt , quae Marinae Augustae Arcadii filiae, de qua chron. Alexand. ad eius annum nonum , et Antiochi sub Theodosio iuniore bonis muletati, ex superius dictis pag. 83 et Suida, iuris quondam extiterant, quorum isti celebrantur curatores.not.imp.de Antiochi domo orig.CP. 364, 7. Ζίμαρχον] Ζήμαρχος scribitur in excerptis de legationibus, ea quam Justinus misit, et τῶν πρὸς ἕω πόλεων OTQarnyós. urbium orientalium dux. 367, 4. εἰς τὸν ἅγιον Διομήδην] ecclesiam a Constan tino constructam , in qua sancta ex Hierusalem advecta H e lena reposuit. orig. C P . 361, 10. To innixоv] equos circensibus ludis peragen dis dicatos. qua dictione nulla per hoc opus frequentior. 365, 16. καὶ οὐ διηλλάγη αὐτοῖς ὁ βασιλεύς n u m ἐκ τῆς μανίας ] Iustinia gillat Euagrius solentia alteram Venetae parti plus aequo lib.4 cap.31. certe faventem su superavit Prasinorum in tumultu Tov Niza. factio i n 366, 12. ὑπὸ τῶν Οὔννων ] Persis foederatorum . de Marcello Iustiniani ex fratre nepote Procopius de bello P e r sic. lib. 2, de Vandal. lib. 1, de Goth. 3. to Butoi, porro in pluribus Codicum non reperitur maxime Palatino, P e y reziano et Vaticanis; legit Barberinum dictione una Batoino λις, Regium inter Βαισὶ et πολὶς spatium adhibet, accentu quasi foret una dictio adhibito. Anastasius solam dictionem, civitas , reddidit , tò Batoi , nimirum in eius exemplari non lecto. 456 IN THEOPHANEM 367,8. Βερωΐαν,καὶΒρίγκας]Cedrenuserrantem Theo phanem imitatusΒιρίαν,καὶΒρίγκας,exquo Brincas quan dam Italiae civitatem falso aestimat. Anastasius Theophane correctior,Veronam,et Brixiam reposuit. victoriae porro nuncium mense Novembri allatum coniicies, ac nuper obie ctam replebis lacunam , quod eundem mensem iam superius auctor citaverit, Decembrem paulo inferius designaturus sit. Ibid. 11. ἀπὸ Μελιστῶν, ἀργυροπράτης] hos aestima Trapezitas, et nummularios, rei privatae ministros,vel rei monetariae praepositos. Iustinianus enim inexplebilis avari tiae morbo laborans facile potuit aerarium administrantes in se concitare: de quo Euagrius lib.4 cap.29. historia m i scellaargenti venditores exponit τὸν ἀπὸΜελιστῶν,etap γυροπράτην. Ibid.14. πρὸ τοῦ μησεῦσαι]μησεύσειν τὸἀποδημεῖν glos sae Graecobarbarae, Portius, et recentior usus interpretatnr. Ibid. 16. Σιλεντιαρίκιν] ita recentiores dicunt κυνῆγιν, παιδίν,τραπέζιν· viceκυνήγιον,παιδίον,τραπέζιον.Σίλεν Tapinov igitur intelliges Silentiariorum excubitorum statio nem in palatio. Agxayyehov autem et"Aqua loca his nomi nibus insignita. 368, 3. λoyo97] ut hic primum scribitur, ita primum usam accepissevideturdictioAoyodέtηs,comitemreiprivatae quondam significans, quod auctoritatibus in annotationibus ad Cedrenum iam adductis , et per hoc opus sparsis d e claratur. 369, 6. γέγοναν ἐγκαίνια τὸ δεύτερον] extructa post se ditionem rou Nixu S. Sophiae aede, prima sub Justiniano facta est eius dedicatio : de antiqua quippe sub Constantino nullus hic sermo. trulli vero ante annos quinque collapsi ruina cum altare confractum fuisset, eo reparato encaenia quoque sacrae aedis reparata. navvvyis hic memorata vigi lias dedicationi praevias in ecclesia c o r a m S S . reliquiis p e r Ibid. 19. oilértiov] conventus in quo imperator orat, et de religionis maxime, et de reipublicae momento tractat. NicelasinManueleComneno, κατηχητηρίουςὤδινελόγους, ovs quoi oiléria sermones, quibus instrueret, depromebat: quos vocant silentia. Zonaras in Leone philosopho. ovx é d v νήθη διαλεχθῆναι τῇ συγκλήτῳ περὶ νηστείας τὴν συνήθη διά λέξιν, ἡ καλεῖται σιλέντιον· consuetam orationem ad sena tum de ieiunio non potuit proferre, eam dicunt silentium. ex his dissertationem potius quam conventum silentium referre cernis. forsan quia sine strepitu modeste ac velut silentio fieret. NOTAE . 457 agendas, τὸ ἐξῆλθεν , deportatas ex priore in novam eccle siam reliquias, τὸ καθεζόμενος ἐν τῷ ὀχήματι habet e x e m plum pagg. citandis in indice v. dedicatio ecclesiae. τὸ ἀ π ο στολικὸνσχῆμα colobium est, de qua euchologicanostra disserunt : τό, ἄρατε πύλας, versus est in ecclesiaededicatio ne sacris in ecclesiam reliquiis inductis cantandus:de qui bus singulis euchologica nostra de ecclesiae dedicandae ritu, etalio,simotum altarefueritσαλευθείσηςτῆςἁγίαςτραπέ ζης • de annua dedicatae ecclesiae CP . celebritate Menaeum Inense Decembri. consecrationis istius tempus idem statui tur in chronico Alexand. tantum dies eius mensis 24 desi guatur. 370, 18. ἀπολαβὼν καὶ πάσας αὐτοῦ τὰς ἀξίας] variae de Belissario conduntur historiae, quas Tzetzes Chil. 3 h i storia 88 breviter perstringit. ὅν τύχη μὲν ἐδόξασεν, ἀποτυφλοῦ δὲ ὁ φθόνος. ἄλλοι φασὶ τῶν χρονικῶν μὴ τυφλωθῆναι τοῦτον · ἐξ ἐπιτίμων δ' ατιμον ἐσχάτως γεγονέναι· καὶ πάλιν εἰς ἀνάκλησιν δόξης ἐλθεῖν προτέρας. hic Belisarius dux magnus: Iustiniani temporibus magister militiae Ibid. 19. ἔφθασε δὲκαὶ Πέτρος ὁ μάγιστρος] eius le gationem fuse descriptam in excerptis Menandri exhibent ipsa de legationibus excerpta editionisRegiae, pag. 140, qua τῶν περὶτὸνβασιλέαἡγεμὼνcelebratur:deeodem Suidas. 371, 1. Ερμηχιόνων] Theophanes Byzantius apud Pho 369, 15. Κουτζίνας τις ὀνόματι] de quo fuse in prac cedentibus, ubi de bello Vandalico. οὗτος Βελισάριος ὁ στρατηγὸς ὁμέγας, Ιουστινιανείοις ὢν ἐν χρόνοις στρατηλάτης πρὸς πᾶσαν τετραμέρειαν γῆς ἐφαπλώσας νίκας, ὕστερον φθόνῳ τυφλωθείς, ὢ τυχῆς τῆς ἀστάτου, ἔκπωμα ξύλινον κρατῶν ἐβόα τῷ Πιλίῳ Βελισαρίῳ ὄβολον δότε τῷ στρατηλάτῃ in omnem telluris quadrantem extendens victorias ultimo invidia excaecatus , ο fortunam instabilem ! poculum ligneum tenens exclamabat in Millio, Belisario magistro militiae obolum date, quem fortuna quidem extulit, invidia veroprivat oculis. alii chronicorum scriptores excaecatum negant : ex honoratis autem postremo infamemfactum, atque iterum reparata priori sorte a d gloriae culmen rediisse. 458 IN THEOPHANEM tium , cod. 64 Turcos, olim Massagetas, in Oriente ad T a naim sitos, Χερμιχίωνας a Persis vocati testatur. 371, 6. ἐν τοῖς Μυριαγγέλοις] thermis Angelorum coe tui dicatis, quibus tum precibus, tum aquarum calidarum f o mentis sanitas reparabatur. Procopius de aedif. Justin. lib. 5. aquas suapte natura calidas apud Bithynos (Galatas scri bit auctor) fontes effundunt in loco, quem incolae Pythia v o cant. has in solatium et refrigerium habent, c u m multi alii, tum imprimis Byzantini. hic magnificentiam rege dignam Iustinianus ostendit,structisregiisdomibus,quae prius nonfue runt,aedificatis in publico lavacris calidarum aquarum illic scaturientium, et deductis per canales in hunc locum fontibus potabilium aquarum, ut unicuique scaterent. quin etArchan geli templum, et infirmantium refocillatorium (quasi piscinam Hierosolymiticam ab angelo movendam) multo maiora ac ampliora effecit. apud Galatasfluvius est, etc. Ibid. 9. ὀφειλὰς ἀγαγεῖν τῷ βασιλεῖ] filiorum n o mine fidem debitam,nostris homagium dictum polliciturus. Ibid. 11. περὶ τῶν γενομένων ὑπὸ ̓Αβάρου] Ambrum Alamundari filium vocant excerpta legationum Menandri aute notas tres citata, resque Ambri istius tractantia. Ibid.16. yagaovootdotov]Servorumdominos,militum imperatorem in ecclesia orantem expectantium statio. gar cionem etiam Latini recentiores puerum vocavere. Ibid.17. peolavhov]atrium tecto opertum,aulam:hoc secundo loco positum ecclesiae navim interpretor, quasi inter alam utramque mediam aulam. concilium quintum ev u e ἐν μ ε olava habitumstatimactoruminitiolegentioccurrit. Ibid. 18. vág9x05] vestibulum ecclesiae poenitentibus, cathecumenis, energumenis, et immundis deputatum est r á o 9ns, de quo nostra euchologica. Allatius de antiquis G r a e corum templis. Cellotius, et alii. 372, 1. ἦλθεν εἰς τὸν δεσποτικὸν οἶκον] intellige fisco adiudicatas Belissarii facultates. recole simul scripta supe rius in pagg. 199, ubi de procuratoribus sacrae domus A u gustae. Ibid. 2. Εὐτύχιος πατριάρχης Κ Π . καθῃρέθη] Euagrius lib. 4 cap. 37 eadem Victor Tunnonensis anno Justiniani penultimo , quo exilii Eutychii , et Ioannis electionis causa profertur. Ibid.6. Ιουστινιανὸςὁβασιλεὺςτὸπερὶφθαρτοῦ]Εua grius idem cap. 38. Ibid.12. οἱΘεοδοσιανοί,καὶΓαϊανῖται]bellorumisto NOTAE. 459 rum semina profert in medium Liberatus breviarii cap. 20 et 23. 372,19. Ιωάννην δέ τινα μοναχόν]locus a corruptione nullatenusvindicandus:quod cum praemissisnarratiunculahacc nulla ratione cohaereat. variae lectiones dóλov in uno codice, Soulov in altero subindicantesinterpolandi suggerunt animum. non illubens itaque lego, καὶ εἰς ἓν συνελθόντες οἵ τε Γ α ϊ α νῖται, καὶ οἱ Θεοδοσιανοὶ κοινὸν ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς ἐνεθρόνι σαν,καὶ ἐχειροτόνησαν Ιωάννην τινὰ μοναχόν · ὃν οἱ Γαϊα νῖται δόλον (vel δοῦλον) ὑπομεμενηκέναι νομίσαντες, τὸν καὶ τὰἑξῆς• convenientesinununttamTheodosianiquamGaia nitae communem sibi episcopumpraefecerunt, et Ioannem m o nachum quendam sacro ritu instituerunt, eidemque abbati d o lum se passos arbitrali Gaianitae barbam cum pelle atque carne detraxerunt. et dictione dovλov, ut Pal. et Barb. codd. legunt,supposita:eidemqueabbati,quodservum (inepisco pali sede) se arbitrarentur sustinuisse, Gaianitae barbam, etc. forsan enim in Ioanne isto delusi fuerant Gaianitae, aut certe servum eundem ab eis aestimatum poena quoque servili mulctaverunt, barbae nimirum decussione. Anastasius T h e o phanis pene interpres mutilum omnino sensum hic exprimit. cuiusdam abbatii (abbatis) barbam cute atque carne decoria vere. subiungit quae Graecis in codd. nullatenus legimus. taliter autem haereticorum dementia gerere consuevit, adeo ut, quae Paganorum sunt multoties operentur. Ibid. 9. Zogiav] Theodorae neptem, ipse ex Vigilantia sorore lustiniani nepos , et Dulcissimi filius. Victor T u n nonensis. Ibid. 20. noínos dè vnútɛia ] ab ipso Justino p r o missa munera quam ingentia canit Corippus lib.3 et 4. di tabo plebes opibus, etc. 374, 5. Μακαρίου τότε ἐκβληθέντος] Nicephori chro nicon. Euagrius lib. 4 cap.36. ἔφασκον γὰρ αὐτὰ τὰ Ὠρι γένους πρεσβεύειν δόγματα. ferebatur eum Origenis dogmata tutatum. meram ovoxEvry existimat auctor. Ibid.15. Evrvios dè anel9wr] Euagrius lib.5 cap.16, Nicephori chronicon. 375, 2. pardára] principis responsa, quae qui denun tiabat , mandator, de quo supra. hinc vulgaris recentiorum 373, 5. uŋvi Noeußoi s'] ita chronicon Alexandri. Ibid.18. Αἰθέριος, καὶ ῎Αβδιος] de illorum coniura tione, et moribus Euagrius coaetancus lib. 5 cap. 2. A d Satov porro secundum hunc nuncupat. 460 IN THEOPHANEM 375, 5. Tovoriviavos ] Venetos Prasinosque pariter a caede sibi mutuo inferenda repressuras Iustinus, utrisque diversa mentem in eandem significat: Venetis ; Iustinianum eorum factioni quondam proclivem amisisse:Prasinis;tu multus eorum illatis etiam caedibus compescere peritum I u stinianum in sese nondum extinctum, imo superstitem mane re. quare utrique ab iniuriis abstineant. Ibid. 9. προφάσει τοῦ ἐκεῖ ταφῆναι Ἰοῦστον] defuncto= r u m cadaveribus extra ecclesias sepeliri consuetis, c u m I u stum filium in Archangeli aede tumulasset Iustinus, ut locum sacrum in suos usus mutaret, et palatium construeret л g ó pao invenit. S. Sophiae templo comparat illud Corippus lib.4. inclita praeclarum duo sunt imitantia caelum, consilio fundata dei ; venerabile templum et Sophianarum splendentia tecta novarum. Ibid. 13. Poung Bevéditos en ] desunt in Barb. Palat.etPeyrez.legunt Pouns Bevédixtos etŋ absque anno rum numero. tres potius quam quinque reponendos censeo : Ioannis quippe successoris post annos tres nomen memora tur pag.208. Ibid.18. τῶν ἁγίων ἀναργύρων ἐν τοῖςΔαρείου] ἐν τοῖς Βασιλίσκου habent orig. CP . aliud ἀναργύρων Cosmae et Damiani nullo pretio medicantium templum celebrant illae: οἱ ἅγιοι ἀνάργυροι ὄντες εἰς τὸ Ζεῦγμα ἐκτίσθησαν παρὰ Πρόκλου πατριάρχου Κ Π .μαθητοῦ τοῦ Χρυσοστόμου. SS. mercede non conductorum ecclesiam ad Zeugma positam P r o clus patriarcha C P . Chrysostomi discipulus extruxit. 376 , 1. 'Αναστάσιος ὁ ἐπίσκοπος ̓Αντιοχείας] cuius h i storiam, et Gregorii mores descripsit Euagrius lib. 5 capp. 5 et 6. Ibid.9. Ναρσῆς ὁ κουβικουλάριος] cubiculariorum , et eunuchorum, quibus scu praepositus, Narses praesidebat, se riem et ministeria depingit Corippus lib. 3 ad medium. Ibid. nowrooлadúotos] protectorum comes, ense a r m a tus, turmaeque sibi subditae signum gerens. Corippus lib. 4. sibi occurrentium interrogatio:τívapardára,quaenam prin cipis mandata? insulse quidam interpretantur, quae nova? Ibid. 7. τὸ παλάτιον τῶν Σοφιανῶν ] ad palatium illud nominis eiusdem portum extitisse,totius nimirum CP.par tem ita vocatam referunt orig. CP.Gyllius de topog.CP. lib. 2 cap.15. οἶκος ἦν Ναρσοῦ πατρίκιου, καὶ πραιποσίτου· καὶ τὰ NOTAE. 461 astabat Narses, sedemque ornabat herilem , splendida signa gerens, etc. hinc armata manus dextram laevamque tuetur caesarei lateris, clypeis pia terga tegebat ingens excubitus, protectorumque phalanges. 376,11. τὴνοἰκίανΝαρσοῦ] orig.CP.τὰΝαρσοῦ, Ens. Narsis compitum, domus Narsis patricii et praepositi erat, etc. Ibid. τὴν μονὴν τῶν Καθαρῶν] in qua soli eunuchi ab hominibus facti degerent: vere Kadago . ita me legisse Ibid. 12. ἀκούσας δὲ Ἰουστῖνος] Iustini nepotem istum pari nomine vocatum refert Euagrius lib. 5 cap. 2, ac tum hoc,tum locis aliisIustini acta,quasiinfensus,sinistrein terpretatur. Ibid.15. saroxτie ]orig.CP.etProcopiuslib.1 de aedif. Justiniani : qui Borealem et meridionalem S. S o phiae templi testudines Iustiniani aedificiis adscribit. 377,1. Ῥωμαῖοί τε, καὶ Πέρσαι τὴνεἰρήνηνδιέφθει pav] a ruptis Romanos inter et Persas foederibus historiam suam Theophanes Byzantinus apud Photium succinctus e x tans auspicatus fuerat: ab eo Theophanem nostrum in sua scriptadivertisseplurima omnino indubium:quae velper iisse, vel a blattis latenter corrodi musarum , si quis est amor sincerus, deplorat. consulenda Menandri excerpta. Ibid. 3. καὶ ἀποστεῖλαι τὸν βασιλέα Ἰουλιανόν ] est Nonnosi,patris eiusAbrami,necnon eiusdem avi adHomeri tas, Saracenos, et Aethiopas inter Photii epitomas contracta legatio. video nonnisi a Iuliano nomen diversum : res et personas incidere ac plane consentire observo. quid si N o n nosus alterum Juliani nomen , aut Iuliani Nonnosi in ea le gatione comes? lector accuratus discernet. Iuliani parem Nonnosi legationem indicasse sufficiat. memini. necnon ensipotens (spatharius) membrorum robore terga tegens domini claris fulgebat in armis. cecinerat superius : constans , Ibid.4. Ἰουλιανὸν τὸν μαγιστριανόν]Ἰουλιανὸνγραμ ματέα τῶν ἀπορρήτων, a secretis, laudant excerpta Menandri de legationibus , et Procopius de bello Pers. magistrianus idem qui Suidae, et Basilicorum glossae magisterianus, (Lati. na Graecis hic promiscua) apud illum xaorgioios,cui manus in litteris reddendis assignatur. Victor Tunnonensis. litteras satis idoneas Iustiniano principi per Olympium magisterianum mittunt.a magistro officiorum directus eiusmodi nomen ob tinuit. notit. imp. 378,4. orrágior] imago a pectore depicta, qualis in signis militaribus antiquis. Ibid.19. Ούννοι,οὓς Τούρκους λέγειν εἰώθαμεν] Theo phanes Byzantius Photii codice 64. πρὸς εὖρον ἄνεμον τοῦ Τανάϊδος Τοῦρκοι νέμονται, οἱ πάλαι Μασαγέται καλούμενοι. ad Tanaidis Orientalem plagam Turci degunt, qui quondam Massagetae vocati. excerpta Menandri. των Τούρκων τῶν Σάκων καλουμένων τοῦ πάλαι, Turci , qui Sacae antiquitus vocabantur. ad Danubii littora locat Fredegarius, et a T u r chot rege, ex quo Franci propagati, nomen imponit. Ibid. 21. προφασίζετο τῶν ̓Αρμενίων πρὸς αὐτὸν ἀν Tapoiar] integram quorum historiam texit Procopius de bello Persic, quae ad hocce tempus spectant enarrat Euagrius lib. 5 cap. 7. 379, 6. κοινοῖς ἀναλώμασι τὰ φρούρια ἐφυλάττοντο] pacis initae c u m Persis conditiones habes in excerptis M e nandri editionis Regiae pag. 140. Ibid. 13. Ῥώμης ἐπίσκοπος Ιωάννης] erraverunt huc usque non infrequenter auctoris Theophanis chronica ca nonia: hic mutila primum apparent in Romanorum episcopp. componendo diagrammate. Ioannis hic sonat nomen : de annis et annorum summa altum silentium. brevi nomina ipsa tacebit, sed neque integriores sunt alii codd. quibus eadem desiderantur, et in quibus variae sunt aliae mendae, quas variae lectiones annotant. consulendae illae in pag. istam 208 nil in eis quam varia et praccipua discordia ob Ibid.14. ἠσθένησεν ὁ βασιλεύς] in annum imperii octavum infirmitatem eandem refert chronicon Alexandr. 462 IN THEOPHANEM Ibid. 20. πρεσβεύουσι πρὸς Ιουστῖνον] legationis cau sam, et a Romanis reciproce missos legatos narrant excerpta Menandri , et epitome Photiana Theophanis Byzantii. servatur. eamque fuisse φρενὸς παρακοπήν,amentiam ex tristitia scri bit Euagrius lib. 5 cap. 11. excerpta de legationibus ex Menandri libr. 2,Fredegarii scholastici chronicon. an non verbera fratri Badurio inflicta, idemque mox imperatoris cursu ad pacem quaesitus, amentiae sunt indicia? in indi ctionibus numerandis auctor chronico Alexandrino annos I u NOTAE. 463 stiniani39 recensenti haud convenit: acIustiniimbecillitatem a Septembris die septimo prorupisse narrat. 380,13. τῷδ ̓αὐτῷ χρόνῳγέγονεπόλεμος]Theopha nes Byzantius apud Photium. Μαρκιανὸς ὁ τοῦ Ιουστίνου τοῦ βασιλέως ἐξάδελφος, τῆς ἕω χειροτονηθεὶς στρατηγὸς εἰς τὸν πρὸς Χοσρόην πόλεμον ὀγδόῳ ἔτει τῆς Ιουστίνου βασι λείας ἐξαποστέλλεται. Marcianus lustini imperat. patruelis Orientisdux iam renunciatus,inexpeditionem adversusChos roem octavo imperii Iustini anno missus est. Ibid. 20. Ορμίσδας δὲ ὁ βασιλεὺς Περσῶν] levesistos Romanorum et Persarum conflictus, (ex quibus Persarum rebus talis accessio facta) fuse describit Euagrius 1. 5 c. 8 9 et 10. tempus ex Theoph. Byzant. colligitur: qui Marciani in ducem institutione anno Iustini octavo assignata, mox li beratam Nisibim,etDaras urbem aPersis captam narrat,quae ex Theophanis nostri calculo in annum succedentem congrue possunt incidere. porro qui Martius Theophani nostro, is Byzantio et Euagrio Marcianus : qui Artabanes eidem ; is Euagrio Aduarmanes ; Byzantio Baramaanes audit, in e x e m plarivero Barberino Ardabanes,inPalatinoAdarmanesle gitur. Archelaus porro apud Euagrium Theodori nomen gerit. auctori demum summe adversanturByzantius,etEua grius victorias hic memoratas Chosroi accensentes, quas ille filio Ormisdae refert acceptas : cuius discriminis iudicio ad Menandrum in excerptis delato,Theophanes noster damnatus abscedet: Ormisdam quippe nonnisi Tiberio Justini succes sore annis iam aliquot imperante regia cidari redimitum pronuntiat pag. 168, Euagrius quoque lib. 5 cap. 15. ea demum clade accepta posvitida ex animi moerore Iustinum invasisse scribit Euagrius cap. 11 , qua laborans Tiberium renuntiavit Caesarem, et reip. administrationem ei commisit: cuius rei gestae in annum sequentem auctor historiam reii cit, eandemque chronicon Alexandrinum octavo perperam exhibuisse dices, nisitunc eam levius tulisse,hic eidem omni no succubuisse imperatorem affirmaveris. 381, 16. 'Iovorivos o ßaoikeus] excerpta de legat. M e nandri lib. 2, Euagrius citatus, Fredegarius scholasticus. 382, 3. τὴν συναγωγὴν τῶν Ἑβραίων] origines CP. Ibid. 10. Evruzios anéλaße] Euagrius lib. 5 cap. 16, Ibid. 16. 9ov oi Aßágɛıç] excerpta de legationibus ex Menandro cladem a Tiberio acceptam referunt editionis Regiae pag. 115. Nicephori chron.Ioannes μéoov Evτvyíov in canonibus s y n odicis Seguierianae bibliothecae scribitur. 383, 14. γενομένης τῆς εὐχῆς] cuius faciendae ritum expressimus in euchologicis. Tiberius iste primus est, in cuius inauguratione preces adhibitas legimus, reliqua ex Euagrio lib.5 cap.13. Ibid.7. as npoléhɛxta ] adeo ut alia ecclesiae inaugu ratio adhibita non fuerit. Ibid.10. μavdator]imp.responsumvocatmandatum. Ibid. 11. Δαγισθέως] orig. CP . ὁ καλούμενος Διηγη σθέως, ἄθροισις ἐκεῖσε ἐγένετο τὸ παλαιὸν τῶν δύο δημοτι κῶν μερῶν · καὶ τρίκλινος ἦν ἐκεῖσε παμμεγέθης · καὶ ὅτε οἱ δήμαρχοι ἤθελον ποιῆσαι τὸν σύλλογον,ἐκεῖσε ἠθροίζοντο. locus Diegestheos erat is ad quem olim duae populifactiones (in circo aurigaturae) conveniebant : ibi porro triclinium i n gens extitit. tribuni vero factionum suorum censum facturi, eum in locum se recipiebant. factionibus itaque Anastasiam Tiberii coniugem, vel Sophiam , quae Iustini fuit, Augustam renunciari petentibus , ipse Sophiae querelis obviam iturus, et populi assensurus petitis,Anastasiam Sophiae se praeferre, ab ea licet adoptatus, significavit; ecclesiae nomine, a p o pulo, quod ad eam et Diegestheum congregari soleret, s u m mopere cultae prolato, quo coniux Anastasia noscebatur i n signita, acclamatio Tou Pixas , Latina est, tu vincas, qualis imperatorum , Ibid. 12. τότε Τιβέριος μεγάλας δυνάμεις] imperio Ti berii ineunte haec gesta declarat Euagrius lib. 5 cap. 14. Ibid. 17. ὑπὸ τὰ μέρη Χοσρόου] Ormisdamn in Persa rum regum laterculum ab auctore relatum haec ipsius verba indicant : quare sub Chosroe duce interpretatus sum . placent magis codd.Barb.etPal.vnò Mayooooov legentes,subMe chosroe duce: in his quippe correctior littera: Tò vnò ta éon, non nisi vulgaris idiotismi, quo praepositionibus cun ctis accusandi casus adiungitur, proprium est. Ibid. 18. ἐφ ̓ ὃ χρόνον τετραετῇ] ita legunt cuncti codd. cuius vice reponerem lubens p ' , super hoc, paciscuntur. Peyrez. codex legit deinde zoovov xai toistη, quod non a d 384,6. μηνὶ Ὀκτωβρίῳ, ἰνδικτιῶνι ιβ'] chronicon Alex. adstipulatur. 464 IN THEOPHANEM 385, 1. ὑπατείαν πολλήν] Anastasius rogam mullam , ῥό yav ille legerat. Ibid. 14. ̓Ιουστινιανόντινα στρατηγὸν ἀνατολῆς]magi strum militum Orientis reddit Anastasius. moral.inIob.lib.14 capp.31 et32. 1 cap. 1. NOTAE. 465 versatur τῷ χρόνον τετραετῆ, ut enim χρόνος antiquistem pus,itamodernis annum refert:χρόνονitaqueτετραετῆ qua driennii tempus antiquis : χρόνον autem καὶ τριετῆ modernis Graecis, quorum dialectus iam tum Theophanis inoleverat ae tate, annum unum , ac deinde triennium significabat: id est, annos quattuor. 355,19. λυμήνασθαι]negandi praepositio μὴ mihide sideratur: nisi velis Romanos Persasque ideo in concordiam convenisse, quod armis quasi communibus Orienti vastitatem intulissent: quod ridiculum. 386, 1. ὁ τῶν Περσῶν βασιλεύς] Euagrius iterum lib. 5 capp.14 et 15. 387,8. ΤιβέριοςΚωνσταντῖνος]"ΙουστῖνοςἐποίησεΤι βέριον Καίσαρα μετονομάσας αὐτὸν Κωνσταντῖνον. Iustinus Tiberium Caesarem creavit, et Constantinum nominavit. idem. Ibid.10. Televτnoev Evrúxios]Eutychium CP.anti stitem Tiberio imperante defunctum aperte scribunt Eusta thius in eius vita apud Surium 6 April, et Gregorius magnus quare Baronium ad Mauritii annos eius obitum distulisse miror. videndum N i cephori chronicon. Ibid.13. 6 dafaoiλevsTißéquos]Tiberianos,siveCon stantinianos istos praetorianis accensitos ex vestium et a r m o rum distincto genere concesso arbitror. Simocatta lib.3 cap. 15. Τιβέριος Μαυρίκιον στρατηγὸν προστησάμενος, τότε δὴ τῶν σωματοφυλάκων τοῦ βασιλέως ἡγούμενον. Tiberius Mauricium tum praetorianorum praefectum ducem constituit, etc. quae subiunguntur apud eundem reperire licet capp. 15 et 16, et Euagrium lib. 5 capp. 19 et sequentibus. Ibid.16. Ovdegátov]itacuncticodd.correctiorCo dinus, Φοιδεράτους scribit. Ibid. 19. nokitεias Te] consule varias lectiones. vide pariter ad pag. 216 annotationem secundam, qua noλireia regionis nomen est. Ibid. 7. priori nagέneσev] ultimum morbi conflictum, μελaivns xoans, atrae bilis, vi incessisse docet Simocatta lib. 30 388,6. T ' Avyovoτo μnvi d'] ita chron.Alexand. Theophylactus Simocatta lib.1 cap.1 et lib.3 cap. 18,E u a grius lib.5 cap. 22 et 23. Ibid. 9. v 1 roißovvalig] chronicon Alexand. scribit Theophanes II. ἓν προκέσσῳ τοῦ ἑβδόμου, in processu ad Hebdomum habito. Simocatta,φοράδην ἀχθεὶς ὁβασιλεὺςΤιβέριοςἐπὶτὴν ἵπαι θρον τῶν βασιλείων αὐλήν, ἥτιςπαρήνωται τῇ πολυστιβάδι τῶν ἀνακτόρων οἰκίᾳ , καὶ προαυλίῳ περιφανεῖ, καὶ περιδόξῳ τῷ προσκηνίῳ. imperator Tiberius lecto gestatus ad regiae atrium sub dio positum, quod aedium multiplici contignatione fastigiatarum domicilio adiungitur, et illustri vestibulo, visen doque proscenio vicinum est. tribunalium itaque aream p a tentem existimo, ad quam imperator ad allocutionem proce dere nonnunquam soleret. 389,16. ἡμέραςὀκτώ]duosaliosadditCedrenus:ac merito. quinto namque Octobris imperator salutatus, post annos imperii tres, ac menses decem, si Augusti decimo quarto, ut habet chron. Alexandrinum , et auctor adstipula tur,Tiberius animam reddidit,ad praedictam annorum et mensium summam dies adhuc decem adiecit. Ibid.1. μετ ̓ὀλίγονγάμονπεποίηκεν]Mauritiinuptias nonnihil post arreptum ab eo imperium describit Simocatta lib. 1 cap. 10, Euagrius lib. 6 cap. 1. Ibid. 20. παρενύμφευσεν Μαρίτης] Μαργαρίτης corre ctius effertur apud Simocattam. paranymphus ctiam hodie apud Graecos sponsam deducit , atque idcirco νυμφαγωγὸς audit: et sponsorum coronas (redimitos quippe Graecos n u bere, et nuptias στεφάνωμα vocare scripsimus ad euchologi ca) retro sustentat. eas tamen nusquam attigit Margarites ex Simocattae observatione, quod sponsi, non ut plebeii, sed iam imperatores coronati ad coniugium accederent. é dè νυμφαγωγὸς κύλικι τοὺς νυμφίους ἐφιλοφρονήσατο. οὐ θ έ μις γὰρ ἦν ἐπιθέσθαι στεφάνους. οὐ γὰρ ἰδιῶται ἐτύγχανον οἱ νυμφευόμενοι· ἤδη γὰρ τοῦτοτῷ βασιλικῷ ἀξιώματιπρο κατείληπτο · hic nymphagogus ille palam sponsis pateram meriplenamiucundovultuporrigit:nam serta üsdem impone non licebat: quod privati non essent: et istuc ipsum iam imperatoriae coronae anteverterant. 389,1. τῷδὲ ̓Απριλλίῳμηνί]Simocattacap.11.ἦρος ἀρχομένου, vere se aperiente. Ibid.5. τὸ γενέθλιον ἱππικόν] terrae motus die decimo factus,Circenses ludos undecimo celebrandos praepedivit. Menaeum die Maii 11. τὴν ἀνάμνησιν πνευματικῶς ἐπιτε λοῦμεν τοῦ γενεθλίου ταύτης τῆς θεοφυλάκτου, καὶ βασιλίδος τῶνπόλεων. natalitiorumadeocustoditaeurbiumhuiuscere ginae memoriam spiritualiter peragimus. Hesychii Milesii res patriae consulendae. 466 IN THEOPHANEM re NOTAE. 467 389,6. τῷ δ ̓ αὐτῷ μηνὶ πρεσβεύουσιν οἱ ̓Αβάρεις] Sim mocatta a cap. 3 lib. 1 ad 8. Ibid.18. Χαγάνος]dignitatisnomen.Suidas,ὁτῶνΣκυ θῶνἀρχηγός.Scytharumdux. Simocattalib.7cap.8.τῶν ἡγεμόνα τῇ τοῦ Χαγάνου προσηγορίᾳ φαιδρύνουσί. ducem Chagani nomine honestant. 390,5. ἐν δὲ τῇ ἀνατολῇ Ἰωάννην τὸν Μουστάκωνα] Simocatta cap. 9. ᾧπερ ἐπώνυμον τὸ τῆς ὑπερώας χελύνης κατάκομον, ὃν δὴ καὶ Μυστάκωνα προσηγόρευον Ῥωμαῖοι. cui ex longitudine superioris labri mystacis, Romani cogno mentum Mystaconi indiderant. μύστακα recentiores profe runt μουστάκι,ex quo corrupte Μουστάκωνας. eius gesta delibat Euagrius lib 6 cap. 2. Ibid.8. Καρδαρήγας] Simocattae,ubique Καρδαρίγας· itapariter plerisque codd.ms. Ibid. 15. ὕπατος ὁ βασιλεὺς ἀναγορεύεται] cum consul idem qui imperator a lustiniani temporibus renuntiaretur, et retineretur perpetuus, anno Mauricii primo, qui fuit in dictionis primae, vacuo consulibus reperto (πρῶτος [Μαυρι κίου] ἐνιαυτὸς ἀνύπατος habet chron. Alexand.)annus M a u ricii secundus , et indict. 2 consulatus eius primum n u m e rare coeperunt ex eodem chron. ἰνδικτ. β', μετὰ ὑπάτ.Μ α υ ρικίου Τιβερίου Αὐγούστου τὸ πρῶτον μόνου. indictione se cunda . anno secundo (post consulatum videlicet Tiberii a n num quartum, quare interpres inepte anno Mauricii secun do.) Mauricio Tiberio Aug. primum solo consule. videndus omnino Simocatta lib. 1 cap. 12. Ibid. 17. προβάλλεται δὲ Φιλιππικόν] Simocatta lib. 1 cap. 13, Euagrius lib. 6 cap. 2. 391, 8. τὰ γὰρ Σκλαβίνων ἔθνη] incursiones eorum re fert Simocatta cap.7, Suidas de Sclavinis, Σκυθῶν ἔθνος πε ράθεν τοῦ Ἴστρου , Scythae trans Istrum . Ibid. 11. τοὺς δήμους] plebes reddit Anastasius : ego populi factiones. Ibid. 16. ̓Ανδραγάστῳ ] ita Anastasius. videndae variae lectiones. Ibid. 19. Φιλιππικὸς ἀναλαβὼν τὰ στρατεύματα] anno Mauricii secundo ineunte, ipso iam consule, Ioannem Orien talium copiarum ducem, de quo anno principis istius primo, dignitate m o t u m observat Simocatta ad cap. 12 calcem, et Philippicum confestim subrogatum. quocirca sub anni tertii primordia potuit hic narrata exequi. ipse Simocatta cap. 13. μετοπώρου τε ἀρχομένου παρὰ τὸν Τίγριν αὐλίζεται. autumno primo , a quo Theophani tertius annus incipit, apud Tigrim stativa habet : et exinde ad eius gesta referenda p r o cedit. 392, 1. καταλαβὼν τὴν ̓Αρζάνην] Arzanem metnorat Procopius Persic.2 oppidum a Constantiana dierum duorum itinere distans. Arxenenem legit hic Anastasius, quasi urbem captam : Simocatta lib. 1 c. 14. Αρζανηνὴν χώραν · quae Transtigritana est apud Ammianum. Ibid.7. ὁδὲΦιλιππικὸςἐνΚΠ.νοσῶνπαραγέγονε]de buerant haec ex Simocattae lib.1 cap.14 calculis in anni se quentis ab autumno exordientis initium differri. ὁ δὲ στρα τηγὸς τῆς νόσου ἀπήλλακτο , καὶ χάρακα διελύσατο. χειμῶ νοςγὰρ ὥρα ἤδη που παρεφαίνετο,καὶ τὸν βασιλέαἀσπαζό μενος εἰς Βυζάντιον ἧκεν. Philippicus e morbo recreatus, militibus hyeme iam appetente missionem dedit, imperatorem que salutaturus, Byzantium venit. Ibid. 12. Φιλιππικὸς ἐξεληλυθὼς τῆς βασιλίδος] Simocatta cap. 14 exeunte, ἦρος δὲ παρανίσχοντος, καὶ ἁλέας ἐπιφοι τώσης τῆς γῆς , Φιλιππικὸς τῆς βασιλίδος ἐξεδήμησε πόλεως. vere postea incipiente, et tempore suo arvorum sinus laxante, denuo ex urbe imperatrice Philippicus discessit. reliqua cap. ult. et lib. sequentis capitibus prioribus. monstrat : Anazarbum cum Anastasio reddidi. verunt . abunde variae lectiones. Ibid. 17. καὶ οὕτω πρὸς τὸν Φιλιππικὸν ἀνέκαμψεν] autumno. id est, anni sequentis initio Heraclium rediisse d e monstrant Simocattae lib. 2 cap. 10 verba, εἶτα ἐπανῆκεν ἐπὶ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν, καὶ ἀναμίγνυται αὖθις τοῖς ἀμφὶ τὸν Φιλιππικόν. et infra, χειμῶνος γὰρ ἤδη ἐνεδήμει 468 IN THEOPHANEM 394, 1. τὸ τοῦλδον] idem ἀποσκευὴν ἐχειρώσατο , ἣν σύνηθες Ῥωμαίοις τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ τοῦλδον ἀποκαλεῖν. spo lia cepit: tuldum Romani propria sibi voce appellare consue Ibid.4. τὸνἀνεψιόν]Barb. ̓Ανεψήχ,viripropriumno men : Simocatta ̓Αψὶχ τὸν Οὖννον. Ibid. 16. ἐπὶ τὸ ῎Αρζαβον]῎Αρζαμον scribit Peyrezia nus codex. Simocatta ̓Αρζαμών, et fluvium Persicum de 393 , 18. Βιταλιανός] Simocatta lib. 2 cap. 4 Βι τάλιος. 395,5. Καρδαρήγων] idem qui Καρδαρήγας, de quo NOTAE. 469 395, 19. ὁ τῶν ̓Αβάρων Χαγάνος] Simocatta ad notae praecedentis verba, ἐπεὶ δ ̓ ἐκρίτιδεςὧραι τὴν περιχθόνιον πόαν ἐξέφυσαν. at simul verra tempestas herbis circumqua que prata convestivit, etc mox abrupto sermone,cui pro pterea praesentia Theophanis deesse coniicio, subdit, τούτῳ ἐνιαυτῷ Κομεντίολος ἐπὶ τὴν ̓Αγχίαλον ἧκε. hoc igitur anno Comentiolus Anchialum venit: quae eadem post lineas tres a u ctor exscribit. quae porro sequuntur excerpta Simocattae sunt a cap. 10 ad 17. 396,10. Τζαπαρδά]illeΖαδαλπᾶ.variaelectionesali ter. Anastasius Zandapa. miscella quoque variat. Ibid. 13. Τομαίαν] Anastasius Mean : legit in Graeco codiceτὸ Μέαν. 397, 4. οὐδέ τινος δεόμενος ὑποθήκης ] Anastasius in sulse: vani cuiusdam daemonis repromissionibus deceptus, m i scella, ducis exscripsit. Ibid. 19. τόρνα, τόρνα,φράτρε] voces Italicae,verte, verte, frater. 399,4. κατ’ἐκεῖνον δὲ χρόνον] ex Simocattae cap. 18 lib. 1 et lib. 2 quattuor prioribus, et Euagrii lib.6 cap. 4. Ibid.6. Μάζαρον Βεϊοῦδες,Σαπφήρης]idem Μαζά ρων, Βεϊουδαές, Σαπείρ. Anastasius Mazarorum : Bavides, Saphires . 400,2. παρέδωκαν] adde πυρί, dictionem cunctis in exemplaribus desideratam , Anastasio castrum igni proditum scribente. Ibid. ὁ δὲ Φιλιππικὸς αὖθις εἰς Βυζάντιον] haechye me ineunte peracta testata reliquit Simocatta lib.2 exeunte, ὥρας δ ̓ ἐπιούσης χειμῶνος ἄνεισιν ὁ Φιλιππικὸς ἐπὶ τὸ Κ ω ν σταντίνου ἀστύ . h y e m e i a m ingrediente Philippicus C P . Ibid. 12. Πρίσκος δὲ καταλαβών]alia haec primo vere gesta.Simocattalib.3 cap.1. ἦροςδ ̓ἐπιγενομένου,ὁμὲν ἀπεχειροτονεῖτο, ὁ δὲ τῆς ἡγεμονίας ἀπήργετο. iam igitur καιρός. postmodum in ditionem Romanam reversus, etc, ad Philippicum sese rursus aggregat, etc. hyems quippe ante fores iam erat. Ibid. μαγγανάρην] Hero. ἁρματοποιός, μηχανοποιός μαγγανάριος. μάγγανον enim machinam refert. etymologici auctor, ἑλεπόλεις σημαίνει τὰ μάγγανα. discedit. ipso vere Philippico abdicante, Priscus excludebatur. inter pres perperam , Priscus inivit magistratum. legendum quippe ἀπείργετο . 400,14.ἐπὶ τὸΜονόκαρτον] Anastasius,apud Mono cartum.miscella, apud Monetarium. loci an officii nomen, mihi dubium. 401,8. Κωνσταντίαν] Anastasius cum Graecis ms Con stantiam . Simocatta , Constantinam . Ibid. 11. ἀποστρέφειν] repono ἀποστερεῖν. Ibid. 14. ἀνδριάντας εἰκόνας] adverte ἀνδριάντι, sta tuae.εἰκόνι,imaginis,picturae,caelaturae,toreumatis signi ficantiam tribui. innuit id Simocatta lib. 3 cap. 2. Ibid. 10. Βαρουζᾶς] Simocatta Μαρουζᾶς. Ibid.16. ἔκτισετὸνΚαριανόν]originesCP.τὰ Καρια νοῦ, καὶ τὸν ναόν, καὶ τ ὸ γηροκωμεῖον ἀνήγειρεν Μαυρίκιος βασιλεὺςσὺν τοῖς ἐμβόλοις.οἶκος δὲ ἦν ἐκεῖΚαριανοῦ πα τρικίου, ἐξ οὗ καὶ ὁ τόπος εἴληφε τὴν προσηγορίαν. Caria num , templum , et senum domum cum variis porticibus imp. Mauricius extruxit. ibi porro domus Cariani extitit, a quo locus nomen accepit. Ibid. 20. μηνὶ Σεπτεμβρίῳ , ἐνδικτιῶνι 5'] Longobardi cis,Mauritanis, et Persicis bellis ac tumultibus recitandis Si mocatta novum annum renovatum praemittit lib.3 cap.4. χειμῶνος τοιγαροῦν ὥρας διαδεξαμένης τὸν πόλεμον,τῇ ἀει κινήτῳ καὶ ἀμοιβαίᾳτῶντροπῶνμεταβάσει, ὁ χάραξ διαλύε ται. ἐπιγενομένου δ ̓ ἦρος· καὶ τὰ ἑξῆς·hyemebellum ex cipiente, secundum tempestatem anni mobilitatem vicissitudi nemque castra dissolvuntur. ineunte autem vere, etc. quia interpres τρόπων legit,non τροπῶν,hyemem scripsit bellum excipere secundum morum mobilitatem. inepte. et miscella Marusam. Ibid. 15. τὸν Σαρβανόν] idem cap.6 τὸ Σισαρβάνων. 404,1. πανηγύρεσιν] commerciis interpretatus estAna stasius. vide notas in pag. 224. 403,3. cap.5.Lethen carcerem memoratProcopius de belloPersico. λεγομένη Λήθη] historiam refert Simocatta Ibid. 7. Μανουσᾶν] Simocatta Μαρουζᾶν. Anastasius 470 IN THEOPHANEM 402, 3. οἱ δὲ βάρβαροι ταῖς βαρβαρικαῖς συμφοραῖς] ita mmss codices cuncti,quos quasi Ῥωμαϊκαῖς correctius scripsissent, interpretor. Ibid. 2. ὁ δὲ Ὀρμίσδας στρατηγόν] octavus, inquitSi NOTAE. 471 mocatta lib. 3 cap. 6 , Mauricii annus volvebatur, cum B a ram Persarum dux ab Ormisda rege contra Suaniam mitti tur: verum non ab imperatoria, sed a caesarea dignitate Mauricio collata eius annos Simocattam numerare necessum videtur. reliquorum porro Hormisdae gestorum narratio nem, ex qua praesens epitome deprompta, texit Simocatta lib.3 capp.6 78 et ultimo.totisque duodecim lib.4prio ribus capitibus. Euagrius lib. ult. cap. 15. 406, 13. Φερογάνην] Φεροχάνην. 407,5. Βεσδᾶν] Simocatta Βεστάμ. Anastasius Bestam. 409, 20. κατέδειξεν ὁ βασιλεὺς Μαυρίκιος] processio nis ac precum ad Blachernas institutum in sequentem annum deportandum reor , quo Mariae nomine, (non angelica sa lutatione,ut vultSimocattae interpresLatinus lib.5 cap.10) PersasinteretRomanos bellisociosinpugna contraBaramum in tesseram dato , Chosroes celebrem obtinuit victoriam, et Persicum regnum adeptus est. 410, 2. πανήγυριν] festinus ac frequens Christianae plebis ad ecclesiam coetus,quo dei,B. virginis,aut marty rum laudes·canticis, orationum e suggestu pronuntiatarum sermonibus, ornatu templi vario explicantur, est etiam hodie Graecis πανήγυρις. Simocattalib.4 cap.15 exeunte:πανή γυριν τοῖς καλλινίκοις συστησάμενος μάρτυσιν , ἐπὶ τῶν β ή μάτων τῶν ὑψηλῶν τῆς ἐκκλησίας γενόμενος, παιωνίζων ᾆσμα καινόν, τῷ Χριστῷ ἐπινίκιον, τοῖς αἰσὶ τοῦ κατεκκλησιασθέν τος λαοῦ τάδε που διηγόρευεν. martyribus praeclaris victo ribus panegyrim, sive celebritatem instituens, e sublimi eccle siae suggestu, ad gratulandam Christo victoriam, canticum no vum cantans, ad populum congregatum ita disseruit. paucis auctor κατέδειξεν ̇ λιτὴν καὶ ἐγκώμια γενέσθαι. aliam τῆς πανυγύρεως significantiam habes pag. 221. Ibid.5. τεκνοποιηθεὶςὁβασιλεὺςΜαυρίκιος]exSimno cattae lib.4 ultimis quattuor capitibus, et toto lib. 5 com pendiosa narratio. cuius praecipuos eventus in annum alte rum conferenda monent Simocattae verba lib. 5 cap.3 in eunte. ἦρος τοίνυν ἀρχομένου ὁ νεώτερος στρατηγὸς Χοσρόην παραλαβών. καὶ τὰ ἑξῆς. primo itaque vere novus dux ducto secumChosroe,etc. Euagriuslib.5cap.1617et18. 412, 6. μηνὶ Μαρτίῳ κς ] istis chronicon Alexandri num consentiens ad annun Mauricii 8 subdit, οὐ μέντοι ἐτά γη εἰς συμβόλαια , ἢ ἄλλο τι ἐπράχθη ἐπ' αὐτῷ τῶν εἰς γ ν ώ ρισμα βασιλέως, ἀλλ ̓ ἢμόνον ἐστέφθη. interpres, sednon in societatem administrationis inauguratus est, repono . haud tamen eius nomen in publica instrumenta relatum, nec aliud quidsubipsogestum,quod eum imperatorem argueret,sed tantum coronatus est. 412 , 10. τὴν ἐκκλησίαν τῶν ἁγίων μ ́] beneficii a m a r tyribus accepti, et urbis eorum nomine Martyropoleos anno praccedente receptae memor. videndus Simocatta lib.4 c. 15. ad haec porro contextus verba ἀνεπλήρωσεν ἐν τῇ μέσῃ οὖσαν,Barberini exemplaris margo addit, καὶ ̓Ανδρόνικος Exahhonios. scribae procul dubio tempore. Ibid. 13. εἰρήνης δὲ βαθείας τὴν ἀνατολὴν καταλαβού ons] primorum cap. ultimi lib. 5 Simocattae verborum e x pressio. Ibid. 17. ἀρχομένου τοῦ ἔαρος] hoc ipsum in annum novum refert Simocatta loco citato, ἔννατον δὲ ἄρα τοῦτο ἔτος ἐτύγχανεν ὂν Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος. reliqua lib. 6 tribus primis capitibus enarrat diffusius. 413, 19. ὁ ἵππος τοῦ βασιλέως] de quo noster Codinus pag.70 num.14. 414,3. vdoes TOETS] numerum alii codd.omiserunt, quem tamen Anastasius memorat. Ibid.18. v diahé§eoiv övtes] lectio haec, quae Barber. quoque codicis est, non contemnenda : Pal. tamen vel P e y rez.exemplaris praefertur alia:ἐν δειλίᾳἐξαισίῳ ὄντες, quae Anastasio recepta : c u m essent in formidine ingenti. 416, 7. αβουλίᾳ δὲ καταστρατηγεῖ] num suspensi animi dubium , et haesitantia felicis consilii parens? non ita. ɛv Bovhia itaque prosperi successus mater et origo. emenda tionem confirmat Anastasius. tunc optimo inito consilio a r matur, etc. 417,5. ὁ αὐτοκράτωρ Μαυρίκιος] in alium annum se ponit ista Simocatta capp. 6 7 8 et 9, verum non nisi d e cimus ab eo potest numerari. 418,15. Movoovytov]Pal.legitMovoovylov.Barb.Mov σOUXIOV. Anastasius Musacium. 419, 10. τοῦ Πρίσκου πάλιν τὸν Ἴστρον καταλαβόντος] hyeme gesta novum annum indicant apud Simocattam cap.10 undecimum tamen, eius calculi non superant. 472 IN THEOPHANEM Ibid.20. xai Doáyxov]legationis causa cap.3 legitur. 415, 1. ὁ Χαγάνος ἐζήτει προσθήκας] haec alia eodem tertio capite et tribus sequentibus, quae tamen absque t e m poris discrimine, velut anno superiore gesta narrat. NOTAE . 473 419, 13. τὸν χειμῶνα καιρόν] legerem τοῦ χειμῶνος καιρόν. nisi Codices reliqui cum Regio convenirent. 420 , 12. εἰς τὰ τοῦ Βυζαντίου προάστεια ] haec una cum praecedentibus annus idem apud Simocattam comple clitur cap. 11. ἐν τούτῳ δὴ ἐνιαυτῷ, inquit, εἰς τὰ πρὸ τοῦ ἄστεος τίκτονται παράδοξα τέρατα. hoc ipso anno mira bilia portenta in suburbanis generata sunt. 422, 11. ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς Πέτρῳ] Simocatta lib.7 capp. 1 et 2. 423 , 10. ἡλιακόν] solarium illud rotundum memorat Anastasius: cui voce στρογγύλον adiecta nonnulli codd.con sentiunt. μεσίαυλον autem basim lapideam areae vel atrii medio erectam lubens interpretarer, cum in eo statuam s u perpositam intuear. Ibid. 18. Νοβάς] Nova alia in Africa: alia in Moesia superiore. 424,8 _Γένζων] Simocatta Γέντζων. Ibid. 10. σκρίβωνα] ille cap.3. ἕνα τινὰ τῶν τοῦ βα σιλέως σωματοφυλάκων, ὃν σκρίβωνα Ῥωμαῖοι κατονομάζου σι. unum quempiam imperatoris satellitum, quem Romani scribonem vocant. Suidas, σκρίβων, ὁ τῶν σωματοφυλάκων ὑπερφερόμενος,satellitum primicerius. pluraRigaltius in glos sario tactico. Ibid. 16. Βουλγάρεις] incerto Βούλγαροι et Βουλγάρεις auctori scribitur. 425,12. Πηρεγάστου]Simocatta,Πειραγάστου,Pergastum scribit Anastasius. Ibid.14. ΚΠ.ἐπίσκοποςΚυριακός] anteannosquat tuor Ioannem CP. episcopum obiisse affirmat Simocatta cap. 6. 426, 10. Πρίσκος στρατηγὸς ἐξῆλθεν] alterius anni ge stadeclaranthaecSimocattaeverbalib.7cap.7. ἦροςἀρ χομένου, καὶ ὁ Πρίσκος τοῦ Βυζαντίου ἀποφοιτᾷ. initio ve ris Priscus Byzantio discedit. decimum et undecimum c a pita compendiose hic recitantur. Ibid. 13. εἰς νομάς] magis arridet νόβας, vel νοβάς, a Barb. et Peyrez.lecta dictio:de qua ad pag. 231. 427, 11. δουλομένας] vulgaris loquelae barbara vox. correctior Peyrez.δουλωμένας, velBarb.δουλουμένας,emen 423,13. Πέτρου τοῦ στρατηγοῦ κυνηγοῦντος] excerptum é capp. 2 3 4 et 5. 474 IN THEOPHANEM data δουλωμένας, vulgaris usus praeteritt augmentum r e spuere dignoscitur pluribus aliis Theophanis nostri locis. 428,3. συναθροίσας ὁ Χαγάνος] capitis duodecimi epi tome, quo locus Βάλβης, scribitur Βάγκεις. Ibid. ὁ δὲ Χαγάνος συναθροίσας τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν] a cap. 13 1.7 ad eiusdem finem ista leguntur: quae paulo superius cap. 12 circa annum Mauricii decimum nonum contigisse testatur Simocatta : moxque ad res anno altero visas exponendas transit. Ibid.4. Βάλβην] Anastasius, Baleam, miscella Balcham. 429,2. Τομοσίαν] idem Τομέαν. Anastasius quoque To meam . Ibid. 8. τετρακοσίας] parem numerum cuncti codd.ro ferunt. Anastasius et miscella, quadraginta. Ibid. 11. εἰςτὸ Θέρμιον] itacuncti codices:Sermium ponit Anastasius, miscella Sirmium . 431, 15. εἰς τὰ Δριζήπερα] locus hic palam mutilatus ex Simocattae cap. 15 lib. 7. interpolatur in hunc modum . ἡ δὲ σύγκλητος παρεκάλει τὸν Καίσαρα τὸν βάρβαρον πρε σβεῦσαι. ὁ μὲν οὖν ̔Αρμάτων εἰς τὰ Δριζήπερα γίνεται πλή 9η δώρων ἐπιφερόμενος. ὁ δὲΧαγάνος τὰςπαρούσαςτύχας κατοδυρόμενος, ἐθρήνει ἀσχέτως τὴν ἀποβολὴν τῶν υἱῶν,τήν τε δυνάμεων λύμην. δέκα δὲ ἡμέρας ἐνδιατρέψας ὁ πρέ σβυς, τῷ Χαγάνῳ πρὸς λόγους οὐ γίνεται. ἦν γὰρ τὸ πέν 9ος δριμύ, καὶ τὰ τῆς συμφορᾶς ἀμεθόδευτα. δωδεκάτῃ δὲ ἡμέρᾳ εἰσάγεται ὁ πρέσβυς εἰς τὴν τοῦ βαρβάρου σκηνήν . ὁ μὲν οὖν πρέσβυς λόγοις ἠπίοις κολακεύει τὸν βάρβαρον. ὁ δὲ βάρβαρος οὐκ ἠβούλετο, καὶ τὰ ἑξῆς. senatus de legatis ad Chaganum mittendis Caesarem hortatur: qui accito H a r matoni eas partes mandat. Harmaton multis cum muneribus Drizipera venit. Chaganus praesentes fortunas lamentans, amissionem filiorum,pestiferumque copiarum exitium immenso dolore prosequitur. decem diebus ibi positis, Harmaton con veniendi copiam impetrare non potuit. erat quippe dolor vehe mens,utdixi,neclevandae calamitatiullaviarationeap parebat. die duodecimo in tabernaculum introducitur, b a r b a rumque leni ac placida oratione demulcet. nolebat, etc. barbarus porro 432, 10. ἐκ τούτου πολὺ μῖσος κατὰ Μαυρικίου]quae sequuntur ad alteram usque de portentis narrationem apud Simocattam non extant. Ibid.13. ὁ δὲ στρατὸς ἐντολικαρίους] Pancirola haec miscellaComeam. NOTAE . 475 lib.8 cap. 1, έντολικάριος alius ab eo qui πρεσβύς. hic ad principes viros ab aliis aequalis conditionis mittitur : alter, quem procuratorem reddit Anastasius, a subditis ad principem deputatur, et ad dominum subiectorum preces et monita d e fert: uavdatap principis ad populum mandata renuntiat. 432, 17. ματζῶσαι] πάτζον alapam vocant Graeci m o derni. Portius μπάτζον scribit. ματζόνειν, alapa percuttere, posuit Anastasius. 433,17. τούτῳ τῷ ἔτει] quod deest in Graecis codd. nostris scribit Anastasius : Mauricii decimo nono anno Hisa cius Hierosolymis habetur antistes. 434,5. v μáxn] animi indignationem silentio admixtam recentiores Graeci μdyn suam appellant. 434,7. ὁ δὲ βασιλεὺς μὴ προσχών] decimo octavoM a u ricii anno a Simocatta haec intelligi peracta docebunt, quae ex eo tempestatum anni observationes subiungentur. quae ex lib.8 primis 5 capitibus in annum praesentem 19 Theo phanes conglobat, ipse Simocatta aestate ineunte, proindeque ab eo qui superiora continet , diverso incepta testatur ad cap. 1calcem. καὶαὖθις ὁ Κομεντίολος γίνεται στρατηγός. θέρους δὲ ἐπιόντος ἔξω τῆς πόλεως γίνεται· et paucis in teriectis, ἐν τῇ Σιγγιδόνι συνανακοινοῦται τῷ Πρίσκῳ . et rur sum Comentiolus exercitus dux constituitur,ac Singidone Prisco se coniungit: atque ita ipsis fere verbis auctor concordem se exhibet. 436,9. ἐξέρχεταιεἰςνομάς]puto νόβας,utadpag.233, vel voßás, ut ad 231 legendum. tacet haec Anastasius,P e y rez. vóußas hic scripsit. Ibid.10. ζητῶνὁδηγοὺςτοῦἐξαγαγεῖναὐτὸντὴνὁδὸν Toaïavov] anni decimi octavi aestate inclinante haec gesta demonstrant Simocattae cap.4 verba. tov пodnyovvτa nao' αὐτῶν ἠξίου παραλαβεῖν, ὅπως τὴν λεγομένην Τραϊανοῦ π α ροδεύσηται τρίβον · ἠπείγετο γὰρ ἐς Βυζάντιον τὴν χειμέ pριoοrν ὥoρuαrν ποιiήnσaαoσdθaαiι. ab iis ducem viae , quae Traiani dicitur, quaerit. festinabat enim Byzantium , ut ibidem hi berna ageret. vide notam a praesenti secundam. Ibid.19. τῷ δ' αὐτῷ ἔτει ἀνήρ τις]anni decimi noni eventus hic apud Simocattam lib. 7 cap. 12. 437, 4. τοῦ δὲ βασιλέως νυκτὶ ἀνυποδύτου]anno d e cimo seditionem istam locandam asserit Simocatta lib.8 cap. 4 et 5. memorato quippe anno vicesimo , quo Petrus E u ropae dux declaratus est,confestim subiungit celebratasTheo dosii (Mauricii filius hic fuit) nuptias, ac paucis ab earum solemnitate diebus interiectis, ortam CP. seditionem. sed nec gestum aliud quidpiam totius anni decimi noni decursu Simocattae tradit historia. memorato quippe Comentioli C P . reditu, mox subdit. ἐννεακαιδεκάτῳ ἐνιαυτῷ τῆς βασιλείας Μαυρικίου τοῦ αὐτοκράτορος οὐδὲν Ῥωμαίοις καὶ βαρβάροις enqayin anno imperii Mauricii 19 nihil Romanos inter et barbaros actum. in annum itaque decimum nonum aTheo phane relata, ex Simocattae sententia in priorem sunt refe renda. ex quibus Theophanis error ad Mauricii annos 9 10 et 11 admissus constat , et manifesto arguitur, qui, quae in pauciores annos,ut superius observatum, contraxit Simocatta, ipse distribuit in plures: ac subinde in unum annum huc accumulata, in duos vel tres etiam videntur dispergenda. de . Theodosii nuptiarum tempore chron. Alexandr. a S i m o catta discordat : verum huius ceu coaetanei certius est testi monium. 437, 9. οἱ δὲ δῆμοι εὗρόντες] nulla rei istius apud Si Ibid. 14. ξυλοκούκουδα] ξυλοκώδονας habet Cedrenus strepera, et ludicra puerorum crepitacula exposui in m e m o r a tum auctorem : alii nucleos. Ibid.19. μηνὶ Νοεμβρίῳ,ἰνδικτιῶνι έ]eundem vicesi mum Mauricii annum Theodosii nuptiis celebrandis deputat chron.Alexand.atnon mensemeundem:Februarium quippe assignat. discordiam solvit Simocatta , qui citato superius cap.4 laudatis nuptiis, mox sequentibus Christi natalitiis festis, seditionem , quae proinde successit, peractis initi c o n iugii solemnibus,ortam describit. 439, 1. στεφανώσαντος αὐτοὺς Κυριακοῦ] sponsos con nubium contrahentes coronis redimit graecus sacerdos:hinc apud cos idem oτepároua, quod Latinis desponsatio. Theo dosius porro novo a patre introducto ritu, etiam accepta imperii corona, aliam, quae connubii rursum hic subit. ri tus huiusmodi non semel hic repetitus. Ibid. 6. ὁ δὲ βασιλεὺς Πέτρον τὸν ἴδιον] in annum vi cesimum quae sequuntur reponit Simocatta lib. 8 cap. 4 et seqq. at , si quae scribit cap. 6 in haec verba : "Petrus Istrum petens Plastolum venit, ibique castris excitatis, aesta tem transigit. ineunte autumno in Dardaniae latus, sive a n gulum vadit. audierat siquidem, etc." anno decimo nono transacta putes, et quae paulo inferius subnectuntur : “aestate mocattam mentio. 476 IN THEOPHANEM Ibid. 13. alexrópuv] ita pronuntiat valgi sermo c o r ruptus. NOTAE. 477 iam proxima Mauricius certior fitChaganum differre pugnam de industria, etc." vicesimo contigisse: alia quae notis prae cedentibus ad annum decimum nonum ex Simocattae calcu lis diximus pertinere , in alium priorem annum decimum octavum erunt remittenda : et hoc pacto decem annorum gestis in annos priores revocatis, annorum duorum dissensus inter Simocattam et Theophanem ad Mauricii annos 9 10 et 11 observatus,in concordiam poterit revocari. solum o b stat quod anno vicesimo memorato cap.4,cuncta haec quasi eius decursu visa referat Simocatta cap.5, atque ipsaeT h e o dosii nuptiae in annum vicesimum, cum a chron. Alexandr. auctore,tum a Theophane repositae,anno priore a Simo catta celebratac ea de causa laudantur , quod illi a Septem bri anni periodum auspicentur , hic Iulianum ordinem s e quutus a Ianuario cursum eius videatur emetiri. 438, 9. tov 'A y x ] eundem variae lectiones et anno tationes in pag. 215 memorant. Ibid,19. Tovvavrov]variaelectioneshicconsulendae, si forte ad barbaros, non ad nautas haec referantur. 439,2.ὁ δὲΜαυρίκιοςἐκ ἑαυτῷ γενόμενος]Simocatta lib. 8 cap. 11 circa medium. cus. Ibid. 10. xai eis tùs λavgas] laurae opponitur m o n a sterium. hoc enim coenobitarum commune domicilium: illa anachoretarum cellas a se invicem dissitas habitantium lo Cyrillus in Euthymii vita Ianuarii 20 apud Surium. "non habebat magnus Euthymius in animo, nec coenobium, necomninolauraminillolococonstruere." infra:"Petrum adhortatur episcopum, ut eis parvas quasdam cellas construat, et eis templum scite adornet: et sic brevi illic lauram con stituit." inferius iterum: "Gerasimus, cum maximam illic lauram , quae non pauciores quam septuaginta anachoretas habebat, construxisset: et praeterea coenobium in medio eius optime collocasset, curabat, ut qui introducebantur q u i dem monachi, manerent in coenobio, et vitam monasticam exercerent: qui autem crebris et longis se laboribus exer cuerant, et ad perfectionis mensuras iam pervenerant,eos, in iis quae (laura) vocantur cellis collocans, sub hac iube bat vivere regula, ut quinque dies hebdomadae, unusquisque in propria cellasileret,nihilgustans, quod esset esculentum, nisi panem, et aquam, et dactylos. sabbato autem et domi nica venientes in ecclesiam, cum participarint sanctificata, cocto uterentur in coenobio , et sumerent parum vini,etc." alia ad pag.423. 43 , 16. τ ο ῦ δὲ Μαυρικίου τὸν θεὸν ἱκετεύοντες] a Simocatta lib. 8 cap. 11 breviter perstricta. 440, 5. τῷ πορφυρῷ ὀμφαλίῳ τῷ ἐκεῖσε] orig.CP; τὸ καλούμενον μεσόμφαλον,μέσον ἐστὶ τῶν ἑπτὰ λόφων, ω ς ἡ μία μοῖρα τῆς πόλεως ἔχει τρεῖς λόφους, καὶ ἡ ἑτέρα τρεῖς λόφους, καὶ μέσον ἐστὶ τοῦτο. medicus qni vocatur umbili cus, medius est inter septem colles: hoc est, pars una civitatis hinc tres, inde colles alios tres habet : earum medius est, μ ɛ σόμφαλος.πορφυροῦν tamen ὄμφαλον lubens areae metam in palatio colloco. 442, 3. τῆς τοίνυν μετοπωρινῆς ὥρας καταλαμβανού ons] ad Simocattam cap.8 et seqq. decerpendum redit T h e o phanes. 443, 8. προβάλλονται ἔξαρχον Φωκᾶν] ἔξαρχον ducem exercitus, et consilii principem et executorem, nec non i m perii candidatum interpretor: quamvis Phocam iam tunc imperatorem renuntiatum scribat Zonaras.Simocatta cap.7. ἔξαρχον τὸνἐκατόνταρχον Φωκᾶν προεστήσαντο. κένταρχον vocat Theophanes, centum virorum principem. Ibid.14. Κωνσταντῖνος, καὶ Δομεντίολος] imperatoris molestias propriis querelis auget Prasinorum factio , et ad angustias extremas redactum etiam cum Constantini et D o mentioli, quos malorum suorum credidit auctores, pernicie, sibi favere compellit. erat autem Domentiolus, Simocatta teste libro 3 cap.3,vir spectatissimus, et imperatori charus, atque inter primores consiliarios conspicuus : Constantinus autem cognomento Lardys, eodem scriptore lib. 8 cap. 9, vir a senatu illustrissimus, et patricia dignitate cohonesta tus, et antea tributis Orientalibus recipiendis (öv énao̟zov πραιτωρίων,inquit ille, εἰώθασιν ὀνομάζειν Ῥωμαῖοι) ab imp.praepositus: quare uterque tum amicitiae erga imp. tum munerum quae gerebant titulis, populo odiosi querela rum occasionem populo praestiterunt. Ibid. 16. παρενοχλοῦσιν ἵνα ὁ κρούκης διοικήσῃ] hi storia miscella, "plebi tuae molestias ingerunt, ut cruces his ponantur in ea quae habemus peccatis." Anastasius : "plebi tuae molestias, et cruces ingerere disponunt in ea quae h a bemuspeccata." siquidsapio:"ConstantinusetDomentio lus administrationis suae pravitate in s u m m a m augustiam polulum adduxerunt : adeo ut Phocas tyrannus cruciarius, 478 IN THEOPHANEM Ibid. 14. ὁ παρακοιμώμενος] excubitorum olim comes dictus,etadimperatoriscubileaccubitor:dequonon ieiune in Codinum disseruimus. NOTAE . 479 id est, cruce dignus, et furcifer, rerum administratione in minus sumpta, cruces et tormenta nobis paret: paraphra sticeinterpretor;” legendus Simocattacap.7. vel certe:huc res actae sunt, ut oporteat Ioannem crucem Prasinae factio nis ducem curareremp.ὁδιοικητὴςτοῦΠρασίνου μέρουςἸω άννης ὁ ἐπίκλην κροῦκις. chron. Alexand.ad annum Phocae. 445,2. εἰςτὸνναὸντῆςθεομήτοροςτῶνΚύρου]Simo catta citatus, τῷ ἱερῷ τεμένει τῆς θεομήτορος προσεπέλασεν, ὃ Κῦρον,τὸνἐπὶ Θεοδοσίου τοῦαὐτοκράτοροςγεγονότα δήμα σθαι λόγος καθέστηκεν ἀψευδής. sacrum deiparae templum petit, quod a Cyro Theodosii temporibus esse conditum,fama nonfalsapraedicat.item orig.CP. Ibid. 4. Στεφάνου] erat is eunuchus, filiorum Mauricii paedagogus. Simocatta cap. 8. 446,4. διασώζεται Αὐτόνομος] idem cap. 9. μόλις δ Μαυρίκιος διασώζεται ἐπὶ τὸννεὼν Αὐτονόμου τοῦμάρτυ ρος, ὡς ἀπὸ σταδίων ρʹ καὶ ν τῆς πόλεως Κωνσταντίνου. Mauricius aegre ad aedem martyris Autonomi vivus evadit, qui locus CP . circiter 150 stadiis abest. Ibid.17. ἐν τῷ Ἑβδόμῳ] Simocatta lib.8 cap. 10. τό πος οὗτος τοῦ ἄστεος ἀπὸ σημείων ἑπτά. locus ab urbe se ptem millibus abest. duo loca eiusdem nominis fuisse conii cio:unum adurbem,etπροάστειον, dequo superiuspag. 67, de quo Simocatta ipsecap.12. πρὸς τὸ πεδίον τὸ ἀνα κείμενον ἐν τῷ λεγομένῳ Ἑβδόμῳ , ὃν κάμπον Ῥωμαῖοι κατο νομάζουσι. ad agrum urbi adiacentem (non qui millibus se ptem absit)loco,cuinomenHebdomus,quemRomanicampum dicunt: alium, de quo in praesenti mentio. Ibid. 18. Θεόδωρον τὸν ἀκηκρήτης] idem τὸνἀσηκρή της Θεόδωρον τῶν βασιλικῶν ταχυγράφων ἄνδρα ἐπίσημον. a secretisinterceleresscribas,seuactuariosimp.clarissimum. varios scribendi vocabuli modos offerunt variae lectiones. Ibid. 9. ὑπ' αὐτοῦ βασιλεύεσθαι] locum hunc corru ptum inter varias lectiones restitutum reperies. 448,5. Εὐρωπίου]mendosahicomniumcodd.lectio: vice Εὐτροπίου , de quo Procopius ad lib.2 aedif. calcem , et 449, 11. μηνὶ Νοεμβρίῳ , ἐνδικτιῶνι 5'] chronicon Alex. et appendix ad Marii chronicon. 144,7. εἰς Καλλικράτειαν] idem cap.8. χῶρος γὰρ πρὸ τοῦ ἄστεος οὗτος,λίαν, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ὡρικός. locus est ante urbem , perquam , ut omnia verbo complectar, amoenus, ac speciosus. Anastasius correctiores. 449,16. ἀναιρεῖταιδὲκαὶδΠέτρος]Simocattacap.13. chronic. Alexand. 450,4. Bikov]Simocatta cap.15. Ailiov. Ibid. 9. καλλίγραφος] idem cap. 13. ἀνήρ τις τῶν ἐς κάλλος χραφόντων. litteras bene pingendiperitus artifex. Ibid. 10. Ex пavvvzidos] e nocturno convivio (non matutina vigilia, prout rudis Anastasius) ob natum sibi filium marem per dies septem sumptuosius agitando. Si mocatta. Ibid. 11. Tovs ardotártas] Mauricii puto et libero rum : idola quoque coniicio , quae dauorov scribit in ferius. 45 , 3. Αρζαμοῦν ] ̓Αρξαμοῦν legunt Barb. et Perr. codd. Arzanem regionem et oppidum habet Procopius d u o rum iter dierum a Constantina distans. Persic.lib.2. Ibid.9. χειροτονεῖ στρατηγὸν Δομεντίολον] de cuiusad versus Persas itinere, conflictu, et periculo, Theodori Siceo tae vita apud Surium 22 April. 453,14. καὶἐνμοναστηρίῳ ἐγκλείονται]chroniconAle xand. anno Phocae primo, Κωνσταντίνα ἡ ἀπὸ βασιλισκῶν ἐβλήθη ἐν μοναστηρίῳ . Constantina eximperatrix in m o n a sterium coniecta est. odium Prasinorum in eam ex Mauricii in Venetos affectu prodiit. Simocatta. Ibid. 15. τὸν δὲ Γερμανὸν ἀποκείρας] chronicon idem in annum eundem primum . καὶ γεγόνασι,κληρικοὶ Φιλιππι κὸςὁ πατρίκιος, καὶκόμης ἐξκουβητόρων,καὶΓερμανὸς ὁ πατρίκιος πενθερὸς γενόμενος Θεοδοσίου τοῦ υἱοῦ Μαυρικίου. clerici facti sunt Philippicus patricius, et comes excubitorum, et Germanus patricius socer Theodosii filii Mauricii. 454,1. τοῦ δὲ πατριάρχου Κυριακοῦ τελευτήσαντος] e o d e m a n n o et m e n s e C y r i a c u m vita f u n c t u m adstipulatur c h r o nicon Alexandrinum diem tamen obitus signat 29 in sab batum incidentem, successorisque Thomae ordinationem Ia nuarii 23 peractam . ceterum Thomas iste, sacellarius, id est,sacculorum,etaerariipatriarchicicustos,etcarcerum eius curator, prout ad Codinum , et euchologica scripsimus, idem memorato chronico laudatur ἐπάνω τῶν χειροτονιῶν, quem cum interprete Radero ultro expetitum nusquam intelliges, sed ordinandorum examini, vel certe ordinibus ipsis a patriarcha conferendis praecipuum ministrum, cuius munus nostris ad Codinum notis occurrit explicatum. 480 IN THEOPHANEM NOTAE. 481 455, 9. ὁ δὲ τύραννος Κωνσταντίναν] horum omnium nomina mortisque supplicium refert chronicon Alexand. ad annum Phocae tertium. Ibid. 17. ἐν τῷ μούλῳ Ευρωπίου] chronicon Alexandr. εἰςτὸνμῶνοντὸνΕὐτροπίου. repono,εἰςτὸνμῶλονΕὖ τροπίου. est autem μῶλος,velμοῦλος,qui Italisilmolo, Gallis le mole, portus agger, qui portui nimirum nimis aperto retundendis ultra fluctibus,et protegendis citra illum navi bus obiicitur. ut Eurooniov legendum ex dictis ad pag.243 coniicies. 456, 3. Iwȧvvy Thithav] ex isto duos componit chro nicon Alexand.cum Barb.cod.Ἰωάννην καὶ Τζίταν. Ibid. Σκόβαρον] chron. Alexand. ̓Ανδρέας ὁ ἰλλού. στριος, ὁ ἐπίκλην τοῦΣκομβροῦ. Andreas illustris, cognomento Scombri. Scombrum reddidit cum Anastasio : chronico et Anastasio favet Barb. codex inter varias lectiones. Ibid.5. zapropúλaxa]scriniarium,titulorum,etcharta rum custodem existimo. Hormisdae porro palatium domus fuit prius Iustiniano : de qua Procopius orat. 1 de eius a c dificiis ubi de Augustaeo. , 457, 5.καὶ οἱ μὲνΠέρσαι ἔξω] historiam ab hac sen tentia Nicephorus auspicatur. Ibid. ἀποσφάζουσιν ̓Αναστάσιον] chronicon Alexandr. Ibid. 19. καὶ οἱ Πράσινοι ὕβρισαν αὐτόν] qui arripien Theophanes II. Ev Ibid. 4. ̓Αβδιουμᾶν] idem correctius Θεοδόσιος ὁ Σου βαδιουβᾶ τοῦ μαγίστρου Theodosius magistri subadiuva : de cuius munere exPancirolli not.imp.cap.16 ratiocinandum. ad annum Phocae 8.. 454, 10. lavoάra] optatus.lauratis,eticonibus,quae mittuntur ad civitates, vel regiones, obvii adeunt populi cum cereis et incensis. Gregorius dialogus epist. 1 ad Leonem Isaurum , τὰ λαυράτα σου κατεδέξαντο. imagines tuas exce perunt. lauratae ideo imagines quod imp.lauro_redimitum ac triumphantem representarent: de quibus pluraBaronius anno 603num.1 etseqq.Lacerda,Meursius,etalii,Pancirolus maximeinnotit.imp.cap.24. curPrisciimaginemPra sini extulerint, refertNicephorus CP.patriarcha sub historiae initium . Ibid.9. ὁ Πρίσκος μὴ ὑποφέρων] Nicephorus patriar cha ad annum 610 executioni mandata referens , quae hic in consilium adducta. de Africae porro rebellione chron. Alexand. ad annum Phocae 7. 31 dae tyrannidis adiatores fuerant. NicephorusCP.ad annum 610, Petavius in notis. 457, 20. καῦκον] calix, miscella,gabbata. recentiori bus est poculum sine fulcro, vel etiam paropsis. τὸ ἀπέλε κες in Vat . 1 pariter lectum recentioris Graeciae corrupta dictio est, viceἀπώλεκες. 458,4. εἰς τὸ πραιτώριον]locum incendii alterum as signatNicephorus CP.περὶτὴνΚαισαρίου. praetorium CP. ceu praefecti urbis ac quietis publicae curatoris domus,nec non e plebe facinorosorum custodia primo seditionis impe tui semper obiectum. Ibid. τὸ σέκρετον] •de variis secretis abunde Meursius, quid illud sit, non exponit. Nicetas in Alexio Manuelis f. δικαιοδοτικὸς θρόνος, tribunal quo ius quodcumque exercetur. Ibid.5. καὶ τὰςφυλακάς]originesCP.εὑρὼν τὰςφυ λακὰς ὁ ἅγιος Κωνσταντῖνος εἰς τὸ στρατήγιον, ἐκεῖσε ἐφρούς ρει καὶ αὐτὸς τοὺς τιμωρουμένους. διήρκεσε δὲ χρόνουςσπ μέχρι τῆς βασιλείας Φωκᾶ τοῦ Καππάδοχος. cum invenisset S.Constantinus carceres ad strategium positos, ibi pariter fa cinorosos detinebat. perseveravit autem locus adusque Phocae Cappadocis tempora. de praetorio eodem : τὸ δὲ νῦν πραι τωριον οἶκος πατρικίας χήρας ὀνόματι Μάρκας. διὰ δὲ τὸ εἶναι πνιγερὰς τὰς φυλακάς, καὶ ζοφώδεις, καὶ πλήρεις δυσ ωδίας πάσης, καὶ μὴ ὑποφέρειν τοὺς ἐκεῖσε ἐγκεκλεισμένους, ἔδωκεν αὐτὸν εἰς μισθὸν Φωκᾷ τῷ βασιλεῖ· καὶ ἐποίησεν αὐτὰ φυλακὴν Ἡράκλειος, καὶ οἱ καθεξῆς. quod nunc est praetorium patriciae viduae Marcae nomine domus extitit: quod vero carceres arcti, tenebrosi foetore squalidi essent, nec eos ferre possent in vincula coniecti, dato pretio Phocae con cessi sunt. Heraclius porro et successores novum carcerem construxerunt. toris in circo sedile. Ibid. 19. _ἰνδικτιῶνι ιδ ́] priore ac succedente indictio num numero huic decimae quartae adiuncto unam auctori excidisse percipies. ex quo enim pag. 17,duodecimam ad annum Christi316 et ad annum 444 quintam numeravit pag. 90, quindenis ac quindenis cyclis revolutis , sextam optime apposuit nuper pag. 244 et sequente septimam , ad annos rursus in notis ad 482 IN THEOPHANEM Ibid. 11. στοιχήσαντες] ita convenisse testatur Nice phorus CP.Petavius coniecturas inadversum promit. Ibid. 19. ἀρμαμέντου ] de quo Pag.266. 459, 8. σέντζῳ] alibi κάθισμα nuncupatur. impera NOTAE. 483 nempe Christí 595 et 596 , ad hunc itaque praesentem 602, qui mundi6102,decimam tertiam non adiunxerit,sedquar tam et decimam fateor me ignorare. ne vero scriptorum errore falsum in indictionibus hisce numerum irrepsisse quis asserat, en ut pag. succedente ad Christi annum 603 indi ctionem quintam ac decimam claudit , ad 604 primam semel et iterum citat, ad 613 , pag. 253 decimam nominat, et ita deinceps cyclos ordine prosequitur : et ut gravius hallucina tum auctoremaperiam,quem admisiterrorem,eundem tran scripsit interpres Anastasius, ad Christi 444 et Marciani se cundum indictionem quintam enumerans , et ad Christi 613 qui Heraclii duodecimus indictionem cum Theophane deci m a m apponens, quae nona tantum laudari debuerat. extant editionis Regiae pag. 42 et 90. ab anno itaque Christi 596 ad praesentem602 abundat indictionisnumerus;velimpe ranti Phocae, aut Heraclio annus unus detractus est. Ibid.21. xaraptions] navis malum Graecorum vulgus vocat κατάρτιον. 460, 1. ὁ Πισίδιος Γεώργιος] de quo luculente dia tribae de Georgiis auctor Allatius ad Georgium Acropo litam. Ibid. 18. στέμμα ἐκ τῆς ἐκκλησίας] ἀνάθημα, donun in ea appensum . videndum Mauricii gestum supra ad a n n u m eius 19. legendus Nicephorus in Heraclio maioris filio. origines C P . apud Gretserum. Ibid. 13., ivdixtivi ] consule hic varias lectiones. Ibid. 14. ἐτέχθη τῷ βασιλεῖ ἐπιφάνεια] chronicon Ale xand. ad annum Heraclii primum. 462,3. καὶταῦτα ἰδὼν ἐνἀπορίᾳ ἦν] quae exNice phoro ad annum 611 conveniendi , consulendique Priscum ratio fuit. Ibid.6. Svopórovsεvoer]attestaturSimocattalib.8 cap.12,etinRaxatemPersan expeditionemabHeracliosu sceptam suggerit. Ibid. ἐν πᾶσι τοῖς θέμασι] thema. dicta est in primis 459, 20. xαotελλμéva] verborum augmentum in prac teritis expungit moderna Graecia, 461, 2. év r Bot] chronicon Alexand. et Nicephorus de foro Bou. orig. CP. et Gyllius. Ibid.7. αὐτοκράτωρ καὶ νύμφιος] de gemina nuptiarum et imperii corona superius. 484 IN THEOPHANEM legio, quae provinciae cuilibet imposita, inde in gloss. legio, Tasis, 9sua. deinde translato nomine ipsae provinciae a p pellari coeperunt Juara. inde Jeuavizoi sunt provinciales. immutata militia Romana ab Heraclio nomen innovatum s u spicor : ἐπεὶ νεόχμωσεν ἑτέρας ὁ χρόνος δυνάμεις. copias alias temporis successus prompsit : ait Simocatta laudatus. 462,8.τ d'avt tei]chron.Alexand.Nicephorus patriarcha ad annum 612, et Petavius notis in eundem. porro qui notatur hic Maii dies tertius vitiosum arguit eius dem Petavii codicem Theophanis, quo quintum legit. Ibid.10. To 'd Avyovorą uŋvi d'] diem 13 signat chronic. Alexand. ex comitiali morbo interiisse scribit Nice phorus patriarcha ad annum eundem. 463, 10. παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὸν Ἰορδάνην] habet haec superiore anno chron. Alexand. de quibus S. Anastasii Persae gesta, apud Surium 22 Ianuarii, Leontius in vita l o annis Alexandrini episcopi cladibus istis coaetanei, et Antio chus monachus laurae S. Sabae in homiliis. Ibid.20. παρέλαβον οἱ Πέρσαι τὴν Αἴγυπτον] Nice phorus adannum616,chroniconAlexand.inprioremannum revocat : quare legendus Petavius in Nicephorum locum e m e n dans, editionis Regiae pag. 65. 464,4. ἐστράτευσαν οἱ Πέρσαι κατὰ Χαλκηδόνος] vi dendus Nicephorus: et Petavius in eum, edit.Reg. pag.65. ad annum 619. hace eadem chron.Alexand.ad annum H e raclii undecimum. 465, 7. Ἡράκλειος πρὸς τὸν Χαγάνον ] pacem c u m A b a ribus initam memorat Nicephorus ad annum 626. appen dix ad Marii chronicon historiae Francorum tomo 1. Hunni murum longuminterrumpentes,etad moeniaCP.peraccedentes, cum praedicto imp.mutuo in muro stante conloquuntur; qui acceptum ab eo pacis pretium, ad tempus recedunt. Ibid. 12. μηνὶ Ὀκτωβρίῳ δ'] haec eadem chronicon Alexand.quae extra indictionis propriae limites exhibuit. Pe tavius in notis ad Nicephorum haec examinat edit. Regiae pag. 61. num 622. Ibid. 15. τῷ δὲ Δεκεμβρίῳ μηνὶ κέ] diem_22 po suit chronicon idem. baptismo simul tinctum refert Nice phorus. Ibid. 17. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει ἐτέχθη] Nicephorus ad an Ibid. 15. ἐστράτευσαν ̓Αβάρεις] ex Nicephori historia Ibid. 7. πολυκάνδηλα] κανδῆλα , lucerna est lumini ex oleo accendendo idonea. nolvxávðŋλov oxɛvos. inde oritur. Ibid. 8. μιλιαρίσια] Suidas. μιλιαρίσιον,τὸ τοῦ νομί oμatos Sodéxaτov,duodecimanumismatispars. pluraMeur sius, et ad acquum doctrinae pondus Petavius suis in E p i phanium notis. Ibid. 9. κατέλιπε δὲ τὸν ἴδιον υἱόν] Nicephorus p a triarcha anno 622. qui porro hic Bovooós, chronico Ale xandr. Bóvos, Nicephoro Bavos scribitur. 467, 5. μορφὴν ἣν χεῖρες οὐκ ἔγραψαν] de qua Iaco bus Gretserus ample opusculo de imaginibus non manufactis capp. 14 et 15, et Baronius ad C. annum 621. 468,12. πλῆθος ἱππέων] an quod aliterlegeritAna stasius, interpretatur? Saracenorum vero sub pactis (id est, appensa pecunia) Persarum constitutorum multitudo equitum clam in imp. irruere meditabatur. 469, 3. ὁ δὲ βάρβαρος] quidam codd. ὁ δὲ Σάρβαρος · ita pariter legitAnastasius scribens:Barbarus Persarum prae tor, etc. 470,3. soxηvoẞárovv] morabantur: ait Anastasius:vult quippe Romanos ibi sedem habuisse. Ibid.8. de ooßagòs μnzéti]Anastasius rursum exem plaria nostra falsitatis convincit hac interpretatione: at vero Sarbarus ultra commorationem non ferens, etc. 471, 14. τούτῳ τῷ ἔτει Μάμεδ ἐφάνη]celeberrimae apud Mahumetanos omnes ac Orientalis plagae incolas Hegi Ibid. 17. ἀποκλείσας ὁ βασιλεὺς τὸ Πόντιον κλῖμα] legebat Anastasius anoxλivaç , vertit siquidem : quia hyeme accedente, imp. ad Ponticum clima divertit, visum est bar baris obsidere illum in hoc hyemantem. NOTAE. 485 466, 3. unvi Angiliw ] Heraclii gesta Theophani, et chronico Alexandr. concordibus scriptis relata,in annos duos posteriores ab isto seponuntur : quocirca praesentia ad Heraclii 14 et indictionem 12 occurrunt, legendae hic praeclarae Petavii coniecturae in Nicephorum, editionis R e giae pag. 67. Ibid. 5. λαβὼν δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οἴκων χρήματα]Ni cephorus ad annum 621. Ibid. 13. ἐκ τούτου ἐδειλία ὁ σαβαρός] invitis exemplar ribus cunctis lego, o Zapßagos, Anastasius quippe interpreta tur: ex hoc formidabat Sarbarus cum imp.congredi,etc. rae hoc est exordium , quo pseudoprophetae innovatae r e ligionis, prioris desertae reus, fugam arripiens, divini, quod aiunt, cultus positi annos ac durationem emetiri posteris s u perstitionis inductae sequacibus causamdedit. hoc,inquam, anno portentum illud exitiosum spávŋ, et in hominum m e n tes dominari coepit, dungus enim princeps est et dominus, et ex falso ritu mendacique doctrina doctor ille falsarius potestatem in subditos accepit, quam ipse novem annis e x ercuit. cum vero is essetHeraclii decimus tertius, ad annum sequentem , et eius laterculum praesentem epocham attinere recta temporum ratio arguit. vindendus de his Petavius lib. 2 de doct. temp. capitibus aliquot a quinquagesimo, et lib.11 cap. etiam quinquagesimo. legendus quoque Abra ham Ecchellensis de Moslamanicorum imperio Theophani consentiens. quam varie porro Mahometi nomen scribatur, observabis pagg. 258 263. 471, 17. ἀφίκετο εἰς ̓Αρμενίαν] a Nicephoro narratis ad annum 625 haec adiungenda : ut nimirum Heraclius primo vere legatione ad Turcos destinata, belli socios eosdem a c ceperit, et ab eorum regione digressus, per Lazos, et A r m e nos in Persidem irruperit. cuius armis Chosroës territus Sarbarazam, qui Theophani nonnunquam Nicephoro semper Sarbarus, Heraclio opponendum ratus (sua namque tueri, quam aliena rapere satiusvidebatur) missis litteris ad se re vocat:idem postmodum annoHeraclii 16 CP.obsidione so luta, Chalcedonem iterum reversus a Chosroë rursus accer verum Heraclius interceptis Chosrois litteris, fictas alias supponit ad Sarbarazam , ac ne vires Persarum omnes in se converteret, Chosroëm solum facile superandum ratus, eius nomine Sarbarazam iubetRomanos fines continuo marte infestare. fictis hisce literis ad Sarbarazam delatis, eoque Bithyniae agros bello lacessente, Persia quaquaversus victri cem Heraclii fortunam reverita eius armis subiiciebatur. plura Petavius in Nicephorum pag. 68. 474, 15. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐκέλευσε τὸν λαὸν ἁγνίζεσθαι] exHomeri velVirgilii operibus oтovyεloμarteia,qua ex eorum primo versu occurrente sors consulitur, successit apud Chri stianos apertio sacrorum librorum , qua nonnihil obscurum revelari putatur. qui ea fuerint usi, principes viros recen set Delrio disquis. magic. lib. 4 cap. 2 quaest. 7 sect. 3. illam, si modo debitis conditionibus societur,theologus non recusabit. prima est gravis necessitas, et ni adhibeatur, n i mia in periculis desperatio : altera, ut eius ductu ad deum solum preces , mentis subiectio , spes Christiana recurrant. 486 IN THEOPHANEM situr. 474, 17. ἐν ̓Αλβανίᾳ ] supra Lazos et Iberos ad Asiam Borealem Turcarum regione. 475,10. TOUT TO Ta] qui adiuncto laterculo Chos rois Persae notatur 36 eiusdem 34 , exhibet pag. 256 later culum : quare Chosrois trigesimum quintum excidisse T h e o phani lector condonabit. ita fuerunt cuncti codices. 1bid.13. Κοσροηγένας καὶΠεροζίτην] correctiores vi dentur alii codd.ms, ubi legunt Χοσροηγέτας καὶ Περοζή vertit enim Anastasius : qui dicuntur Chosroegetae ac Perozitae. Ibid.16. xλetooúpas]viaeintermontesangustae,et obiecto castro iter intercludentes xhɛoovgat , Latinis clusu rae sunt. qui claustra huiusmodi custodit xhειoovȧexys, dux limitaneus. Pancirollus, Meursius, Lacerda. 476,8. 'Aẞάoywv]interLazos,siveColchos,etIbe ros, Abasgi medii. Ibid. 19. τὴν χεῖρά σου, δέσποτα] subiectionis, et pe titae reconciliationis, etiam hodie,manus osculum apud Grae cos defert argumentum. Ibid. 4. ἐκ γὰρ ἀληθινῶν τζαγγίων ἐγνωρίζετο] ocreis nimirum purpureis imp. soli concessis. 485 , 4. κατὰ Κ Π . ἀπέστειλεν] a Persis et Abaris a u xiliaribus anno Heraclii 16 obsessam, et deiparae precibus ac virtute liberatam chronicon Alexandrinum fusissime descri bit. Nicephorus patriarcha obsidionem eandem parcius e x posuit, quasi cum primum in Persiam Heraclius ante annos tres irrumperet, susceptam. verum prochronismi ab erudi tissimo temporum rationali Patavio arguitur in notis edit. Reg. pag. 67. Ibid. 5. ̓Αβάρεις τε] Βουλγάρους hic legendum codex Pal. docet confirmatque Anastasii versio: Avares cum V u l garibus (intellige Bulgaris) et Sclavis, et Gipedibus. 'A ß á NOTAE. 487 tertiam conditionem Heraclii exemplum suggerit, qui pecca torum expiatione,et animi puritate revelationem exquirendam edocuit. 484, 2. μαγαρίτην] Agarenorum religionem profiteri est μαγαρίζειν , ait Meursius. bene quidem, sed non e n u cleate. puer bene lotus a nutrice,et illecebras sua mundi tie provocans, si egesto ventre vestes conspurcet payaoise , et vere fit uμaαγyαaρgίiτrηnςs. Christianus pariter sordibus peccati baptismi lavacro defaecatus, si foedam et impuram Sarace norum superstitionem colat, translatitio sensu ayaqıçsı. 488 IN THEOPHANEM ρουςporro et ̓Αβάρεις,utetΓηπαῖδες,etΓηπαῖδαςpro miscue vulgus pronuntiat. 456,3. οἱδὲΧαζάρειςδιαρρήξαντες]videndusomni no Nicephorus ad annum 625. Ibid. 5. Αδροηγᾶν ] ̓Αδορυαδιγάνου τόπον vocat N i cephorus pag. 12. quare quae de missis a Chosroe literis ad Sarbarum apud eum referuntur, ad id tempus,non quo coniunctis Abarorum copiis CP. obsideret, sed quo ex ea depulsus Chalcedone hyematurus resideret, coniungenda m o net Petavius pag . 68 . Ibid. 5. Tov Képaros] triquetra C P . forma. ab O r i ente propontide alluitur. a Septentrione Galatam, sive P e ram respicit. interCP.etGalatammaris illesinus,qui por tus urbis et κόλπος τοῦ Κέρατος, subintrat. Ibid.12. xovooɛvævxaingaιdevcov]praedones,abin cursionibus cursarii vulgo nuncupati nominibus Graecae plebi non ignoti : de quibus Meursii glossarium, et Rigaltius. Ibid. τὰ περατικὰ μέρη ] Chalcedonis littora ad O r i entem, ad Boream Galata, et paulo superius Pera,quia τοῦ κόλπου πέραν, sunt CP.περατικὰ μέρη. lintres traiici endo portai vel freto nepaμarixà la. ipsum fretum , vel etiammare, πέραμα. 488,5. Ῥαζάτην]Ρυζάτης estNicephoro:eiusdemque adversus Heraclium expeditionem ad annum 627 in Hera clii decimum septimum incidentem signavit Nicephori scho liastes pag. 13. 489,2. βάνδον]utσημεῖον,τὸἐνπολέμῳ,aitSuidas: itatúyua,cohors,militummanus. Leoconstit.3. διαιρεί σθω τοίνυν ὁ πᾶς ὑπό σε στρατὸς εἰςτάγματα, ἤγουν τὰ λ ε γόμεναβάνδαδιάφορα. aciesigituromnistibisubiectain cohortes, hoc est, diversa banda distribuatur. Rigaltius. Ibid.16. aquara] arma suntGraecis recentiori loquen 487, 4. ͵ σκάφη γλυπτά ] immanibus arborum truncis excavata, uovóğvia Theophani, et Cedreno dicta. Ibid. 14. Totoi povλxois] cominus congressuri primae aciei milites loricis nudati, si pectora scutis obiectis tegant, et qui pone sunt capita vultusque eorumdem suis pariter clypeis, ne primis feriantur telis operiant φοῦλκον ποιοῦσι, Rigaltii glossarium tacticon. 490,7. καταφρακταρικά] quaenam sint exponunt va riae lectiones καταφράκτα νευρικά, ex nervis tutamina. NOTAE. 489 di genere ; quo άρματώμενος, armatus, et ἀρμαμέντον , supra pag. 249 armorum est penus, 490,17. σαγιττοβολῶν]iactussagittae,σαγιττοβολὴmo dernis. plura eorum vocabula hic occurrunt. 491, 1. καβαλλάριοι] a caballo, Latina dictione καβαλ λάριος, equus: at καβαλλέρης, et in numero multitudines και Balléondes, equites torquati sunt , et sacrae militiae allecti. vocum discrimen est quae Gallicis cavalier, et chevalier. 492, 9. tá ahoya] generica dictio uλoyov , equi speciei apud recentiores addicta. sic diaconus in Heraclio. Romani animalia sua (equos intellige) nocte adaquaverunt. TayiTMw , cibare est, ut norio, adaquare. 493, 18. πιάσαντες] πιάνω modernis est accipio, a p prehendo, etc. Aoristus 1 éniaoa. 494, 13. ἀπὸ δέκα καὶ ὀκτὼ λιτρῶν] Anastasius: ex quibus unumquodque L X X pondum habebat, vel L X X X , libra rum : solus codex Peyrez. habet ἀπὸ ι' καὶ π λιτρῶν inter Ibid. μέταξα,χαρβάσιον,καμίσιον, ἄσημον,νακόπητα, Túnηta] moderna vocabula sunt, quorum nostra ad Cedre n u m edit. Regiae expositio est. Ibid. 19. ἐμβόλους] παπυλεῶνας exposuimus superius, tuguria ex asseribus compacta : ußólovs porticus militares, cortinarum et tentoriorum aditus ad se invicem habentium ordinem interpretor. coniicio, 497, 7. ἵνα τὸν Σαρβαραζᾶν ἀποκτείνῃ] quod falsis Heraclii litteris deceptus , de quibus Nicephorus ad annum 625,Chosroi ad extrema deducto suppetias non dederit.re colenda superius dicta pag. Ibid. 16. 'Pağata] non meminit librarius vocis 'P a l a TOV, cui mentio pagg. 64 et 65. 496,3. Siaragiwor]munushabentnotaead διαιταρίων] pag.122. varias lectiones.! Ibid. 14. novτoyéqvQav] optime Meursius pontem ex pontonibus exposuit , et ex Rigaltio deprompsit auctoritates : ex quibus, quia pontones ad invicem funibus colligatos vi deo,novτoyέqvoav,etquam ad annumHeraclii15pag.262 vocat auctor γέφυραν ἐκ σχοινίων, pro eodem usurpari 498, 13. ἐκράτευσεν] τὸ ἐκράτευσεν exponerem detinuit, ári Tov éxoáτnoev, nisi Peyrez. codicis probatior lectio sorgáτevoev in exercitum collegit, detineret. 490 IN THEOPHANEM 499, 14. Tovvdaßovvas] ita Peyrez. codex. scripti t a men poenitens Tovdaßovoav hac eadem pagina bis librarius repetit. Anastasius pariter scripsit Gundabundam , et G u n dabusam. 500,8. Snio autóv] antiptosis modernae Graeciae usi tatissima vice αὐτῷ . 501, 7. Ἐσδίμ] gratior vox Ιεσδὶμ inPeyrez. reperta: gratissimalesdem apud Anastasium:Iesdem enim domos legi mus pag. 503,7. signvnsyevouévns]literaspacisnuncias,etprae cedentium Heraclii gestorum narrationem continentes p r o fertchroniconAlexand.adhuncannum:adeundem qui628 ex scholiastae calculis , Nicephorus narrata confirmat. Ibid. 13. v § Teo ] c u m septimi parte spectatissima. ad annum quippe superiorem relata cuncta, unius anni cir cuitu absolvi non potuisse ex gestorum characteribus in chronico Alexandrino positis nequeunt absolvi , prout a r gute demonstrat Petavius in Nicephorum pag. editionis R e giae 70. 504, 13. ἀπάρας ὁ βασιλεὺς ἅμα τῷ ἔαρι] Heraclium e Perside cum victoria redeuntem Hierosolymam iter primo direxisse , et sancta cruce in eam illata, et Christiano more exaltata (qui ritus crucis est exaltatio) et mox Byzantium missa, ipsum tandem in regiam urbem regressum auctor est Nicephorus , qui victoriis et itinere Hierosolymitano relatis subdit, μετ’ οὐ πολὺ δ ὲ καὶ Ηράκλειος πρὸς τὸ Βυζάντιον ἐχώρει ὑπὸ πολλῆς εὐφημίας καὶ δόξης ὑπερβαλλούσης παρὰ τῶν ἐκεῖσε δεχθείς. paulo post vero Heraclius Byzantium rediens cum fausta omnium acclamatione, atque ingenti m a gnificentia a civibus receptus est.etc. Theophanes ex adverso victorem Heraclinm CP.revisisse,tum altero anno Hieroso lymam versus se contulisse pugnat. in tanta rerum Heraclii scriptorum differentia quem interponamus litis iudicem, non suppetit. ipse Nicephorus litem propriis verbis dirimat. enarrata quam ample Heraclii Hierosolymam profectione, ac crucis, si vere foret a barbaris restituta, facto examine, e a dem probata,exaltata,et CP.missa,Heraclii reditu in eam urbem nondum memorato , subiungit : devrépa dè v ivdi κτιών, ἡνίκα ταῦτα ἐπράττετο, indictio secunda numerabatur, cun istafierent. at hic annus Heraclii decimus nonus indi Ibid. 10. yivooxes noliteia] correctius variae lectio nes : γινώσκεις ὅτι ἡ πολιτεία . Ibid. 20. o de λads tñs nóλews] Nicephorus pag. 15. ctione secunda notatur: ad mentem itaque Theophanis, ex Nicephori iudicio decimus nonus Heraclii elabebatur, vixa ταῦτα ἐπράττετο. Nicephorum porro Heraclii in urbem re giam adventum posthaec scripta si dixeris, geminum in eam urbem e Perside et Hierosolyma reditum facilis concedam, et Nicephorum narratorum ordinem solitum pervertere b servabis. 505, 5. ἀποκαταστήσας Ζαχαρίαν τὸν πατριάρχην] o c cupatae a Persis Hierosolymae tempore Modestum eius epi scopum sedisse testis est Nicephorus. vivente Zacharia, vel absente, nullam Modesti in Hiorosolymorum ecclesiam aucto ritatem Theophanes refert. quae ratio , ut falsum omnino Nicephori chronicon existimaret, Petavium impulit,litem vero verbis huiuscemodi a Theophane ad hunc annum scriptis aptissime componi.εἰσελθὼνδὲ ὁ βασιλεὺς ἐνἹεροσολύμοις,καὶ τοῦ πατριάρχου Ζαχαρίου τελευτήσαντος, μετὰ τὸ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐκ Παλαιστίνης ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας, τοῦ δὲἁγίου Μοδέστου καὶ ̓Αρχιμανδρίτου τῆςμονῆς τοῦ ἁγίουΘεοδοσίου, τοῦκτή σαντος τὴν ἁγίαν ̓Αναστασίαν, καὶτὴν ἁγίαν Βηθλεέμ, ὡς ἐμπρησθέντα ἀπὸ τῶν Περσῶν· τότε οὖν χειροτονεῖὁ βασι λεὺς τὸν ἅγιον Μόδεστον πατριάρχην. verba porro ista li cet vitiata, et a grammaticae legibus aliena sensum a Peta vio animadversum reddunt quam congrue:imperator Hiero solymam ingressus est, (procedente vero tempore) cum soluta captivitate in Palaestinam rediisset Zacharias patriarcha, et diem ultimum obiisset, tunc imperator sanctum Modestum,qui sancti Theodosii monasterio quondam Archimandrita praeposi tus fuerat, et sanctam Anastasiam , id est, resurrectionis t e m plum, et aliud in sancta Bethleem a Persis exustum, repa raverat, ordinari curavit: cunctis tamen in exemplaribus, quae ad manus sunt , non extare observo. in illust. P e y rez. codice fateor legi; ad Barberini marginem ex Palatino, cum quo Peyrezianus codex comparatus, exscripta non infi cias eo. in Regio, in Vaticanis tribus, in Barberino non r e periri, et num a Theophane primo prodierint, incertum contendo. tot codicibus uno quasi stylo exaratis concordes sese Anastasius, miscellae scriptor, et Cedrenus adiungunt : et quae adducta verba continent, ne verbo quidem attingunt. quocirca ex eis, ut mihi falsum Nicephori chronicon r e d d a tur, colligere non licet: maxime cum Zacharia captivitate Persica detento , quae Baronii sententia est ad a. C. 616 num.7,Modestus,utepiscopatusadministrator,sedem tene re potuerit : idque solum Nicephori auctoritate evinci: q u i n immo illud idem memoratis superius verbis, ab ipso etiam Theophane foetus nomine agnitis commode confirmari. qui NOTAE. 491 3 492 IN THEOPHANEM enim quondam monasterii praefectus,tum vero episcopatus administrator S. resurrectionis templi, et Bethleem ruinas reparaverat,Modesto demum vivis erepto ab imperatore ad thronum olim commissum,proprias,non alienas agens vices, promotus est. 505,13. Adeonęorovτovviós]regum,quiPersisdo minati sunt, alia apud Nicephorum et Schikardum de rebus Persicis offerunt se nomina. 506, 4. ὁ πατριάρχης τῶν Ἰακωβιτῶν] auctorMonothe litarum historiae Combefis de Iacobitarum haeresi tractatum edidit , ex quo pauca proferam . ὁ Ἰάκωβος ἀφ ̓ οὗ καὶ ο ὗ τοι καλοῦνται μοναχός τις γέγονε Σύρος, Τζάνζαλος ἐπονομα ζόμενος , διὰ τὴν ἄγαν αὐτοῦ , ὡς οἶμαι, εὐτέλειαν. οὗτος οὖν ἀναδεξάμενος παρὰ τοῖς Σύροις τοῦτο ἐκήρυττεν. e t in fra: οἱ τῷ Ἰακώβῳ μοναχῷ Σύρῳ πεισθέντες ὠνομάσθησαν 'Taxoßitai. Iacobus , a quo isti appellationem sortiti sunt, Syrus quidam monachus , ignobilis valde atque obscurus fuit, cognomine Tzanzal (Culex) ob summam ,puto,eius vilitatem. hic ergoEutychetisamplexusdoctrinam,apudSyroseam prae dicavit. Ibid. 10. ἠρώτησέν τε τὸν βασιλέα] memoratus auctor Athanasii cum Heraclio congressionis a Theophane fidem ele vaturus,his eam oppugnat argumentis. 1. alteri cum Paulo Severiano ab eodem Heraclio habitae persimilem: quam per inde licet locorum et temporum circumstantiae diversam, pleraque tamen eandem ostendant. 2. iis auctoribus aut scriptis cam non memorari, quibus eius mentio debuerat esse commendata. 3. perperam Heraclium animo consterna tum (attonitum argutius scripsisset) audita Athanasii senten tia recenseri, cui iam Pauli Sergiique mens similis fuisset aperta. 4. Paulum Severianum episcopatu Antiocheno ob haeresim simulate repudiatam ab Heraclio donatum , Pauli forsan abiecisse nomen, etAthanasii assumpsisse. leviora ta men sunt haec tela, quam quibus confodiatur Theophanes, et historiae ab eo conscriptae veritas laedatur. ac primi quidem impetus in eam nullus est, aut certe debilis, qui geminum Heraclii, qua cum Paulo,qua cum Athanasio con gressum admittet, atque ut eundem , vel similem materia et proposito, itapersonarum, loci, temporum circumstantiis di versum. 2.scriptoribusnonnullislicetAthanasiifraudesob volvantur silentio, aliis tamen velut Sophronio concrepanti bus buccis easdem execranti sonore ventilantur. cum quibus, inquit, anathema sint et catathema,Athanasius quoque Syrus, et Apozygarius Anastasius, etc. 3. Athanasii verbis stupefa NOTAE. 493 ctum Heraclium , quae res novas , et inaudita dogmata prae aliis ingererent: in nonnullis enim a Severianis discrepabant Jacobitae. 4. ultimi argumenti apud me, vel cordatos ea tantum erit fides, quae se probata auctoritate senserit fulci endam. illud insuper moneo eo in Theophanem discursu prave Baronium argui, qui,Cedreno Heraclii et Athanasii col loquium in annum 25 reponente, ad annum 20 illud revo carit. seriem enim annorum qui legerit apud Cedrenum, typographi solius, haud Baronii advertet erratum. 507, 10. οἱ Ἰακωβῖται, καὶ οἱ Θεοδοσιανοί] de istis Euagrius,de illis tractatus in historiaMonothelitarum. 509, 9. τὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας] illud esse totum ecclesiastici cleri conventum demonstrant Basilii, et Chryso stomi liturgiae, et euchologium. Ibid.12. ἐκ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ] ἐν μ έ havi. in atramentarium sanguine fuso. inscitiae Baronium suggillat novus historiae Monothelitarum auctor, qui T h e o dori gestum hic relatum usu aliquo antiquis probatum ignora verit.atnon ignorantia,sedTheodori insolitaeactionismodesta fuitBaroniiexpositio,qui eam nullo ecclesiae ritupraeceptam, aut usurpatam asseruit. quod ducentis post annis episcopiOri entales distillato in atramentarium Christi sub vini speciebus sanguine subscripserint, aut antiqui sacramentum cum satyro Ambrosii tulerint secum, aut una in tumulum praeceperint sepeliendum, addidisset etiam hodie ab episcopis Graecis p e regrinantibus, quod mihi experientia constat,per terras et maria delatum, rei quidem insolentiam•arguit, ac nonnullam Graecorum ex antiquo usu audentiam, nullam tamen Baronii ignorantiam, vel quod ipse testatur, similem ecclesiae R o m a nae ritum arguit. 510, 3. τῷ δὲ ἐννάτῳ ] reiecta particula adversativa δέ, praecedentibus haec adiungenda. synodus enim hic laudata, de qua inferius ad annum Constantis 8, temporis characteri bus huiusmodi insignitur. Ibid. 14. ὁ ἐρημικὸς ̓Αμαλήκ] Machomedus desertorum Arabiae incola. Ibid.16. κατὰτὸΓαβιθάν,καὶἸερμουχθάν]memora tur inferius ad annum Heraclii 24 et 25. 511,3. ὁ τῆς ἐκκλησίας διώκτης] Constans : de quo anni sequentes. Ibid. 5. ἀπεβίω Μουαμέδ ] comparandus Theophani Abraham Ecchellensis, de Moslaminorum imperio : ipse q u o que Theophanes sibimet conferendus apud Constantinum P o r 494 IN THEOPHANEM phyrogennetam de admin.imp.cap.17, ubi haec eadem pene ad verbum. 512, 1. Νίζαρος γὰρ ὁ τοῦ Ἰσμαὴλ απόγονος] Ismaelis sobolen aliter deducit Abraham Ecchellensis pag. 157, di versus ille ordo apud eundem dignoscendus: nomina pene eadem leguntur,Nazarus, quiConstantino Ζήναρος , Zenarus, Massarus,qui forte hicMundarus; Rabiha,qui hic Arabia; Caisus, qui hic cunctisque in codicibus particulae copulativae καὶ Ἴσος adiungitur, veriusque ex Constantino cap.1 4 Κ α ΐ σος scriberetur; Tamnum pag. 158, qui hic Themimes, et in Peyrez. Τεμήμης extat;etAsedus rursum pag.157,deCo raso inferius ad seq. pag. Ibid. 9. Ὁμηρῖται] iidem mihi qui Ecchellensi m e m o rato Aumaritae,qui relictis sedibus in Arabiam felicem se cesserunt, hacque de causa eius regionis incolis ipsorum p o steri ascripti sunt. 512, 15. κρυπτῶς ἔτη δέκα] haec in caput 17Constan tini congesta. Ibid. 3. οὐ τῶν παρόντων] ita cuncta exemplaria, nec non ipsius Constantini: solum Barberinum , οὐ τῶν π α μουσῶν. Ibid . 8. ἐγεννήθη Ἡρακλείῳ ] n u m ex Martinae neptis coniugio non ita constat. duos enim tantum susceptos ex ea filios narrat Nicephorus. καὶ δὴ δύο ἐξ αὐτῆς υἱεῖς τίκτει: nomen uni Flavius, alteri Theodosius. 513 , 10. τὸν λόγον τοῦ ψευδαββᾶ ] addunt variae le ctiones ὀνόματι Σέργιον κακόδοξον · exponit Constantinus, συμψευδομαρτυροῦντος αὐτῷ ̓Αρειανοῦ τινος μοναχοῦ ψευδο νύμου δι ̓ αἰσχροκέρδειαν. καὶ οὕτως ἡ γυνὴ πλανηθεῖσα,καὶ ἄλλαις γυναιξὶν ὁμοφύλαις κηρύξασα προφήτην αὐτὸν εἶναι, προῆλθε τὸ ψεῦδος. Mahometo falsum compraebebat testimo nium Arianus quidam falsus monachus (nomine Sergius) tur pis lucri gratia. atque ita uxore aliis quoque contribulibus foeminis ipsum prophetam esse contestante, mendacium progres sum est. locum porro hunc mendosum ita interpolo. αὐτὴ δὲ πρώτη δεξαμένη τὸν λόγον τινὸς ψευδαββᾶ ὀνόματι Σερ γίου κακοδόξου συμψευδομαρτυροῦντος δι ̓ αἰσχροκέρδειαν. 511,17. ἀναγκαῖονδὲἡγοῦμαι]quaesequunturexcer psit Constantinus Porphyrog. et ex eis conflavit caput 14, ex quo lucem haec accipiunt, Ibid. 9. Ἡράκλειος ἐτέχθη] ex Gregoria filia procrea t u m testatur Nicephorus pag. 15. NOTAE. 495 514, 15. ἐπανέστησαν Πέρσαι] brevibus haec perstrin git Nicephorus pag. 14. 515,1. Μουχέων κώμῃ λεγομένῃ] Mecham puto indi gitari Mahometi sepulchro , non iam vicum , sed urbem c e leberrimam. Ibid.2. Bixagios]tribunis,etprincipibusvicariosan numerat Vegetius Latinus lib.3, tribunis item et campidu ctoribusMauricius. superiorem dignitatem, provinciae ni mirum praesidem, ostendit imperii notitia. Ibid.3. siswλovoía] ita Mahometicum festum vocat: de quo Chalcocondylus lib. 3 et Barthema. Ibid.9. Xaledos]dequoEcchellensispag.158. Ibid. 14. ̓Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος Κῦρος] non longe ab indictione 6, quae superioris est anni promotionem eius assignant Anastasii collectanea in collatione S. Maximi cum Theodosio. scitis novitates, quae factae sunt a sexta indictione transacti circuli, inceptas ab Alexandria per novem capitula a Cyro, qui nescio quo pacto factus est illic praesul. 517 , 4. Θεόδωρον σακελλάριον] Nicephorus. στρατηγόν τε ἀνατολῆς ἐκπέμπει Θεόδωρον τῶνβασιλικῶν χρημάτων τα μίαντὸνἐπίκληνΤριθύριον. Theodorumaerariiprivatico mitem, cognomento Trithurium, ducem Orienti praeficit. 518, 17. κατηγορεῖται δὲ ὁ Κῦρος] eadem Nicephorus referens, in nonnullis adversatur Theophani. Ibid.18. Siadóvros] pravam Regii lectionem corrigunt variarum collectanea. Ibid. 19. aungaiovs] duces interpretor, quos Sigeber. tus in chronico praetores. in regno Saracenorum quattuor praetores statuit, qui amiraei vocabantur. ipse vero amiras dicebatur:vel πρωτοσύμβουλος. ὁδηγηθέντας,ducesvocatau ctor anno succedente:imperatoremAbraham Ecchellensis di citamiram. Ibid.4. Kogaoivov]eCorasi stirpe,de quo praecedens pagina.Corasusilleidem,me iudice,quiEcchellensiCo raiscius, a quo Coraiscitae Mahometi pseudoprophetae cognati, et hostes dicti sunt: quo fit satis admiranti unde Saracenus hic Catabas Mahometi contribules prodiderit ad necem : h o stis enim Mahometici sanguinis extitit infensissimus. 516,6. TεIVEтaιnowτos]genusmortis,etcausamre fertNicephorus. Abubacharus porro a quo occiditur,Abu bacrus ab Abrahamo Ecchell. scribitur. de eodem Leuncla vius hist.Musulm.lib.1. 496 IN THEOPHANEM 521,2. Xalxndóva] correctior Pal.codex,quo Xaλ xida legimus: Chalcis enim Syriae urbs est, ad quam Ostroe na provincia, de qua hic sermo. Chacidem quoque legit Anastasius. Ibid. 17. Κ Π . ἐπίσκοπος Πύρρος] indictione duodeci ma,quae huius anni propria, Sergium mortuum , et Pyr rhum ei subrogatum testaturNicephorus. 522,16. televta Hodzhetos]morbum,ultimam volun tatem, mortem, et sepulturam Nicephorus describit. Ibid. 17. βασιλεύσας ἔτη λʹ καὶ μῆνας ι] Nicephorus Ein λ μnvas d' xui quigas s', utrique chron.Alexand. quoad imperii initia conferendum. Ibid.18. unvasréoσapas]centumactribusdiebuspa tri supervixisse scribit Nicephorus. 523, 5. τῷ δὲ αὐτῷ χρόνῳ] Nicephori epitome. Ibid. 21. Adeμitws yeyevrŋuέvov] ex Martina nepte : de cuius coniugio notum ex Nicephoro pag. 16 , Theodori patrui dictum. 524, 5. συμβούλους καὶ γνώμονας] horum interpreta tio ex historia miscella petita. Ibid. 8. τὸν ναὸν ἐν Ἱερουσαλήμ ] Μαργίδιον τῶν Σαρα κηνῶν ἐν ᾗ πρώην ὑπῆρχεν ὁ Σολωμονιακὸς ναός. Meschi tam Saracenorum ubi prius Salomonis templum : habent v a riae lectiones: de quorum erga illud religione terrae sanctae geographi. 525,8. Tov Dav] AbrahamEcchellensis Haffanum scri bit. videndus Leunclavius hist. Musul. lib. 1. Ibid. 10. ἐστασίασεν ὁ Γρηγόριος] synopsis chronica Sirmondi in Anastasii collectanea. Ibid. 12. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτειγέγονεν] anno praesente, in dictione octava currente concilium Lateranense, seu R o m a Ibid.20. καὶΠύρρος πατριάρχης τελευτῷ] eius mortem in Constantis annum undecimum dilatam tum ex gestorum serie,tum ex temporis nota convincitNicephorus eius depo sitionis historiam texens, et Theophanes eum anno praefato in sedem restitutum narrans, pleonasmus itaque expun gendus. Ibid. 16. Tov éμè yeyovvŋxótos] correcte scripsisset, o ἐμὲ γεγενηκὼς πατὴρ Κωνσταντῖνος, ὃς ἐπί. Ibid. 17. ἱκανὸν σὺν αὐτῷ ἐβασίλευσεν χρόνον] octo nimirum et viginti annos, ex chron. Alexand. et Nicephoro, solus d e m u m vix menses quattuor ex superius dictis. n u m , de quo pag. 286 celebratum eius acta perspicue d o c e n t : in nomine domini dei salvatoris nostri Iesu Christi, i m perii domini Constantis anno nono,sub tertio nonas Octobris, indictione octava. quoniam vero indictione decima quinta Heracleonam in ordinem redactum auctor Theophanes testa tur, aequo gressu indictionum numerum, etConstantis impe rantis annos procedere, adeoque qui hic octavus, indictionem numeri eiusdem habeat, necesse est, eaque paritate ab a u ctore posita, anno integro calculos eius a concilii computo, quoad Constantis aetatem superari animadvertimus. nodum hand adeo solvit, quam secat Baronius ad annum Christi 641 num.1 dicens:annum indictionis octavum in Constantis ineuntem nonum incidere : quod equidem ut verum, ita dif ficultatem eludit, exponit minime. nam cum circa Iulium mensem Heracleona pulso,sceptrumConstans adeptus sit,ex Petavii calculis in Nicephorum edit. Reg. p. 74 certe ante 8 anni finem Constantis nonus initium facile ducit : at non is est, Theophani nonus, sed octavus, qui concilio circa n o nas Octobriles acto annum a Septembri ductum mensibus tantum duobus antevertit. satius adTheophanis mentem di cendum annos indictionibus signatos indictionum quandoque numerum, alium licet teneant, subire. quo fit,ut Con stans sub indictionis decimae quintae imperium auspicatus, ac praeterea sequentes octo numerans, ut indictiones novem delibans, annos quoque novem attigisse scriptus sit. 526,18. γέγονεν ἐν Ῥ ώ μ ῃ σύνοδος] de cuius tempore ad pag. 288 notae. 527,15. Κ Π .ἐπίσκοπος Πέτρος] Pauli nomen repo nendum docent variae lectiones. de Pyrrho sedi restituto Anastas, collectanea. deus statim iusto iudicio suo delevit eum de libro viventium. Theophanes II. NOTAE. 497 rursum Ibid.19. κόλοσσον ̔Ρόδου μετὰ ατξ ἔτη] ex his quan do colossus Rhodius fuerit erectus, collige. anno a mundi conditu 5145, et a Christi ortu 645, aes quo conflatum erat pretio distractum fuit, annis post eundem erectum mille tre centisetsexaginta:erectus estitaqueanno a mundi conditu 4785,quo ex Georgii Syncelli (cuius continuator, Theopha nes)computo Ezechias regni numerabat vicesimum. vero annus Abraham 2015 Christi natalitiis apud Eusebium consecratur: his adde post ortum annos 645,occurret ab Abrahamo in lucem profecto annus 2660, detractis mox 1360 superest 1300 summa : quae apud Eusebium inter Abrahami annos habet Ezechiae quintum ac vicesimum sibi adiunctum. aliteriterum: anno post Christum 645 colossi Rhodii aes vaenit 1360 annis postquam erectus est: annis itaque ante 32 tus est. 529,5. Θεσσαλονίκη ἐγκρίνεται] θὲς ἄλλω νίκην. pone alteri victoriam. Ibid.17. 18'avtaere]annoConstantisdecimosex to Maximum lingua manuque mutilatum argute clareque ex actis demonstrat Baronius ad a. C. 657 num . 2. passio nis historiam omnem sequentibus profert. 531,5. ἃ καὶ κατ ̓ ἔπος οὗτοι γεγράφασιν] extant in Anastasii collectaneis a Sirmondo editis: necnon apud B a r o nium annis 656 et 657. Ibid. 12. τῷ δ ̓ αὐτῷ ἔτει ἐξορίσθη] anno Constantis decimo tertio Martini papae exilium, mortem vero decimo quarto, coniungenda , sequentes temporum characteres in ipsius Martini epistolis , Anastasii collectaneis , et aliis locis signati demonstrant. s u m m u m ecclesiae praesulatum sanctus ille pontifex m o x ut adeptus est circa Constantis anni septi mi exitum, ineunte octavo (iuxta Theophanis calculos) et i n dictione octava pari dierum gressu currente, monothelitarum errori condemnando concilium Romae celebrat. Theopha nes superius assignatis annis,Baronius a.C. 649,ipsa con cilii verba : in nomine domini dei salvatoris nostri Iesu C h r i sti, imperii domini Constantini piissimi Augusti anno (qualiter numeretur nonus prius expositum) sub die tertio nonas Octobris, indictione octava. praesidente sancto ac b e a tissimoMartinopapa,etc. ipseMartinusepistolaadPau lum Thessalonices episcopum. nempe a die prima praesen tis mensis Novembris , indictione octava , qua die missas a te lubricas literas accepimus, et condemnavimus, etc. anno se Christum 715, quibus apud Petavium de doct. temp.lib.13 pag. 547, adnectitur Ezechiae regnantis annus 13, cui septem aliis (quos Theophanis computo deesse contendit, de quo alibi) appositis, vicesimus Ezechiae consurgit, qui iam ex S y n cello collectus est. summatim dico: circa Ezechiae annum 20 vel proximum aliquem colossus Rhodio portui imposi 528, 11. Bovxiváτoooos] spectatum hunc solo nomine Buccinatorem existimarem,qui κόμης Βουκινατώρων apud Rigaltium v. Bovzivov scribitur. Ibid. 18. ̓Αβουλαβὰρ δὲ στρατηγόν] de cuius nomine, expeditione,etgestisLeunclavius hist.Musulm.lib.1. 530, 4. Epißaus] Ai9pißors] posuit superius. ita ci vitasMecha alionomineIetrib,utliberAlcorantestatur:licet Madinam Iatraba quoque Arabibus dictam contendat Abra ham Ecchell.pag.154. 498 IN THEOPHANEM e nono NOTAE. 499 cundo insidias ab Olympio exarcho sibi paratas sustinuisse declarant eius dicta iam proferenda. tertio, in Constantis decimum et indictionem decimam incidente Calliopam exar chum Romam profectum excipit, et ab eo CP.abducitur. eius quippe adventum referens scribit: ego vero ipse gravi ter infirmus eram ab Octobrio mense usque ad praedictum tempus, id est, usque ad sextumdecimum kalendas Iulias. et infra:cum etinadventu infamisOlympii vani cuiusdam ho minis cum armis me hunc potuisse repellerefaterentur. anni primi eo tempore , quo concilium habuit , aegrotasse, quae ipse gessit homo sanae mentis et firmorum laterum credere prohibent : Olympius quoque et Calliopas exarchi septimo a concilio celebrato mense,datis prius CP.litteris,responsis acceptis, susceptis confectisque CP. Ravennam, Ravenna R o m a m itineribus, varias Martino vexationes, quae moram exi gunt et successionem uno tempore nequeunt ingerere. a b ducitur itaque R o m a anni tertii, ut vult Sirmondus in S y n opsi chronica ad Anastasii collectanea mense Iunio, ac ut Martinus ipse scribit: pervenimus kalendas Iulias Mesenam (Misenum,ad ostiaTiberinapromontorium)inqua eratna vis, id est, carcer meus. menses tres inde per varias insulas exigit, ad anni nimirum quarti primordia :ipso dicente : in plurimis insularum in quibus nos vel tribus mensibus peccata impedierunt,nullam compassionem adeptus sum.annum Naxi commoratur, qui assumptionis eius quartus,et circuli cur rentis indictio undecima. excepto duntaxat (superiora verba prosequitur) in insula Naxia , quoniam ibi annum fecimus, etc. undedigressusindictionisduodecimaeprimomenseCP. adpellit. cumque tandem pervenisset Byzantium, inquit eius martyrii scriptor, beatus ille septimo decimo die Septembrii mensisinportumpropeEuphemiam,etc. variocarcerum, examinum, et tormentorum generi subditus, exilii sententiam postmodum accipit. fecit ergo reverentissimus papa in eodem Diomedis ergastulo octoginta quinque dies post primas nona ginta tres (in excubitorum custodia)hoc est omnes simul 178. venit igitur Sagoleba scriba dicens, quia iussus sum auferre te hinc, et transferre in domum meam, et post dies duos diri gere te, quo iusserit sacellarius. et infra: dictum est ergo quia in Chersonam exulatur. et post dies aliquot cognovimus, quia illuc clanculo navigio transvectus est. ipse discessus t e m pus signat in epist.postquam egressi sumus ex eo quod leron dicitur a C P . navigantes sancta quinta feria coenae domini , pertransivimus Pharum,per diversa loca transmeantes, idibus Maiis, et Chersonem pervenimus. sexdecim tandem menses exilium ad eius mortem dilatum coniicio ex his scriptoris supra laudati verbis. obiit autem, etc. mense Septembrio die sextadecima, etc. indictione quartadecima. scelesti porro Pyrrhi lethum, in id tempus, quo Constantis anno duodeci m o , et indictione pari Diomedis ergastulo sanctus pontifex tenebatur, auctor idem coniicit, in quo illiet Theophani c o n venit. haec attentius animadversa plura circa temporum r a tionem apud Baronium emendant. 531,17. eis to Zangiv] loci nomen in Asia, inquit O r telius: Mesopotamiae iuxta Tigrim urbem ex eodem v. S a phe, Zap mallem interpretari. 532, 4. τὰς ῥόγας ἀνήνεγκεν] non omittendae hic v a riae lectiones. Ibid. 6. καταλιπὼν ὁ βασιλεὺς Κ Π .] Theodosii fratris occisi manes vindictam comminantes discessus causam exti tisse narrant Cedrenus et Zonaras. Ibid. 12. xarà Trs 'Pouavias] Romano imp. ditionem subiectam Romaniae nomen iam olim accepisse confirmant haec Epiphanii haeres.69. ἐπιστολὴν μεγάλην ἐγκύκλιον ὅλῃ • Ty Pouavia yiyoaqɛ ad omnem Romaniam scripsit. Baronius ad a.3 in num.6 ecclesiam catholicam significari censuit, sed aptius interpres Petavius omnes R o m . imperio subditos reddidit. Iornandis de Get.orig.Anthemio principe iam defuncto,qui cum Reci mere genero suo intestino bello saeviens, Romaniam trivisset, etc. Cedreni in Constantino magno . καὶ πάλιν οἱ Πέρσαι κατὰ Ῥωμανίας παρετάξαντο. iterum in Romanas provincias Persae arma movent.Theoriani in legat.Armen.лagaxal μεταγραφῆναι τὴν συγγραφὴν ταύτην καὶ δοθῆναι μοι, ἵνα ἐξελληνισθεῖσαν ἐν Ῥωμανία ἔχοιμεν αὐτήν. opusculum istud describi, mihique dari precor, ut Graece redditum in R o m a nia habemus. epistolam bene longam,et encyclicam 533, 8. τὰ μέρη Εξαπόλεως] Armeniam a Iustiniano imp. in quattuor partes divisam scribit Eustathius. primam 500 IN THEOPHANEM Ibid. 17. ἐγένετο πλάνη τῶν νηστειῶν] ex paschatis in certum diem figendi incerta ratione contentiones et opinio num dissidia veteres apud Christianos Alexandrinos maxine, et Occidentales orta copioso doctrinae tractatu, et non p a r ca exemplorum serie demonstrat Petavius lib. 2 de doct. temp.cap.64 et lib.4 cap.24. unum huiusmodi praesenti anno contigisse indicant haec verba: πλάνη τῶν νηστειῶν. errore namque in quadragesimales dies qui ieiunio sacri, a d misso, haud dubie quia CP. ecclesia paschalem solemnitatem erranter celebravit. NOTAE. 501 Heptapolim Entάnoliv dictam : secundam Pentapolim : ter tiam Hexapolim Eğánohiv:quartam Tzopharem,etBalbitenam v o c a t a m . S p h a d a l a m , v e l u t alii c o d i c e s P h a d a l e m , v e l P h a l a dam regionem eiconterminam existimarem cum Anastasio,nisi succedentis anni gesta Maviae ducem Armeniae fines bello i n cursantem,et rebelli Saborio suppetias ferentem describerent. 533, 11. τοῦ Κώνστα] Κώνσταντος et Κώνσταντι in. flexionis vulgaris usus, quem Theophanes sequitur, igna 535, 9. κατέλαβεν τὴν ̓Αραβισσόν] Arabissum castrum angusta montium,quibusiterfit inArmeniam occupare,pa tet: limitaneus praeses, eius κλειρουσάρχης. ̓Αμνησίαν re gionem Amniae fluvio Galatiae vicinam reor , et Anastasii miscellaeque verba , ipse vero pergebat non immemor , tis Auvroias adversum sensum referentia penitus aversor. 536,2. úderov] cubicularium, et ea de causa evira tum.vide lectiones. Ibid. 12. nλnoiov tys nóλews] Pal. codex emendatus πλησίον τῆς πύλης. 537,13. ἐδολοφονήθηὁβασιλεὺςΚώνστας]Nicephorus editionis Regiae pag. 21. Κωνσταντῖνος ἐν Σικελίᾳ ὑ π ὸ τῶν ἰδίων ὑπηρετῶν δύλῳ φονευθεὶς ἐντῷ λουτρῷ,ἤδηἐν τῇβα σιλείᾳ εἰκοστὸν ἀνύσας ἔτος ἐτελεύτα. Constantinus in Sici lia a servis suis dolo in balneis interfectus, anno expleto i m perii sui vicesimo sevtimo moritur. 538,6. Θεόδωρος ὁ κολωνείας] Anastasius, Theodorus coloniae. miscella. Theodorus patricius coloniae. num colo niae praesul auctoritate plurima inter aulicos valens ? i n certum. vide anni sequentis textum. Ibid.14. Misior] Anastasius,Mcsium.miscella,Mezen tium reddunt. Ibid. 19. κακαζοπορφύρους]alia lectio:κακκαροπορφύ ρους. vera Palatini et Barber. codicum xuxxoßonvogópovs. adeo ut onerariae naves ignem Graccum maioribus instru rus est. Ibid.10. yahhing ouńyeodai] lotos in balneo, unguen to postea unctos docet Thomas Dempsterus antiq.Rom.lib. 1. unguento relicto, sapone Gallico (sic enim Anastasius i n terpretatur) Constantem delinitum exhibet Theophanes. v e rum quis Gallicus ille sapo nisi odoratus, et moscho per fusus ? 540, 1. ἀντίπεραν ἐν Συκαῖς] loco , qui nunc Galata , trans portum ad urbis Borealem partem. 502 IN THEOPHANEM mentis quasi cacabis in Saracenicas exonerarent , triremes vero et dromones minoribus quasi scyphunculis eundem eia cularentur. 541, 3. oτólos dvaßáhas] classis muscarum more, ubi abactae sunt, in eundem locum rediens. insultibus enim c o n tinuis, et obsidione septenni regiam urbem oppetens aestiva tempestate,cum hypernam Cyzici transegisset,mox infestior obsidionem repetebat: καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἀναβάλλων (unde στόλος ἀναβάλας satis barbare) ὁμοίως πόλεμον διὰ θαλάσσης συνῆπτεν. Ibid. 4. ἀπὸ τῆς πρὸς δύσιν ἀκρότητος τοῦ Ἑβδόμου ] CP.situsperitonegotiumverba haecfacessentnullum.tri angulus ferme est ac latera quidem eius duo mari , terra tertium ambitur. xeqúτivos zóλños, Cornu sinus, qui portus esturbis,ad Boreamalluit;adOrientem,etflexuosenon nihil versus meridiem Propontis, Thracica tellus Occidenta lem partem ambit. angulus Orientalis hunc in Proponti dem, illinc in Ceratinum sinum flexus Kixλoßiov nomen g e rit: oppositus ad Occidentem et portus aliud extremum Hebdomus est,etvicinumPentapyrgii,siveMagnauraepa latium aPentapyrgioadHeptapyrgium(HeptaculadesTur cica dialecto,LatinaTurres septem dicunt) qua terrestre la tus urbis, Chryse, sive Aurea porta Ileptapyrgio proxima o c currit. a Cyclobio itaque ad Magnauram, mari ; a Magnaura ad Chrysen portum, terra CP. obsidebant Saraceni. liberum fuit Propontidis latus; quod appulsui huiusmodi sit omnino impervium. notvoav quinto tandem Graeco igne vastati Saraceni , a t que ita septem annis Saracenicam obsidionem toleravit C P . de qua obsessa liberataque in mentem eandem disserit P e tavius in Nicephorum editionis Regiae pag. 75. si Nicepho rum obieceris Constantino imperium ineunte Saracenorum ingentemclassemadversusCP.missam:eamprimam inur bem non excurrisse, sed post biennium longe auctiorem maiora quoque damna intulisse audies. Ibid. 14. ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη δὲ τοῦτο τελέσαντες] sexto ita que supra vicesimum Constantis annum Saracenica adversus CP.expeditio suscepta. Phadalas, Abdelos,Chale,(Chaleu scribit Nicephorus pag.21) et Caisus. Phadalas quidem et Izid Maviae filius Chalcedonis partes armis infestis vexare coeperunt. παρεγένοντο ἀμφότεροι εἰς Χαλκήδονα· καὶ ᾐχμαλώτευσαν πολλούς· scripsit auctor superius.turbata iucursibus urbe,ἐχείμασενΦαδαλᾶς εἰςΚύζικον·habetidem ad Constantini huius annum secundum. armorum classisque maior vis anno quarto incubuit, cum στόλον illum μέγαν NOTAE. 503 542, 5. ἀπὸ Ἡλιουπόλεως Συρίας] ἀπὸ Ἡλιουπόλεως τῆς Αἰγύπτου scribit Cedrenus. sed et Heliopolim Syriae alteram ab Aegyptiaca memorat Ortelius. favet auctori Z o naras. consulendus Leunclavius. Ibid. 18. Magdata ] de his voce et scriptis desidera tus Ecchellensis pag. 156. "cognatio Maraditarum appella tione dignoscitur, ita dicta a Mahrado f. Cahlavi, quae r e gionem Syriae conterminam longe lateque habitat, et ad quam referendae quoque sunt innumerae propemodum huius n o minis familiae, quae plures Arabiae felicis occupant urbes et agros. hi prae omnibus Arabibus genus armorum splendore ac virtute praeclarum reddiderunt: sed multo magis Chri stiana religione, cuius propagnatores acerrimi fuere." ipse Ecchellensis Libanita Mardaitam se iactabat, et eo nomine ac Christiani gloriabatur. Ibid. 18. yılıádas rosis] et quid haec ex tantis? vide Peyrez. codicem xiliadas Tse, numerum recte tributi supe rius iam pensum pag.288 ad annum Constantis 17, deinceps adhuc pendendum Constantini huius anno 16 pag. 301. Ibid. αἰχμαλώτουςν]ὀκτὼχιλιάδας,quodfidemmeam superat Peyrez. idem codex posuit. 544 , 6. κάσταλδοι] urbium rectores, et καστροφύλακας Codini interpretor : ut inter regnorum provinciarum, et u r bium Praesides gradus observetur. illi yes, reges: isti ἔξαρχοι: hi denique κάσταλδοι. bid.19. in x ] oroarnyós, amera inferior. cuius ita que cignitas semper aucta est, plures annos oτoutŋyov, quam Amere nomen gessit. quocirca Palatini et Peyresiani cor recticres codices e n xs legunt : miscella Regii nostri n u merun observat. Ibid. 14. To Batav] historia miscella, corruit Edesse nae ascensus, et trullus ecclesiae. To Barav itaque ambonem, ad quem utriusque ascensus , existima. vox ἀπὸ τοῦ Βαίνω corrupte derivata id suggerit. terrae motu pariter cecidit ecclesiae CP.trulluset ambo anno Iustiniani secundo et tri cesimc. 543, 13. Κορασινῶν] scripsit superius Κορασινῶν, quos Ecchellensi Coraicitas scriptos monuimus , de cuius nominis origine praeclara reliquit pag. 158 et 159. Iid.18. ivdixTivia']attentenumeranti,etpriorum a pag 288 D ordinem sectanti octava reperietur : et ad a n num quoque mundi 6212 pag. 1 et 17, putanti octava rur sus censebitur. codd. tamen omnes primam hic referunt: nec insulse si bene ad pag. notas coniectavimus. 504 IN THEOPHANEM 544,20. ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Βουλγάρων ἔθνος] his non affinia modo,sed verbis pene eadem de Bulgaris Ni cephorusrefertpag.22. fuitaltercumNicephoroconmu nis fons unde Theophanes hausit. quae circa Theophanis topographiam difficilia Petavius observat in notis, qua p r o bentur,alia luce non indigent. 545, 1. Οὐννογουνδοβουλγάρων] separaut hanc dictio nem alii codd. apud varias lectiones, quibus Anastasius as sentitur interpretans, Onogundurensium Vulgarorum. Ibid. 6. ἀπὸ τῶν Ἰβηρίων πυλῶν] melius ἀπὸ τῶν Ῥι φαίων πυλῶν. e Riphaeis quoque montibus Tanaim dedu κάσιοι ? Ibid. ἀπὸ δὲ τῆς μίξεως τοῦ Τάναϊ, καὶ τοῦ ̓Ατάλ] Hondiana Moscoviae tabula fossa communi , cui nomen k a mous , bine Tanaim in Maeotidem paludem , illinc in mare Caspium,qui nunc Edel, olim Volga,a quo Bulgari,erum pentes consociat.Caphis autem et alia a Theophane descripta nullibi extant. Ibid. 10. πλησίον τῶν Νεκροπυλῶν]Negropoli,civita Tauricam Chersonesum in eadem tabula c o m Ibid. 16. καὶ τοὺς ἐκεῖσε οἰκοῦντας Ἑβραίους ] C i m merios mallem, aut cum Anast. et miscell. Ἰβήρους re ponere. Ibid.19. ὀψάριν]ὀψάριον,ψάριον,ὀψάριν,ψάριν,εἰ ψάρι, apud recentiores Graecos, piscis. Meursius. 546, 1. ἐπὶ τῶν χρόνων] Nicephorus, ἐν δὲ τοῖς Κ ω ν σταντίνου χρόνοις, ὡς εἰς τὴν δύσιν ἐτελεύτα. quare legen dum hic,ἐπὶδὲτῶνχρόνωνΚωνσταντίνου,τοῦεἰςτὴνδύ σιν τελευτήσαντος. Ibid. 2. Κροβάτου τοῦ κύρου] idem Nicephorus,Kot ράτος τις τοὔνομα κύριος γενόμενος. κῦρος, et κῦρ reccn tiorum ὑποκυριστικά , velut apud Latinos a voce doninus, istae domnus , et d o m . a xup Graeco nonnulli Gallicun sire deducunt. Ibid.16. Αραβία] sequentis lineaeτὸ ̓Αβάρων 4πρίας pariter hic legendum monet, aliter licet cunctis in codd. scribatur. quapropter Anastasius , alter eorum in Arariae Pannonia chagano Avarum se subdens, etc. cunt Strabonis Asiaticae tabulae. Ibid. 7. ἐν τοῖς Καυκασίοις ὄρεσιν] montes quoscum que nonnulli vocant Alpes : an Graecis quilibet alii K a v - tem supra perio. NOTAE. 505 547,9. Begilios]BersiliaereddiditAnastasius.Bigğı Lius etiam habet codex Peyrez. 548, 16. παρακονδακίζειν] Meursius v. παρακοντάκιον. non recte dixerim quid sit, etsi divinem. nil recte divinabis, nisi velitationem dixeris. videndae auctoritates apud Rigal tium. hinc naganovτazilei Theophani contis velitando agere. παρακοντάριον haud scite Rigaltius in παρακοντάκιον mutat : κοντάριον ν. κόντος scripsisse, recordari debuerat. ceterum τὸ παρακονδακίζειν cunctis in codd . hic occurrens in π α ρ α κοντακίζειν emendatius mutandum videtur. 551,2. συνηθροίσθηἡἁγία]nonam quidemindictio nem , qua synodum actam eius acta testantur, numerat annus praesens: verum qui imperii non nisi duodecimus est, qua ratione tertius ac decimus post consulatum , anno tantum primo ineundum, putabitur? 552, 15. ἰστέον ὅτι μάτην ληρωδῶς φλυαροῦσι] inter opinionis eiusmodi asseclas Tarasium C P . praesulem extitisse demonstrant haec eius verba synodi septimae act. 2. "quae hic ignorantia, qua plerisque laborant circa hos canones? scandalum est enim dubitare , n u m sint sextae synodi. c o gnoscant igitur tales sextam synodum temporibus Constan tini fuisse congregatam, nimirum contra eos, qui tantummo do unam actionem, et voluntatem in Christo collocant. illi igitur haereticos anathemate verberantes, orthodoxamque fidem confirmantes , sub annum decimum quartum Constan tinidomum redierunt.postannosigiturquattuor,velquin que,illi iidem patres sub Iustiniano Constantini filio con gregati canones ediderunt : neque de hac re quisquam d u bitet." 553, 1. τῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς ἐσχάτης βασιλείας] Trul lanos canones a sexta synodo anno septimo supra vicesi m u m editos hoc uno Theophanes coniicit argumento, quod sexta synodo a mundi conditu anno, ut ipse putat, 6172 c e lebrata, ad annum 6199, cuius ipsa meminit can.3,totidem intercedant. occurrunt nihilosecius plura non adeo calculos eius turbantia, quam opinatum manifestissimae falsitatis co arguentia. 1. anno quocunque prodierint ille canoncs, eum Ibid.3. τῶν σπθ' ἐπισκόπων] pauciores ac iterum pau ciores alii referunt,inter quos Baronius a.D. 680 num.41 et Binius notis in conc. 6 centum ac septuaginta solos M a t thaeus Blastares in nomocanonis prooemio recenset. Ibid. 14. Aigißov] Mecham esse superius diximus, aliis Ietrib, Ecchellensi Tatrab dictam. " 506 IN THEOPHANEM tamen indictione quinta fuisse signatum canonis tertii convincit testimonium . συνορῶμεν , ὅτι τοὺς δυσὶ γάμοις περιπαρέντας, καὶ μέχρι τῆς ιέ τοῦ παρελθόντες Ἰανουαρίου μηνὸς τῆς π α ρελθούσης ἰνδικτιώνος τετάρτης. verum qui a mundi 6172 septimus ac vicesimus annus est, qui quintae indictionis n o tam ferat, ac non potius sextae, cum circuli alterius, hoc est penultimi indictione nona synodus sexta, ut eius acta te stantur, coacta fuerit? 2. Iustinianus secundum imperans indictionem quintam, qua synodus in Trullo habita, nullam numeravit: eadem vero in eius primum imperantis annum, quintum mundi vero 6183 incidit. 3. canones in Trullo editos, Pauli patriarchae suscriptione firmatos se vidisse te statum reliquitBlastares in nomocanonisprooemio:ἡγεμό τες γὰρ ἐν αὐτῇ ἐγνωρίζοντο Παῦλος ΚΠ . Παῦλος ̓Αλεξαν δρείας, Γεώργιος ̓Αντιοχείας, ̓Αναστάσιος Ἱεροσολύμων, Ἰ ω άννης νέας Ἰουστινιανουπόλεως, Βασίλειος τῶν Γορτυναίων μητροπόλεως τῆς Κρήτης νήσου. καὶ τὸν τόπον ἐπέχων πάσης τῆς συνόδου τῆς ἁγίας ἐκκλησίας Ῥώμης · οὕτω γὰρ παλαι οἷς εὕρηται βιβλίοις μετὰ τὴν τοῦ βασιλέως ὑπογραφὴν ἕκα στοςτῶν πατριαρχῶν τε, καὶ τῶν μητροπολιτῶνὑπογραφῇ τὸ οἰκεῖον σημειωσάμενοι ὄνομα,καὶ ἀξίωμα. principeseiussyn odi celebrabantur, Paulis CP.alter Paulus Alexandriae, Georgius Antiochiae, Anastasius Hierosolymorum, Ioannes n o vae lustinianopoleos, Basilius Gortynae metropoleos Cretes insulae, ac totius synodi sanctae Romanae ecclesiae vices g e rens. ita namque post imp.subscriptionem,patriarcharum et metropolitarum singuli proprium nomen ac dignitatem veteri bus in libris signaverunt. is autem Paulus non nisi sub l u stiniano primum regnante tenuit patriarchatum ex ipsius Theophanis chronica ratione: reliquum est itaque ut exactis post sextam synodum annis decem , sub imperio Iustiniani primo, indictione quinta, mundi 5183 Trullani canones evul gati fuerint. alter porro numerus quem ab orbe condito a n norum5199 habetcanon tertius,aliam aTheophane putandi rationem sequitur. 555, 4. Νικηφόρον ή] novem scribet loco proprio. Ibid. 8. ἀποστέλλει ̓Αβιμέλεχ] de Abimelech nominibus plurima curiose exposuerunt Leunclavius,etAbraham Ecchel lensis, gesta vix attigerunt. 556,12. Ἰουστινιανὸςνεώτεροςὤν,ὡςιςχρόνων]ita Nicephorus : qui paulo inferius Libanitarum militum a m o tionem paucis recenset. Ibid,16, Βουλκακίαν]miscella,Hyrcaniam: Anastasius, Bucanian reddit. Peyrez.Βουλκανίαν scripsit. NOTAE. 507 557,5. παρέλυσε δὲ τὴν μετὰ τῶν Βουλγάρων] fusius ista Nicephorus. Ibid. 6. τοῦ οἰκείου πατρὸς ἐνορδίνους τύπους ] τὰ ὑπὸ τοῦ πατρὸς τῆς εἰρήνης ἕνεκεν, καὶ τῆς ἄλλης πολιτικῆς ε ὐ ταξίας βραβευθέντα διέστρεφε. quae a patre suo de pace, ac reliqua reip. ordinatione constitutafuerant, omnia perver tit. Nicephorus. 558, 16. ἀλόγωςμετοικῆσαι] Cypro nimirum communis iuris existente, et utrique principi annuum tributum pen dente, ex superius dictis. de Cypriorum migratione Constan tinus de adm.imp.capp.47 et48. 560,4. Περιούσιοςλαός] vide nomen λαοῦ etiamex ercitui significando impositum. Ibid.5. veßaoToдóle]SebastopolisaliaCappadociae, Colchidis ad Pontum alia. Ortelius. Ibid. 14. ὥστας ἀντὶ φλαμούλου] ὥστα,φλάμουλον,ori flambe,recentioris dialectivocabulahastam,vexillum,ban dum, banniere,Gallis significant. To xovozovoor inferius p o situm Xylander pharetram, miscella marsupium interpretatur. Ibid. 15. xoɛuάoavτes] pari sceleri par quoque vindi cta, urgentibus eam foederis fracti sponsionibus e conto sus pensis a deo inflicta. "cum enim Theodorus angelus," ut Georgius Acropolita editionis Regiae cap. 25 refert, "cum Asano Joanne conditionibus ac petitionibus perturbatis au dacior esset, atque inordinatius non solum in regia, sed in aliis civilibus negotiis sese immisceret , saepeque iusiurandum negligeret, fidemque violaret, in affines Bulgaros pedem m o vit, et ex Romanis , atque Italis ingentem militem exaggerat, etAdrianopolim praetergressus,in superiorem partem Hebri agmine ducto,cum Bulgaris poscebat,sed exitiumsibi quae rens, acie confligere. videbatur enim Bulgaros timore p e r citos nequaquam, vel solum sui exercitus impetum sustinere: at non sic Bulgari. sed Asanus Ioannes perfidia, ac foedere 559, 11. τοῦ Μαχῶ ] placet prae reliquis Peyreziani Pal,lectio Maixa , qua Mecca Mahometico sepulchro il lustris intelligitur. Arabum sermone Macca dicitur. Leun clavius. Ibid. 20. κατὰ Μουσάρου] arbitror eum qui superius pag. 300 Muchar scriptus est. Ibid. 13. ὁ τοῦ Μανσούρ] vocis expositionem profert auctor ipse pag. 350. officium videtur hic apud Barbaros indicare. 508 IN THEOPHANEM 561,7. μαθὼν τὴν τῶν ̓Αρμενίωνἧτταν]victiad Se bastopolim Armeni, eam urbem Cappadociae, vel Ponto non adscribendam , imo Armeniae ipsius caput, et medii si nus civitatem non ignotam declarant. e Thracia quoque Abydeno freto traiecti Sclavini, in Cappadociam maritimam, vel in ulteriorem Colchidem ut quid penetrassent, castris et aciei loco in Armenia deputatis? quare dictiones τ napa Jalaooar, ad anni superioris textum positas redundare v e hementer suspicor. Ibid.10. Tov Xayavor] Bulgari, Sclavini, Unni ducem suum agnominant Chaganum. hic ille est, quem annus su perior Νεβοῦλον, Nicephorus Γεβοῦλον scripsit. Ibid. 19. ἀναίρεσις τῶν χοίρων] a Saracenis porcinam carnem Iudaico more aversantibus. 562,2. σακκελλάριον αὐτοῦ] Suidas v. Ιουστινιανός ταμίαν τῶν βασιλικῶν χρημάτων expressius nominat. isco mes rerum privatarum domus divinae olim dictus, qui bona publicata, aut alia ratione ad fiscum pertinentia administra bat.Pancirollus. Ibid. 6. τούτων ἐπιστάτας] παραστάτην Graeci vocant hodie compulsorem , et operarum praefectum , qui lentos et desides urget, et ut promoveatur atque absolvatur opus in vigilat: ille reor est neixτns, alias exßißaoths Basil. eclog.9 dictus. èniorárηy autem operarum cuiusque ordinis lignario rum v.g.caementariorum,dolatorum,etc.primiceriumin terpretor. eos n o w τ o μ α o r o v vulgaris dictio nuncupat. Ibid. 8. παιδικῶς δι ̓ ἀβίνων μαστιγῶσαι ] Suidas v. Ιουστινιανός. ex Nicephoro : ἄχρι καὶ εἰς τὴν μητέρα Ἰου στινιανοῦ τὴν τόλμην ἐξήνεγκε, μάστιγας αὐτῇ ἐν ὀχήματι, ὡς οἱ γραμματισταὶ τοῖς παισὶν ἐπιθέμενος, adeo ut in ipsam Iustiniani matrem extulerit temeritatem, verberibus ipsi in curru ludimagistrorum more inflictis. aßivas porro, vel ἀβήνας Oppianischoliastes σκυτάλας,scuticas,etflagella in terpretatur:habenam quoque scuticam intelligitHoratiuslib. 2 epistola 2. in scalis latuit metuens pendentis habenae. ab Angelo Theodoro fracto potius, quam propriis viribus fretus, parva sibi auxiliari manu ex Scythis conducta , nec numero quidem millenis,confidentiusinconflictumagebatur, ὡς φασί τινες τῇ σημαίᾳ τὸν ἔγγραφον ὅρκον τοῦ Θεοδώρου analoognoas,signo etiam militari, ut a nonnullis memoriae proditum est,iureiurando Theodori scripto appenso." NOTAE. 509 562, 10. εἰς τὰ τοῦ γενικοῦ λογοθεσίου] Suidas etNi cephorus citatus: καὶ Θεόδοτόν τινα ἔγκλειστον γεγονότα και τὰ τὰ Θρᾳκῷα μέρη τοῦ Στενοῦ τῶν δημοσίων λογιστήν, ὃν τὸ δημῶδες λογοθέτην γενικὸν ἐποίησεν. et Theodotum quem d a m a d Steni Thracias partes prius inclusum, aerarii publici rationalemsupremum,quemgeneralemlogothetamnuncupat vul gus, creavit. is est apud Pancirollum in notit. imp. cap. 73 largitionum comes ,cui totius publicae pecuniae ex tri butis et vectigalibus exigendae et conservandae cura d e m a n data erat. Ibid. 12. ἔγκλειστον] ἀναχωρητήν, et ἡσυχαστήν.Trul lanae synodi canon 41. τοὺς ἐν πόλεσιν ἢ χωρίοις ἐν ἐγὼ κλείστραις βουλομένους ἀναχωρεῖν, καὶ ἑαυτοῖς καταμόνας προσέχειν,πρότερονἐνμοναστηρίῳ εἰσιέναιδεῖ,καὶτὴνἀνα χωριτικὴν παιδοτριβεῖσθαι διαγωγήν . eos qui in urbibus, vel vicis in clausuris volunt secedere, et sibi ipsis separatim, seu in solitudine vacare , prius quidem in monasterium ingredi oportet, etanachoreticum vivendi genusprobare et edoceri,etc. Balsamo scholiastes, μέγα τι καὶ τολμηρόν ἐστι καταμόνας ἡσυχάσαι τινά , καὶ ἐν βραχυτάτῳ οἰκίσκῳ ἐγκλεῖσαι ἑαυτὸν ὡς τεθνεῶτα παρ ̓ ὅλον τὸν τῆς οἰκείας ζωῆς χρόνον. mas gna quaedam res est, et inceptum valde audax separatim et in solitudine quiescere, ac silentium agere, seipsumque in e x i gua domuncula, tanquam toto vitae suae tempore mortuum, udere. canonis nuper editi Theodotus violator,et claus surae infractor, quid in mediis turbis agit? Meursius ἐγκλει στήν,sepultisalvatorisfestuminterpretans,quod esteiusno minis monasterium, utaliud τῆς ἀναστάσεως, hallucinatur. Ibid. 15. ἐκ τῶν διοικητῶν] διοικητὰς hic τῆς πόλεως οἰκήτορσινoppono,RegnicolamvidelicetciviCP. quisenim nesciat διοίκησιν esse, ἡ πολλὰς ἐπαρχίας ἔχει ἐν ἑαυτῇ, dioecesim plurimas provincias complecti, ut episcopatus διοί κησις cum urbe praecipua plures vicos ? adi Balsamonem insynodiChalced.can,9,Morinum inexercit.eccl. 563,3. ποιῆσαι εὐχήν] nil non auspicato moliuntur Graeci, nisi praemissa prospero successui advocando benedi ctione. qua de causa consecrati templi eversionem sinistrum quid portendere veritus , patriarchae benedictione probari firmarique exposcit. Ibid.4. τῶν μητροπολίτου] de quo nota inferior secunda. Ibid. 13. τοῦ στενοῦ] proprium nomen hic, quod Ni cephoro appellativum. κατὰ τὰΘρᾳκῷα τοῦ στένου λεγομέ νου πόρου. in Thraciae finibus ad freti (Propontidos) an gustias . 563,5. φιάλην καὶ βάθρα κτίσαι τοῦ δήμου τῶν Βε νέτων] populares tribus et factionessolemnibus imp. proces sibus cum suis insignibus et demarchis adfuisse Codinus de coron. imp. innuit. locum itaque commodum Venetae dis positurus imperator , φιάλην , fortem , machinam nimirum labro sculpto statuisque conspicuam , et βάθρα , sedes lapi deas vel marmoreas, bases vocat miscella, ἐφ ̓ ὧν , inquit Suidas, κάθηνται ἐν τοῖς συλλόγοις , quibus in comitiis seden di datur opportunitas, excitari curat. de phiala et precibus consecrandae ecclesiae affectis euchologium. Ibid. 14. τὴν μητροπολίτου εἰς τὸ Πετρίν] originesCP. ὅτι τοῦ μητροπολίτου τὴν μονὴν ὁ αὐτὸς Ἰουστινιανὸς ἔκτι σεν. ἐκλήθη δὲ οὕτως,ὅτι οἶκος ἦν ἐκεῖσε μητροπολίτου τι νός, metropolitae monasterium Iustinianus exstruxit, priore nimirum ad palatium eius nominis everso. sic autem dici tur, quod ibi fuerit metropolitae cuiusdam habitatio. Πετρίν, τὸ παλαιὸν οἶκος ἦν Πέτρου πατρικίου ἐν τοῖς χρός νοις τοῦ μεγάλου Ιουστινιανοῦ. locus Petrim vocatus, Petri patricii sub Iustiniani magni tempus, domus extitit. eapro pter lectio Peyrez.codicis εἰς τὸπραιτώριον erronea est. Ibid. 18. τῷ ἐπίκλην Ῥουσίῳ ] miscella cognomento Ruffo . 364, 1. Λεόντιος δὲ ὁ πατρίκιος] ἐκ τῆς Ἰσαύρων ώ ρ μώμενον χώρας, καὶ στρατηγὸν γενόμενον τοῦ ̓Ανατολικοῦ καλουμένου στρατεύματος · exponit Nicephorus pag. 25. Ibid. 6. ἐν τῷ Ἰουλιανισίῳ λιμένι τῆς Σοφίας] orig. CP.ἐκλήθη Ἰουλιανοῦ λιμήν,ὅτι ὁ κτίσας αὐτὸν οὕτως ἐκα λεῖτο. Iuliani portus, ab eo qui construxit nomen accepit: ut a Sophia deinceps appellationem mutarit, dictum s u perius. Ibid. 8. συνετάσσετο] dictionis interpretationem habent notae superiores. Ibid.12.ἡγούμενος τῶν Φλώρου] orig.CP. τὰδὲ Φλώ ρου καὶ Καλλιστράτου ἔκτισαν οὕτως καλούμενοι τοὺς οἴκους αὐτῶν. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν αὐτῶν ἐγένοντο μοναὶἐντοῖς χρόνοις τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου,ἐξοὗ καὶ Παῦλος πα τριάρχης μετὰ ξή χρόνους γνοὺς τὸν θάνατον αὐτοῦ , ἐν τοῖς χρόνοις Εἰρήνης παρητήσατο τὸ πατριαρχεῖον , καὶ κατελθὼν ἐκεῖσε ἡσύχασε , καὶ τέθνηκεν ἐκεῖσε μετὰ μῆνας δ ́. Flori Callistratique loca, istius nominis duos aedes sibi construxe runt: iis vero defunctis, Constantini magni temporibus in m o 510 IN THEOPHANEM Ibid. 19. ἀποκτεῖναι τὸν δῆμον] haud promiscuam ple bem arbitror, sed factionis Prasinae συρφετόν. NOTAE. 511 nasteria mutantur. exinde Paulus patriarcha sexaginta et octo annos natus pacis tempore morte praevisa, abdicavit se p a triarchatu, et illuc progressus solitariam vitam professus post menses quattuor expiravit. 566,6. γλωσσοκοπήσαντες] linguam cum naso praeci sam Iustiniano testatur Nicephorus, τεμὼν τὴν γλῶττταν, καὶ τὴν ῥῖνα. postmodum tamen libere locutus est. Ibid. ἐξώρισανἐνΧερσῶνι]Nicephorus,ἐνΧερσῶνιτῇ πόλει ἐξώρισε δέκατον ἤδη ἔτος ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύσαντα . in Chersonam urbem (Ponti ad Maeotidem paludem) deportat, anno eius imperii exacto decimo. Ibid. 10. εἰς τὸν Βοῦν] πρὸς τὴν καλουμένην τοῦ Βοὸς ἀγορὰν· ad Βovisforum. Nicephorus. Ibid. 17. τοῦ Βαρνουκίου] ut Iberum duces et guber natores curopalatae, non dignitate, sed nomine ab impp . d e corabantur,ex Constantino de admin. imp. cap.46. itaqui Lazicae et Barnucii rectores patricii nomenclatura celebres habebantur . Ibid. 20. ταξατιῶνα]lexiconCyrilli ms.τάξις,τὸ στρα τιωτικὸν σύνταγμα , ἐξ οὗ ταξεῶται. taxatos reddit Anasta sius. ταξατίων, praesidium ex taxatis conflatum Nicephorus, στρατὸν ὁπλίτην πρὸς φυλακὴν scribit. 567,7.πρωτοσύμβολος] consiliarius supremus,quiho die Turcis Vezir Azem exponitur in Leunclavii onomastico. Nicephor. ὁ δὲ τῶν Σαρακηνῶν βασιλεὺς ταῦτα μεμαθηκώς, πλείονα κατ ̓ αὐτοῦ ἐκίνησε πόλεμον. Regii nostri lectio ad annum Constantini 11 de Mavia,τῶν Σαρακηνῶν πρῶτος βα σιλεύς· alia,πρωτοσύμβολος. Ibid. 10. καὶ εἰς περίδρομον ἔνδον] miscella, et hostili ter exterius castra metatus est. Ibid.17. ἀνέσκαψαν]Nicephorus,τοῦτονδυσφημοῦντες ἀθετοῦσι. pergitquasi Theophanem expositurus:ψηφίζον ται δὲ ἀψίμαρον ὄνομα, στρατοῦ ἄρχοντα τῶν κουρικιωτῶν, τυγχάνοντατῆς κιβυραιωτῶν χώρας,ὃν Δρουγγάριον Ῥωμαί οις καλεῖν ἔθος. eiusque loco apsimarum eligunt, qui tum curiciotarum copiis praeerat, e cibyraeotarum regione, quem Drungarium Romani vocant. Codin. de off. Δρουγγάριος ὁ πρῶτοςθαλάσσιος,classispraefectus.Δροῦγγος ποσότης τοσού των τινῶν ἑρμηνεύεται.Globusmilitum.Cibyraeotas classiarios milites laudat Constantinus de thematibus. Ibid.15. ἄλιδος]Anastasius,senalidus.legitcorrupte ἐστράτευ σενάλιδος. 512 IN THEOPHANEM 569, 6. διὰ τοῦ μονοτείχους] miscella per singularem murum. ea nimirum parte qua uno tantum muro urbs ad Blachernas cingitur. muri enim circuitu maris vacantes d u plices sunt. Gyllius topogr.CP. lib.1 cap. 19, et Cavanus Acropolitae adiunctus de obsidione CP. Iul.7. ὑπὸ ἐξωτικῶν ἀρχόντων] Zonaras,ἐπαρχεώτας ἄρχοντας vocat: qui nimirum extra urbem in provinciism a nera sua obibant, ab urbanis magistratibus distincti : vel p o tius qui ex peregrinis regionibus imperatori militantes, q u a les principibus Christianis Helvetii, ab eo castrorum, urbium, palatii, sacri etiam cubiculi custodiam sibi demandatam a c cipiebant:hoc pacto BarangosAnglos,etBardariotas Persas suo tempore ab impp. honoratos Nicetas et Codinus re ferunt, Ibid. 13. ὑπὸ φυλακὴν εἶναι] ἡσυχάζειν scripsit Ni ceph.hoc est, ἐγκλείστου δίκην διάγειν. vide scripta paulo superius. 570, 18. Σίσιον] castrum Ciliciae Guilielmo Tyrio m e moratum . Ortelius. 571, 3. εἰς τὸ Δαρᾶς] Nicephorus. Δόρος πρὸς τῇ Γοτ θικῇ κείμενον χώρα. Doros in Gotthiae limitibus positum. 572,2. εἰς στόμην] idem εἰς Τόμην καλούμενον π α ρ α θ α λάσσιονχωρίον. Petaviusinnotis.redditAnastasiusimen: alialectio, in mare. Ibid.6. Βασβακούριον]Nicephorus Βαρασβακούριον, τόν τε Σολιβάν, qui hic Σαλβανός. 573 , 7. εἰς τὴν Χαρσίου πόρταν] Egri Capi vocant h o die Turcae, id est, obliquam , ut reapseaditum exhibet sin nosum.orig.CP.ἐκ τοῦΧαρσίου δευτερεύοντοςμέρουςΒε νέτων,a Clarsio secundae Venetorum factionis tribuno dictam " Ibid. 4. τῶν Χαζάρων Χαγάνῳ ] idem , αἰτεῖ δὲ τῶν Χαζάρων ἡγεμόνα. Χαγάνους δὲ τούτους αὐτοὶ καλοῦσι unde Chazarum (ducem Chaganos . illos nuncupant) ut ad se veniret, rogat. Chazari porro Tauricae Chersonesi, et M a e o tidis paludis fauces ad Occidentem occupant. Ibid. 7. Φαγανουρίαν ] Maeotidis paludis Orientalem regionem. Ibid. 10. τοῦ Δάναπρι, καὶ τοῦ Δάναστρι] de fluviis hisce consule Petavii notas in Nicephorum pag. 77. Ibid. 15. Βοσπόρου] Σκυθικοῦ addit Nicephorus, qui aliis Cimmerius. Ibid. 19. κόρδα] Nicephorus ἀγχόνῃ. volunt, quibus auctoris verba adstipulantur. inter ipsam, et sequentem Adrianopoleos portum versus continentem Bla chernarum palatium situm fuit. 573, 21. Họάxλecos] Apsimari frater Orientalium c o piarum dux. 574,2. ἐντῷτείχειπάνταςἐφούρκισεν]πρὸςτῷτείχει ἐπὶ ξύλου ἀνήρτησεν. Ibid.4. unqaxτovs]actoresvertitAnastasius,cuiusalia lectio auctores habet. Ibid. 18. κλητορεύων] ἐν δείπνῳ συγκαλῶν. idem. 575,10. καθολικὴν Δαμασκοῦ]templum ad quodcon veniendi promiscui sexus viris ac mulieribus potestas est, maxime quod in civitatibus primarium est, et antistitis se des, catholici nomen obtinuisse ex Balsamone declaravimus in euchologicis. Ibid.18. Ἰουστινιανὸςτὴνἀναμεταξύ]eandemhistoriam fuse prosequitur Nicephorus. λεκτον. Ibid.16. Τουδοῦνον]PetaviusubiquelegitτὸνΔοῦνον, Theophanes II. NOTAE. 513 Ibid. 9. ἀπολύσεως τοῦ πρώτου βαΐου] ἀπόλυσις,finis, etdemissio:Baïov,palma,etpraemium. adinotasinCe drenum posteriores. Ibid. 13. ἐν τῇ νήσῳ ῎Αμαστρις] ad Bithyniae pontum . correctius 'Auaoroidi posuit Nicephorus. Ibid.15. ἀδύνατοντῇἐκείνωνγλώσσῃ]hincnumerorum notas et characteres , cifras , vulgo dictos , Arabicum inven tum,aut Arabicos nulla ratione vocandos, qui haec legerit, mecum contendet. etenimsiArabumlingua,idest,linguae characteribus unitas, binarius, ternarius,etc. scribi nequeant: qui characteres aut po nuncupabuntur Arabici? etlicet deinceps Arabum lingua computorum libros Valid iusserit describi, numeros tamen ac summas expense et ad longum, χωρὶς ψήφων Graecis εἰθισμένων, voluitapponi, quod Basi lius postmodum a Graecis ,teste Cedreno, statuit observari. notas itaque characteresque, quibus numeros summatim exa ramus , 1 2 3 4 etc. ab Indis et Chaldaeis usque ad nos scite magis advocat Glareanus in arithmeticae praeludiis. 576,18. ἀββᾶς]Σολιμᾶν vocat illeκατὰ τὴν αὐτοῦ διά 578,6. μυριοβόλων]μυριαγώγωνhabetPeyrez.codex. ideo verti onerarias: quas Anastasius chimeras: forsan etiam пvqloẞóλovç, igne Graeco plenas et armatas. 33 et τοῦ Δούνου , reliquis nominibus propriis articulo carenti bus. miscella, Tudunum . variae lectiones varie legunt. 578,19. εἰς σούβλας ξυλίνας]Nicephorus,ξυλίνοιςὀβε λοῖςπροσαρτήσας. consuleMeursiumv.σούλβλα. 579, 2. εἰς χελανδούρους] Nicephorus ἀκατίῳ ἐμβαλών. 581,3. Ἰνδῷὄντι]addit,καὶὅλῳδυσειδεῖτυγχάνοντι. Ibid.17. δογὴναὐτοῦ]Anastasius,insusceptionemeius. lubens reponerem, κατὰ τὴν δοχὴν αὐτοῦ. Ibid. 20. κατὰ ἄνδρα νομίσματος ἑνός] Nicephorus, κατὰ ἄνδρα ἑκατὸν νομίσματα. 592,4. τοὺςτοῦὈψικίου]Bithynos,Mysos,Phrygas, Dardanos,TroasOpsiciumthemacomprehendit. iidemOb sequiani,imperatoriae maiestatisprodromisatellites,qui dum comitantur,astant,palatium custodiunt,ὀψικεύουσι. Ibid.6. ἁρμενίζοντα]Nicephorus,θεασάμενοςτῶντοι οὗτον στόλον πρὸς τὸ Βυζάντιον καταίροντα. Suidas, ἅρμε. νον, τὸ ἱστέον· inde ἁρμενίζειν , vela facere. Portius in lexico. Ibid. 12. μετὰ κούρσου] Nicephorus, σὺν ὁπλίτῃ λαῷ. Anastasius,cum incursionemilitari:idest,cum celocibusar matis. 514 IN THEOPHANEM 583, 5. ἐπὶ τῶν ἄνω Καλλινίκης παραπορτίων ] παρα πόρτια,portas parvulasaliis maioribus adiunctas,ex Meur. sio interpretare iuxta Constantinum in tact. ἐχέτω δὲ τὸ π ε ρίφραγμα τοῦ φουσάτου πύλας τέσσαρας τὰς μεγαλωτέρας , καὶ δημοσίας, παραπόρτιά τε μικρὰ περισσότερα: habent ca strorum portas maiores et publicas quattuor ; portulas multoplures. Anastasiae minores vero filium in superioribus templi liminibus iugulatum, vix in mentem possum inducere : quare Καλλινίκης παραπόρτια , vel ut habet Nicephorus, τὴν κάλου μένην τῶν Καλλινίκων , quadraginta martyrum, vel quamli bet aliam ecclesiam , cum nominis huiusmodi apud origines urbis non occurrat , aliud nusquam , nisi forte Callinices eius posterorum , et aedem celebrem ad Blachernas designabunt. adversam interpretationem tenet Petavius in Nicephorum. 1 Ibid. 16. τὸ κιονάκιον τῆς ἁγίας τραπέζης]sacram mensam unica columella nonnunquam fulciri diximus su perius . Ibid.18. Φυλακτά]miscella,Phylacteria. Ibid.7.τῶν ἁγίων ̓ΑναργύρωνΠαυλίνης]aPaulinoma gistro Theodosii iunioris zelotypia moti iussu capite trun NOTAE. 515 cato,Cosmae et Damiani inchoatam aedem origines CP.te stantur. 583,17. τ@nagaungiw]ensisbrevior.locoConst.6. παραμήρια, ἤτοι μαχαίρας διεζωσμένοι. Iustinianus novell. 85. ξίφη, ἅπερ καλεῖν εἰώθασι παραμήρια. 584,4. п0000ατixós]nonprophetiae,sedastrorumlu mine unde Cedreno dorgovóμos vocatur. Ibid. 11. aigetixòç xai μoixós] fidem haeresi adultera vit: et tyrannidi incubavit. 586,2. οὐκᾐσχύνθη ἐκμανῶς κινηθῆναι] manum sextae synodo evertendae admovit,scelus autem anno sequente opere completum est. Ibid. 6. ἐν τῷ τῆς Χώρας μοναστηρίῳ] orig. CP.ἡδὲ μονὴ ἡ Χῶρα , πρῶτον μὲν εὐκτήριον ἦν. Κρύππος δὲ ὁ ἔπαρχος, καὶΓαρὸς τοῦ Καππάδοχος Φωκᾶ περιορισθεὶς ἐκεῖ σε ἔκτισε ταύτην εἰς κάλλος, καὶ εἰς μέγεθος,ἀποχαρισάμε νος ἐκεῖσεκτήματα πολλά. ἐπεκλήθη δὲ Χῶρα, ὅτι ἐπὶ τῶ3ν Βυζαντίων χωρίον ἦν ἐκεῖσε, ἐπεὶ καὶ τὰ στουδίου χωρίον ἦν ἔξωθεν τῆςΒύζης. ́monasterium Chora oratorium prius exti tit: Cryppus vero praefectus , et Garus Phocae Cappadocis filius illuc relegatus pluribus possessionibus donatis , in eam , qua visitur,formam et amplitudinem extulit. X o a vero no men habuit quod ibi foret wooiov ager: quandoquidem et studiensis monasterii locus ager quoque primitusfuit. Ibid. 7. Γερμανόν τε τὸν μετὰ ταῦτα] oppositis licet in adversum Theophanis et Nicephori testimoniis ecclesiasti cae libertatis desertae sanctos viros Germanum CP.et A n dream Cretensemdamnantibus,ab omni criminis nedum no. ta, verum etiam suspicione remotum Germanum Petavius Nicephori commentator contendit. at cum innocentiam tanti 585, 2. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐτυφλώθη] anno tyranni dis arreptae secundo lumen oculorum effossione Philippico ademptum est, ex Theophanis verbis inferius legendis : eodem itaque anno synodum sextam proscripsit. quare Petavii l a psum miror in Nicephorum scribentis. anno primo Philip pici Bardanis pseudosynodum coactam scribit Theophanes , ad annum quidem non anno secundo , ut vulgo theologi. Philippiciprimum synodum istammemorat Theophanes ;ve rum ut occaecationis tempori eam hic consociat, ita in a n num illumprimum eandemhabitamnusquam asseverat.com paranda his Nicephori C P . historia. : Ibid. 5. xaelov Kupov] abrogationis praetextum a d ducit Baronius a.C. 712 num.2. 516 IN THEOPHANEM virinon nisiexistimationedeilloconcipiendaprobet;Theo phanem et Nicephorum falsitatis convictos agi non patietur, qui de Germani et Andreae lapsu Baronii luctum , et q u e relaslegerita.d.712num.5 6 et7. 586, 10. Νικόλαόν τε τὸν ἀπὸ καυκοδιακόνων] καυκίον, iuxta Suidam, est o naoù rois σopoïs xálv§. quare Nico laus iste quondam xavxodiάxovos, a calicibus minister, vel φαρμακοποιός.etsalubrium potionumartifex,ceuτῆςἰατρι κῆς ἐπιστήμων mihi erit. auctor miscellae Anastasium s e quutus, rescissis quae de Germano et Andrea Cretensi tra ctant verbis,Theophanem inhunc modum reddit. "reperit autemsuisensusIoannem,quem episcopumCP.fecit,depo sito Cyro praesule, quem et exilio relegavit in monasterio Charas,Nicolaumque diaconum calicumeffecit,qui cum me dicinalidisciplinaessetsophista,tuncquaestorerat." Peta vii sincerae de Germani et Andreae fide et constantia opi nioni lectio istiusmodi faveret, et rescissa verba a pravi af fectus non nemine in Theophanis textum intrusa contende ret: at cum in adversum anno Constantis ultimo Germanum etAndream ecclesiasticae libertatis desertores,cuiNicephorus contestis accedit,edixerit et aliud sit omnino Nicolaum istum áno zavzodiazóvæv, caucodiaconum, ita dicam, extitisse, et caucodiaconum, sive calicum diaconum recenter institui : ab Anastasio verba memorata mihi potius iudicantur omissa, quam a corruptore in Theoph. textum maligne immissa. dia conum calicum dicet alius Nicolaum in ecclesia institutum, cum ei dispertiendi inter plebem Christianam dominici san guinis cura commissa est. assererem utique, nisi textus haud vitiandi , et sincerius exponendi studium ab tricis huiusmodi alienum me faceret. Ibid. 13. yaoróquiaxa] ecclesiae iuris dicundi prae fectum, et tabularum eius custodem , in dubiis quaestioni bus solvendis primum patriarchae assessorem, iudicem vero in ecclesiasticis omnibus secundum chartophylacem existi ma : et plura de eodem apud euchologica et Codinum lego. Ibid. 15. διὰ τοῦ Φιλέα εἰς τὸ στενόν] Phileam ostium Thracii Bosphori , qui otevov , coniicio. Nicephorus , Tov Βουλγάρων ὁπλίτης ὅμιλος ἀθρόως τοὺς ἐν τῷ Θρᾳκικῷ Β ο σπόρῳ οἰκοῦντας ἐπεισπίπτει. Ibid.17. negaμarilovras]portum CP.hinc inde traiici entes. néouv,transCP.locumvocabant:neoάuara,lintres traiecturis accommodatos , et neqaμariei , lintribus huius modi transvehi. Ibid.. 13. ἐνδὲ τῷ μεσημβρίζειν] Nicephorus, εἰς ὕπνον κ α τ ὰ τὸν μεσημβρινὸν τῆς ἡμέρας καιρὸν ἐτράπετο. Ibid.15. πρωτοστράτωρ τοῦὈψικίου] comitis illius the matis stratorem primum concipe : ὑπηρετῶν τινα posuit N i cephorus , Ibid.17. ταξατῶν]Nicephorus,στρατιῶτων. 588, 1. εἰς τὸ ὀρνατούριον τῶν Πρασίνων] miscella,ad oratorium Prasinorum . Cedrenus , εἰς τὸ ἁρματώριον τῶν Πρασίνων, ad Prasinorum armatorium . ἅρματα vero dictio cum currustum arma,haec recentiore,illosantiqua signifi. candi consuetudine referat ; locum quo Prasinorum quadri gae, vel arma et ornamenta ad Circenses agones parabantur, ἁρματώριον, vel ὀρνατούριον indicabit. Ibid. 4. ὁ πρωτοασηκρῆτις]Nicephorus, ἀναγορεύουσιν εἰς βασιλέα ̓Αρτέμιον Φιλιππικοῦ Γραμματέα , οὓς τῇ Ἰτα λῶν φωνῇ καλοῦσιν ἀσηκρῆτις. 589, 5. τοξοβολίστρας, καὶ τεραραίας εἰς τοὺς πύργους, καὶ μαγγανικά ] primum historia miscella reddit, arcobali stas, secundi vice Meursius πετραρεῖα , sive πετραρέας sup ponit: tertium Nicephorus exponit, πολεμητήριαὄργανα· de reliquis idem consulendus. Ibid. 8. ὡρεῖα] Moschopulus apud Meursium , ὡρεῖον, τὸ σιτοδοχεῖον, horreum . consentit miscella. Ibid. 13. τῷ δ ̓ αὐτῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς βασιλείας ̓Αρτε μίου] in annum Artemii primum,eumque ineuntem tantum modo Germani in thronum CP. translationem reponendan sequentes rationes docent. 1. anno Leonis decimo tertio, indictione 13,post annos pontificatus quatuordecim,men sesquinque,etdies tres,Germanum sede depulsumverbis quam apertis declarat Theophanes ad annum Leonis praefa tum,et ex eo Anastasius habet:summo sacerdotiofun ctus (est Germanus ) annis 14 , menses 5 , diebus 7 , anni vero illi dies et menses a lanuarii die septimo , ut ibidem scribitTheophanes , vel ut Anastasius, 7 idus Ianuarias, qui in eundem incidit, et quo Germanus exauctoratus, sursum NOTAE. 517 587, 2. τὴν Μισθίαν] ita profecto legendum, Μηδείας, vitiata apud Nicephorum lectio reiicienda. μετὰ δὲ ταῦτα, recensitis nimirum Bulgaricis incursibus, καὶ τὸ τῶν Σαρα κηνῶν ἔθνος τῶν Ῥωμαίων κατέθεον χώραν · καὶ τὰ πλεῖστα μ έ ρ η διατρέχοντες, πλείστην ὕσην βλάβην ἀνθρώπων τε καὶ κτηνῶν ἐποιοῦντο· τήν τε Μηδείαν καὶ ἕτερα πολίσματα συμπαραλαμβάνουσι · Misthiam Lycaoniae urbem ex Orte lio dubie loquente, certo coniicies. 518 IN THEOPHANEM numerandi ab Arthemii anno primo , indictionis 13 , c h a ractere dignoscendo principium deducunt. error itaque Theophanis aut librarii annum Artemii secundum primi vice reposuit. 2. Constantinopolitanae sedis dignitas i n dictione decima tertia Germano , si bene numeret , delata fuit, circuli sequentis decima tertia pariter abrogata : prior autem illa in Artemii annum primum incurrit. ratio tertia ipsa Theophanis auctoritate stabilitur. annus Germani p o n tificatus vertens et integer, ut ex eius laterculo colligo, A r temii anno secundo vertenti quoque et integro ex aequo commensuratur : at mensis Augusti die quarto (hunc quippe numerum anni quattuordecim diebus 7 et mensibus quinque coniuncti desiderant) concessum tradit Theophanes. eius igitur auspicia ab ipsius Artemii anno primo,licet exeunte, petenda. 4. Artemius annum imperii secundum numerans indictionem decimam quartam reperit: ut enim Leo imperii sui anno decimo tertio indictionein decimam tertiam sociam nactus est, et primam primi; ita circuli praeeuntis ultimam Theodosius anno unico sceptris potitus, praecessor vero A r temius anno secundo deiectus decimam quartam anno eodem sortitus est: eam ob rem Germanus decima tertia institutus ab eius anno primo inCP.sedem translatusasseritur.5.indi ctiones sursum deorsumque numeratae, et tum praeviis,tum succedentibus collatae quartam ac decimam Artemii secundo designant: an non itaque tertia et decima Germani translatio ne notata Artemii eius anno primo attribuenda? hac ergo, quam explanamus de Germano in CP.thronum transvehendo historia in annum priorem revocata, praesentibus verbis in verum sensum restituendis correctionem huiusmodi appono: τῷ δ ̓ αὐτῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας ̓Αρτεμίου, επ' ἐνδια κτιῶνι, μηνὶ Αὐγούστῳ δ' μετετέθη Γερμανός, καὶ τὰ ἑξῆς. 589, 17. ψήφῳ καὶ δοκιμασίᾳ] haec propria episcopo rum et his maiorum instituendorum formula verbo uɛtetédn in n o o z e e r a ι formula : de qua euchologium consecrandi episcopi ritum proferens. Ibid. 14. λογοθέτην γενικόν] idem , τῶν δημοσίων φ ύ ρων λογιστήν,ὃν λογοθέτην γενικὸν οἶδε καλεῖν ἡ συνήθεια. 591,6. ἐκλήπτορατῶνδημοσίωνφόρων]idem,τῶνδη μοσίων φόρων πράκτορα. 590,5. xατά nagovoíav] ac forsan eius rogatu,ut quam citius haereticus Ioannes exturbaretur. Ibid. 9. πρὸς τὸ κόψαι ξυλὴν κυπαρισσίνην]Nicepho rus, ναυπηγησίμοις ξύλοις κυπαρισσίνοις ἕνεκεν. NOTAE. 519 Ibid. 20. Νεωτερίου] Peyrez. codex correctius habet Νεωρίου . 593, 1. Πασαλμᾶς] Μουσαλμᾶς scribitur apud Niceph. qui mille et octogintas eius naves recenset. Ibid.7. ὦς λαλήσωμεν] vice λαλήσωμεν,modernaeGrae ciae imperativus pluralis: as exhortandi particula. Ibid. 9. ̓Αμόριον ] ̓Αμώριον scribet inferius. Suidas ̓Αμώριον καὶ ̓Αμώρος πόλις τῆς μεγάλης Φρυγίας, ὁ πολίτης ̓Αμωριεύς. ̓Αμορραῖος quoque, et ̓Αμωραῖος reperitur apud auctorem, et Cedrenum . exhortandi nota. 594, 12. ἡ δὲ βίγλα] vigilia, excubiae. Nicetasin Isaa cio Angelo lib. 1. μήτε φυλακὰς ἔχων ἀκριβεῖς, ἢ βίγλας. neque custodes habens accuratos, neque excubias. reliqua hic occurrentia λορίκιον, λυρίκατος, μίλιον, καβαλλάριος,καβαλ λικεύειν Meursius nullo negotio exponit. 595,5. περιστατηθείς] miscella maestusfactus. Ibid.16. εἰς τὰ λιβάδια θέλω μεταπληκεῦσαι]Anasta sius, et miscella, in pratis volo manere. 597,19. καλοκαιρίον]aestas,annitempestasiucundis sima. Constantinus de admin. imperii. ὥστε μόνῳ τῷ καλο καιρίῳ βλέπειν τὸν ἥλιον. adeo ut sola aestate solem habeant conspicuum . 591,17. τοῦ δὲ τῆς πόλεως στόλου] unus CP. portus varia pro vario situ nomina sortitur. occidentem quae pars respicit , et est ad Blachernas , a S. Mamante appellatur: orientalior altera, νεώριον est. illam ergo classe urbica te nente,Thraciam appellere non poterat hostilisTheodosii ex ercitus. ubi in vewolov secessit urbica classis;Theodosius locum relictum et Thracicas partes occupavit. conferenda his CP.topographia Gyllii lib.4 cap.6. Ibid. 12. εὐφημούν] ita pronuntiat corrupta dialectus vice εὐφημοῦσι:ut ἂς λαλήλωσεν, vice λαλήσωμεν.ὦς illud 596, 4. τὸν δομέστικον τῶν στρατόρων] ubi de magno domestico , qui supremus post imperatorem exercitus dux, non est sermo, δομέστικος , ait Ioannes Citri in iure Orien tali, τὸν ἐξάρχοντα , τὸν προηγούμενον , τὸν ἐπιστάτην δηλοῖ. uniuscuiusque ordinis primum et exarchum significat ; hic optime primicerium. 598, 7. θεωρήσας δὲ ὁ στρατηγὸς ὅτι ἐπὶ Πασσαλαιὼν ἐπλησίασε] Anastasius reddit, contemplatus igitur praetor quo Massa Leo appropinquasset. miscella, contemplatus igitur prae. tor quod Masalmae appropinquasset. legendum itaque ore èxi Μασαλμᾶν ἐπλησίασε. 598, 10. δύο ὑπάτους] neque προβόλους consules cum oywτárovs, supremos viros: sed caduceatores potius, aut pacis agendae sequestros. Anastasio interpretor, neque 599,3. 'Axqwïvóv] Bithyniae.Anastasius,Acroenum. Ibid.21. τὰ μανίκια τῆςδεξιᾶς χειρός]Anastasius, der terae manus suae manicas, τὰς χειρίδας τῶν δεξιῶν χειρῶν disertiorNicephorus posuit. Petavius reddidit. omnis dex trae manus digitos. an non yepides manicae? ita glossarium Anastasii. 600, 4. ἐκ τῆς Γερμανικίων] ut Germanicia ad Syro rum et Cilicum fines nobilis urbs, ita Isauria provincia in digenarum latrociniis et barbarie infamis. Leo ex hac ori undus alterius nunquam patriae honorem sibi asciscere studuit. Ibid.16. Poóuos]propriefoedor,metaphoricehorror, et aversio animi. stasius. 520 IN THEOPHANEM Theodosianopolim Phrygiae Pacatianae urbem : cuius Chalcedonense, et CP. quintum Ibid.17. siç concilia meminere. Ortelius. sodoσiava ] Ibid.17. ἐν ̓Αλανίᾳ]alialectio, ̓Αλβανίᾳ. 604,9. μετὰ κυκλοπόδων]cyclopedesinterpretatur Ana Ibid. 19. Snot autóv]accusandi vice dativi casus apud recentiores frequentissimus. 605, 5. εἰς τὸν κάματον] labor durnus iisdem κάματος, et xauvo, laboro. 608,2. xavas]miraemagnitudinisscaphas,etiterum grandes naves vertit Anastasius. Ibid. 3. ἀπὸ τῆςΜαγναύρας] palatiumMagnaura cor Luitprando de legat. alii rupte quasi Magna Aula dicitur perire se Anastasium in eo fulmine percussum magna aura deflentem narrant. plura Luitprandus, Gyllius, orig. CP. ad angulum meridionalem situm declarat contextus. Ibid. 5. εἰς τὰ Εὐτροπίου καὶ ̓Ανθιμίου ] portus ad protospathario, aiunt orig. CP. nomen accipit, de quo auctor ad annum Mauricii Chalcedonem , ab Eutropio Zenonis septimum. 608,11. καὶτοῦστενοῦμίκρονπνεύσαντος]boreaPro Ibid.12. ὁ δὲ εὐσεβὴς βασιλεύς] eius impietate nondum detecta. Ibid. 17. deiaç xai nhaτeíaç] Propontidos insulae. 609,4. διὰ τῶν πρεσβειῶν τῆς ἁγίας Θεοτόκου] libe ratae urbis annuam memoriam Augusti die 15 ecclesiae Graeciae recolitMenaeum , τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἀνάμνησιν ποιοῦ μεν τῆς περὶ ἡμᾶς μεγίστης ἀνυπερβλήτου φιλανθρωπίας ἣν ἐδείξατο τότε ὁ θεὸς ἀποστρέψας μετὰ αἰσχύνης τοὺς ἀθέους ̓Αγαρηνοὺς μεσιτείᾳ τῆς ὑπεραγίας δεσποίνηςἡμῶν Θεοτό κου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας. maximae , et quae captum omnem superat in nos clementiae eodem die memoriam agi mus, quam nimirum tunc deus exhibuit, deiparae dominae nostrae super omnes sanctae ac semper virginis Mariae i n tercessione depulsis cum dedecore irreligiosis Agarenis. s o lutae obsidionis historiam deinde texit, et quae tum a N i cephoro, tum a Theophane omissa brevi,et ab historiae fide non alieno discursu percenset. celebritatis vigilias et inte grum navvvyida,quod pedibus stantes,nec eo die permissa inter decantandos hymnos sessione peragant, dxádiotov thy uéouv Graeci appellant. orationem in eam memoriam sv χαριστήριον, et historicam profert is tomus quem historiae monothelitarum nomine P. Franciscus Combefis ante annos quattuor edidit. historica narratio eadem quae in Menaeo, tantum cultiore stylo composita : occurrit pag. 817. Ibid. 5. τὴν ἄλυσιν ἐκ τῶν Γαλάτων] catena a Galata ad urbis muros productaCP.portum fuisseclausum demon strat Laonicus Chalcondylus I. 7 , Phranzes lib. 3 cap. 8 Ibid. 12. χειμώνος δὲγενομένου] Nicephorus totidem verbis haec scribens,Σουφιὰμ vocat Σοφιάν, et Ἰζίβ, infe rias Iid,'Iidov,Anastasius Gizid. Solimani nuper memo ratinecem,eteiusgenus memorat Menaeum superiusad ductum . NOTAE. 521 Ibid. 9. Tov Zaeviov] perampli unius CP. portus regiones, ita dicam, plures, et Boazvratoi Liuéves, ut histo ria penultima nota recensita scribit, varias appellationes s o r tiuntur Zwogériov, ad Chrysopolim reponit portum hunc Gyllius, quod in eo adversus Amycum praeliantes Argonau taesalutem repererintσωσθέντες. ponti. et alii. 9 610,4. εἰςτὸνΣάτυρον,καὶΒρύαν]Bithyniaeportus liquidis verbis ostendit Nicephorus. 522 IN THEOPHANEM 610, 6. τοὺς τῶν κατίνων σανδάλους] οἱ δ ̓ ἐν αὐτοῖς εἰσπλέοντες Αἰγύπτιοι νυκτὸς τοὺς ἐνεστηκότας λεμβοὺς τῶν ν η ν εἰσβάντες, πρὸς τὸ Βυζάντιον ἧκον. Ibid. 16. ἀπὸ Πυλῶν] Pylas istas ex adverso CP. in Asia esse contextus auctoris arguit. Ibid.20. κλασματίζοντες]Anastasius,multisdamnisaffi cientes. Cedrenus periphrastice, καὶ πολὺν φόνον καθ ̓ ἑκάστην ποιοῦντες . 611, 9. ἐνέσκηψεν εἰς αὐτοὺς καὶ λοιμικὴ νόσος] Inem illam CP. ingruentem hominum trecenta millia sustulisse Paulus diaco.de gestis Longobardorum lib.6 cap.47 refert: hostes vero duntaxat infestasse auctoris verba mihi videntur commonere . Ibid. 10. συνῆψε δὲ πρὸς αὐτὸν πόλεμον] Saracenos in Bulgaros insiliisse commentarium de sex aetatibus clausu rus Beda conscripsit hisverbis: "Saraceni cum immenso ex ercitu CP.venientes triennio civitatem obsident:donec ci vibus multa instantia ad deumn clamantibus, plurimi eorum fame, frigore, perirent: ac sic pertaesi obsidionis abscede rent. qui inde regressi, Bulgarorum gentem, quae est super Danubium , bello aggrediuntur, et ob haec quoque bello vi cti refugiunt, ac naves repetunt suas. quibus c u m altum p e terent, ingruente plurima tempestate , plurimi etiam mersis sive confractis per littora navibus sunt necati." Ibid.14. ὁθεὸςκαὶπαναγίαπαρθένος]CP.urbemB. virginis curae commissam , et eius nomini dicatam testatur Menaeum die 11 Maii. τὴν ἀνάμνησιν πνευματικῶς τελοῦμεν τοῦ γενεθλίου ταύτης τῆς θεοφυλάκτου καὶ βασιλίδος τῶν πόλεων,τῆς κατ ̓ ἐξαίρετονἀνακειμένης τῇ δεσποίνῃ ἡμῶν τῇ ἁγίᾳ θεοτόκῳ,καὶ ὑπ'αὐτῆς διαπαντὸς σωζομένης. natalis a deo custoditae et urbium reginae urbis dominae nostrae s a n Ibid.9. ἀπὸ τῆς Ἱερείας] estHieriapalatium supra CP. de quo Nicephorus in Heraclio. καὶ ηὐλίζετο ἐν τῷ παλα τίῳτῷ καλουμένῳ τῆςἹερίας· inpalatio,quod diciturHie riae mansit. in urbe vero non extitisse ad eundem impera torem , ut urbem ingrederetur a civibus delatae declarant preces. ubi reperiatur exponimus ad annum Copronymi 25. est quoque ̔Ιερεία Propontis, et Bosphorus Thracius,eius quemaxime ostiumatquefaucesadEuxinumPontum:quam vis Iepov frequentius et magis proprie scribatur sparsim in hoc opere. lego insuper ̔Ιερὰν καλουμένην νῆσονapud Ni cephorum editionis Regiae pag. 37 , eademque τὸ ̔Ιερὸν ad Propontidos fauces audit. ctae deiparae speciatim consecratae, et ab ea semper serva tae memoriam celebramus. 611, 20. Σέργιος πρωτοσπαθάριος] in obsessae urbis tempus, id est proximum, Sergii defectionem Nicephorus 612,4. Ὀνομαγούλου] cui asini maxilla. μάγουλον,re centioribus maxilla. Portius et Meursius. Ibid. 15. πλησιάζοντας ἐν Καλαβρίᾳ Λογγιβάρδους] res ab eis gestas Paulus diaconus in historicis recenset. 613,5. paoxiaoas]barbaram vocem barbare pronun tiat recentior Graecia quoxiovεiv, fasciis involvere.` M e u r sins.Anastasius reddidit:fusca condire: miscella,pusca con dire. favet cod. Barb. lectio povoxious. ita involutum caput illud puto, ut pusca vel myrrha quoque fuerit condi tum, et souvquévov, ut habet auctor inferius ad Constantini Copronymi annum 10. Ibid. 10. Ta onéqia μéon] quae hic ad Saracenorum historiam spectantia in Peyrez. codice legantur, inter huius pag. lectiones varias reperies. Ibid. 12. ἀποκινησάντων δὲ τῶν Σαρακηνῶν τῇ ιέ τοῦ Avyovorov] triennalem C P . obsidionem Paulus diaconus lib. 6 cap. 47 de Longobard. gestis. Nicephorus ad tredecim menses, auctor ad annum tantum producit. Masalmam enim Augusti die 15 eam posuisse anno superiore , hic eadem die solutam scribit. adventum et recessum memoravit Nicepho rus : alter expeditionis praeparatae tempus inclusit, 614,8. πιάσαι]πιάνω,accipio,recentiorislinguaevo cabulum . Meursius et Portius. Ibid. 11. ἐκώλυσεν Οὔμαρος τὸν οἶνον]Mahometem vini abusum, non usum prohibuisse Turcas referentes audivi. is enim,aiunt, cum ex vini potu convivantes laetiores, canti bus et tripudiis indulgentes iter agens comperisset, vino et eius potui assuetis bene precatus est: eadem autem via e n e gotio redux iurgantes, et dissidiis sese mutuo conficientes contemplatus , vinum , et qui biberent diris devovit. hinc prophetae sui dictis crapulas proprias laudant, et eius dem verbis a vino sibi temperantes de eius abstinentia glo riantur. Ibid. 18. ἐτέχθη τῷ δυσσεβεῖ βασιλεῖ] post historias annis superioribus ascriptas subiungit pariter Nicephorus, μετὰ τοῦτο, quasi anno tertio, τίκτεται υἱὸς τῷ βασιλεῖ. 615, 1. τῇ δὲ καὶ τοῦ Ὀκτωβρίου] Palatinus codex et revocat. NOTAE. 523 Peyrez. x legunt.Anastasius , et miscella, octavo kal. I a nuarii, habent. Barberinus tempus omnino tacet. 615,3. uoпoάxtws] Anastasius reddit, cum solemni o b sequio. eandem significantiam tribuit Turco-Graecia lib. 3. Ibid. 9. ἀφοδεύσαντος αὐτοῦ] hinc ascitum Copronymi nomen. alii a Caballino stercore, cuius ei odor in deliciis, Caballinum et Copronymum dictum contendunt.de his con sulendus Zonaras. nativum Anastasio redditum. 616,10. πρωτοασηκρῆτιν] πρώτιστον τῶν βασιλικῶν γραμματέων Nicephoro scriptum. Ibid. 12. κόμητα Ὀψικίου]idem, τοῦ βασιλικοῦ λεγο μένου Ὀψικίου ἡγεμόνα . Petavius interpres, imperatorii o b sequii praefectum. Ibid. 16. ivdintivi roiry] eadem quoque tertia indi ctione Constantinum cognomento Copronymum imperii c o rona redimitum testatur Nicephorus. ̔πέμπτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ Μαρτίου μηνός, τῆς τρίτης ἰνδικτιῶνος, τῇ σωτηρίῳ τοῦ Χ ρ ι στοῦἀναστάσει. quare cum praesentisanniquartasitin dictio(coepitenim,utsuperius liquet,cumLeonisimperio indictionis circulus, et anno eiusdem decimo pag.339 et d e cimo tertio pag. 342 par quoque numeratur indictio) in annum praeeuntem Constantini coronatio remittenda. Ibid.17. ἐντῷτριβουναλίῳτῶνιθ ̓ἀκκουβίτων]S.Ni ceph. ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ ιθ ̓ ἀκκουβίτων. 617, 9. τοὺς Μοντανούς] Montani discipulis a bapti smo non abhorrentibus,Montanistas hosce Manichaeos existi mat Baronius ad a. C. 722 num . 1. 524 IN THEOPHANEM Ibid.4. noo The sloódov] idem, oratione ante ingressum altaris effusa. obscure. clarius repono. oratione antequam dona sacra ad altare inferrentur, effusa. est enim εloodos inliturgiaoffertorium, quo cum processioneetpompa pa nis et vinum sacrificio deputata sacerdotum manibus ad al tare deportantur, et ad illud, ut ita dicam, sloodevovoi. a d eundum, si dubium supersit, euchologium. Ibid.15. dvedeavto]videilliustemporispluresinba ptismo susceptores. Ibid.17. ὑπατείανδοῦσα]ὑπατεία,consularemurus,do Ibid. ἄρχοντατοῦτείχους]Nicephorus,ἄρχοντατειχῶν, reparandis et custodiendis urbis moenibus praefectum : de quo Codinus. NOTAE. 525 demonstrat Baronius ad annum Christi 727 num. 5. Ibid.18. tà negi τov μaxagiov] excerptum e libro a u ctoris rerum Francicarum inscii, quo mera azgovnoia , et ανιστορησία depromitur. 619, 1. οὗτος ὁ ἀοίδιμος Στέφανος ] non Leonis, sed Constantini eius filii aetate vixit. tribuitur." Ibid. 18. ἐλθὼν δὲ χειροτονεῖ τὸν Πιπῖνον] hoc est regem prius institutum unxit. Baronius ad a. d.751 et 754 num.1. 620, 1. προπολεμήσαντα τοὺς περαιωθέντας ῎Αραβας] Caroli Martelli facinora cum Pipini filii rebus perturbat. Ibidl. 5. ' κτείνει μὲν καὶ τὸν αὐτὸν ἔξαρχον τοῦ ἔθνους] Abdirama ad Aquitaniam a Carolo Martello caesus. garius scholasticus in chronico. Ibid. 7. παρὰ τὸν Ἡρίδανον] Saracenorum exercitus alter ab eodem Carolo ad Rhodanum deletus, ex eodem F r e degario. Ibid. 10. λύσαντος αὐτὸν τῆς ἐπιορχίας] Stephano con cedit, quod a Zacharia praestitum. Ibid, 14. Καρουλλόμαγνον] ni Καρλομάννον reponat , Carolum magnum cum fratre Carlomanno confundet. 621, 19. ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ἔτει ἰνδικτιῶνι θ'] anni prae sentis indictionem decimam numerandam convincunt cum ad imperatoris huius annum tertium observationes positae, tum ipsa quae ad hunc annum paulo inferius indictio recensetur. 617, 11. καὶ ἔχραινον τὴν πίστιν] ab isto loquendi genere verbum μayaoiseiv, conspurcare, ubi de fide deserta sermo est, recentiores traduxere. lege auctorem ad Leonis huius annum 1 et scripta superius pag. 334. 618,16. Νακωλείας ὁ ἐπίσκοπος] Theophilum nomine Ibid.14. κριστάται,ὃἑρμηνεύεταιτριχοραχάται]mon strum Francis ipsis , quibus accidisse narratur, incognitum : unde apud Graecos auditum veracior Agathias profert hist. lib. 1. "solemne est Francorum regibus nunquam tonderi: sed a pueris intonsi manent. caesaries tota decenter eis in humeros propendet : anterior coma e fronte discriminata in utrumque latus deflexa. neque vero, quemadmodum Turcis et barbaris , impexa iis , et squallida sordidaque est coma, vel complicatione indecenter cirrata, sed smigmata varia ipsi sibi adhibent, diligenterque curant ; idque velut insigne q u o d dam eximiaque honoris praerogativa regio generi apud eos Frede 526 IN THEOPHANEM subiuncta vero narratio totidem verbis apud Nicephorum l e gitur pag. 37. 622,14. κατὰ τῶν ἁγίων καὶ σεπτῶν εἰκόνων ἤγειρε nóλsμov] validiores machinas in sanctarum imaginum cultum anno imperii decimo Leonem movisse, et in eas crudelius rugiisse S. Stephani iunioris vita observat. "cum iam ad imperii decimum annum pervenisset, nec iam impietatem animo premere, ac continere posset, etc." 623,15. τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός] Pal.codex legit ̓Απριλ hov merito. italegeratAnastasius,quivertit:regiaeap propinquantes urbi decimo quarto kalendas Maii. Ibid. 18. βυθίζονται περὶ τὸν λάκκον ] Nicephorus, ̓Αγαλλιανὸς σὺν τῇ πανοπλίᾳ ἑαυτὸν τῷ βυθῷ παρέδωκεν. 624,7. μovocóvoor]expeditosmilitesvertitAnastasius: sequitur miscella : Suidas exponit , μονόζωνοι οἱ τίμιοι τῶν στρατιωτῶν· οἱ μὴ τὸν αὐτὸν τοῖς ἄλλοις ζωστῆρα φοροῦν τες· οἱ ἀσύντακτοι,καὶ ὡσανεὶλῃσταί· monosoni,militum honoratiores sunt: qui eodem cum aliis cingulo non utuntur: qui ordinem non servant, sed praedonum more in adversarios grassantur. Ibial. 9. μυριάδαις] μυριάδα vox inflexionis secundae, recentioribus quam haec uvoias familiarior. Ibid.10. τῶντιμωμένωνπατέρωναὐτόθι]sanctorun patrum ad oecumenicas synodos convenientium memoriam non pictis modo eorum sacris vultibus, vel dicatis eorum nomini templis , sed et colendae religioni destinatis diebus. ecclesia Graeca celebrat. festos quosque sacros illos dies per anni varias tempestates indicat Menaeum. 626,4. τὸ κάστρον ̓Ατεοῦς]Thraciaeconiicit Ortelius, quod Asiae, si tamen haec praecedentia consequantur. Ibid 8. Faouzov] is Anastasio, Gardachus :miscellae, Gradacus. 627,1. τίνοςβασιλείας;ἔφη·Κόνωνος]unde Cononem sacrarum imaginum noverat Germanus eversorem? puer cum nomine illovocari consuetusHebraeis artis divinatoriae probe peritis occurrisset et imper.se futurum ab eis acce pisset oraculum , quod exegerunt pretium vaticinii lubens promisit,sacrarum imaginum cladem.inde reorConon ima ginum eversor futurus divulgatur: ad militiam vero profe 625,4. εx тov μayyavıxov] miscella,ex mangone. de bellicis hisce tormentis Lipsius in poliorceticis. NOTAE. 527 ctus, mutato nomine, Conon latuit, sed vera fera, Leo post modum apparuit. nominis fideique desertor Leo Cononem alterum status ecclesiastici praecessorem apostatam imitatur: de quo ad annum Anastasii 2 pag. 118. 627, 9. αὐτοῦ συνθηκῶν] leguntur apud Codinum de imp. coronatione. 628,4. inniv]bigarumin circo stadium. 629,1. τῆς πολιτικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὑπακοῆς Λέον Tos]quod,ut Christiani principes solent,ad imperium et dignitatem spectantia plurima in subiectis occidui tractus ecclesiis ordinaret , et moderaretur. ut porro fβaασoιiλlέéαa xai ispéa se iactarit Leo , et politicam aeque ac ecclesiasticam sibi auctoritatem falso arrogaverit, lege monentem de ambi tione Gregorium pontificem apud annales ecclesiasticos anno Christi 726 in ipsis Greg. epist. Ibid. 10. ἡμέρα γ τῆς ἑβδομάδος] feriaenumerum cor rigit Petavius in Nicephorum notarum pag. 82, et septimam reponendam contendit. admissa numeri correctione, quod extemplo subdit , displicet. eo die indictum sacris imaginibus silentium, ut loquitur Theophanes, ab haereticorum huius tem poris signifero, et execrando Leone. loquaciores forsitan erant sacrae imagines, ut silentii damnarentur. an non σε Lévrov conventus est optimatum,ettractandis imperii nego tiiscoactusimp.mandatoconsessus? itaedicitarbiterNi cephorus, qui haec Theophanis verba : A t w v & Svoσeßis σ ε λέντιον κατὰ τῶν ἁγίων καὶσεπτῶν εἰκόνωνἐκρότησεν,expo nit in hunc modum , μετὰ δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἀθροίζει πλεῖστον λαὸν τῆς πόλεως κατὰ τὰ βασίλεια, καὶ συγκαλεῖ τὸν τότε τῆς πόλεως ἀρχιερέα Γερμανόν ,συγγράφειν κατὰ τῆς καθαιρέσεως τῶν εἰκόνων τῶν ἁγίων ἠνάγκαζεν. post haec imp. ingenti civium numero in palatium collecto, una etGer manum patriarcham advocat: tum apud eum vehementius in stat, ut de sacris imaginibus evertendis scriptum aliquodf a ceret, recolenda superius posita ad pag. 202. 630, 2. _ἡμέρας γ τῇ δὲ ἑβδόμῃ τοῦ αὐτοῦ ̓Ιανουα ρίου] alii codices legunt , ἡμέρας ζʹ τῇ δὲ κβ' τοῦ αὐτοῦ Ια νυαρίου. Anastasius et miscella: diebus septem.undecimo vero kalendas Februarii. adeoque ante annos quatuordecim et menses quinque diebus septem adiectis, ab Augusti die primo patriarchatum Germanus suscepit. scripta superius pag. 322 his conferenda. 631, 1. Λέων ὁ βασιλεὺς τὴν θυγατέρα] snb belli in sacras imagines moti tempus nuptias filii conciliatas scribit 528 IN THEOPHANEM Nicephorus. ἐν ᾧ δὲ οὕτω ταῦτα ἐπράττετο. de huiusmodi nuptiis vide observanda in notis ad pag. 384. 631, 17. ralavra τoia quov] lectio Pal. et Peyrez. inter varias habet 5 , Anastasius habet talenta tria et d i midium. 632,6. Θεόδωρος ὁ τοῦ Μανσούρ] hallucinaturBaro nius ad annum d.734 num.1 scribens:fuisse tradunt Theo dorum episcopum Grapsorum , cantorem cognomento dictum. 1. quod Theodorum hunc Mansur cum Theodoro alioTheo phanis fratre confundat: 2. quod Theodorum Grapsorum episcopum (Graptorum cum aliis vocis eiusdem ignaris cor rectius scripsisset) putet, qui yoanròs a litteris fronti inustis dicendus. Mavaovo autem diciturTheodorus hic, quod cum Joanne Damasceno, cuius avus Mansur dictus est, communem sanguinis stirpem nactus fuerit: vel quod nobilitate inter gentiles praecipuas Mansuris appellationem (nobilem enim et principem familiari colloquio exponebat Abraham Ecchellen sis) promeritus sit. vide pag. 350. verborum porro istorum ἐξωρίσθη Θεόδωρος ὁ τοῦ Μανσούρ, etc. versioni Anastasius et miscella praemittunt. anno decimo octavo imperi Leonis Zacharias Romanus praesul habetur. Ibid. 11. τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεν] annum vicesi m u m , ac res in eo gestas omisit Anastasius. Ibid.14. Iodu]Anastasius Hison,miscella Evelid: ea dem Soleimanem Zulcimin ubique legit. Ibid.19. oxyntoor]pinnulaevexillari,vulgobanderole, et clavae ex auro vel argento principibus in potestatis signum praeferri consuetae significandae,dictionemoxarov recen tioribus Graecis dubiam esse in editionis Regiae Codinum cap. 6 nota 39 declaravi. arrisit tunc , quae omnino nunc placet, et clavam honorariam, masse d'honneur, ex auctori tatibus adductis sententia interpretatur. 633,1. τούτῳ τῷ ἔτει ἐπεστράτευσεΣουλεϊμὼν τὴνῬ ω uaviar] praesentis anni, qui Leonis secundus ac vicesimus est, historiam et laterculum sequens , quo Leonis 23 , Isam 17 , Zachariae 6 et Anastasii C P . episcopi decimus signatur, R e gii codicis librarius describere omisit: eadem in Anastasii versione legenda ex Palatino , Peyreziano, et Berberino m a nuscriptis excerpta,ne lectorem offenderet lacuna, huc trans tulimus. miscella quasi regio consentiens eadem occultat : annorum tamen dispositionem, necnon res a Leonis decimo nono ad secundum et vicesimum ita dissociat et perturbat, ut cum Graecis codicibus , vel cum Anastasio in concordiam revocare nequeas. 633,5. TOUT There]additAnastasius,indictioneocta va,optime:nam indictioniscirculusaltercumipsiusLeo nis anno primo inceperat. de quo in notis ad pag. 335. vnò Isqaxitar] habet Anastasius, a Racitensi bus: a Raticensibus miscella. Harachenses vocat Abraham Ecchellensis pag. 65. Harakitas P. 158 inter Mahometi di scipulos privatos sensus tenere, et sectarios haberi, et hic in seditionem versos,declarat priore loco. Ibid.6. osloμos réyovevμéyas] paribus verbis eum de scribit Nicephorus pag. 38. tempus et eius characteres ad Theophanis mentem probat Petavius not. pag. 82. at non ille Theodosii statuam, sed Arcadii ad Xerolophum cecidisse testatur. quo Ibid. 4. Tois dioxηtats] dioecesanos alibi exposui, ɛio noάxτogaç hic interpretor, et collectores tributorum, ac vecti galium. Leo novella 61. τοὺς ἐπὶ συλλογὴν τῶν δημοσίων φόρωνκαθισταμένους• διοικητὰςδὲαὐτοὺςἡσυνήθηςὁμι λία καλεῖν οἶδε. publicorum vectigalium collectioni praeposi tos, quos dioinntas vocare commun usus novit. addit C e Theophanes II. 34 NOTAE. 529 Ibid.7. Evuvoiospovoswros]redditAnastasius:quo rum dux erat insidians in denis millibus latrunculis: alibi μovovovs, expeditos interpretatur, de quo superius in n o tis ad pag. 339. 634, 5. 635,1. καὶ ἀπαιτοῦσιν εἰς κανόνα κατὰ ὁλοκοτίνιν] ver tit Anastasius : praecepimus administratoribus , et ipsi exigent in regulam per singulos aureos numum argenteum unum. imperator accepto aedificavit muros ; et ita facta est consue tudo dandi binas siliquas administratoribus. quod ex cano nis amussi est, canonis etiam appellationem sortitur : sic p o e na ex ecclesiae disciplina; exlege mulcta, pensum quodcum que et tributum ex principis mandato κανών est. ὁλοκοτί viv,numum aureum,uthiagiotov,argenteum;xepátiov,sili quam refert. τὸ γὰρ ἀκέραιον νόμισμα ἔχει μιλιαρίσια δ ώ δεκα, ἤτοι κεράτια εἴκοσι τέσσαρα. numus integermiliari sia duodecim continet, inquit scholiastes Basilic. eclog.23 et Suidas,τὸ μιλιαρίσιον, τὸ τοῦ νομίσματος τὸ δωδέκατον · τὸ ἓν κεράτιον φόλλεις εἰσὶδώδεκα. siliqua, folles sunt duode cim. clarius;folles duodecim siliquam,siliquae duae milia risium, miliarisia duodecim numum componunt. an aureus sit, et oloxoriviv, vel argenteus dubium est. plura de illis qui de ponderibus et mensuris : haec ad Theophanis et A n a stasii mentem delibasse satis. lege Petavii commentaria in Epiphanium . Cedrenus exscripsit , εἰς κανόνα κατὰ νόμισμα μιλιαρίσιον ἕν. 530 IN THEOPHANEM drenus, τοῖς διοικηταῖς τῶν θεμάτων, quo per varias provin cias distributos quaestores percipias. Ibid.9. uέgasxe']corrigexd'. aMaiiquippequinto supra vicesimum, quo Leonis imperii menses post annos enumeratos complentur , diebus 25 numeratis ad Iunii d e cimum nonum, Maio dies unum et triginta sibi vendicante, pertingis. Ibid. 12. Ews the id'] computus erroneus. Iunii siqui dem decimo octavo additis mensibus tribus, et diebus duo bus , Septembris vicesimus habetur. itaque reponendum ἕως τῆς κ. 636, 17. καβαλλίαις τε κόπροις] καβαλλίναν uno verbo recentiores dicunt, equinum, quod Anastasius, caballinum stercus. hinc a moribus Caballini, quo eius memoria con spurcatur, nomen ; ut ab eventu Copronymi, ut ab haereseos studio Iconomachi. Theocteristus apud Baronium a. C.775 num.3. tantopereverosordiumetimpurissimaecuiusquerei odore malo delectabatur, ut animalium brutorum stercoribus se illineret,eteos,quicum illoerant,idfacereiuberet:quos amabat, ob idque benigne accipiebat, quod rebus male olen tibus semper delectaretur. subdit Baronius, sed risimus Gly- · cam dum Caballinum a Cabala civitate refert denominatum, quod Caballini eius cives dici testetur. sed quid commune Constantino cum Cabala , natus ipse atque educatus Constan tinopoli? 638 , 5. Agraßȧodov ] qui Nicephoro ubique 'A p t ú Ibid. 12. Βησὴρ τὸν σαρακηνόφρονα ] Βίσιρον scribit Nicephorus. auctor oagaznópoova, ex pari cum Saracenis in 635, 6. etenim mille et sexaginta . 6232, annorum numerus 5170 , a quo aera Macedonica procedit: et ite κατὰ Μακεδόνας αξγ] repone αξί,a duobus deductis remanent rum 5170 si 1063 addideris, 6233 consequeris, ac simul rorem Theophanis asserto er duobus , et quem Theophanes pag.primam exposuimus. observet, annotationum contrarium. de computis istis 7 ad Leonis 22. Ibid. 18. paλaxíais] mollities illas, parcant aures p u rae, turpes equorum attrectationes interpretor: pahaxiev enim, et ualaxiav foedos corporum tactus, et pollutam V e nerem hodie vocant Graeci. βαζος. 637, 11. Εὐστάθιος ὁ μακάριος] de quo superius anno NOTAE. 531 638, 14. παρίππιν] παρίππιον vice, equum miserum vertit Anastasius: mutatorium suspicor ex Pancirolio in Not. imp. concessa evectione unus aut aller equus permitti censeba tur. c u m vero tertius veredus indulgebatur, parhippus , aut paraveredus dicebatur. 639,5. svtotsxatηxovμévois]porticussuperioresadeccle siaemuros circumquaque extructae,ex quibus rem sacram fieri superne prospectat, et divinum officium populus audit, xarn zovμeva sunt, loca poenitentibus, vel catechumenis ad eccle siae limen addicta canonis Trullani 93 recens expositor i n dicavit: auctor vitae Basilii eum vela ἐν τοῖς κατηχουμένοις suspendi iussisse referens , eadem in excelso sita, et ex eis lascivam mulierem in diaconum altari ministrantem prospe ctum demisisse declarat. plura de illisad Codini editionis R e giaecap.16nota50,etadConstantini etIrenes matris annum Ibid. 13. Movovτns ] Anastasio , Monotes : Nicephorus Μονώτιος. Ibid. 6. ἀβροχίας τε πολλῆς γενομένης]ὡς καὶ τὴν φύσ σιν ἑαυτὴν ἐπιλανθάνεσθαι, καὶ καθ' ἑαυτῆς ἵστασθαι· adeo ut sui oblita, bellum sibimet natura conciliaret. Ibid. 11. κρατησάσης ἀπὸ Κύρου] ex cuius et succes soris tempore patriarchas Alexandrinos recensere Theopha nes respuit. 642, 2. κατὰ τὸν Μαϊουμῶν ] Gazaeorum navale, ginti stadiis a Gaza distans, ad urbem Constantiae nomine a Constantino extructum, de quo consulendus index. 643,5. тоvлvεvuaros] haec parenthesi inclusa, ex codd. aliis desumpta desunt in Regio. sacras imagines odio. Christianos enim ex imaginum cultu Giaurlar. 1. idolorum cultores, probroso nomine Turcae nuncupant. sextum . Ibid.5. xaqtovλagiw] scriniarium agenti. est enim ille qui in chartas, et codices acta vel rationes recenset. 641,3. Οὐαλὶδ υἱὸς Ισάμ] Anastasius, Ilualidfilius Hisan. auctor miscellae. eodem anno obtinuit Gizid filius Habdimelech Arabum principatum. ab his diversus incedit Abraham Ecchellensis in historia Saracenica de Caliphis Omaytis. Alvalidus, inquit ad annum 6235, qui sequens est, Abul-habbasus filius Iazidi,filii Abd-almalechi,filii Marou ani, filii Alocmi, Calipha inauguratus est, qua die obiitpa truus eius Hasciamus : sic ille vocat Isamum, cuius nepotem, non filium Hualidum docet. Ibid. 10. σὺν τῷ ἐπισκόπῳ κουράτωρι Μαρκελλίῳ ] d u biam et obscuram phrasim Nicephorus elucidat. Μαρκελλί νου δὲ τοῦ συνόντος αὐτῷ ἀρχιερέως τῆς Γαγγρηνῶν μητρο πόλεως τὴν κεφαλὴν ἐξέτεμε.Marcellino vero ex Arialasdi comitibus Gangrenorum episcopo caput abscidit Constantinus: Marcellinum etiam scribunt variae lectiones. Ibid. 17. τὸ κάστρον Πουζάνης] Nicephorus, τὸ φρού ριον τὸ λεγόμενον Πούζαντις. 532 IN THEOPHANEM 643, 9. Μανζηρόν] 'spurium . non ingredietur Manzer, hocestdescortonatus,in ecclesiamdomini.Deuteron.cap. 644,11. στάσεις]Anastasius,stationes.clariuspraedia. porro quae de Stephani ad Pipinum accessu ad Leonis a n num octavum Theophanes adtexuit, eadem Anastasius et m i scellae auctor praesenti de bello civili narrationi subiungunt. Ibid. 13. κατὰ βορρᾶν ἐφανη ] his Anastasius praemit tit: Stephanus Antiochenus habetur antistes. Ibid.16. ̓ΙζὶδὁΛειψός]unumexhisvocabulum com ponit Anastasius : Hizidliphus. insulse. Ecchellensis solertior: quoniam vero stipendia militum diminuit cognominatus est D i minutus,qui Theophanis Λειψός. scripserat de eodem su perius : Lazidus filius patri patrui Alvalidi filii A b d -a l m a l e chi filii Marouani , filii Alhocmi inauguratus est vigesima octava Giamadi, etc. 646, 19. τοῦ δὲ κέγκρου] leguminis, posuit Anastasius. 647, 1. σημισείου] barbare, ἡμίσεως vice. Ibid.15. Βακταγείῳ]Anastasius,Bagatangio: aliasBatan gio. miscella,Bagrano:veluthabetalialectioBatgango. Ibid.16. χελάνδιν]viceχελάνδιον,sicutὁλοκοτίνιν,vice ὁλοκοτίνιον, pag. 345. 648,1. ἐντῷΜιλίῳ]MiliumlocusadS.Sophiam: de quo Suidas v.Μίλιον. orig. CP. et Gyllius in to Pog.CP. Ibid. 6. εἰς τὰ λεγόμενα Πελαγίου μνήματα μετὰ τῶν βιοθανάτων] exponit Nicephorus, τὰ Πελαγίου pag. 46. καὶ αὐτοῦ τὸ σῶμα ἐν τοῖς λεγομένοις τάφοις τῶν Πελαγίου, ὡς κακοῦργον οἱ δυσσεβεῖς ἀπέρριψαν. ̓ αὐτόθι γὰρ τά τετῶν ἐθνικῶν ἀμυήτων σώματα , καὶ τῶν ἐπὶ θανατῷ απηγορευμέ νων , τελευτώντων ἐξεπέμπετο. cuius corpus in eum locum , quem Pelagii sepulchra nominant, tanquam malefici cuiusdam abiiciunt. illuc enim et prophanorum gentilium, et eorum, qui capitalisententiadamnatiessent(ego:quisibimortem con 23 v.2. sciverant cadavera proiiciebantur. de iisdem iterum inferius pag. 367. 648 , 17. ἐπόμπευσεν] exponit Nicephorus, αὐτὸν χει ροῦται· καὶ σὺν τοῖς υἱέσιν αὐτοῦ δεσμότας ἐπὶἀγῶνος ἱπ πικοῦ ἕλκων θριαμβεύει. 649,7. Aayax]Dachata pronuntiat Anastasius, ut X a h Burous , Chalbenos : de quibus Ecchellensis de Arabum g e nealogia. Ibid. ὁ τῶν ̓Αρουριτῶν] kararitasinter Caisi filiosm e morat Ecchellensis. haec porro ita vertit Anastasius, ut Thebit contra Marnam, et Dachata Ruritensem arma movisse scribat. 650, 8. καὶ οἱ Ἡλιουπολῖται καὶ Δαμασκηνοί ] haec in reliquis codicibus lecta et ab Anastasio latine reddita non extant in Regio. Ibid. 19. ἐν Βυζαντίῳ μετῴκισεν] immani vastitate in urbem et Thraciam pestilentiae vi illata desertas civitates novis incolis frequentaturum Copronymum ex provinciis et insulis Romanae potestati subiectis homines excivisse narrat Nicephorus pag. 41. verum pestilentiae, quam annus sequens tulit, stragi reparandae id fecisse testatur. videndus auctor ad annum imp. huius 15. Ibid.20. povoqvoitais] qui sint exponit auctor ad prae fatum annum. notae una simul lustrandae. 651, 2. τὴν τριάδα σταυροῦντες] quod hymnus ter san ctus in his verbis ab angelis conceptus : sanctus deus, sanctus fortis,sanctusetimmortalis,misererenobis:etad deum,qui trinus est, et unitate gaudet relatus, ab eis incrementum istud acceperit: qui crucifixus es pro nobis, miserere nobis: quasi deus propria in substantia passus fuerit. Ibid. 14. 201μódns vooos] parem eius descriptionem profert Nicephorus pag. 40. Ibid. 17. ἦλθεν δι'ὅλης τῆς ιδʹ ἰνδικτιῶνος] quae anni superioris nota est, ut quintadecima praesentis. uno tantum anno luem grassatam cum numerosa strage, paulatim desiisse narrat Nicephorus. 652,9. φαντασίαιεἰςπολλοὺςτῶνἀνθρώπων]ὥσπερ δὲἐξεστηκότες τῷ δέει οἱ ἄνθρωποι, καὶ φαντασιούμενοι, ἐδόκουν αὐτοῖς ὡς ξένοις τισὶ συνοδεύειν . 653,3. ὑπὸ τετρακανθήλου] utκανθήλια clitellaesunt, ita τετρακάνθηλονmachinam quattuor animalium in quadrum NOTAE. 533 534 IN THEOPHANEM dispositorum clitellasconiungentemnexpono. τετρακανθήλους oavidas, asseres in quadrum dispositos dicunt variae lectio nes, de quibus Nicephorus. διὸ μηχανὰς ἐκ τινὸς περινοίας κατεσκεύαζον, ἀπαγόμενοι, τοῖς ἀχθοφόροις ζώοις σανίδας ἐπιστρωννύντες,καὶ ἐπὶ μέγα τιχωρίον ἀπευρύνοντες τὸ μ η χάνημα, οὕτω τε τὰ πλεῖστα τῶν πτωμάτων ἀκόσμως, καὶ ὡς ἂν ἔτυχεν, ἐπιτέθεσαν, atque eo postremo res adducta est, etc. ut quasdam machinas conficerent, ac iumentis impone rent. horum 'dorso instructis asseribus, postquam ad locum quendam capacem ac vastum pervenerant , laxata machina, ita pleraque cadavera sine more, ac temere congerebant. ita interpres. reddo ego. atque eo postremo res adducta est, ut iustis persolvendis deputati machinas arte praeparatas conficerent, et asseribus sarcinariorum animantium dorso i n stratis, in amplum et vastum spatium machinam protende rent , ita pleraque cadavera sine more ac temere efferenda congererent. porro σαγματωμένων,quod hicσακματούμε. vov L o v , iumentum clitella adornatum recentiores intelli gunt. huius anni reliqua pene ad verbum Nicephorus expri mit. ceterum τό, ἐπιτίθειν barbarae Graeciae vocabulum nullus non agnoscit. 654, 5. Χορασανῖται, καὶ Μαυροφόροι] Chorasse Ori entalem urbem memorat Symeon Sethi apud Ortelium in lexico v. Turana. Maurophori Tartari sunt Persis vicini, quondam Scythae Melanchlaeni: quae vox idem significat, quod μαυροφόροι, hoc est,μελανοφόροι,nigrisvestibusinduti, pavoor enim to μéhav scribunt recentiores. Leunclavius in priore onomastico. Ibid. 8. τ ὸ λεγόμενον τέκνον τοῦ Οὐναΐα ] Palatinum cumPeyrez.legitτοῦΜαΐα. miscella,Muhata,Anastasius correctior, Humaia. Abraham Ecchellensis in historia Sara cenica, ubi de Caliphis Omaytis pag.70. hic est ultimus (de Maruam , quem Marouanum appellat) Calipharum familiae Omayae,quifuerunt quatuordecim,quorum primusfuit Moa via,filius Abisaphiani, et iste ultimus. reponendum itaque τοῦ Οὐμαΐα. 655, 2. τῶν Καϊσινῶν] a Caiso, cuius extat memoria superius ad p.353,Ecchell.pariter pagg.157 et 158. Ibid. 4. τὸν Ιβιν Πουσαί ] variae lectiones Ισεβιν 656,2. To 'Apovlaßur] Abu-habbasum vocat Ecchel lensis, cuius historia de Caliphis Habbasidis consulenda. μοῦσε . Ibid. 5. τὸν ἀδελφὸν τοῦ ̓Αλίμ,καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ̓Αλίμ] clarius Peyrez. codex legit tantummodo rov viòv Toυ 'Aki. NOTAE. 535 657,6. τῇ δὲ κὲ τοῦ ̓Ιανουαρίου μηνός] Leonis ortum post Saracenicos tumultus, et victorias in eos urbesque anno superiore recuperatas locat Nicephorus. μετὰ ταῦτα τίκτε ται τῷ βασιλεῖ υἱός. m o x q u e de terrae motu subiungit. τηνικαῦτα καὶ ἐν Συρίᾳ σεισμὸς μέγας γίνεται. Ibid.13. μετέστησαν σῶαι ὡς ἀπὸ μιλίων ἓξ] idem σῶ. σαι κατεσύρησαν, ὡς ἐπὶ σημείων ἕξ. Ibid. 14. ἔφησαν δὲ οἱ αὐτοψὶθεασάμενοι] illetotidem verbis. ἤδη δέ τινες ἔφασαν τὴν γῆν θεάσασθαι ἐπὶ σημεί οις δύο βύθιον ἑτέραν ἀναβράσαι. fabulae portentum . Ibid. 17. ζῶον μουλικόν] idem ἡμίονον θήλειαν. Ibid. 19. τῷ δ ̓ ἐχομένῳ χρόνῳ ] in annum succedentem Leonis coronam remittit Nicephorus, μετὰ δὴ ταῦτα στέφει Κωνσταντῖνος τὸν υἱὸν Λέοντα εἰς βασιλέα. quare vice έχου μένῳ χρόνῳ,quem scriptum cunctis in codd. observo,mal lem τό, ἐρχομένῳ substitui,quo indictio quarta numeranda Constantini anno 10, prout decimo tertio septima recensetur Pag.359. Ibid. 17. καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ ] Leonem imperii corona redimitum nuper memorantibus verbis haec alia subnectit Nicephorus. καὶ εὐθὺς κατὰ Σαρακηνῶν ἐκστρατεύει, καὶ γενόμενος κατὰ τὴν Μελιτιναίων πόλιν ταύτην πολιορκίᾳ εἷλε. tempore coniungit quae annis duobus apud Theophanem dis sociantur. Ibid. 10. τῷ δ ̓αὐτῷ ἔτει Κωνσταντῖνος] eadem Nice phoro scripta pag. 42. 660, 12. ἦν δὲ ̓Αβδελᾶς ὁἀδελφὸς αὐτοῦ] Abu-giafar Abd-alla vocatEcchellensis.Anastasius,Habdalla. 661,2. Σκλάβοι καὶ ̓Αντιοχεῖς]fideidesertores,etμα γαρῖται. ut Sclavini defecerint habes supra pag. 662, 7. ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος Σύμους]haec per ἀντίληψιν clarius exposita superius ad Copronymi istius a n num quintum. 9 658,6. Χαλκιδεῖς]non una urbsChalcis,nequepro vincia Chalcidica una est. haec Syriae a Ptolemaeo et Stra bone adscribitur. de reliquis Ortelius. Ibid.9. Καϊσιανοῦς] supra Καϊσινοῖς. 659,3. σιλέντια]adlocutiones ad proceres, etadpo pulum essesilentia,habescum hic,tum sup. Ibid. 9. ἐξ ὧν ἐπληθύνθη ἡ αἵρεσις τῶν Παυλικιανῶν] isti loco memorato Syri monophysitae dicti, de illis canon Nicenus 19. in quem Balsamon . Παυλιανισταὶ λέγονται οἱ Παυλικιανοί. Ρaulianistae sunt Pauliciani. infra , περὶ δὲ τῶν Παυλιανισάντων ἐρώτησις , τίνες εἰσί; de Paulianistis quaesitum est quinam essent? subdit: et alii quidem alia di xerunt, ego autem in diversis libris inveni, quod Manichaei Pauliciani dicti sunt a quodam Paulo Samosateno mulieris M a nichaeae filio , cui nomen erat Callinice. Samosatenus autem nominatus est, ut qui Samosatenorum episcopusfuerit,is prae dicavit unum esse deum , qui et pater, et filius, etspiritus san ctus esse dicitur. unus enim, inquit, estdeus:et filius ipsius in ipso, quemadmodum in homine ratio, vel sermo, etc. 602, 14. πάκτα] non foedus, sed ex foedere inito p a ctampecuniam,etannuumtributum. Nicephorus,φόρους. ita auctor plerisque aliis locis. vide notam sequentem. 663,15. ἐσφράγισε δὲ τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα prima rei fisco vindicandae actio apud Saracenos , impres sum principis est sigillum. rem ipsam fisco adiudicatam quandoque etiam significat: textus praesens exemplo sit. ἐσφάγισεν τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμηλιαρχεῖα · ecclesiarum sa craria (sacristias) sui iuris fecit. qui Turcicos mores norunt, quid τὸ βουλλώνειν · sigillo bullave signare referat, notum habent: etiam Christianus Copronymus exequitur pag.369. 664,7. τὴνΒέρροιαν]BerrhoeahaecSyriaeest,aChal cide haud dissita, prout fert textus. hodie allepum . Ibid.6. μετετέθη ἡ κάρα τοῦ ἁγίου] haec secunda Ba ptistae capitis inventio et translatio. prima siquidem, quam Graeci memorent, e Palaestina per manus varias ad Spelae u m observatur. e Spelaeo monasterio, quo urna tellure c o n 536 IN THEOPHANEM Ibid. ἀριθμὸν ἕξ] sexdecim scripserunt Anastasius et Ibid. διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα] Nicephorus pag.42. ταῦτα ἐπιτελῆ ποιήσας Κωνσταντῖνος, ἦρξε δομεῖσθαι ἐπὶ Θρᾴκηςπολίσματα· ἐνοἷς οἰκίζειΣύρους καὶ ̓Αρμενίους, οὓς ἔκ τε Μελιτιναίων πόλεων, καὶ Θεοδοσίου πόλεως μετανά στας πεποίηκε , τὰ εἰς τὴν χρείαν αὐτοῖς ἀνήκοντα φιλοτίμως δωρησάμενος. ταῦτα τοίνυν οἱ Βούλγαροι, ὡς ἐπολίζοντο θεασάμενοι, φόρους ᾔτουν παρὰ βασιλεῖ δέξασθαι.exin cum imperatore congressos adverso marte in fugam coniectos s o ciorum pluribus desideratis in patriam recessisse, Theophani in contrarium oppositus scripsit. miscella . 665,3. γέγονεπλάνη τῆςπασχαλίας]devagopaschate superius. dita latebat, Emesam in templum Baptistae nomini dicatum secundo translatum:Emesa deniqueetComanis CP.depor tatum. primam una cum secunda translationem Graeci, te ste Genebrardi brevissimo menologio Februarii die 24 , p o stremam Maii 25 celebrant. Menaeum utroque die legendum, disertissimum de Prodromi capite tractatum c. v. Caroli du Fresne Ambianensis praestolantibus. Ibid. μέχρι τῆς σήμερον] ad Theophanis adhuc tem pora,quotranslatio eademperacta,sifidescoaetaneonon denegatur historico : auctor Menaei translationem istam ad Valentiniani iunioris aetaten revocantis deceptus est. 666, 4. εἰς τὸν οἶκον τῆς πλάνης] in templum Mechae. Ibid. 5. óvóμata ] ut nomine dignoscitur persona, ita vox ovoua, vel ovoμátos,personam refert. hinc recentio ribus usitata dicendi genera déxa ovoμátor, decem personae: пóσα εides óvóμata, quot vidisti personas? Ibid.8. Kaoiora]quinuperCaisinidictipag.356,de quibus plura in variis lectionibus. Ibid. 11. novτioa ] ut in profundum , ita in coenum stupri mulierem demergere. Anastasius, in pelagus iacere exposuit. 667, 14. ὁ υἱὸς τῆς Φατίμας] ex posteris Phatimae Mahometi filiae non ignobilis dux : de Phatemitis Constanti nus Porphyrogenneta de adm. imperii cap. 15. Ibid.15. τοὺςἀπὸσειρᾶςκαταγομένους]Anastasiusin terpretatur, ad se in iram derivatos.magis proprie et ve rius. per seriem filiis patrum loco substitutis derivatos. N i cephori igitur lectio omnino vitiosa est. tov μèv êx E ŋ ρᾶς τὴν κυρείαν τὴν ἐπ'αὐτοὺς κεκτημένους κτείνουσιν. X e τοὺς rensibus, quorum in dominatu erant, interfectis. repone, tous μèv Ex σεLOйç. legitimis haeredibus successionis ordine d o m i natum adeptis, etc. Ibid.16. Τελέτζην] Nicephorus Τελέσσιον vocat, NOTAE. 537 665,9. xaráẞaois]confessionemsnbaltariadRomana r u m instar expono : 09etoa quippe legitur : ideoque sub terra calce lapidibus aedificio revincta, quod Iconomachorum temporibus ex pag.370 etiam sacrae reliquiae saevissimam paterentur persecutionem. translationis tertiae officium Maii 25 caput urna repositum terraque opertum tunc demum in lucem erutum, et ornatum argento, frequentibus modulis d e cantat : alias quid haec zatáßaois , quae Anastasio descensus, mihi ignota. 538 IN THEOPHANEM 667,17. Σκλάβων δὲ πολλῶν ἐκφυγόντων] ἄχρι καὶ εἰς ἀριθμὸν ὀκτὼ καὶ διακόσιας χιλιάδας. quorum numerus ad octo et ducenta millia pervenisse dicitur. Niceph. Ibid.18. ἐπὶ τὸν ̓Αρτάναν] πρὸς τὸν ποταμόν, ὃς Α ρ τάνας καλεῖται. idem . Ibid. 20. ἕως δισχιλίων χελανδίων] e quibus octin gentac hippagogae. Nicephorus. Barb. codex legit o x e λανδίων. 669, 6. τῆς αἱ ἰνδικτιῶνος] concinit Nicephorus. ταῦτα κατεπράττετο κατὰ τὴν πρώτην ινδικτιῶνα. Ibid. 9. uno quç ] ab exorto solo. 669,4. Παγανόν]Nicephorus,Βαϊανόν, Ibid.5. Bagador] Barb. Baggador, quiforsan pag.363 Baogaoos Bafrasos apud Anastasium. 670,6. Madrias]itaNicephorus.Anastasius,Mediam. miscellae, Moesia, vel Mysia placet. Ibid. 12, τῆς δ' ἰνδικτιῶνος] τῆς β' ἰνδικτιῶνος legen dum:velhaecinannumtertiumdifferenda.ms quippeco dicesPal.etPeyrez.consonant cum Regio.Barberinum cor recte et dilucide τns devtigas exhibet, cui Anastasius et mis cella consentiunt. 671 , 5. ἔζωσαν τὴν πόλιν] τὴν ἀκρόπολιν cum Nice phoro lubentior lego. Mangana quippe machinarum con dendarum locus, et armamentarium ab acropoli non longe distabat.orig.CP.de portentosae huius glaciei tempore.Ni cephorus post Constantini in Bulgaros irruptionem primam anno eiusdem quinto supra decimum eam accidisse narrans, a Theophanis calculo longe se dissidere testatur. Ibid.11. ἀστέρεςἐκτοῦοὐρανοῦπίπτοντες]anteAna stasii patriarchae mortem anno Copronymi 13 relatum simile portentum,tantum idem non intelligat,accidisse narrat Ni cephorus pag. 43. 672, ?. μέλλειν ἐν τοῖς ῥισίν] Pal. qua arte id fuerit attentatum exponit, et una correcte legit μέλι ἐν τοῖς ῥισίν. 673,7. Κύρις]Κῦρ,Κῦρος,etΚύρις,viceΚύριος. adi Meursium de huiusmodi consulturus. Ibid. 11. Θεόδωρος ὁ πατριάρχης Αντιοχείας] patriar cham nomine Theodorum ante annos sex in exilium eiectum legimus. an ita sedi restitutus, ut hoc anno Cosmam ana themate percutere potuerit? 673, 9. Boïládov ] Bulgarorum duces , et optimates Ibid.14.Zéßegov oxovta]Anastasius,Severorumprinci pem.verum accusandi casum et proprium nomen demon strant ms cuncta. Ibid.16. noτos TwνExaμágшv]ScamaresetiamLatinis Bulgarorum praedones vocari docet Eugippius in vita Severini cap. 10. ipse quantocius Istri fluenta praetermeans latrones properanter insequitur, quos vulgus Scamares appellabat. M e nander de legat. τῶν ̓Αβάρων σπεισαμένων, καὶ εἰς τὰ σ ι κεῖα ἀπερχομένων, οἱ Σκαμάρεις ἐγχωρίως ὀνομαζόμενοι ἐνε δρεύσαντες ἀφείλοντο ἵππους ,καὶ ἄργυρον, καὶ ἀποσκευήν. Abaribusfoedere inito domum remeantibus,Scamares vulgo nuncupati equos ,pecunias , et sarcinas positis insidiis rapue runt. Meursius. Ibid. iv to μoviq] molem arte vel natura ad m a ris portum aliquem claudendum, et alti maris fluctus infrin gendos paratam, μouhov Graecis recentioribus vocatam dixi mus superius. NOTAE. 539 Ibid.18. ἀνέτεμον ζῶντα] an vivum hominem secare sit necessarium, et liceat: inquirit regiorum professorum d o ctrina magis et merito quam aetate decanus Ioannes Riola nus anthropographiae, sive anatomicorum lib.1 cap.10, quo velut superioribus capitibus anatomes antiquitatem , ortum et progressum describit. Βοϊλάδες. 674,13. ἀπὸτοῦπραιτωρίου]itaStephanivitaeau ctor apud Surium 28 Novemb. Nicephorus t v faoihıxwv ἀφορμήσαντες περιβόλων. e regia irruentes. Ibid. 14. ἕως τῶν Πελαγίου] ad Cynegium corpora violenta morte extinctorum ræv Biodaváton prius raptata, de quibus ad pag. 253, in Pelagii foveam una cum genti liuin et Saracenorum cadaveribus postmodum proiecta, ut superius pag. 353 ex praesenti Nicephori loco declaravimus. concors accedit auctor vitae Stephani iunioris protomarty ris, et sacrarum imaginum defensoris Antesignani, prophana Pelagii sepulchra unde constituta vel dicta sint exponens. martyris cadaver, inquit, trahentes, in ethnicorum reorum f o veam proiiciunt (ubi prius quidem diviPelagii martyris tem plum erat, verum postea vetustate labefactatum impius impe rator everterat, atque in sepulchra redegerat , ac Pelagii s e pulchretum nuncuparat , τὰ τοῦ Πελαγίου μνημεῖα ) aileo ut tunc quoque locum illud haberet: c u m iniquis vir iustus d e putatus est. 540 IN THEOPHANEM 674,19. ἐντῇἐγκλείστρᾳ]Nicephorusperamplelisto riam hanc persequutus: ἐν οἰκιδίῳ στενωτάτῳ πάνυ. 675, 6. στεφανίτην ἀντὶ μοναχοῦ ] coronae a sponsis acceptaenuptiis et coniugio nomen στεφανώματος honoris plenum dedere, et ut στέφανος et γάμος promiscue accipe rentur, effecere. in foeminae amplexus et sacrilegum c o n iugium irruisse monachum (si enim patriarcha Iconomachus prius fuerat) auctorem pudebat dicere. corollis subiectum nuptialibus, et στεφανίτην visum publicasse contentus, scelus alta mente perpendere concessit: prout incertus auctor pag. 441. commune facinus descripsit Nicephorus pag. 46. τὸ σεμνὸνμεταμφιεννύμενοιστόλισμα, κομῆταιαὐτοὶἀντὶκεκαρ μένων διεδείκνυντο, καὶεἰςλαϊκῶνσχῆμα εὐθὺςμεθηρμόζοντο, γυναιξίτεὁμιλεῖνκατεδέχοντο,καὶτὸ πρὸς αὐτοῖςἡσπάζον το συνοικέσιον. eiurata professione,ac religioso illo cultude posilo,ex altonsis in comatos mutati sunt,atque ad laïcorum speciem traducti, cum uxoribus etiam copulati sunt, et earum se contuberniis illigarunt. recolenda superius annotata ad pag. 213 et 238, quibus attestatur pag.sequens 375. Ibid. 7. καὶ κρεῶν μεταλαμβάνειν] monachis Graecis ad episcopalem dignitatem evectis , aegrotis quoque ac peregri nantibus carnes comedere nusquam licuit. Cyrilli Calvinola trae ante annos aliquot exautorati, et ob impia facinora sul tani iussu teste praefocati, monachalis ieiunii delibatis car nibus violatio , ut hominem nefarium sede deturbandum, et in exilium ablegandum , plebs Christiana, et clericorum syn odus posceret,potissimacausa extitit. Ibid.8. κιθαρῳδιῶν ἀνέχεσθαι] perpendendus canonvi cesimus quartus Trullanae synodi. Ibid. 15. γρύπους ἐκτείνειν] δικτύοις περιβαλεῖν, Nice phorus. Ibid. 19. ἐστηλίτευσε, καὶ ἠτίμασε τὸ σχῆμα τῶν μο ναχῶν] idem pag. 46. 676, 10. Κωνσταντῖνος πατρίκιος, καὶλογοθέτης τοῦ δρόμου]idem . τούτων δ ̓ ἦν ̓Αντίοχος μὲν ὁ τῶν δημοσίων πραγμάτων τὰς ὑπομνήσεις αὐτῷ διακομίζων· λογοθέτην δὲ ex iis τοῦ δρόμου τὴν ἀξίαν οἱ περὶ τὰ βασίλεια καλοῦσι. Antiochus magister memoriae , de rebus publicis referre so litus: quem magistratum logothetam cursus appellare solent. Ibid.14. σπαθάριοςκατὰτὸνΒησήρ]Beseri,quisu pra σαρακηνόφρων scriptus, satelles:patricii nanque,et provinciarum rectores spatharios habuisse, velut Belisarius NOTAE. 541 sub Iustiniano, legimus. qui sequitur Χριστοφόρος ὁ κατὰ τὸν πατρίκιον ̔Ιμέριον σπαθάριος exemplo est. 676, 19. κανδιδάτος] spathariis adiuncta candidatorum schola:exquononnulli, tumapudauctorem,tuminiure Graeco-Romano σπαθαροκανδιδάτοι. Nicephorus pag.47 ex ponit ἀσπιδιφόρους , καὶ δορυφόρους · ut spatharios Suidas vocat σωματοφύλακας. 677,11. τῆςαὐτῆςἰνδικτιῶνος]crudelibusgestisistius modi Copronymi enarratis, subnectit Nicephorus. ταῦτα δὲ πάντα ἐπράττετο κατὰ τὸν Αὔγουστον μῆνα τῆς πρώτης ἲν δικτιῶνος . 678, 1. ἐβούλλωσεν τὸ πατριαρχεῖον] fili foribushinc, liminibus illinc affixi extremis, si regium sigillum hodie i m serintTurcae,domo quenquam exire,velin eam pene trare prohibent. in eos mos iste a Graecis derivatus. pa triarchium itaque sigillo munitum Constantinum patriarcham omni ingressu arcebat. ἐσφράγισε τὰ τῶν ἐκκλησιῶν κειμη λιαρχεῖα, legimus superius pag. 361. Ibid. ἐντῇ Πριγκίπῳ ] Principus, Praeconesus, Panor mus,Prote,Daphnusia,Hiera, Platea, Oxea,et aliae;Pro pontidis et Cyziceni sinus ad CP. insulae. Ibid.4. ̓ΑβδελᾶςΙβιναλί]Anastasius:AbdelasIbinali. clariusmiscella: Abdelas filius Ali. Ibid. 7. σταυροὺς τῶν ἐκκλησιῶν] ut apparentes in ec clesiis cruces Saraceni deiiciant, vide Turcograeciae pagg. 168 et 169. 680, 4. καὶ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ] addit uterque, T a Ibid.8. ὁ ἀπὸ Σκλάβων] utrum peregrinae et exterae gentis Sclavinornm hominem , vel libertum intelligat, (σκλά- Ibid. 15. Ποδομαγούλου] Anastasius Podopaguro. Ibid.2. ἐντῇἹερίᾳ]miscella,inIberia. corruptecer tior et sanior Nicephor . εὐθὺς ἐκεῖνον ἐξόριστον ἐν τῇ Ἱερίᾳ , οὕτω καλουμένου βασιλικοῦ παλατίου ἀντιπέρα πρὸς εὖρον ἄνεμον τοῦ Βυζαντίου κειμένου. statim in Hieriam relega tur. esthocimperatorispalatium eregioneCP.adsubsola num positum . a Iustiniano conditum, et a lustino consum matum,et ab Ηρας Iunonis priusibicultae nomine Ιέρειαν dictum referunt orig. CP.distingue porro Ιέρειαν ἀπὸ τοῦ ̔Ιεροῦ. hoc ad Propontidis faucesetmare superius:Hieria ad urbem sita. rasio . 542 IN THEOPHANEM 680, 15. ὑπὸ τῶν ̓Αράβων] codicum omnium una est lectio. Anastasius et miscella inversis literis habent, ab A v a ribus: atque ita Apdoor legendum cum Nicephoro scri bente, ὑπὸ ̓Αβάρων ἐπὶ τῶν Ηρακλείου χρόνων καταστρα φέντα . Ibid.17. χριστάς]Anastasiuslinitores.τὸχρίζεινapud recentiores calce dealbare est: et yours linitor eiusmodi. Ibid. 18. orgazagiovç ] tegularum testarumque f r a gmenta minutim contusa calceque delibuta cementum effici. unt solidissimum, et vix aqua penetrandum. illud est oorgá zov. quipraeparat,tundit,miscet,linit,dorgaxágios,vel doroaxions magis barbare dici auditus. reliqua Nicephorus. 681,18. év tỷ σolaia] quam variis modis Graecus so leas scribatur,in euchologicis expositum. hic practer literas genus quoque mutat. soleas porro ad sacri tribunalis septa gradus est transversam ecclesiam occupans ; ac si in extrema ecclesiarum navi prae altaris et sacri septi foribus gradus, quoineumascenderemus,occurreret. isestdiaconorum et lectorum sedes , et ex eo tanquam e solio (ex quo facta appellatio) sacra communio et Christi regis corpus in p o p u lum distribuitur. in eo stans Constantinus, tanquam in edito opprobrii, poenarumque sibi inflictarum spectaculum Chri stianae plebi exhibuit. Anastasius , in ecclesiae gremio. 682,3. iv te ovvioóvæ] sedem episcopo in ecclesia editiorem, ex qua populum omnem in ecclesiaprospectat, et a dextris sinistrisque sacerdotes habet assessores, our900 voyexistima. euchologium.consessionemposuitAnastasius. Ibid. 11. duavizшτovxovτós]aestimo fuisse casulam sa cerdotalem, vel saccum patriarchalem, conciliando opprobrio brevissimam . ei enim est ὦμανίκωτος , id est ἄνευ μανι xiwv, manicis, ut totum involvens corpus, caret, xovrós, non contam modo,sed brevi quoque respondere lege apud Meur sium. de sacco vide cuchologica. Ibid. 18. is to oτάua] Anastasius, et miscella. ad con sistorium. optime. circi tamen intellige metam et locum, quo equi currusque peracto cursu consistunt. hinc recen tiusverbum oτauara,etoтauarice,sisto,consisto,expecto. oráμav leges apud Meursium stationem haud inepte interpre tantem . 683, 15. οὐκ ᾐδέσθη τὴν ἁγίαν κολυμβήθραν] filiosCo Boc enim captivus est, et servus recentioribus Graecis) mibi non constat. NOTAE. 543 pronymi tres baptismi aquis lustraverat Constantinus,'et ul nis susceperat. Ibid. 16. ἀμνημόνευτος] ἀκοινώνητος, cuius vivi vel mortui nomen inter preces ecclesiae non effertur ex Di ptychis. 685, 15. ἐγκλείστῳ τοῦ ἁγίου Αυξεντίου] Stephani so cius est Macarius iste, et eiusdem habitationis ad Damatrym consors. relege Copronymi annum 25. 686,3. to μixgovσexo̟έtov]secretaduo,maiuset minus in patriarchio fuisse praesens locus declarat : fuse r e latis auctoritatibus exponit Meursius, et aperte memorat Nicephorus secretorum τό , τε μικρὸν δόμημα , καὶ τὸ μέγα . secreta iudiciis ferendis , et archivis servandis erecta c o m monstrant Eusebius lib.7 hist.eccl.cap.30. oyxontov dé, se cretum , velut mundi magistratus, habuit et nominavit Paulus Samosatenus. Nicetas in Alexio Manuelis f. dixalodorizòv I p ó vov, iuris dicundi thronum appellans : Balsamo de Charto phylacis et Protecdici meditatione. vocat Nicephorus idov μένους τῶν προόδων οἴκους,οὓς Ῥωμαῖοι σεκρέτα καλοῦσι. processibus domos deputatas , secreta Romanis appellari s o litas: quod,ut reor,patriarcha ius dicturus ad ea cum as sessoribusconveniret,etprocederet.noóxevoos enim,sive поóxɛσσоç barbaram Graecorum vocem a Latinis acceptam, consilium referre alibi declaratum est. Ibid. Sia povoaiov] ex musivo, inquit Anastasius. N i cephorus διὰ ψηφίδων χρυσῶν. opere tesselato aureo, cuius pleraque pars auro radiaret. Ibid. 4. ἐξ ὑλογραφίας] Anastasium τροπικῆς ξυλογρα pias legisse suspicor. scripsit enim, imagines magni secreti, quae sculptae erant,in ligno deposuit. ut enim roovevo, torno, sculpo, circumago : ita roέnw , verto significat: atque ideo τροπική , ac τορνευτική in sensum eundem possunt incidere. sculpturas huiusmodi, quas e ligno dimidiatas intelligo, xngó zvtov vany, e cera liquefacta fusaque ad parietes fixas indi catNicephorus:τὴντροπικήν,καὶ τὸ σεκρέτονconfunditTur cograecia non uno loco. ὥσπερ οἱ τοῦ κόσμου ἄρχοντες, ἔχων τε, καὶ ὀνομάζων. Ibid.8. i roiyaμos]monogamiam probant, secundas σήκρητον δέ, 684, 4. τυφλώνων] vice τυφλόων, vel τυφλῶν , occae cans: ita χρυσώνω deauro, yice χρυσόω proferunt. Ibid. 16. noínos dè eviŋvňoαi] eadem Nicephorus ad historiae calcem. nuptias tolerant, tertias velut incontinentiae nota labefacta tas vix admittunt Graeci: nec has tamen , vel istas absque pocnitentiae mulcta concedunt iniri. inustas in secundis et tertiis poenitentiae notas, precesque intemperantiae crimen depulsantes, vide in euchologio officiis de sponsorum coro nuptiarum huiusmodi ius omne enucleat, quartarum vero penitus abrogat Arcadius de concordia utriusque e c clesiae lib. 7, de harum prohibendarum ratione ibidem. Ibid. τοῦ πατριάρχου ποιήσαντος εὐχήν ] absque ec clesiae benedictione dignitas nulla Graecis auspicato conce ditur. euchologium. Ibid. 17. xai ovτws пgoñλdov ] consulum recenter i n stitutorum more populo spectandos sella curuli vectos, con giariumque simul in plebem dederunt : quod Nicephorus d i xit. τῆς δὲ βασιλικῆς προόδου κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐπὶ τὴν κ α θολικὴν ἐκκλησίαν γενομένης, ὑπατείαν ἐποίησαν, καὶ τοῖς παρελθοῦσι χρήματα διένειμαν. Ibid.18. Topioia] tremissis, denarii quattuor,assis, sive solidi pars tertia, quasi ter missus, id est expositus.G r e gorius lib. 9 epist. 29. ita ut quidam eorum ad singulos tremisses, quidam ad binos, quidam ad singulos solidos, vel, si visum fuerit, amplius dimittantur. ex his quanti pendat semissis liquet. Ieiunius de istis Mariana cap. 22 de ponde ribus et mensuris. 697,3. πώγωνας αὐτῶν ξυρίζεσθαι] servilis nota. Ibid.5. xáuazov]sedes46 CP.throno subiecta notitia episcoporum Orientis Codino adiuncta. 544 IN THEOPHANEM nis. Ibid. 15. τὸν Καισαρίκια περικεφάλαια] pileos et co ronas Caesareae dignitatis insignia:de quibus Codinus.Ana stasius galeas scripsit: verum hae a pileis et coronis longe dissitae. itane nobilissimus , qui inferior, corona ; Caesar, qui praeest , sola galea redimiretur ? neqixeqáhala igitur ista ad imperatoris stemmata accedentia, eorumque formam vide in huius saeculi principum imaginibus apud Baronium, et Gretserum opusculis de cruce expressis. 686, 10. ἰνδικτιῶνι ἑβδόμῃ ] Nicephorus. τ ῇ ἐβδόμῃ ἐνδικτιῶνι,κατὰ τὸν ̓Απρίλιονμῆνα,τῷἁγίῳ σαββάτῳ,στέ φει Κωνσταντῖνος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα Εὐδόκιαν Αὐγούσταν. Ibid. 7. τῇ δὲ πρώτῃ τοῦ Σεπτεμβρίου ] Nicephorus, ὀγδόῃ τε ἰνδικτιῶνι ἄγεται Κωνσταντῖνος εἰς υἱὸν Λέοντα γαμετὴν ἐκ τῆς ̔Ελλάδος Εἰρήνην. καὶ τῷ Δεκεμβρίῳ μηνὶ στέφει τε αὐτὴν Αὐγούσταν, καὶ τῷ υἱῷ ζεύξας τὸν γαμὸν śniteket. ad hunc usque annum historiam perduxit Nice phorus. sibiipsi testisdeinceps erit Theophanes. Ibid. 15. ὠνομάσθη Κωνσταντῖνος ζῶντος ἔτιΚωνσταν τίνου τοῦ πάππου] puero patris autavi nomen ne imponant, Graecos impedit superstitio. ut enim , aiunt , patrem aut avum nominerefert,itapersonamrepraesentat,etineiuslo c u m substituitur. patrem itaque quantocius moriturum d e signat, et eisuccessorem se advenisse profitetur. rem igitur insolitam, vel ominis infausti Theophanes observans, scripsit. ὠνομάσθη Κωνσταντῖνος ζῶντος ἔτι Κωνσταντίνου τοῦ π ά π που αὐτοῦ. Ibid.20. tavBovxellagiov]Bucellarii,aitSuidas,Gal lo-graeci nominantur , et eorum regio Gallo-graecia unde hi equites erant expediti. Constantinus Porphyrogenneta de thematibusinterIsauriam,etCappadociamBuccellarium locat. describens enim avarolny,habet, inquit,a sinistra partes quas dam Buccellarii,etinitiumCappadociae;ad dextram autem Isauriam. unde vero locus Buccellarium sit vocatus, idem infra aperit themate sexto. thema , inquit, Buccellariorum non a loco aliquo appellationem accipit, neque a gente ali qua quae ita vocaretur,sed quod militum asseclae essent, et commeatum veherent Buccellarius enim Latina lingua v o catur is, qui rei panariae curam gerit, ut milites expediti, et ab omni onere liberi ad bellum essent. Buccellus enim vocatur torta panis circularem figuram in medio vacuam prae se ferens. cellarius autem custos panis : proprio vero et Graecanico nomine hi Maryandeni vocantur : sunt enim Galatae cognominati. horum Graeca profertRigaltius.Pan cirollus de iisdem cap.47 not.imp.Örient. 689,13. xovlovxn]catulum.ipsiquepatriqueLacha nodraconi nomine δυσώνυμα. Ibid. 19. is pvλaxτýgiov] in sacrum amuletum, et sui custodiam. NOTAE. 545 Ibid. xovtCodaxtvλov] digitis decurtatum. vide noninum improbitatem. Theophanes II. 688, 693,8. ἐνδυσάθα στολὴν λευκήν] nigra videlicetm o nachali, a qua illi μελανοφοροῦντες pati, reiecta , et μαυροφόροι nuncu et candida laetitiae pronuba accepta. 687, 11. σὺν ταῖς γυναιξὶ προϋπαντώντων] quis impe ratricis ac novae sponsae in urbem comitatus, et ingressus, et ut a praestantioris dignitatis foeminis excipienda et d e d u cenda praccipit et describit Codinus de officiis aulae C P . cap.ult. 35 690, 12. Algadaλ Bagirúg] Anastasius uno verbo A l phadalbadinar. 691 , 16. τῷ δὲ Οκτωβρίῳ μηνὶ τὰ ἰνδικτιῶνος] ex anno superiore sub hoc laterculum sequentium gestorum μɛráðɛ o factam rationes tres luce ipsa non minus dilucidae sua dent. 1. indictionis duodecimae facta iam memoria, unde cimam mss in omnibus extantem sequi non patitur : sed vel eandem duodecimam repeti, vel aliam quamcumque sequen tum recenseri expostelat. 2. nil quod imperii Romani spe ctet administrationem annus praeteritus in medium affert: quare temporis successione, a iam enarratis haec diversa, ipsam temporis notam non eandem arguunt ; atque ita unius anni spatio includi nequaquam possunt. 3. quae sequuntur alia antevertere, et ad priorem annum revocari omnino d e bent:ictisiquidem foederisviolatio,Bulgari facinus adConstan tinum latenter denuntiatum , in Bulgaros tacitae, latentes, furtivae eruptiones,Bulgariam nondum armis infestatam osten dunt;bellum nondum susceptum convincunt:sed tum pri mum indictione undecima enatum,idemque annis mox ven turis protractum tempore plurimo Romanos inter et Bulga ros perseverasse. Ibid.9. ontiparovs] Olympiodorus in excerptis Photii. τῶν ̔Ροδογαΐσου Γότθων οἱ κεφαλῶται ὀπτίματοι ἐκαλοῦντο, εἰς δώδεκα συντείνοντες χιλιάδας. Gotthorum , qui cum R o dogaiso erant capita, optimati vocabantur,ad duodecim mil lia numerati. plura Rigaltius. exponit sententiam Anastasius. unitis ordinibus optimatibus fecit hos octoginta millia. ipse quippe, ut pariter habent caeteri codices a Regio diversi legitογδοήκοντα χιλιάδας. 693,4. Toyos]Anastasius,Telerigus. Ibid. 10. Exovoaσev] idem.per medium eos recidit. Ibid. 12. τούτῳ τῷ ἔτει τῇ ιγʹ ἰνδικτιῶνι]isthaec una constantique codicum omnium,Anastasii,et miscellae aucto ris lectione ad indictionem decimam tertiam pertinentia, in annum praeeuntem indictione eiusmodi signandum reiici de bent:indictionis cnim decimaequartae mensem Septembrem 546 IN THEOPHANEM 692,5. τὰ φλάμουρα] aliasφλάμουλα. facilisτοῦλ in apud recentiores Graecos mutatio:sic odev,tov 72– θεν vice proferunt. φλάμουλον Meursius et Rigaltius expo nunt. Anastasius exponit : transmeaverunt supellectiles ministerii regii et apparatus. tam vexilla, quam Ibid. 13. sungάxтws eiosλ9wr] idem. obsequiis constipa tus incedens, totius nimirum exercitus comitatu. Theophanes ipse iamiam memoraturus, et cam anno prae senti, Copronymi videlicet quinto supra tricesimum inchoato addicturus, Augustum et indictionem superiorem memorans, illum indictionis decimae tertiae, hanc ad Copronymi annum quartum et tricesimum spectare declarat. 693, 14. Oεódotos] itaGraeci codices. Anastasius n o men tacet. auctor miscellae scribit. eodem anno Adilgisus Longobardorum rex, etc. Ibid. 18. t y tov Zenteμßoiov] die Iunii 27 patris imperio successit Copronymus, ex dictis ad eius annum pri m u m : annis 34 mensibus 2 et diebus 26 exactis defunctus est: igitur Septembris die 23. Ibid. 20. four xai léywv] codicibus in cunctis haec non extare declarant variae lectiones. 694,18. Madi]MahometusAlmohdiEcchellensidictus. Ibid . 19. τὸ σπήλαιον , τὸ ἐπιλεγόμενον καῦσιν ] bello captorumcarcer,captivorumqueadtriremesdeputatorumcu stodia Graecis recentioribus est xavois, q u a m Itala voce s a tis usitata bagno nonnunquam dicunt.xave enim pro και Ev, affligere,deprimere, torquere exprimunt. xavois ergo carcer quicumque', quod locus afflictionis et calamitatis sit. in antris, foveis , speluncis, ne vi perrumpantur, praeparari noverunt, qui piraticam callent: et huiusmodi speluncae adi tum effregisse Abusbalem , et captivos Saracenos in liberta tem misisse, Theophanes brevibus dictis manifestat. quod S a racenorum carcer a fumi incommodis in eo accenso vocare tur, expositionem allatam nil laedit: a fumo siquidem hic appellatus xavots, carceri cuicumque alteri molestiam exhi benti proprium sibi nomen reddidit commune. 695,5. μητροπολίταςἐκτῶνἀββάδων]metropolitas ex abbatibus et monachis assumere Graecis quam antiquum. 696,1. οἱτῶν ἔσωταγμάτων]urbiscustodiaeetde fensioni milites deputati , urbicae excubiae , les archers de ville: nisi forte velis milites in castris alios, alios in praesi diis agnoscere, et hos rà oo rayuara nuncupare. penes te lector, iudicium. contrario tamen sensu tous tov sow T a y μáτov exterioresordines,posueruntAnastas.etmiscella.vide Constantini Leonis huius filii annum 7. Ibid . 2. ἐργαστηριακῶν ] ἐργαστηριάρηδες corruptias vulgus vocat τοὺς ἐνἐργαστηρίοις, mercium quarumlibet in officinis venditores. NOTAE. 547 548 IN THEOPHANEM trarius. 697, 2. arrivolov] altare Graecorum mobile et por tatile. ἀντιμίνσιον est, quasi ἀντὶ τοῦ μινσοῦ, sacri ferculi (id enim voos sonat, ait Balsamo et Ioannes Citri episco pus in euchologicis relatus) vicarium. Latinorum corporali linteo simile sacras reliquias gerit inclusas, et sacrificio m i s sae celebrando , sacrisque precibus ubilibet concipiendis a d movetur. 698, 3. Télεpos] qui supra Téqiyos , qui Anastasio Telerichus. 699,4. Maιovμav] Maii kalendarum celebritas diei fe stivitate civili hilarius celebrando Muovuus nominis consor tium impertivit. quod antiquorum Maiumae festum, quae prima eius institutio , quam Christianis execrandum, ut d e inde castigatius permissum diatriba pene integra Meursius in lexico, et Lacerda in adversariis edisserunt. 701,3. τῇδὲἕκτῃτοῦΦεβρουαρίουμηνός,τῆςγ'ἐν dixtivos] anno Constantini Copronymi secundo supra vice simum novum indictionum circulum Theophanem inchoasse ab eo scripta demonstrant. quartum deinde quinto supra vicesimum ascribit: mox sextam vicesimo septimo : octavam vicesimo nono :tricesimo nonam :tum vero duodecimam tertio et tricesimo quinto postmodum et tricesimo, qui eius imp. postremus, tertiam decimam, et confestim decimam quartam consociat. ad Leonis Copronymi filii annum primum indi ctionem decimam quartam memorat: ad praesentem hunc quintum circuli sequentis tertiam annotat: et anno mox sequuturo quartam adnectit. ad annum Copronymi primum 696,10. adeundus Codinus de imp. coronatione cap. 17 num. 14. καὶ ὑπαλλάξας τὸν ἐνδυτήν , ὡς ἔθος ἐστίν] Ibid.21. τοῦ πάσχα ιδʹ ἰνδικτιῶνος] praesentem annum indictio quinta supra decimam afficit. haec tamen superiore peragi potuisse non dubitabit, qui Constantinum Coprony m u m imperii quintum ac tricesimum tantum inchoasse, et Leonem filium eo anno a Septembris die 13 et indictione decima quarta potestatem accepisse consideraverit. decimam quintam reponendam contendas, non ero con 700, 16. καὶ αὐταὶ νουβίτισσαι] an Nubitenses,prout vertit Anastasius , quia forsan nubiles ? vel quia Nubienses, Nubia videlicet ad Nilum vico ? vel denique prophetico spi ritu clarae, cum vox Nabi Syris et Arabibus prophetam de signet ? arridet expositio postrema : puellae siquidem E m e sam Syriae incolebant. NOTAE. 549 et vicesimum , qui mundi 6253 ab auctore numeratur, in dictionum adiecto circulo , mundi 6268 obtinet indictioni postremae et anno Leonis primo coniunctum : ab anno igi tur Leonis secundo circulus alter incipiens,quinto,quem nunc tractamus, indictionem quartam afferat necesse est, et quintam Constantini successoris primo. en tamen ut mundi 6273 quartam accenset, praecedenti tertiam;atque iterum mundi 6268 decimam quartam, praevio decimam tertiam, ac tandem mundi 6265 duodecimam affigit. an mundi annis indictionem unam deesse , vel indictionibus annum mundi unum redundare asserendum? ipsi auctoris calculi errorem produnt , et ubi admiserint faciles testantur. ipso inquam, Constantini Copronymi anno postremo, quem quintum ac tricesimum numerat,annos quattuor ettriginta,menses duos, dies sex et viginti imperasse praedicat. annus integer tri mestri vix completo totus fuerat assignandus ? ad huius anni historiae calcem annos quinque,mensibus sex demptis filium Leonem imperio potitum narrat : adeone facile praeter d e bitum menses sex occurrebant erogandi? indictionum ita que ordine servato, annis mundi menses quindecim indebitos intrusit Theophanes : novem Constantini,filii Leonis sex alios aetate. uno verbo Copronymi annis quintum ac tricesimum addixit superfluum , et indictione carentem, cuius quattuor et triginta duntaxat ex propriis calculis recensere debuerat. profectionis itaque Copronymi in Bulgaros historia in a n num et indictionem reposita, mors in sequentem annum et indictionem, quibus filius imperium obtinuit,accensenda: anni vero tum a mundi conditu, tum a Christi natali in o r dinem meliorem revocandi. 701,4. The τvooрayov] septuagesimae hebdomade car nisprivium habet ecclesia Graeca : et sexagesimae dominico die, T s anoxoeo , quo carnibus adhuc vescilicet , clauditur. sequente hebdomade, quae Latinis sexagesimae, ovis lactici niis, atque adeo caseo utuntur , eaque comedendi etiam ipsa quinquagesimae dominico die facultas perseverat , a quo τυροφάγος appellatur. feria sequente 2. quadragesimalis ieiunii habentur encaenia , et πρώτη ἑβδομὰς τῶν νηστειῶν numeratur. scripta superius de Graecorum ieiuniis in m e moriam revocanda. τῶννηστειῶνtamen πρώτη κυριακὴ heb d o m a d e m a feria 2 inchoatam , ut et secunda succedentem claudit. eam ob rem Casearia dominica Februarii diem sextum obtinente, ieiuniorum secunda vicesimo propriam sibi sedem figat necesse est. 702, 12. παρὰ ἓξ μῆνας ἔτη πέντε] die Septembris ter 550 IN THEOPHANEM tio supra decimum Leonem imperio potitum scripsit supe rius Theophanes ad Constantini Copronymi annum ultimum: Septembris iterum die octavo fato functum hic statuit: igi tur post imperii ἔτη πέντε παρὰ ἓξ ἡμέρας, eamque le ctionem codex Barberinus et Vaticani ostentant : sed et A n a stasius eam tuetur. mortuus est, inquit , cum regnasset a n nis quinque , diebus sex exceptis. at c u m Septembris die vicesimo tertio imperium adiisse ex ipsius auctoris testimo nio ad annum Copronymi ultimum evidenter demonstretur; Septembris eiusdem die septimo supra decimum excessisse constat. stemma porro magnae ecclesiae, quod sibi vendi casse narratur , illud est quod a coniuge donatum templo appendisse Mauricium supra legimus ad eius annum 19 pag. 236. 703,8. τῆς Δωδεκανήσου] insulaeCyclades duodecim Awdexávnoos sunt: et cum in civili tum in ecclesiastico re gimine provinciam constituunt: quia vero maritimae Drun garius, (classis nimirum ex eis collectae dux)ideo simul re ctor censetur. metropolis et episcopatus in notitiis ad edi tionis Regiae Codinum attextis occurrunt. Ibid. 11. καὶ μεταδοῦναι τῷ λαῷ ] ut ipso sacerdotii exercitio imperio nuncium remisisse convincerentur. 705, 3. ὅπως τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Ἐρυθρω λεγομένην] rotrudem Francorum lingua vocatam,de qua annales Fran corum Anonymi ab Andrea Duchesne collecti tom.2 pag.22 et a Paulo Petavio pag.354 Nibelungo ascripti, anno do mini 781 (is auctori toto septennio deficit, de quo alibi) ita scribunt. perrexit Carlus rex R o m a m etc. et ibi desponsata est Rottrudfilia regis Constantino imperatori. poëta Saxoni cus Anonymus tomi eiusdem pag. 177. necnon Rhuotrudis, reliquis quae filia natu maior erat, flevit valde gemens obitum. hanc et Graecorum luxerunt ditia regna, quod non hac tali digna forent domina. sponsa fuit Constantini nam sceptra regentis illius semper nobilis imperii. inclyta Constantinopolis de germine nostri optabat Caroli nobilior fieri. utnonnisicumFrancis,non itacumexteris,connubiacon trahere Graccis impp.liceret,vide disserentemConstantinum de imp. administr. cap. 12 , quare quod Isaurus Leo C o n stantino filio Scytham uxorem dederit, observat auctor pag. 343. NOTAE . 551 705, 17. περιθέντες τζαγγίον, καὶ στέφανον] πέδιλα ἐρυθρά ,scribit Nicetas, imperatoriae dignitatis insignia. bitur. 714, 1. καὶ τὸν ἡγούμενον] Petrum etiam nomine. 715, 2. ἐν τοῖς κατηχουμένοις ὁρώντων] cathecumena porticus ecclesiae sublimiores ad annum Constantini Copro nymi primum exposuimus. praesens locus id convincit. alias ex ecclesiae liminibus et externa porticu patres synodice c o a ctos de fidei rebus dissertantes prospectarent , et audirent imperatores Constantinus et Irene? cathecumena inferiora etiam Graeci nonnulli vocant ecclesiae ἐμβόλους, quas alas et naves minores vocamus, eaque τὰ κάτω κατηχούμενα ἀπὸ τῶν ἄνω diversa : sed haec hallucinatus est. 716, 3. κόρτις] comitatum , et famulatum regium hic refert, alibi aulam , et alibi rursus tentorium : de quo Meursius. Ibid.4. οἱ τῶν ἔξω ταγμάτων] extraCP. inpraesidiis, vel propriis thematibus et stationibus positos milites nullus negabit. recolenda superius dicta ad Leonis praecessoris annum primum . Ibid. 8. τὰς φαμηλίας αὐτῶν] integram familiam,con iuges, liberos, bona intelligo. Ibid. 21. ἐκροτήθη ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος] ipsa synodi acta. ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου καὶ δεσπότου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν , βασιλείας τῶν εὐσεβεστάτων καὶ φιλοχρίστων ἡμῶν δεσποτῶν Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς αὐτοῦ μητρός, ἔτους ὀγδόου τῆς αὐτῶν ὑπατείας,πρὸ ὀκτὼ καλανδῶνὈκτωβρίων,ἰνδικτιῶνοςἑνδεκάτης· innomine do mini et dominatoris.Iesu Christi dei nostri, imperio piissimo rum et amicorum Christi dominorum nostrorum Constantini et Irenes,octavo anno consulatus eorum, octavo kalendas Octo brias, indictione undecima. 718,14. λογοθέτηντοῦστρατιωτικοῦ]isCodinicap.2 707, 17. μετὰ πάσης ἀπαθείας] Sclavorum et Bulgaro rum incursibus et metu libera. 1bid. 20. Μωσῆς ] Musa Al-hadi Ecchellensi scri 717,9.μηνὶ Οκτωβρίῳ ἑνδεκάτῃ] itaBarbarinus codex Vaticanis adiunctus. consentit Anastasius scribens: quinto idusOctobrias,indictionisundecimae. Peyrezianuslegitso lummodo ,μηνὶ Ὀκτωβρίῳ . ipsa synodi acta nuper relata dierum octodecim spatium antevertunt. 552 IN THEOPHANEM 718,15. μετὰ καὶτοῦΘεοδότου τοῦποτὲ ῥηγὸςτῆςμε γάλης Λογγιβαρδίας] Anastasius : una cum Theodoro dudum rege maioris Longobardiae, ad ultionem inferendam etc. mis cella: una cum Adelgiso maioris Longobardiae rege, quem illiTheodatum dicebant, ad ultionem inferendam,sipossent, in Carolum. filium regis dubio textu nixus malui interpre tari. concinit poëta Anonymus inter Francorum scriptores ab Andrea Duchesne collectos lib. 1. floruit, en hodie est pauper, captivus, et exul. filius illius cognomine dictus Adalgis , cum Longobardis in co spes ampla maneret, diffidens rebus patriae , se contulit inde plura apud eundem lib. 1. Eginhardus de gestis Caroli m a gni ad annum 774 et 788, quo scribit. Constantinus impe rator propter negatam sibi regis filiam iratus, Theodorum p a tricium'Siciliae praefectum, cum aliis ducibus suis,fines B e neventanorum vastare iussit, etc. 720, 7. Βαγύλῳ] aliis Βάγιλος et Βαΐουλος scribitur, Baiulus: de quo Meursius, et Codinus. 722,17. svthArora]falliturOrrelius,ubiThraciae locum existimat: adArmeniorum regionem spectare monstrant verba superius posita. κατέλαβον οἱ ὀρκίζοντες εἰς τὸ θέμα τῶν ̓Αρμενιακῶν. 723,9. Eniorov]intimnmvertitAnastasius. asecre tis existimo , vel e u m cuius ductu imperatrix ambularet, et cui inniteretur : eviratus enim refertur. quadragesimus septimus inter officiales recensetur : officium in notis exponitur. hesterno Desiderius diademate regni ad Constantinum Graecorum sceptra gerentem : a quo patricius praeclaro munere factus, hoc in honore suac permansit ad ultima vitae. Ibid. 11. ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ Ἐλευθερίου ] una cum urbe a Constantino instaurata, Eleutherii palatium et portus eondita. is etenim aedificiorum nezτs , operas urgebat, aiunt orig. C P . τὸν λιμένα τοῦ Ἐλευθερίου ὁ μέγας Κ ω ν σταντῖνος ἔκτισεν, ὅτε καὶ τὴν πόλιν. παρίστατο δὲ εἰς τὸ κτίσμα Ἐλευθέριος πατρίκιος. ἵστατο δὲ εἰς τὸν λιμένα στή λη μαρμάρινος Ἐλευθερίου. Eleutherii portum eo tempore quo urbem, Constantinus magnus extruxit. aedificiis autem promovendis aderat patricius Eleutherius. in eodem portu marmorea Eleutherii statua erectafuit. vocabuli παράστα της ,παραστατεῖν, et παρίστασθαι significantia ex pag. huc NOTAE. 553 revocandadestatuaeadem orig.CP.locusaliushioelucidan dus. ἵστατο, inquiunt, καὶ στήλη ἡ λιθίνη Ἐλευθερίου άσης κρήτου φέρουσα ἐπὶὤμων καπούλιον, καὶ πτύον ἐντῇ χειρί, ἀμφότεραλίθινα· Eleutheriiasecretisstatualapideaerecta fuit ferendis oneribus sportam dossuariam in humeris, manu vero batillum gerens, utraque lapidea : quasi operarum labori intentus, onerum quoque consors fieret. 723, 17. προβάτου] πρόβατον προβάτου dicit recentior Graecia. 726, 15. τοῦ βασιλικοῦ ἐργοδοσίου] palatii CP.ea fuit amplitudo , ut regios opifices caperet , quales Christianissimi regis Luparenses porticus typographos, pictores, phrygiones, sculptores, aurifices , et innumeros huiusmodi ingenio m a nuumque operibus ex quavis natione collectos praestantes. viros tegunt et recipiunt. Baothixòv omnino, et exterorum admirationedignum ἐργοδόσιον. Ibid. xovooxhaẞagiov] quasi auriclavatores dicas, magis proprie Phrygiones, qui clavatas auro variisque coloribus v e stes pingunt. vocabulum fusius ad Codinum exponitur. z o v σοκλαδάριονetiam diciposse,ceuquimateriamχρυσοῖςκλά dos, figuris et ramis auro ductis oneret et ornet. zovoo μαγκλάριον , et χρυσομαγκλαβαριστὴν rudiores pronuntiant : at non omnino rustice: uayxλaßitsiv enim cum torquere, affligere, et onerare referat, quam auro coloratisque filis se ricam vellaneamvestemtegant,lacerent,figurisquasipla gis afficiant, et immutent, non incognitum. 727,6. μélavi xevent ] puncturis,necnon caesuris in literarum figuras ductis respersum vel infusum , pulvereum vel liquidum atramentum,humanae cuti scripturam imprimit nullo tempore delendam. 728,2. xoμμéziov] vectigal mercibus impositum:Por tius. vide exempla apud Meursium. Ibid.3. rov navayvoiov] nundinas cum Anastasio in terpretor. Ibid. Exovpioer] sustulit omnino , vel ex parte minuit. Ibid. 5. ἔστεψεν ὁ βασιλεὺς τὴν Θεοδότην] de pravo Graecorum usu, qui dato repudio,vel inito vi aut sponte divortio , ad novas convolant nuptias, docte et copiose tra ctavit Arcadius toto ferme de sacrament. in utraque ecclesia consensione, lib. 7. Ibid.16. zoovoiwova]officinaquaauruminfilaprae paratur. suavius zoovoór, quam zovoov hodie pronuntiant. 728, 17. εἰς μανδύλιν] vice μανδύλιον · u t τροπάριν, παιδίν, θυσιαστῆριν, ἀντὶ τοῦ τροπάριον, παιδίον, θυσιαστή– Qor proferunt. uavdihov autem aliis corruptius scribitur pavrikov,mantile,mappa,sudariumest:uno verbo 69órn. μαντείλαν legitur apud Iulium Pollucem χειρόμακτρον lib.7 cap.16interpretantem: estquoque partikaziovdiminutivum, de quo Meursius. 729,7. ὑπέτρεψαν αἰχμαλωσίαν] ista parenthesi inclusa in Regio non extantia ex Barberino codice in lacunam refe runtur. monasterio in monte Olympo constituto symboli nomen i m ponitur a Theodoro studita Platonis vitae scriptore, apud Surium 16 Decembris. When he received the king into communion, Ignatius, the writer of his life, moderates the true sentiment of Plato towards Tarasius with these words: Plato did not despise him because he approved of the emperor's crime; that certainly never happened, nor because he crowned Theodotus the concubine; for he was far removed from this too. Indeed, he is shown to have sharply rebuked the emperor for dismissing his wife and to have detested the new marriage entered into against the sacred laws, and he did not want to crown the new concubine whom the emperor had named Augusta in any way. But because he did not separate the rebuked emperor from the church, but communicated with him, and did not cast out from the church the one who had crowned the adulteress, for this reason Plato himself abstained from his communion, etc. This Ignatius is mentioned by Baronius in the year 795, number 46, and the same is found in Surius on February 26, with this entire story, and in many others, mutilated and completely deformed. Therefore, έπιτρέπειν means to permit and tolerate, not to command or encourage, in which sense Theophanes uses it more frequently. It must be explained. Ibid.11.Tonaτnxn ]sacerdoscatechumenorumcura tor, et exorcismos in adultorum baptismo legere solitus, x a nnns est.interofficialesecclesiaeCP.recenseturaCodino cap. 1. nos de eodem in notis alia adiecimus. Ibul. 17. εἰς ἐγκλεῖστραν ἐν τῷ ναῷ ] templum istud Michaëlis caelestis militiae principis. Catharorum monaste r i n idem fuit, Theodoro studita in vita Platonis id asse renteapudSuriumDecembrisdie16. carcereratmonaste rium imperatoris palatio adhaerens,eteiusmodi custodiae prae positus erat is, qui adulteros coronaverat. et : confessorem " 554 IN THEOPHANEM Ibid. 9. ὁ Πλάτων τοῦ σακκουδίωνος ἡγούμενος] ei e u m esse probavit , cum in cellula (¿yxiziorou) quadam ut maleficium hominem , illum veritatis thesaurum conclusisset, clavibus aliis alias addens, ac cibum per foramen quoddam ei dari iubens , ut a nullo prorsus videri posset. adeundus Baronius ad annum Christi 795. 731, 8. is Ilvλaç] Astaceni sinus locum. Constantinus Porphyrogenneta apud Ortelium. Ibid.11. Ew TouToitwvos]locumalterumAsiaemino ris ad Propontidem. Ortelius ex eodem Porphyrogenneta Constantino. Ibid.19. xadioaιeisyoviav]utsederetinangulo:ait Anastasius. ita hodie dicunt, agere quietem. 732, 2. εἰς παράκλησιν] ad preces reddit Anastasius: addo et processionem, eo die qui assumptionis B. Mariae, fieri solitam . παρακάλεσις enim, et παράκλησις id hodie si gnificat. Ibid.4. vtynoogvog]palatiilocusimperatricipar turienti , et imperatoris filios in lucem emittenti destinatus , a quo illi Porphyrogennetac. Meursius. 733,3. ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν] quodin confirmatione totum corpus unguento sacro delibutum Graeci velint, vel quod Latini regum suorum plura membra, caput nimirum, pectus,scapulas,brachia,quam ipsiungantimperatoribus; Caroli M. totum corpus a vertice ad pedes unctione sacra illitum scripsit Theophanes. NOTAE. 555 Ibid.4. ivdixtioviévváty]Theophanes,utscriptumre liquit Baronius ad annum domini 800 num. 6, coronatum tradit Carolum a Romano pontifice kalendis Ianuarii, indi ctionis nonae. verum errore labitur Latinis omnibus adver santibus. haec ille circa Theophanis lectionem nonnihil osci tans. quid enim apud Theophanem scriptum manifestius, quam Carolum imperii coronam et unctionem τῷ Δεκεμβρίῳ xe et ex eo apud Anastasium et miscellam 8 kalend.Ianua rii suscepisse. at si collatum Carolo imperium velit indictione octava, quod annus nimirum a Christi natali octingentesimus, quo salutatus est imperator indictionis octavae nota conspi cuus habeatur : observet meritissimus annalium ecclesiae scri ptor rationis temporum non ignarus, Graecos e quorum grege non infimus prodiit Theophanes, aSeptembri indictio nis initium desumere : adeoque in annum octingentesimum praecipua sui parte indictione nona signatam nonam etiam incidere. 734,5. ἐντοῖςσταύλοιςτοῦσταυρακίου]patriciiillius de quo nuper mentio : qui quia eunuchus erat, et impera tricis entornos , eius equos servare et stabuli curam agere potuit. 736,2. ἐν τῷ Ἰουστινιανοῦ τρικλίνῳ] triclinium aureum a Iustiniano Rhinotmeto exstructum habes superius, et in orig. C P . ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς ἔκτισε τὸ Ἰουστινιάνειον τρί xhivov. Iustinianus triclinium sui nominis aedificavit. Ibid. 6. xaodiónληxτos ] corde percussus ab Anastasio reponitur: forsan cardiaca syncope,qua de repente et quasi momento aegri intereunt: sideratum et quasi fulminis ictu confossum dicunt medici ; quamvis grandiore et praecipua circa guttur effracta vena sanguis copiosus pulmonem opple re, et ore despumare potuerit. Ibid. 11. yóntes] astrologi iudiciarii. 737, 2. πρέσβεις εἰς τοῦτο πέμψας ] Eginhardus ad a n n u m 802. Irene imperatrix e Constantinopoli misit legatum nomine Leonem spartharium pacis confirmandae gratia inter Francos et Graecos : et imperator vicissim absoluto illo misit 1 556 IN THEOPHANEM Ibid.6. Tv faoiλixηvпooμooëlhav]imperatoriumequi tatum interpretaturAnastasius,quasinimirumprimamimpera toris sellam. addo n o μ o v vinum album illud, generosum r e centiore lingua nuncupari. sit itaque in sensu isto n o w μ o vélla (sic namque mihi lubentius scriberetur) generosa pri m a et electa equorum candidorum manus in Stauracii sta bulis imperatoris usibus destinata : equos quippe albos i m peratorem vehere leges. nooμooέllav tamen, equum grada rium, vulgo haquenée lubens interpretarer. Ibid. 13. Βελζητίας] legimus superius Βερζιτίας. Ibid. 14. ὑπὸ τῶν Ἑλλαδικῶν] Helladici, qui τῶν Ἑλ λadıxov thema occupant. ii vero sunt, qui Achaiam et loca Corinthi contermina tuentur. recole ex superius dictisCae sares istos Constantini Copronymi sanguine ortos , Athenas in exilium anno superiore deportatos. Ibid. 17. τὸν σεραντάπηχον] σαράντα quadraginta di cunt recentiores vice τεσσαράκοντα· σεραντάπηχον enormis magnitudinis virum intellige. faciles enim sunt ex aliquo eventu imponere cognomina. 735, 12. μovλtov] vox aLatina tumultuari inGraeciam translata, cuius usus frequens apud iureconsultos et canoni stas Graecos. Jesse episcopum Ambianensem et Helingandum comitem C P . ut pacem cum ea statuerent. 744, 19. κτήτορας]Anastasius:habitatores: civespoten tiores intellige. 747, 10. Πλάτων δὲ καὶ Θεόδωρος] Plato and Theodore, zealous for Tarasius and Nicephorus, the most holy patriarchs, were somewhat lacking in discretion, as described by Theodore himself in the Acts of Plato on December 16th in Surius, and by Ignatius in the account of Theodore, which was drawn from the writings of their highly learned common friend, Leo Allatius, and kindly presented by their colleague, Francis Combefis. περὶ Ταρασίου καὶ Νικηφόρου τῶν ἐν ἁγίοις πατριαρχῶν. ὅτι Ταράσιος καὶ Νικη φόρος οἱ αοίδιμοι πατριάρχαι οἰκονομίας τινὰς ἀναγκαίας ἐποιήσ σαντο,δι ̓ἃς καὶἀπέσχισενἑαυτὸνἐκτῆςτούτωνκοινωνίαςὁἐν ἁγίοις Θεόδωρος ὁ στουδίτης, ὡς ἤδη παρεδηλώσαμεν. ̔βού λεται οὖν ὁ λόγος ταύτας διηγήσασθαι. ὁ γὰρ βασιλεὺς Κ ω ν σταντῖνος ὁ τῆς φιλοχρίστουΕἰρήνης υἱός,τὴν ἑαυτοῦ σύμ βιον ἐξώσας,καὶ ἀποκείρας ἄκουσαν· καὶ μὴ βουλομένην, ἑτέρανἀντ ̓αὐτῆςἠγάγετο· καὶὁμὲν Ταράσιος,οὗτοςγὰρ ἦν τηνικαῦτα τοὺς οἴακας ἰθύνων τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκκλησίας, ὅλως εἰς τοῦτο οὐ συνευδόκησεν, ἀλλὰ πρεσβύτε ρής τιςτῆς ἐκκλησίας ὄνομα Ἰωσὴφ ἐστεφάνωσεν αὐτούς,τότε τοίνυν ὁ μέγας Θεόδωρος τὸν βασιλέα μὲν ἀπεκήρυξε ζήλῳ θείῳ κινούμενος, καὶ ὡς οὐ μετρίως παρανομήσαντα ἤλεγξεν, ἀκολουθησάντων τῷ αὐτοῦ σκοπώ τε, καὶ ζήλῳ καὶ ἄλλων πλειόνων. ἀφώρισε δὲ αὐτὸν τῆς ἐκκλησίαςκαὶτοῦ πατριάρ χου, διότι εἰκαὶ μὴ συνευδόκησεν εἰς τὸν παράνομον γάμον πατριάρχης , ἀλλ ̓ οὐκ ἐπεξῆλθεν , ἀλλ' οὐδὲ ζῆλον θεῖον ἐπεδείξατο κατὰ τοῦ τηλικοῦτον μῖσος ἐργασαμένου βασιλέως· ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐκ θείας δίκης τῷ Κωνσταντίνῳ ἐπενεχθεῖσαν NOTAE. 557 737,5. τῆς ̓Αβύδου , καὶ τοῦ Ἱεροῦ ] ad Propontilos fauces;superasadPontum; inferasadAegeumnmare. Sesto et Abydo includi ignorat nullus: illas Hiero castello propugnari dictum superius. has 742, 18. ὄντων ἀκμὴν ἀποκρισιαρίων Καρούλλου ἐν τῇ πόλει]Eginhardus anno 803. legati imperatoris (lesse etH e lingandus) de CP. reversi sunt: et venerunt cum eis legati Nicephori imperatoris qui tunc rempublicam gerebat, (nam Irenem post adventum legationis Francicae deposuerant) quo rum nomina fuerunt Michael episcopus, Petrus abbas, Calli stus candidatus. qui venerunt ad imp. in Germania super fluvium Salam, in locum qui dicitur Sels, et conditionem f a ciendae pacis in scripto susceperunt. 558 IN THEOPHANEM τύφλωσιν , καὶ τὴν ἐκ τῆς βασιλείας καθαίρεσιν Εἰρήνης τῆς τούτουμητρός,ὁταύτην ἐξἐπιβουλῆςκαθελώνΝικηφόρος, τῶν σκήπτρων, τῶν ἄλλων, ὧν οὐκ εὐαγῶς ἔπραξεν, ἐσπούδαζεκαὶ τὸν προ λεχθέντα πρεσβύτερον Ἰωσὴφ καθηρημένον ἤδη δεχθῆναι πάν λιν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ. ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Νικηφόρος διαδεξάμενος ἤδη τελευτήσαντατὸν Ταράσιον συγκατέβητῇ τοῦ βασιλέως Νικηφόρου σπουδῇ , καὶ εἰσεδέξατο τὸν Ἰωσήφ · ὅθεν πάλιν ὁμέγαςΘεόδωρος καὶἐκτῆς τούτουκοινωνίαςἀπορρήγνυ ἀλλ' αὐτὸς μὲν ὁ ἐν ἁγίοις Θεόδωρος οὐδὲ ἐξ ἀρχῆς τῇ παρανομίᾳ συνθέσθαι ἠνέσχετο, καίπερ τοῦ βασιλέως Κ ω ν σταντίνου καὶ δώρα προτείνοντος, καὶ παντοίως τιθασσεύειν αὐτὸν ἐπιχειροῦντος, διά τε δὴ αὐτοῦ, καὶ δι' ἑτέρων, καὶ δι' αὐτῆς δὴ τῆς αθέσμως αὐτῷ συνοικησάσης συγγενοῦς οὔσης τοῦ πατρός; οὔτε αὖθις τὰ δεινότατα ὑποστὰς παρ' αὐτοῦ ἐν ἐξορίαιςκαὶ εἰρκταῖς, καὶ λινῷ μακρῷ, πληγαῖς τε ταῖς κατὰ τῶν νώτων, καὶ παντοίαις κακώσεσι καθυφήκετο τοῦ θείου ζήλου, ἢ ὅλως ἥττων ὤφθη τὴν ἔνστασιν. οὐ γὰρ ἦν ἐλα φρὸν δοκεῖν ἀνδρὶ τοσούτῳ τὴν ἀρετὴν τὸ τοῦ Κωνσταντίνου παράπτωμα· καὶ γὰρἀπ ̓ αὐτοῦ τούτου τοῦ βασιλέως ἀρξά μενον,ὡς καταστροφὴν μυρίων ψυχῶν ἤδη προέβαινεν. οἱ γὰρ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, καὶ μᾶλλον οἱ ἐμπαθέστεροι ἐκ τούτων ἀφορμὴν λαμβάνοντες εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν ἀκολάστων αὐτῶν ἐπιθυμιῶν , ὡς νομῶ δῆθεν τῇ παρανομίᾳ τοῦ βασι λέως εἵποντο· τὰς μὲν κατὰ νόμον ἤδη συζευχθείσας αὐτοῖς γυναῖκας ἐκβάλλοντες, ἑτέρας δὲ ὥσπερ εἶχον καταθυμίους εἰσοικιζόμενοι. ταύτην τὴν λύμην εἰς πολλὰς ἤδη διαδρα μοῦσαν χώρας ὁρῶν ὁ μέγας Θεόδωρος ἐκίνησε τε κατὰ τοῦ βασιλέως τὸν θεῖον ζῆλον,ὡ ς εἴπομεν, καὶ μέχρι τέλους αὐτὸν διετήρησεν· καὶ οὗτος μὲν οὕτω. τῶν δὲ μνημονευθέντων πατριαρχῶν,ὁ μὲν θεῖοςΤαράσιος διὰ τοῦτο συγκατέβη, καὶ ἐφησύχασε, τῷ τοιούτῳ ἀθέσμῳ τοῦ Κωνσταντίνου δράμα τουργήματι,ἐπειδὴ ἠπείλει ὁ αὐτὸς Κωνσταντῖνος ὁβασι λεύς,εἰμὴ τῷ αὐτοῦθελήματι ὑποκύψῃ ὁπατριάρχης,τῶν μὲν ἔναγχος βασιλευσάντων τὴν αἵρεσιν ἀννανεώσασθαι,καὶ τὰς ἁγίας καὶ σεπτὰς εἰκόνας πάλιν καθαιρήσειν. τούτου οὖν ἕνεκεν ἔδοξεν αὐτῷ μικρὸν ἐνδοῦναι τῆς ἀκριβείας, ἵνα μὴ ἀπολέσῃ τὰ μέγιστα . ὁ δὲ ἐν ἁγίοις Νικηφόρος πολλὰ πρότερον ἀντικαταστὰς τῷ μετὰταῦτα,βασιλεύσαντιΝικηφόρῳ,ἔπειτα τὸ δύστροπον αὐτοῦ καὶ τὸ τῆςγνώμης κακοθελὲς ἀκριβῶς ἐπι στάμενος,καὶὑφορώμενος,μήποτεταράξῃ,καὶσυγχέῃ πάντα τὰ ἐκκλησιαστικά,συγκατέβη καὶ αὐτός, καὶ ἐδέξατο τὸν καθη ρημένον Ἰωσήφ, ὡς προείρηται. πλὴν εἴ τε ὁμέγας Θεόδω ρας κρεῖττονἔπραξε παρρησιασάμενος κατὰ τῆς παρανομίας, καὶ μέχρι τέλους ἐνστάς· εἴτε οἱ πατριάρχαι συγκαταβάντες (lego ἐγκρατής) γενόμενος, μετά ται. NOTAE. 559 δια τὰς εἰρημένας αἰτίας, ἑτέροις δοκιμάζειν καταλείψομεν τοῖς ἔχουσι τὸν λύχνοντῆς γνώμης ἐν ἑαυτοῖς φαίνοντα,καὶ ἐρρωμένοις τὰ τῆςψυχῆς αἰσθητήρια πρὸς τὴν τοιούτων διά κρισιν· ἐπεὶ καὶ τὸν ἅγιον Επιφάνιον τὸν Κύπρου εὑρίσκο μεν, τὸν αὐτὸν Θεοδώρῳ ζῆλον καὶ ἔνστασιν ἀήττητον ἐνδει ξάμενον πρὸς τὴν βασίλισσαν Εὐδοκίαν · ἀπειλούσης γ ὰ ρ ἐκείνης ποτὲ τοὺς τῶν εἰδώλων ναοὺς ἀνοίγειν, εἰ μ ὴ ὁ θεῖος Χρυσόστομος ἐξορισθῇ ,ο ὐ κατέπτηξεν,οὐδὲ ἐνέδωκεν, ὅλως ὁ ἅγιος· ἀλλ ̓ εἰπών , ἀθῶος εἰμὶ ἀπὸ τῆς κρίσεως ταύτης · ἐξῆλθε θυμοῦ πνέουσαν καταλείψας αὐτήν. λέγεται δὲ ὅτι δι ̓ ἑτέραν αἰτίαν ἀπὸ τῶν ἀοιδίμων πατριαρχῶν ὁ ἐν ἁγίοις Θεόδωρος ἀπερράγη. ἡ δὲ ἦν· ὅτι,φησίν,ἀπὸ τῶν λαϊκῶν εὐθὺς εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον ἀνεβιβάσθησαν , καὶ οὐ κατὰ θεσμὸν ἐκκλησιαστικὸν ἐγένετο τούτων ἡ χειροτονία. πρὸς δὲ τοῦτο ἀπολογεῖται ὁ τὰ κατ ̓ αὐτοὺς συγγραψάμε νος· ὅτι οἱ θεῖοι κανόνες οὐκ ἀποκλείουσι πάντῃ τὸ πρᾶγμα ἀλλ ̓ ὑφορώμενοι μήπως ἄπειρος ὢν ὁχειροτονούμενος τῶν τῇ ἱερωσύνῃ καθηκόντων , εἰς πτῶσιν ἐνέγκῃ τὰ ἐκκλησιαστικά. οὗτοιδέ,ὁ μέγας,φημί,Ταράσιος,καὶὁθεῖοςΝικηφόροςεἰς τὸπρόσῳβαίνειντὴνἐκκλησίαν πεποιήκασι,καὶπάντα καλῶς, καὶ ἐνθέσμως ἔπραττον · κ α ὶ διὰ τοῦτο οὐχ ἅπτεται αὐτῶν ὁ κακών. ἰστέον μέντοι ὅτι τὸ προσκροῦσαι τοῖς ἀοιδίμοις πατριάρχαις τὸν μέγαν Θεόδωρον ἐκ θεοῦ κεκινημένοις, καὶ μικρὸν ἐνδοῦσι τῆς ἀκριβείας, διὰ τὸ μὴ γίνεσθαι μείζονα βλάβην, καὶ ἑαυτὸν ἀποσχίσαι τῆς ἐκκλησίας, οὐ μικρὸν πτῶν μα τοῖς πατράσιν ἔδοξεν. ἀλλ ̓ ὅμως πάλιν διωρθώσατο, ὡς προείρηται,καὶ δηλοῖ μὲν τοῦτο ἡτων κατ'αὐτὸν ἱστορία, δηλοῖ δὲ καὶ ὁ μέγας Μεθόδιος ἐν τῷ ἤδη μνημονευθέντι λό γῳ αὐτοῦ τῷ πρὸς τοὺς στουδίτας. διηγεῖται γὰρ ὅτι πάλιν ἠσθένησε τὴνγνώμην,ἣν εἶσχε κατὰ συναρπαγήν, καὶ τῇ ἐκ κλησίᾳ συνήφθη · καὶ ὅτι πρὸςτῷ τέλει αὐτοῦ πολλὴν ἕνω σιν , καὶ ἀγάπην , καὶ συνομιλίαν αένναον μετὰ Νικηφόρου τοῦἀοιδίμου πατριάρχου ἐκέκτητο. ἐπληρώθη οὖν ἐπ ̓αὐτῷ τὸ ἐν ψαλμοῖς εἰρημένον περὶ τοῦ δικαίου: ὅτι ἐὰν πέσῃ, οὐ καταρραγήσεται· ὅτι κύριος ἀντιστηρίζει χεῖρα αὐτοῦ. εἰ γὰρ καὶ τὸ προσκροῦσαι καὶ τῷ τυχόντι ἱερεῖ ἄνευ δηλαδὴ αἱρέσεως μέγαν ἔχει τὸν κίνδυνον · πηλίκον ἦν τὸ πρὸς τοις ούτους ἀρχιερεῖς τοῦτο γενέσθαι,καὶ ἀρχιερέων ἀρχιερεῖς· μᾶλλον δὲ ἀποστόλους αὐτούς, κατὰ τὸν μέγαν Διονύσιον, τοῦτο γὰρ καὶ ὁ θεῖος Μεθόδιος πρὸς τοὺςτοῦ ἁγίουμαθη τάς, τοὺς στουδίτας,φημί,δικαίως προτείνεται, λέγων οὕτως. σ ὺ μ ο ν α χ ὸ ς εἶ , κ α ὶ ο ὐ κ ἐ ξ ε σ τ ί σ ο ι τ ὰ τ ῶ ν ἱ ε ρ έ ω ν , ἀ λ λ ̓ ὑ π ο τ ά σ . σεθαί σε χρή , καὶ οὐχ ὑποτάσσειν , οὐ δὲ ἐξετάζειν αὐτούς. de sanctis patriarchis Tarasio et Nicephoro. necessariis qui busdam temperamentis, et in negotiis administrandis perpetua J 560 IN THEOPHANEM memoria dignos patriarchas Tarasium et Nicephorum usos f a ma est,prout alibi iam manifestavimus. et haec sunt quae narratione nostra illustranda aggredimur. Constantinus impe rator Irenes Christum amantis imperatricis filius, vitae coniu giique consorte expulsa, et invita reluctanteque in monasterio detonsa,uxorem aliam eius loco substituerat. ac Tarasius quidem sanctus vir, is enim tunc ecclesiae Constantinopolita nae clavum regebat,talifacinori nusquam praebuerat assen sum;presbytertantum fuit eius ecclesiaenomine Ioseph,qui sceleratas huiusmodi nuptias contrahentes connubialibus corol lis ausus fuerat redimire. re cognita magnus Theodorus i m peratorem ecclesiae divortio damnavit , et virum fervore illo caelesti motum principem illegitimis facinoribus sacras leges laedentem corripere aggressum , plures alii eius consilio zelo que ducti sequuti sunt. Theodorus ipse ecclesiae ingressu, et patriarchae congressu semet continuit: quod quamvis nefan dum coniugium haud verbis probasset patriarcha, severiore tamen poena non perstrinxerat, nec in eum qui tam exoso sceleri praestiterat opem, laesae maiestatis divinae poenas e x ercuerat. his accessit, quod caelesti consilio et permissu ir rogata Constantino oculorum mulcta, et imperii potestate eidem ablata, et Irene eius matre solio dignitateque pulsa, Nicepho rus,quiex insidiiseam exauctoravit imperiisceptriquecom pos,praeter alia quae adorsus estnefanda scelera,Ioseph m e moratum superius presbyterum depositione damnatum ad pri stinos honores in ecclesia revocandum studuerit. Nicephorus alter sanctitate conspicuus defuncti Tarasii loco suffectus i m peratoris Nicephori consiliis obsecundavit, et in ecclesiae col legium Ioseph prius rescissum admisit: ex quo rursum magnus Theodorus eius se communione segregavit. is enim vere san ctus Theodorus repudium prorsus illegitimum iam ab antiquo proscripserat, ac licet Constantinus imperator propositis m u n e ribus allicere, et artibus variis virum ad se pertrahere cona retur, et cum proprio marte, tum aliorum subsidio, tum ipsius sibi praeter legum fas coniunctae mulieris patris adgnataefle ctere nequiret, exiliis, custodia, compedibus, plagis tergo infli ctis, probatis etiam generum aliorum tormentis, virum cuncta patienterferentem de divino zelo quicquam remittere, nullate nus adegit, aut instantium necessitatum vi inferiorem se red dere, viro quippe tanta sanctitudine praestanti, leve vel m o dicum Constantini delictum non apparebat. ab ipso siquidem imperatore ducens originem, ad infinitarum animarum ruinam iam fecerat progressum. hominum namque plurimi, maxime voluptati sectandae faciliores , occasione arrepta, et exemplo dato,nefastum imperatorisfactumfas ratiadimplendo vene NOTAE. 561 " voluerunt. 36 reae cupiditatis ardori per eius vestigia gradiebantur: et uxoribus quondam legitime coniunctis domo expulsis, alias, quas deperirent, ad sponsae prioris thalamos inducebant. luem huiusmodi in multas iam provincias grassantem videre m a gnus Theodorus non sustinuit: quare in imperatorem ipsum divinum zelum , ut praemisimus, exacuit, et in eo tenendo ad finem usque perseveravit. et is quidem hoc pacto se habuit. patriarcharum vero, dequibusinstitutussermo,hicquidem, ni mirumTarasius,idcircoconsentirevisusest,etattentatuma Con stantinoscelus nulla animadversioneperstringere,quod nisi pla citis acquiesceret patriarcha, principum proxime praeteritorum haereses renovaturum, et sanctarum imaginum cultum proscri pturum se imperator Constantinus minaretur. huius gratia r i goris nonnihil relaxare decrevit, ne in maioris momenti res summum induceret discrimen:sanctus autem Nicephorus,in alteriusNicephori,qui postmoḍum imperium tenuit,sententiam obnisus,tum veropravoseiusmores,etanimiperversitatem expertus, et ne ordinem ecclesiae perturbaret, et sus deque v e r teret metuens, assensum quoque praestitit, et Ioseph, quem d e positum diximus , in priorem gradum restituit. at sive m a gnus Theodorus sacras leges vindicaturus, ac libertate sua usus ad extremum usque discrimen obsistens praeclarius se gesserit, sive patriarchae ob allatas in medium rationes res difficiles prudenter attrectare maluerint, et apposito tempera mento emollire, aliis quibus lucidius mentis acumen, et ad res huiusmodi discernendas animi sensus vegetiores, discutiendum relinquimus. sane Epiphanium Cypri episcopum inter sanctos celebrem parem Theodoro nostro ardorem, et invictum animi robur adversus imperatricem Eudoxiam demonstrasse novimus. ipsi namque, ni divinus Chrysostomus in exilium eiiceretur, idolorum templa quamprimum aperturam se minitanti nulla tenus manus dedit, aut obsequendum sanctus vir duxit: quin immo , innocens ego sum ab huiusmodi iudicio, exclamans, et eam in minas et furorem conversam relinquens,generose e x cessit. aliam quoque dissensus patriarchas inter et Theodorum causam extitisseferunt: quod nimirum e laicorum ordine ad patriarchale solium confestim evecti, nec in eis ordinandis p o sitae ab ecclesia leges fuerint observatae. ad quae obiecta, quigestacorum conscripsit,respondet,sacroscanonespromo tiones huiusmodi non omnino damnare : sed ne consecrandus rerum gradui congruarum peritia privatus in periculum eccle siamadducat,tantum cavere. iidemvero,magnus,inquam Tarasius, et sacer Nicephorus in magnos accessus ecclesiam progredi studuerunt, et in cunctis aequo bonoque consultum esse qua de causa canonem eos carpere nulla ratione Theophanes II. affirmandum. quinimmo omni mentis attentione observandum, patriarchis aeterna memoria dignis, etdei motu semper actis, magnum Theodorum crimen impingere voluisse, et ab ecclesiae coetu eorum causa se segregasse, ipsius Theodori non leve d e lictum a patribus fuisse iudicatum: illisiquidem accurato ri gore remisso, maius damnum evitatum censuerunt. erratum sane Theodorus emendavit , ut alibi narratum est: et scripta de iisdem et Theodori gestis historia fidem huius facit: et magnus insuper Methodius sermone ad studitas, de quo supe rius,misso,testatum reliquit. sententiam enim quam animo praecepshauserat,ipsumreprobasse,etadecclesiamdemum se adiunxisse, ac vitae termino propinquum cum felicis memoriae Nicephoro concordiam, dilectionem, et indivisam animorum unionem servasse manifesto confirmat. in eo igitur, quod enun ciant psalmi de viro iusto adimpletum est: si ceciderit, non confringetur, quia dominus supponit manum suam, obvio namque, et e grege sacerdotum cuilibet noxam, si haeresis labe vacet, inferre, si magni periculi est, quali mulcta facinus dignum,quod eiusmodipontifices etpontificumprincipes, m a gis vero apostolos ipsos, ut magni Dionysii verbis utar, aggre ditur et recenset. hoc certe dictum divinus Methodius studitis sancti discipulis perpendendum iure merito obiicit, his verbis utens: tu monachus es, in sacerdotes inquirere non tuum est; ipsis subiici te decet; ipsos tibi subücere, vel eorum vitam per scrutari a te omnino sit alienum. 749,12. ooohvror]gentilem intellige,et a Christiana` religione alienum. 752, 1. Xagitwvos]de Charitonis laura diximus ad Syn cellum . 755, 19. aŋkɛyyios ] tributum pari sorte omnibus impositum , quod pauperibus non solvendo repertis, divites deponere tencrentur, est dihyλéyyvov. huius exempla histo riamque pene omnem Meursius diligenter coacervavit. 756,2. agraria ] actionis vel instrumenti in publi cas tabulas relati pretium est χαρτιατικόν. tributum pro chartis exponit Meursius. 562 IN THEOPHANEM . 747, 19. ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι] in sancti gratiam, ad versus sanctos, auctoris sancti sancta sententia. 754 , 13. aalißapuv ] fraenorum opificem interpre tor : σαλιβάριον , et magis barbare σαλιβάριν, et σαλιβάρι, fraenum. Ibid.19. To néoaua]fretum portus CP.lintribus,л ραματικοῖς ξύλοις, traiiciendum , a q u o Galatae oppidi regio Πέρα,quod πέραντοῦ πορθμοῦ. de quo alibi. NOTAE. 563 Ibid. 8. xovqatopeiar] non aliud a fisco. 757,3. μηδέποτε γηπονικῶς ζήσαντας] ob belli quo tidie ingruentis, et praedandi consuetudinem . quid a p r a e done praedo lucri reportet? aiebat nuper nominatus ille pyrata Vasco nomine. de iniquis istis legibus, et earum a b rogatione legendum ius Graeco-romanum , Zonaras, Cedre nus, et alii. 759,8. Adıyɣávov ] de Athinganis nonnulla Balsamo. eorum reliquiae ac successores Italis Tzingari, nobis Boemi velAegyptii, quod ex Oriente profecti in illas partes, et inde versus nos penetrarint. de hominum istorum faece tractat abunde Delrio lib. 4 disquis. Magic. cap. 4 quaest. 5. 760, 13. rà avrá ] correctius in variis lectionibus Ta αὐτῶν. 761, 3. τάλαντα δὲ ἦν ιγʹ] miror unde Anastasius et miscella sexdecim , cunctis exemplaribus Graecis tredecim prodentibus exscripserint. 762, 2. á×ýxoa] de se loquitur auctor : unde variae lectionesaddunt ὁ συγγραφόμενος. Ibid.7. ἐνΜαρκέλλαις]alibiΜαρκέλλους vocat. 764, 15. τῇ κε τοῦ Ἰουλίου]caeteri codices mss τῇ κϚʹ Tou 'lovliov. Anastasius : septimo kalendas Augusti. 765,6. TOTηsoovdasnvoi]ignevalli,reposuitAna stasius. sane ξυλίνοις illisὀχυρώμασι, quibus Nicephori ca stra circumsepivisse Crumnus nuperrime relatus est, ipsius iussu ignem suppositum , et evadendi viam interdictam s u spicor. 769, 3. sotέpin Пooxonia ] Nicephori filia, anno s u periore memorata. vide notam sequentem. 756,6. xanvixá]tributumfumarium,qualeobsingu los quosque caminos exigitur. exempla suggerit Meursius. Ibid.7. κτημάτων ] variae lectiones κτισμάτων · adeo ut non praediorum modo,sed etacdificiorum meliora a ty ranno fuerint occupata. Ibid. 15. ἔξω τῆς ̓Αβύδου σώματα οἰκετικά] ob quo tidianas in Saracenorum terras excursiones facilior fuit illis in partibus servorum captura. ii σώματα οἰκετικά. Ibid. 19. Eşaxiovie ] Exocionium, de quo supra in notis ad pag. 150. haeretica lue infaustum semper et in fame. 770,4. ἀπέστειλεν δὲ καὶ πρὸς τὸν Κάρουλλον]lega tionis huius meminit Eginhardus ad annum 812, qui in an num succedentem, ob Theophanis calculos septennio mino res, incidit. "Michael gener Nicephori imperator factus, le gatos imperatoris Caroli qui ad Nicephorum missi fuerunt, inCP.suscepit,etabsolvit:cum quibusetsuos legatosdi rexit, Michaelem episcopum, et Arsaphium , atque Theogni stum Protospatharium : et per eos pacem a Nicephoro in ceptam confirmavit, etc." 774,1. eisApovolar]insulamPropontidos;Ophiusam correctiusdixeris,ad quam IosephThessalonicensis,eteius frater Theodorus studita exularunt. Ibid. 18. eis rò Bayda] ita Graeci codices cuncti. Anastasius et miscella Bagda. recentiores Bagdat pronun tiant. Abraham Ecchellensis in historia Saracenica “Abu giafar Abd-alla (ultimus esthuius nominis a Theophane inter Arabum principes sive Caliphas recensitus) construxit Bagda dum, sive Babylonem, et incoluit eam anno centesimo qua dragesimo quinto." 775,12. diaorythiov]haudsigillummodo,sedet diploma, cui soletapponi, τὸ σιγίλλιον refert. σιγιλλίῳ nam que, appayiç sigillum, et principis character adiungitur.ipsi textus a Meursio in medium adducti id convincunt. Isacii Comneni Const. καθὼς καὶ ἐν τοῖς σιγιλλίοις τῶν παλαιῶν avayoúpovrai prout in veterum diplomatibus refertur. C o n stantinid e administr, imp.δεδωκὼς περὶ αὐτῶν καὶ σιγίλλιον ἐν τῇ αὐτῇμητροπόλει· dato in ipsa metropoli diplomate. Methodii in epist. ad Zygomalam, τὰ γὰρ πάλαι διὰ χρυ σοβούλλων καὶ σιγιλλίων διακριθέντα· quae quondam per aureas bullas, et diplomata diiudicata. 776, 4. ἃ τῇ προφάσει τοῦ Νικηφόρου τοῦ καταλύτου τῶν Χριστιανῶν μεμάθηκεν] ad annum Nicephori 7 pag.410 de illo superius agitur. 779, 2. τοῦ ἁγίου Χαρίτωνος] haec ad Bethleem et Rachelis sepulchrum exstructa, quam vidisse se Georgius Syn cellus testatur pag.57. laura porro maius monasterium est,et cellarum ab invicem dissitarum et per acqua spatia distribu tarum ordinata collectio: qualis Camaldulensium vel Cartu sianorum. Cyrillus in S. Sabae vita: nos quoque ad memo ratum Syncelli locum , et ad pag.239. 783, 8. ὡς εὐσεβεῖ, τε καὶἀνδρειοτάτῳ ] an non eccle siae d e m u m persecutor factus,Christi servos crudeliter affli xit? eius impietate nondum patefacta, Theophanem haec scripsisse credendum . ipse quam ἀσεβὴς καὶ θηριώδης Λέων, postmodum Theophanes expertus est. vide pag. 431. 564 IN THEOPHANEM NOTAE. 565 785,7. διὰ τῆς Χρυσῆς πόρτης] eius nominis Chryse porta fuit CP.quod tyrannidem adepturi per eam impera tores solemnem ingressum agerent. Nicephorus in altero Leone Iconoclasta, καὶ ὡς ἦν ἔθος βασιλεῦσι διὰ προπομπίου δοχῆς διὰ τῆς Χρυσῆς καλουμένης πύλης εἰς τὸ Βυζάντιον εἰσελαύνει,καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳγενόμενος,ἐκεῖσε τὸν τῆς βασιλείας ἀνεδήσατο στέφανον. hic (ut imperatores so lent) solemni pompa susceptus, aurea porta Byzantium ingre ditur, atque in maiore ecclesia imperatoriam coronam accipit. AD S.P.N. THEOPHANIS CHRONOGRAPHIAM F. FRANCISCI COMBEFIS Ord.FF.Praedicatorum Congreg.S. Ludovici • NOTAE POSTERIORES, IPSUM PROPIUS AUCTORIS CONTEXTUM, eiusque Versiones strictim illustrantes et emendantes. Quamvis graviora quaeque ac maioris visa operae, v e reque chronographica occupavit R. P. Iacobi Goar tov μ a xapírov diligentia; relegenti tamen opus tam spissum, cui et meamille,mox utcoepitmorbuspulsare,addictamvoluit nonnullam operam,occurrere,qua nec animadversione in digna, nec incommoda omnino, etsi forsitanleviora, aequo lectori videantur. haec igitur illeboni consulet nostra haec schediasmata, ac vel animuin probabit, quibus decoctae p r a e eant, posthumae, quas produco, viri doctis omnibus, ac piis desiderati exercitationes. P. 9 1. 6. περὶ ὧν ἐπερχόμενος τὴν ὀκτάβιβλον] atqui Eusebii historia dezaßißhos est, ut omnes norunt : 10 libri, non octo. plane scripserit Theophanes τὴν ή βίβλον, ex quo imperitus antiquarius suam dxrapiphor exscripserit. qui legerit librum octavum historiae ecclesiasticae Eusebii, de his cognoscet; quo etiam libro is ista maxime exequitur: hinc que factum est, ut illi octavo libro,additum sit aliud opus AD THEOPHANEM NOTAE POSTERIORES. 567 12,17. τὰ δὲ ὑπομνήματα τοῦ σωτῆρος ἐπλάσατο] red ditum, servatoris monita. forte monumenta interpres vo luerit. Anast. monitiones. malim ego acta, quod etiam vox illa sonat, ut falsis narrationibus Christum infamare studue rit, quod praestitisse liquet etiam alios Christiani hostes n o minis . 14, 10. περιόντων καὶ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ παίδων τῶν ὁμοπατρίων] Anast. praesentibus quoque caeteris filiis suis ; ut legerit παρόντων. sed et novus interpr. circumstantibus etiamreliquiseiusfiliis. verumaliavishuiusvocis,quam codd. constanter repraesentant. reddiderim ego : tametsi eius reliqui filii, eodem ac Constantinus patre geniti, super stites erant: praelato nimirum illis Constantino ob egregias virtutes, quamquam illimaterna prosapia praestare videban tur, Theodora nati, ob cuius nuptias repudiata fuisset Helena . 15, 1. Μαξέντιον τὸν υἱὸν Παξιμιανοῦ τοῦ Ἑρκουλίου βασιλέα] sic constanter codd. ac liquet vitiosum quod edi turn est, Ερκουλίου τοῦ βασιλέως · imperatorem renuntia verunt Maxentium Herculii filium. Sic pag. 9 A. καὶ i u ξεντίῳ τῷ υἱῷ τοῦ Ἑρκουλίουἐν Ῥώμῃ ὑπὸ τῶνστρατιωτῶν ἀναγορευθέντι βασιλεῖ. cum Maxentio Herculii filio, qui R o mae a militibus imperatorfuerat renuntiatus. 17,2. quodhabetVat.1marginiadscriptum,Αχίλας ῎Αρειον, ἐδέξατο παραλόγως χειροτονῆσαι πρεσβύτερον, καὶ τοῦ ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ διδασκαλίου καθηγήτορα,sholii loco sit, et ut explicetur, quo promovente sic depositus Arius, pre sbyteri dignitate postmodum auctus sit. Eusebii de martyribus Palaestinis, quod Stephani editio seor sim repraesentat, ut et cardinalis Mazarini , aliisque CC mss maleque Christophorsonus confudit,interpolans cum eodem libro octavo historiae ecclesiasticae. 10,9. κομιδῆ νέος. 13,4. τὰς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. 20,5. κρατήσας τὴν ̔Ρώμην Κωνσταντῖνος ὁ θεοσυνέᾳ γητος] non male Anast. c u m divina ope R o m a m obtinuisset. excidit aut interpreti, aut currenti praelo. Ibid. 18. ἐπεστράτευσε κατὰ Μαξιμιανοῦ τοῦ Γαλλε ρίου] sicbene Pal.et Peyr.necnon Anast.nec ferendum τὸ Μαξιμίνου τοῦ Γαλλερίου, quem auctor iam extinctum di. xerat anno superiori πεποιθώς ὁ Μαξιμιανός• P. Goar les git Μαξιμῖνος, priori errori haerens, quo vox altera alterius loco in codd. quos est secutus, irrepserat. placet maxime Vat.1lect, πεποιθὼς ὡς ὁ Μαξέντιος· cum perinde ac M a xentius daemonum oraculis fideret: quem auctor multis eo n o m i n e i n f a m a v e r a t 6 C o n s t a n t i n i a n n o , q u o is i l l u m o p p r e s → sit, cruce eiusmodi praestigiarum victrice. 22, 2. καὶ ἀφορίσας] τὸ καὶ superfluum , nec habent Ibid.10. Germanior lectio aliorum codd.ngõtov vó μον ἔγρατε τούς. 27, 9. Kovorávτiov ] redditum currente calamo , seu praelo Constantinum. 29,4. πολέμου δημοσίου κροτηθέντος] bello publico, inque illud inardescente tota rep. sic et Anast. nec satis expressum,bellocivilimoto. eratsanecivile,sedhuiusmodi inter civilia ut universam remp. scinderet. év tots iμqvhios antintos ait D invictus in bellis civilibus. 29, 6. ἀπεδύθη ὑπὸ Κωνσταντίνου] sic bene Vat. 1 Pal. etPeyr.nec enim Constantii Caesaris erat Caesarem Li cinianum exauctorare ; sed patris Constantini, qui μovozgá Two, rerum summam solus tenebat. 30, 11. ἐν τῷ γ' λόγῳ τῷ εἰς τὸν βασιλέα] clarius,li bro 3 in laudem Constantini ; sive de vita Constantini, c u ius 9 cap. extant eae laudes. 32,1. ἰδιάζεινἡσυχάζοντα]nibiliamserebuseccle siasticis immiscentem (in poenam nimirum superioris schi smatis) privatum agere : haec enim vis est rou žovzáĻetv in eiusmodi. quod sequitur de ordinatis ab illo, quos saneta synodus praccipit μυστικωτέρα χειροτονίᾳ βεβαιοῦσθαι, sa cratiori ordinatione confirmari, de vera accipiendum ordina tione, velut irrita penitus, q u a m Meletius praesumpsisset c o n tra magnae Alexandriae episcopi iura: qua de re prodibit propediem illustrissimi Petri de Marcha Tholosani archiepisc. disceptatio, quam brevis, tam erudita, P. Morini libro de sacris ordinationibus inserta. 33,5. ὑπὸσοφῶν]emend.Barb.φιλοσόφων· unde et sequitur, ἕνα τῶν φιλοσόφων παραπέμψαι. visum unum e philosophis, cum quo Alexander disputaret, emittere. 568 AD THEOPHANEM 21, 13. τὸν Γαλλέριον Μαξιμιανόν ] iterum P. Goar. lego Masivov non bene ut est iam ostensum. codd. 34, Q. ἐξ ἄλλων τόπων κατὰ γένος ἐπιλεξάμενος] Anast. secundum genus: perinde obscurum.P. Goar non reddit. idem sit κατὰ γένος , τὸ γενικῶς ex aliis q u o q u e locis universim deligens: ut non solum Roma accersierit incolas, sed ex uui NOTAE POSTERIORES. 569 versisimperiiRomani provinciis. velτtόó,xaràγyέśνvοoςs,per familias: sic enim commodum , delectas familias transferre, ad augendum brevi civium numerum , urbisque potentiam dilatandam. 35,4. εἰσελθόντος ἐκεῖ ἱστορῆσαι τοὺς τόπους]qui pro fectus esset a d eas visendas regiones , atque lustrandas. d u riusredditum: adibipositalocaquaequedescribendapro fecto. Tavnots.emend.beneinBarb. Ibid. 18. περὶ τῶν ἐπισκόπων Βυζαντίου , καὶ ἄλλων πολλῶν τόπων διεξῆλθεν] historiam contexuit episcoporum B y zantii, et plurium aliarum civitatum. sic bene Anast. 36, 6. πολλοὺς ὑπομείνας αἰκισμούς] bene idem, multis affectus verberibus: quod et P. Goar forte reddere voluit, contusus verberibus; non iniuriis, ut editum est. Ibid. 13. τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων] Barb. etc. Συμεώνα ἀρχιεπίσκοπον Κτησιφῶντος , καὶ τὸν Σελευκίας] archiepisco p u m Ctesiphontis Symeonem, et Seleuciae episcopum. sic i n fra unius archiepiscopi Symeonis meminit, plurium episcopo nec ita r u m , in quibus et ipse Seleuciae episcopus fuerit. passim illa aetate quibusvis metropolitis cedebat archiepi scopi nomen,sed velpatriarchis duntaxat, vel praecipuis pri matibus , ac qui gentis integrae caput erant , et ipsi velut patriarchae, nonnihil tamen inferiores summis tribus,tum que quattuor, ac quinque patriarchis. 37, 1. καὶ ξέναις τῆς φύσεως. 38, 7. ἔλυσε τὸ ζητούμενον] male editum ἕλκυσε. 39, 8. ἔσται τὸ ἐπὶ χαλινοῦ τοῦ ἵππου ἅγιον] erit quod est in equifraeno, sanctum domino : sive ut Xyst. quod super fraenumequiest. locusestZachar.14iuxta70,quosHie ronymus eo loco secutus est. 41,2. ὁμώνυμοντῇμητρί]utomnescodd.mss. Ibid. 11. μεθ’ ὧν καὶ τὸν βασιλέα πείσας] clare hacc Anastasius, cum quibus et imperatori persuadens hunc iuste d e positum, egit ut apud Illyricum in exilium mitteretur; adeo que non fuerant nova obscuranda versione. hanc de fide Eusebii implexam satis quaestionem illustrabit in suo Euse. bio, quem diu expectamus, vir doctus Henricus Valesius. 42,4. τὴν πόλιν,ἐπὶ τὸ δυτικὸν μέρος. Ibid. 19. ἐπὶ τῆς χώρας ̓Αντιοχείας, καὶ τῆς Κύρου] sic Barb. Peyr. iique adeo quibuscum illi collati sunt, cum nulla annotetur codd. varietas, in agro Antiochiae, et Cyri; quae et ipsa metropolis Pentapoleos dioecesis Antiochensis. 43,13. ήττηθείς, ἅμα τοῖς αἰτίοις ἀνῃρέθη] victus, ana cum auctoribus necatus est. sic et Buccard.itemque Barb. Peyr. etc. codd. 45, 9. εὑρέθη] Vat. 1. ἐτυρεύθη. post περιῄει haud omittenda vox ἱερουργῶν · quod enim sic circumeundo rem sacram faceret , et cohiberi ab Athanasio potuit , et sacro rum vasorum, atque librorum violationis calumnia in eum componi. 46, 14. ἅπαντας φιμώσαντα] qui os omnibus obstruxit. Bucchard. suspicatur legend. pileoavta, qui imposturis sedu cat: at nihil necesse. Ihil. 16. τοῦ κατὰ ̓Αρσένιον πλάσματος διελεγχθέντος, ἐπὶ τὴν κατὰ Ἰσχύραν συκοφαντίαν οἱ ἐχθροὶ ἐτρέπονπο ficto amputatae Arsenii dexterae crimine confutato , inimici adIschyraecalumniamredierunt. nihilclarius,cohaerent que omnia. non enim Athanasii satisfactionem probasse ini micos , ut non magis urgerent, quae minus aperta videren tur satisfactionis capita , ostendit ipsa Athanasii fuga. etsi ergo palam erat non amputasse dexteram , quam corpori haerere videbant, at vim illatam peragenti rem sacram, sa cra vasa confracta , libros combustos pertinacius contende bant. Buccardus inani se labore hic torquet:P. Goar sua alia, longe illa a nostris Theophanis ingerit. Anastasius ista omisit. 49,6. δεκαετηρίδα. 51,6. καταλαβὼν ἐκ τῆςἑώας τὸτοῦ πατρὸςσῶμα] sicconstantercodd.estqueiameditum. ubiexOrientecor pus patris accepit; Nicomedia scilicet C P .delatum : non ipse reversus ex Oriente. 53,12. VOTEQOVμETEDETO]Cedr.Barb.Peyr.clc.ncc re sic clara haerendum . quae sequunturBuccardo inextricabilia,ego sicreddam.pri m u m rapere, ut noctu fieri solet, occasione insilientes; tum i n terdiu perrumpere horrea. sic certe comparatum, ut paula tim ex fame et egestate frons crescat , quod ita Theophan. voluit exprimere. 570 AD THEOPHANEM 44,4. ōdèAqtos]Barb.Peyr.etc. 47, 18. προέβαλοντο. 45,12. ὀμόσαςοὕτωπιστεύεινπείθεικελεῦσαι]itacre dere iureiurando affirmans, suadet iubere recipi etc. 52,9. τὸνκαὶτὰσύμμικτα]Barb.Peyr.etc. NOTAE POSTERIORES. 571 54, 4. προεθυμήθησαν] σταδίους ψ , septingentis stadiis dissitam:Barb.p quingentis: 55, 12. ἦν δὲ ἡ ἐγκαινισθεῖσα ἐκκλησία] istud palam scholium in textum e margine illatum; aut certe superio ribus nectendum de Antiochenae eiusdem ecclesiae dedi catione. 56, 4. Νεοκαισάρεια Πόντου κατεπτώθη] Cedr.Νεο καισάρεια ποντισθεῖσα κατεπτώθη. mersa concidit; et ut habet Vat. 1 et Barb. xaτenón absorpta est, terrae scilicet hiatu facto, uti assolet in eiusmodi : nec videtur necesse ut mari mersam, sive absorptam exponamus cum Cedreni in terprete. 57,2. Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας ἀντείσαγεν,τὸ τῶν κακῶν xaτayoyov] Pauli loco Eusebium Nicomediae intrusit, h o m i nem sentinam malorum; qua phrasi etCicero Catilinam ur bis sentinain dixit. sic et Buccard. nec bene editum ; velut in scelerum sentinam, quasi sentina haec sedes esset CP. quod non congruit.Peyr.perinde desiderat. Ibid. 15. unvi Autoip ] Barb. Peyr. etc. sexta die mensis Daesii. Ibid.20. καὶ Παῦλος, καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς] sicomnes codd. 58, 12. τοὺς τύπους ἐκκλησίας ὥσπερ ἀποσυλήσαντες] Anast.ecclesiaeformas,ecclesiaeinstituta,ritusque velutprae d a m abigentes, ac secum auferentes. male editum tónový, nec apte satis redditum. 59,12. οἱδὲτοῦτοπεπονθότεςἠπείλουν]Pal.etPeyr. ἠπείχουν · malim ἤπειγον , sicque reddo. tametsi ab aquis haecpassi erant, urbi tamen per collapsi muri ruinam'in Ibid.19. ouundεyévros]liquethiclacunamesse;et desiderari quod factum scribit auctor Eusebio Emisseno r e cusante Alexandriae episcopatum ob cavendam Alexandrino rum invidiam,siveAlexandrinisipsum nonprobantibus;ad eoque male conatum interpretem tanquam omnia sana es sent: nec illud τὴνπίστιν μεταποιοῦσινοἱ αὐτοί,cives refert Alexandrinos,utillereddit,sedAntiochenum illudEusebio praeside Arianorum concilium. refert Sozom.lib. 3 cap 6, quid tum eo factum sit, nempe Edessenam ecclesiam regen dam suscepisse, cum hactenus 'Edéoons non episcopus,sed civis tantum esset. προτρέπεται τὴν Ἐδέσσης ἐκκλησίαν· c o n mittitur illi Edessena ecclesia; hocque licet Sabelliano, seu Sabellianismi suspecto : sic magnum habebant, quovis modo, Athanasium sede deiicere. 572 AD THEOPHANEM gruebant: quae deinceps Persarum ulterior impressio, gene rosaque Nisibensium repulsio auctori describitur. omissa particula xaí, in alium sensum detorsit interpr. 59,18. ὀνάγροιςτοὺςπλείστουςἐλέφανταςἀπέκτειναν] plurimos elephantos onagris occiderunt. genus machinae di ruendismurisaptum. oras.Suid.atettutandis,ubiilli disiectisunt. interpr.immissis onagris, quod quis facile ani malia sic dicta non bene acceperit. 61, 11. ἐξώρισε τοῦτον κατὰ τὴν Βερροίαν]alii Βρετα viav , ut et Cedr. ubi tamen foedo lapsu Liberii nomen in Athanasii mutatum est; quasi hic de Athanasii exilio sermo sit,eiquesubstitutus sitFelix,nonLiberio.mirum plaustra huiusmodi devorare interpretes. 63, 15. Εὐσεβέστατον οἰκονομικῶς λέγειν] omissa vor oixovouxãos, quam omnes repraesentant codd. hic aptissima, significans quadam accomodatione, prudenti consilio ut virum alliceret,nonoffenderet,sicappellasse. sicquoquesextam synodum in Constantem religiosam vindicavi ab importunis, atque ineptis querelis Alberti Pighii: sic et Paulus Festum praesidem iniquissimum, xoáriotov compellat,virum opti m u m : sicque ubique Christiana modestia, quoad patitur pie tas, viros praecipue principes, ac magistratus prosequitur. 64, 11. καὶ ἐκβαλεῖν Παῦλον τῆς ἐκκλησίας] sic omnes codd. ipseque legit interpr. perperam editum èxxaλeïv. 66,7. οἱδὲἐνΣαρδικῇ ὀρθόδοξοι]sicomnes codd.nec video ut opólogov irrepserit, ac sit redditum . 67,5. ἡ σύγκλητος Νεπωτιανὸν ἐνδύσασα] aliquanto post, ἐνέδυσε Θεοδόσιον Αὔγουστον. purpura ac regalibus insignibus indutum Nepotianum , adversus Magnentium misit. ut vere imperator , non Caesar tantum creatus fuerit , ut 62, 18. καὶ ἀντεισήγαγον Κύριλλον] cod. Vat. 1 ad hunc locum hoc affertschol.Κύριλλος Ιεροσολύμων ἐδιώχθη ὑπὸ τῶν ̓Αρειανῶν· ἀντ ̓ αὐτοῦ δὲ γεγόνασιν ̓Αρειανοὶ τρεῖς, ̓Αρσένιος, Ηράκλειος, Ιλάριος· καὶ πάλιν ἀνακλιθεὶς ἐπὶ Γρατιανόν, συνῆλθεν,καὶ ἐν τῇ συνόδῳ τῶν ρή ἐν KII. Cyrillus Hierosolymorum ἐπισκόπων antistes pulsus est ab Arianis; eius vero loco Ariani tres Arsenius, Heraclius, H i larius interim sedem tenuerunt; tumque revocatus sub G r a tiano,ad synodumcentum etocto episcoporumCP.celebratam convenit. eius illa provectio ab Arianis, et suppressio vocis óμoovoiov in catechesibus , suspicionem aliquam apud nonnullos Arianismi tibus vindicat. viro attulit, quem bene Theophanes sequen 67, 11. sic cum Barb.etc. distingue,etcorrige.nowvi δὲ φθάσαι, καὶ ἀπελθεῖν τὸν βασιλέα ἐν Ῥώμη Κωνσταν τίνα. quae sunt valde plana: ut iam extincto Nepotiano, ante Constantii adventum , eius loco creatus sit Bretannio, qui et ipse Magnentio opponeretur. Ibid.8. perturbatus, nec omnino integer textus, sic facile queat restitui. ὅσπερ Κωνστάντιος ἀκούσας ἀπέδωκε τὸ πνεύ μα,πλεῖστα μεταμελούμενος ἐπί τε τῷ. illud καὶ τῇ καινο Toμia tns nioTews. interpres ad Iulianum refert , ego ad ipsum Constantium, qui sic orbem fatigavit patrocinando Arianodogmati. καινοτομίαhaereticiest;ἄρνησιςaposta tae, eiusque qui omnino defecit a fide.'Iovitavou dé. 72,4. ὡς πρώτης εἰδωλολατρείας] sic Barb. ipseque Reg. nisi qua imperitus antiquarius scripsit, ngỏ tys. pla cet maxime, estque plana allusio ad locum apostoli, avaritia, quae est idolorum servitus, eidwλoλarqsia. Col. 3 v. 6 velut dicat, nihil mirum ad idola deflexisse, qui ante iam avarus illis serviret. 73, 15. Μάρκον τὸν ἁγιώτατον μοναχόν] Sozom. lib.5 cap.9 multis describit illustre certamen Marci Arethusii episcopi Iuliano imperatore; cumque plura dicat illiirro gata supplicia, istud tacet quod Theophanes dicturus erat, de visceribus vivo forte extractis, nisi codices mutili essent: potuitque etiam furens populus dirum illud in eum patrare, post ea quae narrat Sozomenus. eundem referre utrumque scriptorem, qui et monachus fuerit, et episcopus gravissimus senex, mihi persuasissimum est. 74,11. apodomosautóv]Peyr.Barb.etc. Ibid. 17. ὑπὸ τοῦ εἰδώλου. 77, 8. ἐπὶ ἐξέτασιν τῶν παραμενόντων ἱερέων ἐχωρει] 68, 3. ὑπὲρ τοὺς πρὸ ἑαυτοῦ. 75, 18. τοῦτον δέ. NOTAE POSTERIORES. 573 sonant verba interpr. tribus mensibus faoihevoaç, imperio functus, ait auctor, occiditur. Ibid. ἀκολούθον εἶναι τῆς βασιλείας καὶ τὴν ἐξουσίαν vnάoyevτ ]sicVat.Barb.Peyr.etc.planasatislitera. e x imperii rationibus esse , ut et potestas illi cederet, qui a maioribus hereditario veluti iure illam suscepisset, etc. 71,5. ἐπαρθεὶςγὰρτῇ. Ibid.7. καὶκαμήλῳ. 76,3. τὸντοῦκυρίου. in sacerdotes, qui prope habitabant, inquirendum decrevit; quos par videretur fuisse incendii vel auctores, vel conseios. sic et Buccard. interpres non reddit, nisi una aliqua linea inter operarum manus excidit. 77, 20. ὑπηρετεῖτο] Barb. etc. 79, 10. v doogooto ] Scaliger ad chronic. Hieronymi pag. 235 leg. contendit dovoooroow, vel dopooroog. 80, 5. ἐπ ̓ αἰνατροπῇ τῆς θεῖας ἀποφάσεως] ad divinan Christi confutandam sententiam; quod nimirum ab eo dictum habent sacra evangelia, fore templi desolationem perpetuam. dia Tov Exywioμóv. ad terram aggestam, atque rudera ege renda, ut solet in veterum dirutorum solo, novis excitandis, maioris praesertim molis, aedificiis. 81,15. νῦνπάντεςὡρμίσθημεν]oraculumhocfactum Juliano, sicLangus exprimitNicephori interpres, urgens illud, παρὰ θηρὶ ποταμῷ. nunc dii deacque omnes consurgite, sumite bellum, atque fero certum de flumine ferte trophaeum. dux ego vester ero Mars saevus belligerator. ibimus in Therim superi; victoria certa est: Mars ego ductor ero, divum fortissimus armis. Θὴρ ποταμός, haud dubie Tigris,velutθηριώνυμος, feramque nomine praeferens. 83,4. καὶ τῶν ὑπάτων] etproceribus, τῶν ἐν τέλει non enim in exercitu erat copia consulum, quorum suffragio Io vianus eligeretur; tametsi etiam Anast. ita reddidit. natos, eximius,praecipuus:quomodoPsellus natosgilooogoorpas sim indigetatur. eius operum spicissimum volumen haud ita pridem recepit cardinalis Mazarinus , sed carie et vetustate foedatum. Ibid. 11. σωτηρία τοῦ περιλειφθέντος λαοῦ] Peyr. πε Qianévros , quae lectio valde placet. ut saluti exercitus consuleret inter angustias aPersis conclusi,ac fame pereun tis, ut tripart. verba sonant, et traditAmmianus. vox aos pro exercitu Theophani frequentissima, uti etiam annotavit P. Goar anno superiori. 84,12. ὕπατος προῆλθεν] melius plane Zonaras στα Juòvnooner.unius dieiiterprogressus est;una statione; 574 AD THEOPHANEM Ihil.14. ἐνἐξαιρέτῳπραγματείᾳ λαμπρῶς] Barb.Peyr. etc. peculiari commentario luculenter refutavit.. apud Baronium tom.4 pag. 122. NOTAE POSTERIORES. 575 qua pervenit ad oppidum Dagasthani, ubi et extinctus est. nec vero is locus commodus erat ut consul pompaque p r o cederet, qui afflicto valde exercitu versus regiam urbem u t cumque ageret iter; eaque fuerit causa, cur creatum nobi lissimum filium suum noluerit hactenus purpuram induere. 88,2. καταληφθῆναι·ἐξαίφνηςδὲἐντῷ]Peyr.bene. Ibid.17. Ovahevtiaxòvheyóμevov]Barb.Peyr.etc.sic que a Valente appellandus, atque Valentis, non Valentiniani, ut currente calamo fuit redditum. 89, 4. πέμπουσι δὲ καὶ πρὸς Λιβέριον] liquet deesse hic aliquid. nusquam enim apud alios auctores legitur, V a lentem, atque Eudoxium ad Liberium papam legatos misisse, aut Arianismum datis libellis abiurasse. trip. istos legatos missos ait a Macedonianis , qui persecutionem patiebantur a Valente, et Eudoxio. sed etNiceph.quin et ipse Theopha nes pag.58 idipsum significant,ubi desecunda oecum.syn odo,acMacedonianis dantibus iterum libellos,utsubVa lente dederant Liberio ; a quo etiam literis commendatitiis impetratis , iis se tanquam novis tum perperam tuebantur. ἔγγραφον ὑπὲρ τοῦ. 95,7.σὺν θυμῷ ῥινοκτυποῦντες]legendumplaneσὺν Suuq,quod estthimus,sivethimum herba notasatis:cum thimo naribus obstrepentes; sive eo leviter eas caedentes, quodeiusmodiherba issoleatadhiberi,testeDioscor.qui ob crassos humores deliquium patiuntur, cuiusmodi sunt m u lieres, dum patiuntur quae sunt naturae. sive ergo contem ptu, sive ut venerem excitarent, sic sacris virginibus thimum naribus adhibentes illudebant. quas enim sic reductis vesti bus nudas circumducebant per urbem , et ad nares caede bant, iis impudice abutebantur ἀσελγῶς αὐταῖς χρώμενοι a d eoque non atrociter caedebant, ut reddidit interpres,non attendens aliam vocis illius alio accentu significationem, u n a m certe hic commodam. est etiam porrum, cepa agrestis;sed thimi herbae vis, et natura hic congruentior, ob dictam r a tionem. 96,1. ταῖς Βασιλείου, καὶΜελετίου ἐξηγήσεσι] Basi lio, et Meletio, etc. auctoribus; ut et Cedreni interpr. sive illorum hortatu, et suasione. minus expressum,Basilii, etc. industria. impulerunt scilicet viri sanctissimi ut Euagrii loco pauculam plebem CP.orthodoxam foveret,eiquepraeiret, etsi nondum urbis episcopus esset, quod postea Theodosio imperatore factus est. 97, 2. ὑπομένει] ἐκ δὲ τῆς διατάσεως. sic bene Barb. ut et Cedr. ἐκ τῆς δὲ τάσεως. ὡς ἐτῶν δ . annos circiter quattuor natum , quod sequitur , συμπαρούσης καὶ Ἰουστίνης τῆς μητρὸς αὐτοῦ ἐν τῇ Παννονίᾳ · aliter ego distinxerim, ut clausaperiodo in voce αὐτοῦ sequatur. ἐν δὲ τῇ Παννονίᾳ χώρᾳ τοῦτο μαθὼν Γρατιανός. is enim absens erat, sicque absente acclainatus est imperator iunior frater, qui c u m m a tre aderat , eiusque , ut videtur , industria ; ut et ipsa filium haberet imperatorem , quod ita Gratianum offendit, ut solet inter fratres ex alio, et alio thoro natos , eorumque paren tes facile enasci invidia. 98, 1. ὑπονοηθέντας βασιλεύειν ἀπὸ τοῦ στοιχείου] sic omnes codd. quos vaticiniis inductus ex initiali nominis theta imperaturos suspicabatur. 99,12. ad Ballovo ] adduntBarb. Peyr. etc. xai xaq Talisovo malim xoorahitovoi, quod et Anast. legit. strepi tum agunt,sive manuum plausu sive crepitaculis. plaudunt manibus,inquit.xoóralov. sunt qui musicum instrumentum exponant, quo Aegyptii utebantur in deorum cerimoniis. pro βαλλίζουσι legit Anast. βαδίζουσι, psallentes incedunt: quod forte melius : pluraque sunt prophetae loca, quibus crassius intellectis, hi suum illum errorem, ut ab Anastasio traditur, hauserint. post ἐνθουσιαστῶν addit Cedr. τοῦ καὶ Βωγομί 2wv qui et Bogomili dicti sunt; quod forte eorum nomen tunc vulgatius esset. 100, 7. τοῖς ὑπ ̓ αὐτοῦ φροντιζομένοις λελωβημένοις] leprosis, quorum cura Basilio incumbebat. ita vertit Trip. Gregorius theologus multis commendat , quam Basilius erga id hominum genus in suo illo nosocomio humanitatem, ac diligentiam habebat. haud tamen putem iis duntaxat addi ctum locum, et Basilii operam; voxque hεhoßquévos vitiam omne corporis sonat:necGregoriusulcera,morbosque alios tacet, quibus Basilius studium impendebat. 103,9. placetPeyr.cod.interpunctio,yvovsToatia νὸς ὁΑὔγουστος,ἐν τῇΠαννονίᾳ κατερχόμενοςὡς πρὸς βοή Jetav. ubi rescivit Gratianus Augustus, tanquam suppetias l a turus in Pannoniam veniens,etc. Cedr.ambustum cum sociis Valentem ait in eo tuguriolo, ἀγνοία τῶν κεκρυμμένων· cunt Scythae ignem committentes nescirent, qui illic laterent. et vero simile alio mortis genere extinguendos , sive etiam captivos abducendos, ut detecti ab eis fuissent. 104,13.post nioxónov,suppl.exVat.1Pal.Peyr.¿v 576 AD THEOPHANEM 101, 12, περὶ ̓Αθανάριχον] Barb. Peyr. etc. 102, 3. Eva. NOTAE POSTERIORES. 577 105, 15. ἐξ ἐμφανείας τῆς παναγίας Θεοτόκου] sanctis sima dei genitrice suam illic virtutem, ac praesentiam_exhi bente.sic Christi an.402,de Pulcheria ait exSozom.ori xai θείας ἐμφανείας ἠξιοῦτο · quae divina visione dignaretur. 108, 3. φθονήσαντας τῷ πράγματι] Barb. Peyr. Cedr. etc. etsi Pal. noooτáyμari. illud melius. videns rei invidia motos. τὸν συντακτήριον λόγον ἐπιδειξάμενος. oratione edita, ac dicta, qua discessurus bene precaretur, ac vale diceret. sic nimirum ipse : προτρεπτικοὺς ἡμῖν μελετήσατε λόγους, ἐγὼ ὑμῖν ἀποδώσω τὸν συντακτήριον. sermones instruite, quibus abeuntem prosequamini ; ego vobis valedictorium reddam. male Buccard.habita de pace agenda oratione; Xyl.de concordia constituenda: Baroniiqne interpres: ut et Anast. compositorio sermone. προσέθηκεν τῷ συμβόλῳ τὴν θεολόγιαν τοῦ 'πνεύμα τος· doctrinamdespiritussanctideitate.minusredditin terpr. sanctam de spiritu sancto doctrinam. 109, 18. φήμης ψευδοῦς ἐξελθούσης] cum fulsus rumor percrebuisset. Ibid. 19. araovoJévtes ] palam detecti, ac prodentes quales in catholicos essent. καὶ ἕκαστον . 113,12. διὰτὰμητάταστρατοῦ]propterexercitusme Theophanes II. 37 Αντιοχείᾳ ἀπ' αὐτῶν ἀποσχίσαντες. qui post proyectum ad episcopatum Euzoium Arianum Antiochiae, se ab eis separa verant. quo et indicatur priorem fuissePaulini episcopatum, n e c nisi schismate ab eo factum Meletium episcopum : quae et ratio sit cur Occidentales propensiores fuerint in Pauli n u m , sintque postmodum gravius questi in Flavianum p r o ducto schismate Meletii successorem,ut auctor infra Theo dosii ann.15. 112, 8. ἐκώλυσε τὸν ἐπὶ τῆς μετανοίας πρεσβύτερον Nectario presbyterum ] poenitentiae praepositum amoventi ini quior mihi visus P. Goar , cum rem ille disciplinae egerit, nihilque inde apud antiquos, velut poenitentiae sacramentum ipsum violarit, notae reportarit. fuit semper Nectarii san cta memoria , modumque illum poenitentiae publicae id scandali ortum , unde esset, velut tantum iuris humani, et ec clesiasticae consuetudinis sidebat, ecclesia abolere potuit. , in sua, cui iure patriarchali p r a e Ibid.19. οἰκείαις χερσὶ λωβοῖς] vix adduci possum,ut de leprosis peculiarius accipiam, quibus ipsa manibus Placilla Augusta miuistraret ; et non magis de corpore mutilis, atque aliasdebilibus; scabie forsan, foetidisque eiusmodi morbis laborantibus. 578 AD THEOPHANEM tationes: sic semper molestae illae, quidquid diligentiae d o ces militibus in officio continendis adhibeant, zai dià n g o pao vozov.propter aurigam, et pincernam Buterici prae fecti, uti Nicephor. lib. 12 cap. 4 , quem nimirum aurigam reun tentatae illius pudicitiae populus relaxari contendebat, uti pro aurigandi illa peritia ludis commodum. ait Niceph. ferri occisa septem hominum millia: plura hic Theophanes. Cedrenusutramqueopinionem ponit,tumquae7,tum quae 15, millia refert occisa. 114,16. κατ'Αίγυπτον φοβηθῆναι μὴ καὶ ἀ.ὦ.κ.ἡ To duros] sic correcte codd. Ibid. 10. ἥνωσεν διὰ ιζ ἐτῶν] Anast. eos trivit post decem et septem annos ; qui et singulariter effert episcopum ex OrienteRomam missum,nempeFlavianum,de cuius pro motioneliserat.familiarishaeclocutioTheophani. sicpag. 80 A de Chrysostomi corpore solenni pompa translato, dia y v post annos 33 exilii. verum ut schisma a Meletii ordinatione coeperit, plures septemdecim annis ad hunc us que fluxere. ὁμοίως καὶ τῶν μοιχευομένων γυναικῶν ὕβριν ἐν τοῖς πορνείοις. similiter abstulit iniuriam mulierum quae in prostibulis constuprabantur; ut sicut virorum iniuriae ca vit, ne ita inviti mancipiis, atque pistrinis addicerentur, m i seram servientes servitutem ad usque senium, ita caverit in iuriae mulierum, quae ipsae iis locis ad stuprum inclusae te nerentur, vetans ulterius includi ; ne scilicet illic velut in vitae ad scelus cogerentur , sed res voluntatis esset, ac resi lirent, quibus id animo foret. 117,1.πρὸ ἓξκαλανδῶνἸουλίου]Vat.1omissaver sio sexto kalendas Iulii, mensis Pauni die secunda. sic et Peyr. aliique. 118, 1. παρὰ Καρτερίῳ τινὶ ἡγουμένῳ μοναστηρίου] Barb. Peyr. etc. apud Carterium quendam praepositum m o nasterii; illius nimirum , in quo loannes monachum profes sus est: Anast. monasterii cuiusdam. ait Cedren. annos 4, apud illum egisse, tumque duos in solitudinem, ex qua aeger coactus est redire. Ibid.17. Xeigovýoov]Barb.Ceyr.etc. 119,3. τῶν παραδυναστευόντων αὐτῷ βάρβαρον] bar barum hunc Zonaras intelligitAlarcihum, ab Honorio ad R o mam diripiendam invitatum: sic nocent principum irae. quod sequitur, ὁ δὲ ̓Αλαρίχος παρέθετο ἑαυτὸν τοῖςσυγκλη Tixols, ego sicexponam,sese senatoribus obstrinxit; quomodo 115,5. xonμatiodérti]Barb.Peyr.etc. NOTAE POSTERIORES. 579 119,11. κώμηςὤνμετὰ ̓Αλαρίχου]Barb.Peyr.etc. 120,1. ἀλλὰκαὶΘρᾴκης,καὶ ̓Ασίας,καὶΠόντου]sic Barb.Peyr.etc. unaque vera lectioest,non quam edita re praesentant, τοὺς Θρᾷκας, καὶ ̓Ασίας, quasi multae Asiae es sent, quarum cura loanni incumberet: non illa una strictius dicta, ac minor Asia, nunc Natolia, paulatim sive sponte, sive imperatorum favore , aut certe ordinatione aliqua e c clesiastica, quae nos lateat, sedi C P . addicta. sunt qui R o m . pontificis indulgentia id factum dicunt. τῶν ἐκκλησιῶν τούτων. 121,13. ròrævMaxov]sicetiamBarb.etc.prae statque ea lectio , ut quae distinctior. longi enim appella bantur ii mouachi, quos ceu Origenianos a Theophilo fuga tos, benignius habuit Chrysostomus. 124, 1. ἀρσάκιος ἐχειροτονήθη δ ἀδελφὸς Νεκταρίου] omissa vox frater. Ibid. 7. 5 xɛ] ut suspicari licet, ut par est créde re: non ut postea visum est. 127, 21. ̓Αντιοχὸς ὁ Πέρσης ἐκ ποδῶν γέγονε]rebus amotus est; velut iam Theodosio grandiore, et ut ipse i m p e rium sine curatore administrare posset. interpr. Antiochus Persa e vivis excessit; quem tamen ipsum, nec levi coniectura esse suspicatur, quem auctor ab eodem Theodosio factum esse clericum memorat post annos septem supra viginti.fa cile fuit virum tantum , qualem Theophanes Antiochum d e scribit, rebus amotum in Theodosio invenire quod con temptum moveret , ex quo ille apud illum sic offenderit. Cedr. huic Antiocho iniquissimus est, ac eiusmodi inducit, ut illo remp. administrante, sus deque omnia irent. Ibid. 20. τοῖς ὑπάτοις ἑαυτοὺς κατεμήνυον] magistrati bus,praesidibus; uti iam supra inIovianipromotione alios monui esse Theophani nárovs, quam quos Romani consu les vocant. κτεινομένων. dicitur παραθέσθαι τὴν κεφαλήν , fidem dedit, sub qua u r bem deditione accepit. Ibid.13. καὶεἰλικρινῶςπροσερχομένητῇἐκκλησίᾳ]vere, sincere, ex animo ad ecclesiam accessit; non ficte uti prius in mariti gratiam. ἡ πρὸς Θεόδωρον Μομψουεστίας. sic omnes codd. nec bene omissa postrema vox. 128, 12. ̓Αβδαᾶς, ὁ τῆς. 130, 21. ἐκλείσθη ἡ πόλις ἡμέρας ζʹ] clausa est civi tas, assumpta luctus specie vocatione , ut in talibus solet. Cedrenus ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις. universa tumultuata est; quod minus aptum videtur, quietis omnino rebus Theodosio CP. nec ullos tyrannos patiente. bona distinctio Vat.1 P a lat. Peyr. τούτου δὲ τελευτήσαντος Ἰωάννης τις. 131, 1. ὑπογραφῶν. Ibid.17. post aréoteilev supplenda lacuna ex Pal. c o m modiusque P. Goar textui addidisset illius verba, quam ad varias lectiones reiecisset. 139,3. καὶ πάντων θεολογούντων] universis Christum deum profitentibus; quorum piae confessione sua illa blasphe m a opposuit Nestorius, nunquam deum se appellaturum, qui duorum aut trium mensium puer natus esset. non ergo bene Buccard. aut interpr. cunctis theologicas disquisitiones insti tuentibus. 140,2. пageŝŋyŋoάμɛvos]perperamexpositis. 1 145,20. μετὰ ̓Αλάριχοντὴν Ῥώμην πορθήσαντες] etiam Anastas. post Alaricum Roma devastata. melius tamen Ni ceph.uerù Alapíyov. cum Alaricho, Alaricho duce, exGal liaenimcumsuisVisigothisilleprofectusRomam cepit,at que vastavit Honorio principe: uti postea Gizerichus ex Africa cum suis Vandalis. 149,2. Κωνσταντῖνοςἔκτισεν· Κῦροςἀνενέωσεν]Con stantinus condidit ; Cyrus instauravit. Ibid. 8. οἱ δὲ Σμυρναῖοι καταλαβόντες] comprehensum eum Smyrnenses, etc. Christianum se abunde professus vi deri poterat, qui Christi incarnationis miraculum sic profi teretur, et ut sine viri opera deus verbum conceptus sit in S. Maria. 150, 10. μηδ ” ὅλως διδασκαλικός] qui nulla doctrinae vipolleret;adeoque ineptus episcopatuiesset,cum episco p u m oporteat esse doctorem . ἀχρεῖος δὲ καὶ ἀνήμερός τις, ἐξαιρέτως δὲ ἐν τοῖς συγγενέσι Κυρίλλου γενόμενος ὅς. homo inutilis, quique immanis quidam ac crudelis in Cyrilli m a x i m e cognatos extiterit; ac eorum etiam aedes, quamvis supra 580 AD THEOPHANEM 142, 3. ἐπὶ τῇ τῶν. 148, 1. sic distingue ut et mss codd. μετὰ θάνατον αὐτοῦ ὡς αἱρετικὸν διαβάλλοντες. quem post mortem haere 137,. 6. τὰ περὶ Νεστορίου. Ibid.15. di avapopas]suggestione;utAnast.sive,per appellationem, ut Buccard. sis insimularent. NOTAE POSTERIORES. 581 tertiam contignationem assurgentes, in ecclesiam consecrarit. nulla haec vi reddita , mirorque interpretem secutum B u c cardum sic alieno sensu reddidisse, ut praecipuam Dioscori laudem ponat, quod Cyrilli cognatis accensus sit, eorumque superbas adeo aedes profano ritu consecraverit; quem con stat miras in Cyrilli cognatos excitasse tragoedias illis infen sissimum, nec aliud velle Theophanis verba, ut et apud N i cephor. et Cedr. reddita sunt. extat querela Athanasii C y rilli ex in concilii Chalced. act.3. super haec autem, ut neque habita tionem aliquam haberemus, nostras domos praeparavit ecclesias fieri; m e a m Athanasii quarto tecto superiacentem, et quae pro suapositioneecclesiafieri nonpotest,quiacomplectiturcum praedictis domibus etiam alias minimas domos,etlaeditcon tinens. ipse Theophanes anno sequenti posito hic de Cyrilli cognatorum vexatione clarius enarrat. nimirum timebat s u perbus h o m o , ne , uti in Theophilo ac Cyrillo nepote f a ctum erat, sic deinceps Athanasius , aliusve e Cyrilli familia urbis sacerdotium arriperet, ut erant in ca potentia clari, ac nobiles. 152,5. emenda,leviorem. 154, 6. εἰς πάντα αὐτῷ συνεργεῖν τὰ καταθύμια , εἰ ταῖςκατὰΦλαβιανοῦ]maleἐνταῖς,qua levimutationeab actus interpr. ego sic: significat Dioscoro se in omnibus quae illi cordi essent, adiutorem fore, modo is sibi Flaviano, et Eusebio reis peragendis opera non deessct, ac Eutychis cau sam ageret. 155, 16. καὶ λακτίσμασι τοῖς ὑπὸ Διοσκόρου ἐκβαλλόμενος] legitAnast. noßahhóμevos.aDioscorocalcibussubmissus.eie Ictus calcibus Dioscoro: nec necesse, ut a Dioscori ministris intelligamus, uti reddit interpr. sat temerarius, ac praeceps, ut ipse ita in Flavianum saevire praesumpserit. ut esset tov vno quod est emend. ad marg. codicis Barb. ita omnino reddendum esset, ut id praestiterint ministri Dioscori. pla cet quod et illic emendatum ἀνέστη,pro ἀντέστη.surrexit, ubi ita vi subscripsisset, in grassatores declamans, ac subscri ptionem, quam extorserant, repetens. sorore nepotis de hac suarum aedium publicatione 156,12. Evginioτoc]instabilisutEuripus. 17,3. τavorgaτny ]Barb.Peyr.etc. 159, 13. μεταστειλαμένη Μαρκιανόν] perinde Cedr. sed Theodosii narrat id factum nutu refert, qui ipse iam c o ram Aspare , et senatu Marcianum ad imperium delegerat. εἶπεν αὐτῷ ἐπὶ 'Ασπάρος καὶ τῆς συγκλήτου, ἐδείχθη μοι ὅτι σε δεῖ γενέσθαι βασιλέα μετ ̓ ἐμέ. sub praesentia Asparis, et senatusaitMarciano,ostensum estmihifore,utameoobitu imperium capessas. ostensum nimirum a loanne theologo Ephesi , ut iam Pulcheriae dixerat : ubi imperite Xyl, ab Aspare, et senatu mihi demonstratum est, le etc. ipsum o r a culum respicere videtur Theophanes, cum statim anno seq. θεῖᾳ ψ ή φ ῳ ἀναδειχθῆναι αὐτοκράτορα , divino suffragio r e nunciatum Marcianum imperatorem , ait; non quia eius i n augurationi patriarchae opera accesserit, ut nonnullus a n notavit. Ibid. ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τῖτος. 169,16. τὸ Τραϊανὸν βαλανεῖον] sicBarb.Peyr.etc. nec nisi forte fallentibus oculis lectum in Reg. Toariavov. xai † Basilix & μɛyákŋ.maior basilica. quod redditum re gia, minus ex usu est. 172, 12. καὶ πέμψας Καισάριον] vox ἀμφοτέρους per peram irrepsisse videtur,qua sublata, ac mutato as in rovs nobis constaret litera qualem repraesentat Anast.misit Cae sarium, et linguis amputatis egit in exilium eos, qui c o m m u nicaverant caedi Proterii. Euag.lib.2 cap.18 illum qui mis susestadidvindictaesumendum,Stelamvocat. nonliquet integrum textum esse, quem Anastasius refert, cum is saepe, uti et Cedr. utatur compendio, passimque plura omittat. Ibid.20. placetmaximelectioPeyr.nooτéqovivTois. duplex enim diserte proposita quaestio, prior de synodo, al tera de Aeluri episcopatu et causa τό, πότερον εἶ τοῖς , vel v Tois aliorum non quadrat. 173, 6. τὸν ἐκτεθέντα ὅρον] idem bene. 174,2. ὁ τῆς Μάνδρας πρῶτος καταδείξας τὴν τοιαύ η doɛ ]quiprimusexiis,quilocumdictumMandraco luerunt, eiusmodi virtutis specimen edidit. sic Niceph. lib.4 cap. 30. ὁ τὴν ἐπὶ στύλου πρῶτος διοικίζιν ἐπιδείξας.pri mus id vitae genus in columna ostendit; quod post ipsum alii plures aemulati sunt. monasterium , ac ecclesiam in loco columnae eius nomine exstructam , in cuius atrio sub dio extaret illa columna , egregie idem ad finem libri describit. non placetut, ὁπρῶτος hoc locositαρχημανδρίτης,cum Symeon arazonov magis coleret, nec nisi prioribus annis antequam in locum Mandra dictum secederet, coenobitam egerit: minus quadrat quod redditum, coetus monastici ce lebratissimus. 582 AD THEOPHANEM 167, 15. πολλῇ δὲ τῇ παρανομίᾳ] sic emendate Cedr. 168, 12. ἔτος ἕν. 177, 4. Ἰωάννης δὲ ὁ ὑπατικός] vera lectio Βarb.Peyr. etc. εἷς τῶν συγκλητικῶν, 178,1. ἐστράτευσεν "Αλεξάνδρεια] sic benePeyr. etPal. Alexandria tria hominum millia eduxit; ut nulla sit lacuna, qualem suspicatus est P. Goar: nec absonum aliquid,Ale xandriam triahominum milliabellodestinasse,acLeoni,sive alii eius duci suppetias misisse. 180,6. τινὸςὕληςἐμπλήσας]Barb.Peyr.etc. Ibid. 14. dia тò έhxvσai] ut Asparem patrem ab Arii pravis opinionibus avocaret. Xyland. non bene,quia Aspa rem ab Ariana secta abduxerat, etc. id quidem conatusLeo, ac sibi hominem demereri , obtinere tamen non potuit, ut magis seq.Theophanes exprimit. 182, 16. Ρεκίμερ ὁ στρατηγός. 183,4. ὁδὲῬεκίμερ. Ibid. 12. διαβὰς Πάτμον] plane Πάδον , ut ex Liguria Romam repeteret. NOTAE POSTERIORES. 583 187,18. ἐπεφώνουν τὸ αἰσχρὸν ἐκεῖνο· ἐψώμησας τοὺς 179, 13. forte sit, πολλοὺς τοῦ Γιζερίχου Cedrenusclassishuius . pluribus describit apparatum, vere immensum sira xai avτýv.sic expono . ; cumque adeo ipsam Carthaginem potuisset in potestatem redigere. 174,12. Σευήρος καὶ Σερπέντιος]cum apud omnes altum sit Serpentii huius silentium, nec nisi de uno impera tore loqui videatur Theophanes , facilis esset textus e m e n d a tio, ut legeretur Zevnoos o xai Zɛgnévrios , Severus, qui et Serpentius appellatus est, undecunque id ille nomen traxerit. facile fuit excidere elementum sic minutum, ut in aliis a d verto excidisse, codd. aliis retinentibus. Cedr.post Severum, inquit οὐκέτι βασιλεὺς ἐν Ῥ ώ μ ῃ nullus R o m a e fuit imperator ; adeoque nec iste Serpentius ut alius a Severo putetur. 186,7. προελθὼν ὡς ὕπατος.consulari habitu, ac pompa in plebem prodiens : quae trita vocis huius significatio, n u n quam zou nooσéoxɛodai, quicquid P. Goar contendat, exque vitioso suo codice contra aliorum fidem. Buccard, nihil ad rem , quem ut consul praecedebat, nempe Zenonem patrem, pevye eis Toavoiav. sic Cedr. Niceph. ac bene. fuit enim Ísauria natus, ex qua etiam postmodum milites praesidio futuros induxit inurbem.Anonymus auctor,qui in cod.Vat. 1 supplet vitas Marciani, Leonum, Zenonis , atque Anastasii: προσέφυγε τῇ ἰδίᾳ πατρίδι.profugit in patriam . Ibul.16. εὐνοίᾳτέως. 584 AD THEOPHANEM 1900s oov] turpe illud acclamabant: velut manso pavisti puerorum more, ac decepisti inimicos tuos. metaphora a n u tricibus, quae sic pueros manso pascant , ipsaeque maiora deglutiant. Aristoph. in equit. iníoτauaι avròv ois y o u i ζεται· ἀντὶτοῦ,οἷςἀπατᾶται,καὶχαίρει. 188,11. μελανειμονήσας]Peyr.Cedr.etc.pro ήμφίασε, Cedr.xavéline,ut legeritáp xɛ reliquitsedem,atque altare, pullis ipse vestibus assumptis in signum moestitiae;non ea pullisvestibusinduit,importunasatiscerimonia;cum prae sertim Graeci non soleant colorem eiusmodi ecclesiis, ac al tari adhibere. Ibid. 16. τὴν φυγὴν ποιούμενοι κατ ̓ ὀλίγον] paulatim , ac lento gressu sefuga subducentes; non effusi in fugam, ut solet cum metu solum, non arte et consilio fuga initur. non bene expressum, in leves turmas dispersi. 189, 12. uŋdévu τvyɛīv Azazio] Anast. neminem lo quicum Acacio; nempe ad eiexhibendam molestiam,quod ita in e u m e suggestu declamasset ; sive quia eius probaret consilium, ficteque omnia agi sciret ad illudendum catholi cis, sive quia inde magis irritandam plebem timeret. vim illam vocis τυχεῖν,ἀντὶ τοῦ χρῆσθαι in malum,etiam ad verterunt alii.interpres in sensum oppositum abductus.Barb. Peyr. etc. συντυχεῖν habent. 190, 15. ἐπὶ τὸ βιαιότερον] male editum βεβαιότερον. 193, 5. ὁ δὲ Ζήνων καταλαβὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν π α QEYEVETO] omisit interpr. Zeno ubi venisset, ad ecclesiam ac cessit, sicque in palatium ingressus est. velut nimirum voti causa recepto imperio , et ut pietatis illa larva civium sibi benevolentiam conciliaret. 195,7. Στέφανος δὲψήφῳ κοινῇ προβληθεὶς εἰς ̓Αν Tιóxεlav,vлòτæ ]siccumPeyr.disting.alioquimala inter punctione foede erratum, quasi Fullonis asseclarum suffragio electus sit Stephanus Antiochiae episcopus illo eiecto, non ab eis ut Nestorianus accusatus: quod ille crimen in concilio Laodicaeae eluit,virevλaßns,piusacreligiosus,uteumTheo phanes superiori pag. appellavit. Ibid. 13. Βασιλίσκον τὸν ̔Αρματίου υἱόν] incogitantia redditum, Armatum Basiliscifilium, pro Basiliscum Armatii filium, ut paulo aute bene interpres expresserat. 194,6. αὐτὸντό]νοχἐχειροτονήθηsuperflua,necBarb. Peyr. etc. habent. 198, 7. διὰ τὸ τοὺς ἀέρας ἀλλάξαι] Barb. Peyr. etc. τῷ γένει. NOTAE POSTERIORES. 585 205, 6. τῶν ὀρθοδόξων διαμαρτυρουμένων αὐτοῖς]ter tio contestantibus qui erant catholicarum partium ; et loco e x clusi erant, ut sic necesse habuerint contestationem suam, ac artigonow vel hamo e funiculo appensam ingerere, etc. τὴν Δίου μονήν . Ibid. 16. to avoua Dilixos] Barb.Peyr. etc. ubi male αὐτοῦ . 207,4. ΝέστοραδὲῬωμανόν]literamutilaexAnasta sio supplenda,ut praesertimSS.confessorum memoriae con sulatur. sic ergo ille habet. Nestorem autem Tarscensem, Cyrum Hieropolitanum , Ioannem Cyrestensem, Romanum Chalcedonensem. Ibid. 10. τῆς συνόδου, καὶ ἐκβολὰς ἐπισκόπων ἀνεπι Antov]Barb.Peyr.Anast,Cedr.etc. episcoporum innoxio rum abrogationes: palam vitiosa edita. quod sequitur de Trisagio hymno,factaque illi et mutata additione,P. Sirm. ad 3 Aviti epist. tanquam ex Theophane , et illum exscri bente Anastasio censet, voces illas Xplore Baoiλev additas a Calandione ad Theopaschitarum evertendam haeresim , ac velut antidoto , ne putaretur ad ipsam trinam deitatem r e ferri quod additum fuerat, qui passus estpropter nos, sed ad Christum peculiarius hominem : ut tamen iacent Theophanis verba, eaque Anastasius presse reddidit, ipsum hoc Petri f u e rit primo suo episcopatu, quadam velut accomadatione ad Orientalium utcunque sedandos animos occasione addita menti turbatos , eidem ab eo adiunctum , quod postea, ac secundo episcopatu Zenonis favore liberius haeresim docens, sublatum voluerit. sic ipse Zeno quandoque mitius egit c a tholicorum metu , eoque solutus omnia miscuit , direque catholicos afflixit.expendat,quaeso,lector,Theophanis, e u m que fide optima reddentis Anastasii verba,num Calandionis in eis aliquid invenerit, excepta eiectione, et deportatione Oasim, quae paulo ante relata fuit. Cedrenus clare a d m o dum utrumque hoc uni Petro Fulloni assignat,priori eius, ac secundo episcopatu, ex ipso mutuatus Theophane.noó τερον μὲν προσέθηκε τῷ τρισαγίῳ Χριστὲ βασιλεῦ ὁ σταυ ρωθεὶς δι' ἡμᾶς. ὕστερον δὲ ἐλθὼν περιεῖλε τό, Χριστὲ β α othe . addidit Trisagio , rex Christe, qui crucifixus es p r o pter nos : postea vero rediens sustulit illud, rex Christe. 208,5. ὃνὀχλοποιοῦντα]Barb.Peyr.etc.ἐνεκάλεσεδὲ xai Zyvov . Zenoni episcopus detulit, eiusque cohibendi a c 202, 15. καὶ ἀταράχως. 206,7. τρίμηνον. 586 AD THEOPHANEM cepit potestatem. sic Graeca nulla vi sonant , intellexitque Buccardus ac bene Anast. questus autem ad imperatorem, contra illum obtinuit potestatem; ut nimirum Eutychianum hominem ab eiusmodi in ecclesia catholica conventibus pro hiberet. Constans sane fidei zelo Euphemius , magnaeque CP.auctoritatis,utelectumbrevipostinimperatorem eun dem Anastasium ad fidem Chalcedonensem dato libello pro fitendam,antequam corona donaretur, adegerit: sed neque Zeno postremis temporibus videri palam Eutychianus voluit. 209, 17, καὶ τὸν θαυμαστὸν περὶ ποίησιν, ἐπῶν Πελά ylov Tov naτQixiov] addit Cedr. quod et necessarium. ¿hɛv admirandum versibus θεροστομεῖν εἰδότα. occidit quoque admirandum condendis Pelagium patricium, qui liberius soleret loqui, etc. perperam interpr. τό, θαυμαστὸν περὶ ποίησιν ἐπῶν ad su periorem Cottain refert virum militarem, cum ipsa textus series ad Pelagium spectare ostendat, clariusque Cedr. cum ita distinguit.ἀναιρεῖ δὲ καὶ τὸν θαυμαστόν. in prioris nece sugillat Theophanes Zenonis ingratitudinem , in posterioris, ipsam rei indignitatem, quod virum tantum, eo duntaxat li bere loquentem quod φρόνιμος, καὶ δίκαιος esset, prudens,ac iustus, occiderit. miror tot occurrere quae suffigere de beam, ac doleo; deesse tamen auctori,ac officio nequeo. emendandus vicissim Cedr. cum Illo tribuit quae sunt Cot tain. Illus enim pridem perduellis occubuerat ipso Cottain eius victore. 210, 5. ὃς καὶ πολλούς. Ibid. 13. ἀνάξιον αὐτὸν ἀποκαλῶν τῶν Χριστιανῶν Tns Baoikeias] indignum se Christianorum imperio vocans. ipse nimirum Anastasius, specie illa modestiae benevolentiam ca ptans. sic etAnast. et Cedr. quicquid interpres syntaxi ipsa repugnante verba haec inauguranti Euphemio tribuat, in cuius ore pro rei, et personae ratione minime congruant. cogendus fuit Anastasius, ut velut invitus imperium iniret, non Euphemius patriarcha ut omnium votis expetitum cau tione accepta coronaret. nonnihil clarior Cedr. ut solet obscura Theophanis, nonnihilque perplexa explicare. 211,12. τοῦΔοραχιτιανοῦ]Barb.Peyr. 212,8. ἀνθ' ὧν ἦν ἐν ̓Αλεξανδρείᾳ πεποιηκὼς αὐτῷ oixovouíar]Anast.quoniam Alexandriaefeceratillumoeco nomum:sicque ego putaverim,oeconomi munus illiimpo suisse loannem, cuius ille impendio sic afflictam ex naufragio fuerit solatus fortunam; alioqui insolens, ut vox oixovouiu 208, 14. ὡς ἐκείνοις ἤ συμμαχ. NOTAE POSTERIORES. 587 humanitatem significet, quod sibi plusculum indulgens red didit interpres. non mirum autem Alexandriae factum oeco nomum,illudquealiquanto tempore gessissemunus,qui post m o d u m electus est c u m Palladio episcopus Antiochenus, q u i que CP.in maiori ecclesia conventus agebat, iisque Euphe mio molestuserat;utubique velutclericumpraeferret,homo celebs, tumque duntaxat iunctus nuptiis, cum una cum i m perio Ariadnam uxorem duxit. 213, 2. καὶ τοίγε ὑποτοπάζοντος τὴν ἐπίθεσιν] tametsi invasionem tyrannidis suspicabatur; quae suspicio impedire debuerat ne permitteret exire. nihil aptum vel, vel certe. 219, 13. παθοῦσα διάκονον ἔχων ὀρθόδοξον] ministrum habens catholicae communionis valde charum. suadet tota series ut intelligatur minister profanus in aula , seu d o m o Theuderici merens , qui sic dominum fide prodita studuerit demereri ; non ut ecclesiae diaconus, ac sacer minister, quod alterum vocavit Theophanes ante paucas lineas, forte ut ab hoc distingueret : quem et illi ministrum ad turpia indicat Nicephorus. eius plura Petrus magister in legat. 221,19. post τόποιςexPeyr.καὶὀξύτερονεἴπερἐ.μ. τ.λ.ἀποδρ. 221, 9. ἐπίσκοπον προσέταξεν] Anast. episcopum locare praecipit: adeoque desitvox aliqua, quam illelegerit,puta ἐνθρονίζειν, καθίστασθαι. 223, 15. προδίδωσί τις τοῖς Πέρσαις] Barb.Peyr. etc. prodit quispiam, ut non Alypius intelligatur, de quo sic bona praelocutus est, sed alius quis incertus; cum tamen edita levi illa omissione Tis, ipsum Alypium proditorem subnotent. appellat in sequenti Theophanes zonotóv,virum probum,qui et legatione fungens in Perside diem obierit. 224, 14.ο ὗ πρόσθεν ἐμνημονεύσαμεν ἐπὶ δυναστείαμε y a n ] Barb. Peyr. etc. cuius Asparis meminimus supra , h o minis in magnapotestate constituti:tantascilicet,ut etLeoni imperii fasces auctoritate detulerit, etsi ab eo postea oppres sus sit, nihil hic perturbatum , quale Buccardus queritur, nisi quantum mala interpunctio fecit, ac importuna p a renthesis. 225,3. Zapooárosnólei]Barb.Peyr.etc. Ibid. 5. καὶ ̓Ασουάδου τοῦ φυλάρχου ] Vat. 1 placet 220,4. βλασφημήσας. Ibid.7. xaεîλev]deposuit;abstulitinaginem,exquo die secuta ultio, non cum vellet deponere. 222, 16. ἀπῄτει ̓Αναστάσιον. 588 AD THEOPHANEM que, nam Romanus maius aliquid tribuno videtur,supra iam Palaestinae praeses victoriis clarus. καί τινων ἑτέρων, στρατοπεδευσάμενος ὡς πρός. Ibid.7. μέχρι Συριῶν] malim Σύρων, ut paulo infe rius. γνοὺς δὲ καὶ Γλώην τὸν στρατηγὸν αὐτοῦ διαφθαρῆ vai μnzaváμevov. cum etGloem ducem suum ex insidiis inter emplum rescivisset. sic et Buccard. non perire paratum ; quo casu non recedendum erat, sed laboranti succur rendum . 228,11. καὶεἰμηδέν,ἢὀλίγοντι]Barb.tametsiaut nihil, aut exiguum quid obtineret a Romanis , redderet tamen Amidam. pacem faceret vel iniquis conditionibus. sic dare solent in mandatis, qui impensius desiderant, énixgarjoavta. 230 15. οὔτε κοινωνίας.μηνιαίας ἀννόνας] Cedr.Barb. Peyr. etc. Tovro de xai eis. hoc Cedr. clarius effert. rovTO δὲ π ρ ώ η ν καὶ εἰς ἱεροσυλίαν ἔπραξε . sic nuper etiam sacrile gium tractaverat. egenos quoque sacrilegos munificentia s u b levarat. 232, 8. κεφάλαια δ'. Ibid.18. as diaßáhlov avrovs] volebat mitius agi Fla vianus, ne sic dicto in Leonem et synodum anathemate plu res offenderentur : satisque videri ut synodus damnaretur silentio,quae tamen eius moderatio nec Catholicis probata est, nec haereticis; utrisque eum insimulantibus, Catholicis E u tychianismi,haereticis Nestorianismi: quo illi nomine syno ditasomnes,id est, quisynodum Chalcedonensemrecipe rent, infamabant. 233, 12. καὶ ἔστησαν οἱ ̓Αλεξανδρεῖς ] malim ἀνέστη oav,ut sit,solo prostraverunt, everterunt Anastasii statuam. quantum enim cohaeret , ut tumultuans pro episcopo suo civitas, inque cives saeviente Praeside, sive militibus eius n o mine, illi statuam imperatori erigant, et non potius, si quae erat , sub illo seditionis aestu deiiciant? sic eiusdem Anast. an. 26 laudante Anastasium Augustali, ipse probris exceptus est, eiusque interemptus filius: sic nimirum Alexandrini i n fenso in Anastasium animo erant, facilesque in eius p r o r u m pebant iniuriam. 234, 16. καθάπερ καὶ Ἠλίας ὁ Ἱεροσολύμων] cogebat 226,3. στρατηγῶν. 227, 18. σὺν ̓Αρεοβίνδῳ ] probandam omnino hanc Vat. 1 lectionem suggerunt omnia , tum quae praecedunt de Areobindo, tum quae sequuntur, nulla mentione Theodoti. NOTAE POSTERIORES. 589 Anastasius Macedonium reprobare synodum,quemadmodum et Eliam Hierosolymitanum : qui nimirum anno superiori p r o fessus esset se eam recipere; καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον únodεyóμεvos; maioris aliquid fidei exhibens quam Flavia nus, qui synodi nomen suppressisset, ut et iterum suppres sit,rescribens e synodo apud Sidonem celebrata: cumque eo nomine tum ipse, tum Elias a Xenaia, aliisque Eutychia nistis accusentur , quod nolentes aperte damnare synodum, concordiam in synodo impedivissent, non video ut errore vacet, quod ibi habent Theophanis exemplaria, expressitque Anastasius, rescripsisse scilicetEliam, se quoque r y ev X a h κηδόνι σύνοδον ἀποβάλλεσθαι,ipsam quoque synodum Chal cedonensemserepudiare. siitasynodumreiecit,curaccu saturnollepalainreiicere? siitatotusinEutychianismum concessit, cur ne Severo communicet , Anastasii anno 21 episcopatu abdicari sustinet? scripserit ergo ut cum pri m u m eius fides tentata est, καὶ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀποδέχε ofui.se synodum quoque Chalcedonensem recipere: aut certe mitius quid loquendo, μὴ τὴν ἐν Χαλκηδόνι ἀποβάλεσθαι· minime se synodum Chalcedonensem reiicere; ut affinis sit Eliaeresponsio alteri Macedonii,cum et ipse synodum da mnare cogeretur:ait namque,non posse se id praestare ex tra synodum generalem, cui Romanus episcopus praesideret. consentiunt his alii scriptores, ut nihil sit haerendum. vi dendus cum Euagrio aliquanto locupletior Nicephorus. 236,19. legendum omnino ov ovvh9ov, ut emendatum in Barb. 237, 10. oravoo9sis] Barb. Peyr. etc. 238. 13. post elaoev addendum esset aliquid, ut omnino sensus constaret. addit Nicephori interpres, quae res M a c e donio probata est: sed nec eius Graeca id habent. proba rit tamen necesse est , ut ita apud ferventiores orthodoxos inde offenderit. unde et in seq. ei xai n a t n ., misera bantur Macedonium, tametsi deceptus fuerat: probando scili cet Anastasii illud commonitorium affine Zenonis henotico. 239, 15. τὸν αὐθεντικὸν χάρτην] librum authenticumge storum Chalcedone. male Buccardus Anastasii libellum i n telligit, quem auctor vi abstulisseMacedonio iam eius anno 4 narravit. ita solenne haereticis; sicque Bardanes acta 6 synodi combussit , ut habent monumenta , quae in haeresi monothelitarum omni maiora fide produxi. Ibid. 18. σφραγίσας αὐτόν. Ibid.18, omnino пооσдшvηtixov. 590 AD THEOPHANEM 242,11. υἱῷ ἐξ ἀδελφῆς ̓Αναστασίου] Anastasiiex so rore nepotis. ita scribendum divisa voce, quam edita, ac mss codd.coniunctam repraesentant,atque reddendum,suadent alia loca, quibus deinceps eiusdem Hypatii mentio occurrit ; nempe pag. 136. παρῆν δὲ καὶ Ὑπάτιος ὁ ἀδελφιδοῦς τοῦ Buoiléws. interpres Anastasium secutus,imperatoris exfra tre nepos: ego, ex sorore; quod utrumque vox illa reddi potest; sed primum non quadrare ex aliis locis liquet: nam pag. 125. Ὑπάτιος ὁ Σεκουνδίνου, καὶ τῆς ἀδελφῆς ̓Αναστα olov Baothéos viós ubi ipse P. Goar, et sororis Anastasii imperatoris filius. nonnullum vero hic anachronismam c o m mitti palam est, cum narrato Hypatii carcere, ex quo non nisi pace constituta liberatus est, illa eius liberalitas refera tur Hierosolymis, cum adhuc illic liber ageret. 243,1. einaidiapépeiv]Reg.Barb.Peyr.etc. 244 , 1. τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου] Reg. quod et Ibid.12. placetVat.1lectio,tótadátɩg'Avaaráoios. ἦλθεν εἰς Ἰερόσυμα . 248,4. ὀχλούμενος ὑπὸ Θευδερίχου χαριζομένου Βιτα Lava] Vat.1 Peyr. importunius exigente Theudericho,hac sibi gratia Vitalianum demerente ; ut significet aegre R o m a num pontificem Hormisdam adduci potuisse, utsynodum ge neralem celebrari sineret; idque iure,cum haeresis adeo in Oriente vigeret sub haeretico principe , essetque periculum, ne patrum suffragiis non satis cautum esset. εἰς τὸ κρο 249,8. πικρῶςἐκεῖπροσέταξενφυλάττεσθαι]Reg.Barb. Peyr. etc. iussit sub rigidissima illic custodia eum teneri. 250, 9. ἑτοίμως ἔχουσιν, ἐμπυρίζοντες καὶ τοὺς ἁγίους Tónovs] promptos se mori , ut una quoque loca sancta incen dant:quod summam indicat execrationem. melius. 179. Reg. 245, 6. in Hypatio error iam notatus, nepos ex sorore Anastasii non ex fratre κοινωνῶν Σενέρῳ · Reg. Ibid. 19. διὰ τὴν ἐπιορκίαν. Ibid. 12. τῇ χειρὶ κατασφραγίσασθαι τῷ σταυρῷ ] et ut habet Cedr.ἄρας τὴν δεξιὰν χεῖρα. cum tumulo inferendus esset, aiunt sublata dextera cruce consignasse. pro eo scilicet more, quo summi sacerdotes cruce consignare solent, ut non sibi crucis signum ipse expresserit, ut interpr. reddidit : nec sepulchrum, ut Xylander vertit, sed adstantem magis p o p u lum consignaverit. NOTAE POSTERIORES. 591 251,2. ἐντῷΒυζάντ. Ibid. 8. ἀνεχώρησαν τὰ πλήθη τῶν κληρικῶν] Vat. 1 ut clerici,non plebs rusticana promotioni per laicam pote statem factae obstiterint, tumque eidem consenserint, ac a se probatum iterum ordinaverint. alii tamen χxωoρoιxκoῶvν h a bent, redditque Anastasius. rusticorum, oppidanorum multi tudo; ut solet hoc genus hominum procacius esse. 254, 6. ζηλωτὴς ὀρθοδόξου πίστεως ἔμπυρος] fervens zelatorfideiorthodoxae. Reg.bene;non uteditum seorsim, ἔμπειρος. 256, 2. Enagxov noαirooiwor] Barb. Peyr. etc. etiam ἔπαρχον πραιτορίων] Reg. πραιτωρίων.οἱ ἀστρόνομοι. 257, 3. κρυπτομένους ἀνιόντες ἐφόνευον] Reg. 258, 3. προτραπεὶς κατὰ Περσῶν ] Anast. barbaria scule, hortatus adversus Persas, auxiliarius Romanis in Persas accitus.interpres forsan scribere voluit, num ita deludendis Persis, etc. 260, 19. τὰ κατὰ τὸν ἅγιον ̓Αρέθαν] sic omnes codd. cum Reg.non xaxá.caedescontigitsanctiArethae. 262, 5. ἐκέλευσε κομβέντα γενέσθαι] Barb. Peyr. etc. male editnm ex Reg. κομμέντα. iterumque ἐν τῷ κομβέντῳ. 263,6. καὶτοὺςἐνΚΠ.δήμουςεἰρήνευσε]Reg.Barb. Peyr.populifactiones CP.ad pacem composuit; quarum superius tragoedias descripsit sub ipso Iustino, saevientibus ubique in Prasinos Venetis. edita mutila. post Avyovorav, liquet aliquid desiderari ex Cedreno, qui hunc locum sic ef fert,τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Αὐγούσταν, τῆς Ευφημίας ἤδητε Levinodons. coronavit et Theodoram uxorem suam Augustam, cum Euphemia prior coniux iam vivis excessisset: tumque sequatur,ܕ de eadem Euphemia, ἣν ἔστεψεν Αὐγούσταν ἅμα vox e Latino conventus expressa. 252,9. περὶτούτουπαρεκάλεσεν] Reg.rogavitinfestos daemones depelleret; et ut Anast. super hoc deprecatus est. ἀδείαν, δὲ παρέσχε. Reg. Ibid. 20. ἐπισκόπου Ῥώμης, σπουδῇΒιταλιανοῦ, ἔτι ζῶν τος Ιωάννου ἐπισκόπου Κ Π .] Reg. Barb.Peyr. Cedr.etc. clara litera. factum id Hormisdae episcopi Romani auctori tate,studio Vitaliani,cum Ioannes Cappadox CP.episcopus adhuc in vivis ageret. sic et Anast. legit, non ut vitiose h a bent edita. Ibid. 16. στρατεύματι αὐτοῦ] Reg. 592 AD THEOPHANEM 274, 2. διαδεξάμενος Ὑπάτιον τὸν πατρικίου Σεκουνδί νου]sicemend. liquet ex saepius repetitis de Hypatio Se τὸ βασιλεῦσαι αὐτόν. quam Augustam coronaverat, cum pri mum iniitimperium. 264, 13. γυρεύουσα δὲ τὰς πόλεις. 265,13. ἕτερονπῦρ' ἐκτοῦἀέροςὡςσπινθῆροςκατ ήρχοντο, καὶ κατέκαιον] Reg. 266,9. δοὺς κεντηνάρια ε']Cedren.habet v, quinqua ginta, quod et Regiae munificentiae, et tantae civitatis prae sentibusmalis,quadraremagisvideatur.Procop.lib.1 Persie. ἕλκει λίτρας κεντηνάριον ἕκατον, ἀφ' οὗ δὴ καὶ ὠνόμασται. idem Isid. Orig. lib.16 cap. 24. Ibid.14. καὶτὸνἔπαρχον,καὶτὸνἀπὸἐπάρχων]Reg. praefectum et expraefectum. 268, 8. γενέσθαι Χριστιανός. καὶ συγγενεῖς. Ibid.13. ἐπαγγειλάμενος]Reg.ἐστράτευσεδὲὑπ'αὐ τὸν ̓Αρμενίων πλῆθος. illi subiecit, sub eo voluit militare Armeniorum copias : ipse nimirum Iustinianus militiae m a g i strum instituens. 269, 10. παρέλαβεν ἡ αὐτὴ Βόαρηξ παριόντας διὰ τῆς χώρας αὐτῆς] sic integre Reg. 270, 2. ἐκ τοῦ συνθελεῖν] Vat. Peyr. Ibid. 3. κατ' ἔτος] ubi supplenda lacuna ex Anastasio, uti supplevit P. Gour : sed ἀντὶ τοῦ τριβούνων,reponen dum τριβοῦνον. non enim tribunorum gregem, sed unum uni urbi oportuit esse praefectum; quem et postmodum Dal matium nomine occisum memorat ab Unnis gentilibus, male ergo exscriptus, et expressus error , quem nolim Anastasii, sed oscitantis antiquarii. Ibid. 19. ῥῆγα.καὶ ἐστράτευσε κατὰ αὐτῶν ἅμα καὶ Γωδίλλαν διὰ γῆς ἀπὸ Ὀδυσσοπ.] Barb.Peyr.etc. una quo que in eos immisit terrestri itinere ab Odyssipoli Godillam, étc. activa ubique significatione. καθηρέθησαν ὡς παιδερά σταιεὑρεθέντες.Reg. depositi sunt cum masculorum libidinis rei deprehensi essent: praecedente nimirum episcoporum iudi cio, quorum est τὸ καθαίρειν. depositio etc. 272, 2. καὶἐγένετο φόβος πολύς,καὶ ἀσφάλεια] ercide runt interpreti. hinc ingens incessit timor, magnaque dein ceps cautio adhibita. 273,12. εἰςτὸ λεγόμενον λίθαργον] Barb. λίθαργω Reg. Peyr. NOTAE POSTERIORES. 593 277,2. δέξασθαιαὐτούς]Reg. 278,8. κοσμικαὶ δημοκρατίαι] populares ubique tumul tus, factionibus velut rerum potientibus, quarum summa licentia fuit imperatore Iustiniano. Ibid. 11. δεξάμενος βασιλεὺς ἐχάρη λίαν] Barb. Peyr. etc. gavisus est valde eum suscipiens. Ibid. 19. adıxovvτi μe] sic omnes bene codd. excepto Reg. μεθ ̓ ὅλων Μανιχαίων Barb. sit deipara cum Manichaeis omnibus tanquam se illis Prasini accenseat, alioqui nulla esset execratio, a qua Mandator deterret. 280,10. wsèxéhevoevuvrhas]utiussitantlas,inunum baptizor. sic et Aleman. ut ubique sarcasmum sarcasmo e x cipiant. Buccard. et P. Goar acceperunt, ac si esset avtha hauri,fundeaquam. aliudfalsummagis;praesertimsivo cem ἄντλας idem esse dicamus atque ἀντλία vel ἄντλος, quod est sentina; nautea, Plauto. sic vero accepisse praeconem, gravemque eo verbo iniuriam sibi irrogatam sensisse, seu magis imperatori quem referebat, indicat irae plena respon sio, ac qua primum comminatur poenam capitis, cum hacte cundini filio, imperatoribus Anastasio , et Justino. successo rem dans Belissarium Hypatio Secundini patriciifilio. E g μογένης ὁ μάγιστρος ὁΣκύθη. Reg. vox omissa notatione dis gna, ut homo Scytha ita sapiens fuerit. 274, 13. εἰρήνης τῷ Ἰουλίῳ] Reg. 275, 3. ἀνὰ τάλαντον τελούντων] cum singula talenta Romanis,acPersispenderent. obscuriorinterpres,acvelut unum utrisquependereturtalentum,quodetTheophanistoti sententiae adversatur, et iis quae tradit Procopius I. 1 de bello Persico. 276, 10. καὶ φοβηθεὶς ἐπίστευσεν, καὶ ἀπέθανεν] sic edita ex Regio, ex quo et emendatum in marg. in Peyr. at planevitiose. quam enimhaechabent,timorecorreptuscre didit,et interiit? num enim fides sic gignitar, aut parit mortem? Barb.¿ninioev, quod esset,levivelut aviculae sub lato clamore , pipiens timore mortuus est. sic enim subito quis graviori metu perculsus , voce tremula faucibus e r u m pente,animam agat.Peyr. sninnoe, sicque emendatum in Bar. utique ex Vatt. quid si ninrnos, cecidit, et mortuus est? nihil familiarius, quam ut metu corruens quis subito moriatur. nec aliud puto voluisse Theophan. 279,8. μỳ nhéovevτvynon]nefoeliciusillicedal;nempe Calopodio, cuius occasione nata seditio. Theophanes 11. 38 594 AD THEOPHANEM nusinverbis,etconvitiisstetissetdisceptatio.Exuσ105 Onii Se d r y outyour ira owdy. Aleman, quisque ambit im perium, etc. imo unius sit imperium oportet, ut omnes se curi vivant. quisque saluti incipit consulere: ut sit excusatio, tanquam coacti tumultuentur, impune in eos grassantibus Venetis, nec magistratu ulciscente; quin potius ipsos iniuriam patientes ad poenam deposcente. eo enim collineat tota fabula. 281, 7. aves to povεvendai] a caedibus abstine ; sive etiam , caedes compesce ; zai uges , zatašóμeda ac sine, p u nimur : id est, poenam quam iure irroges, non detrectamus. sequentia ut haercant, ἰδε πηγὴ βρύουσα , καὶ ὅσους θέλεις zoλate, ironia dicta velim, alludendo ad caedem ea die p a tratam ad Zeugma. en jons scaturit; tu, quos lubet, plecte. nulla caedis habita ratione, adhucque stillantis cruoris, pro libito poenas inflige. hoc enim est quod aiunt, neminem posse ferre. Sabbatius , quem nec fuisse precantur Prasini, pater est lustiniani, Ibid. 11. τῇ πρωῒ ἂς ἐθεώρησεν] mane in theatro heu! spectatorfuit,etvespereoccisusest.note ov oqates.sic ma lim cum Aleman.quandonam sine caede discedis? avtoi n a pazaλovoi accusant;quo sensu Plutarch.in Pericle. 282, 16. τὸ μισῶ] placet cum Aleman. τὸ μῦσος.tan tum scelus nec videre sustineo. ὑπό τινων μαϊστόρων. Barb. Peyr. a quibusdam magistris mechanicarum artium peritis. maistres , artisans. eius vocis Meursius multa exempla a d d u cit. post στρατιώτας adde ex Reg. et Barb. τοῦ φυλάττειν avrovs. misit milites qui eos custodirent; ex qua custodia orta seditio. 283,18. καὶτῶνΠροτικτόρων]Reg.etc.εἰςτὸνἸου Mavov. ad Iuliani portum , quem Sophiae dicunt ad Probi aedes. ὑπολαμβάνοντες ἀνοίξει. 285,7. vлéovoévtivaç]Reg.pecuniisdelinitosinpar tes imperatoris subduxit. μετὰ τῆς αὐτῆς βοηθείας. bene B u c card. eodem largitionum adminiculo ; quo scilicet in partes imp. aliquos iam Belissarius traxerat, ac turbas scindere coe perat ; quas sic scissas facile fuit conficere. Ibid.11. eixóros]Barh.Peyr.etc.sicplane:utsicap probatio execrationis in lustinianum iactatae. tum sequatur eius ratio: Exros povos éotív. sexta caedes est, etc. m a i o rem vim habet quod legit Aleman. Eixoσtos Exros. sexta supra vigesimam: sed essent producendi codd. vitiosa sunt quae P. Goar repraesentat ex Reg.,nisi ea ipsa sunt quae Aleman.levi literarum mutatione, quod et placet. NOTAE POSTERIORES. 595 Ibid. 18. οἱ καὶ τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι, καὶ πολλὰ κακά. τὴν Νουμιδίαν, καὶ τὸ Αὐράσιον ὄρος, οἳ οὐκέτι] qui non amplius Vandalorum ditionis fuerunt. non bene interpr. quorum dominium penes Vandalos nondum adhuc erat. nam quomodo amisit, si necdum obtinuerat. sic bene infra de eodem monte Abrasio a Romanis recepto p.175. οὐκέτι τὸ Αὐράσιον ὄρος κατέλιπον. Abrasium montem non amplius 290, 1. ας αὐτῷ] Reg. δεδιότες δὲ τοῦ κινδύνου. locus iniurioseBelissario redditus,quasi eum ducem praefici pecu liarius timerent, ac velut ipsum negotio imparem ; non quis que metueret, ne sibi munus hoc committeretur tantae aleae. sic clarus Procop. δεδιότεςδὲ ἕκαστος. cum quisque periculi magnitudinem timeret, ne forte eum imper. exercitus ducem praeficeret. 291,13. πέμψας στρατόν]Reg.etc. 292, 3. Σολώμονά τε τὸν στρατηγόν] αὐτῷ καὶ Προκό πιος] Reg. 203, 19. ἀπὸ τεσσάρων μονῶν] Procop. ἐν Ἑρμίονι τὴν διατρίβειν ἔχειν, ἡ ἔστιν ἐν Βυζακίῳ ἡμερῶν τεττάρων ὁδῷ τῆς ἠίονος διαφέρουσα. Gelimer Hermione moram trahebat, quae est agri Byzaceni,quattuor dierum itinere a mari di stans; ad quod erat Carthago. τῆς τάφρου ὀρυττομένης. Reg. Barb. 295, 20. ἦ βασιλεία τῶν Οὐανδήλων. 296, 7. ἀποκτεῖναι· αὐτὸ δὲ τοὺς Οὐανδήλους. Ibid. 12. ἄχρις ἂν αὐτοὺς κελεύσῃ] Reg. 297, 5. οὐδ ̓ αὐτοῖς συνειλεγμένοις] Barb . Peyr. καὶ ἀνέσο οὖν : contrario sensu interpreti redditum , Decimum convolare, etc. melius Buccard. Carthagine Decimum venien tesinmetum,etfugam coniecerunt.sicnamque effraenisfuga belli socios solet afficere. 298,6. ἀλλοιώσας]Reg.etc. Ibid. 12. Βελισσάριος δὲ τούς τε ἐπὶ Μηδείαν] Reg. 300, 13. οἰκίαν ἀσφαλίσαι] Barh.Peyr. 297, 1. Πρίσκος ὁ ὕπατος ἀπὸ νοταρίων] melius esset, ὁἀπὸ νοταρίων: imperatoris notarius.ὑπὸ Θεοδώρας. Reg. Ibid. 8. ὁ Γωγδεγίσκλου] sic ubique scriptum in Reg. deseruerunt . 288, 11. καὶ τὴν ἀδελφὴν δέδωκεν αὐτῷ ] Reg. 289, 14. ἑπταετίαν βασιλεύσαντος. 596 AD THEOPHANEM 301, 6. αἰτήσασθαι τοὺς γεωργούς] Reg. 302, 1. οἱ καὶ περιπλακέντες, καὶ τω χεῖρε σφιγγέντες] Reg. manus stringentes,flebant: sic fere silentio, quos nimius dolor opprimit. 304, 5. ἐπὶ Νουμιδίαν. Ibid. 18. ἐνενήκοντα πέντε] vox ultima currenti cala mo interp.omissa. 306, 1. ἄνεφθα ἐσθίουσι] non cocta, aut subacta. apud Cedr.ἐφθά: redditque Xyland.elixa.verum id antiquarii manus vitio. Procop.οὔτεἔψοντες, οὔτε εἰς ἄλευρα ἢ ἄλ φιτα ἄγοντες, οὐδὲν ἀλλοιότερον ἢ τὰ ἄλλα ζῶα ἐσθίουσι. neque coquentes , neque in farinam commolientes, perinde ac reliqua animalia comedunt. sic etiamnum Africana manci pia, frumento, quod Turcicum vocant, nec cocto, nec sub acto; quandoque solum leviter ad ignem asso,lubentissimi vescuntur, eoque penuriam sustentant. 309,1. ἐπεὶτὶβαρβαρικὸνἔθνος]Barb.Peyr.barbara aliqua natione devicta. ἐν μέσῃ τῇ πόλει. οὐ τῷ παλαιῷ μέντοι τρόπῳ. Reg. ut et apud Procopium. non tamen anti quo more (ut scilicet curru vectus procederet) sed pedes ac cedens. Anastasius quoque hic lapsus est. 310,7. χρήματα ἱκανά] Reg. etc. εἰς πατρικίου δὲ τά ζιν.Reg.μετὰ τῶν θριάμβων ὑπώτευσεν· triumphans consu l a r e m u n u s i m p e r t i i t : l a r g i t i o n e m i n p o p u l u m f e c i t . o v s 'I n σοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ἐκ τῆς Φοινίκων. 303, 19. καταλαβὼν δ ὲ Βελισσάριος σὺν τοῖς πεζοῖς. τῇ δειλῇπρὸς ὀψίαν ἄρας]Reg.etc. ipseque Procop.ἀμφὶ δείλην οψίαν ἄρας.veniensBellissarius, cum sero hora tardiori movisset. 308, 7. ἐν τούτοις ὁ Οὐανδαλικός] Reg. interpolatus hic textus sic componendus exProcopio. ὁ δὲΒελισσάριος· οὐ γὰρ ἔλαθον αὐτὸν οἱ ἄρχοντες οἱ τὴν τυραννίδα ἐπενεγκόν τες· εἰς Βυζάντιον. Ibid. 5. ἱπποδρόμιον] Reg. Ibid. 19. τῇ ὑστεραίᾳ. 307, 12. Κῦρνος ἐκαλεῖτο] Reg. Ibid. 13. ἅπερ ὁ Οὐεσπασιανοῦ Τῖτος] Barb.uti etiam Anast. Vespasiani filius Titus captis Hierosolymis , etc. οὐκ ἐπαύσατο βοῶν. Reg. Ibid.19. ἐνὑστέρῳ καιρῷ] Reg. bene. ἔχοντεςβασι λέα ̓Ασκληπέα , ὃν Ἡρακλείου βασιλέως τῆς γῆς υἱὸν ἔφασκον NOTAE POSTERIORES. 597 εἶναι. sic Reg. editis auctiora. atqui non Aesculapius, sed Antaeusterraeillefiliusest,quem Herculespalaestrasupe ravit. male haec breviata ex Procopio 1.2 Vandal. ubi ille. καὶ ἀπ' αὐτοῦ ̓Ανταῖον τῶν αὐτῶν βασιλέα , ὃς ἐν Κλιπέᾳ Ἡρακλεῖ ἐπάλαισε , τῆς γῆς υἱὸν ἔφασκον εἶναι. indeque A n taeum ipsorum regem, qui Clipeae cum Hercule lucta conten dit, terrae filium dixerunt esse. quin neque Procopii inter pres reddidit, τὸ ἐν Κλιπέᾳ , quod proprium esse liquet, et nomen urbis minoris Africae Ptolemaeo. reliqua,ut histo riae constet series , videnda in Procopio , ut de fundatione Carthaginis, quam non isti indigenae,sed advena condidit Dido. 311,11. post vocem ἐνθέμενοι, lacunam esse suadet tum series orationis, tum Procopii textus, ex quo haec breviata. narranda enim causa cur Salomoni, ac reliquis Romanis, equis desiliendum fuerit; iis nimirum territis tum Maurusiorum clamore , tum camelorum, quos illi muri instar obiecerant, aspectu. 313, 7. ὑπὸ πάθους τὰ γεννητικά. Ibid. 13. τῆς βασιλείας Ιουστινιανοῦ. ἐν τούτῳ τῷ χρόν vῳ] Reg. Ibid. 19. Οὐανδήλων τὰς γυναῖκας. Μαρτίνου δορυφό ρον] Barb. Peyr. 315, 6. ἐφ ̓ ᾧ τοῦ βασιλέως ἄρχοντας] Reg.sub quo imperatoris magistratibusfugatis. Τζότζας δὲ ταῦτα. ὑπασπι στῶν,καὶτὸνΣολομῶνα ἐπαγόμενος. sicProcop.cumdu centisasedelectisSolomonemadducens. ubihicστρατιῶ ται , Procopius saepius στατιῶται: quin et ipse in sequen tibus Theophanes, ut p.181. Ἰωάννης ὁ τῶν στασιωτῶν ἀρχῶν: Ioannesrebellium duæ: p.178. Ἰωάννης τύραννοςσὺν τοῖς στασιώταις. Barb. p. 182. στασιωτῶν οἰκίαι: rebellium domus ; estque ea vox uti expressior, sic commodior. Ibid. 17. τρισκαιδέκατον δὲ ἔτος ἦν τοῦτο τῆς Ἰουστι νιανοῦβασιλείας] haecparenthesi;tumsequitur:παρασχό μενος αὐτῷ. Reg. qui eius Germani turbationis , illius periculi alea 318,3. ἐν τῷ θορύβῳ occasione effugere quiverit destineret . satellites διαφυγεῖν τούτῳ :dum nempe ] Reg. ἰσχύσας 319, 11, ἄνδρα ἀγαθὸν εἰς τὰ πολέμια] Barb. virum bello strenuum . οἱ δὲ βάρβαροι : εἰς τοῦ Αὐρασίου ὄρους πρόποδα. Barb. 320, 4. ἔνθα ἡ Ἠανδᾶς] male editus articulus foemi ninus, cum viri, ac ducis nomen sit. εἰς τὸ τοῦ Αὐρασίου ὄρους ὕψος. 322, 3. ἐγγὺς τόπου ἐγεγόνει] Reg. adrependo propius adlocumaccessit. τὰςγυναῖκας,τάτεχρήματα. Ibid. 18. ἄρχειν Λιβύῃ] malim Λιβύης. Τριπόλεως δέ. 323,6. τούτουςδὲἐπ ̓ἄριστονκαλέσας,ἅπανταςἔκτει νε] priores scilicet 80 seniores quos in urbem induxerat; non reliquos foris relictos, quod sonare videtur quod red ditum est. paulo post, Pudentius vesano terrore correptus; pro, Sergius:iam enim Pudentii mors narrata, Ibid. 14. illud Μαυρούσιοι ἀπέλιπον quod et itared ditum est, Tripolitana regione a Maurusiis derelicta; emen da,Μαυρουσίοις ἀπέλιπον: Tripolitanam totam regionem Maurusis reliquerunt; nempe Sergius, ac cum eo Carthagi nem fugientes cladi superstites Romani. διό τι τὸν ἀδέλ φόν. Reg. 325, 5. βιαίαν ἐπαγωγήν]Reg. etc. iniuriam, violentum imperium non ferentes. 326,8. οὐδὲ Σέργιον μετεπέμπετο] Reg. etc. Ibid. 18. .ἀμφότεροι τῶν στρατοπέδων ἐξελθόντες. 327, 15. Νουμιδίων μὲν Κουντζίνας καὶ Ἰαβδάς] Reg. in eodem saepius Γονθάριος, et Γοντάρις. 328, 7. ὅπως αὐτὸς τὸν ̓Αρεόβινδον ἀνέλῃ]Reg. ipse Antalas, ut sequentia ostendunt, prodente Gotthari. ubique scriptum inReg.Οὐλίθεος. Ibid. 16. ὑπαντήσαντος ὡς θρασυνόμενοι] Reg. Barb. etc. προδότην αὐτὸν γενέσθαι. πρός τε ἀλλήλους. Procop. in se invicem infidi, inque universos. 329, 17. εἰ μὴ χειμὼν μεταξὺ ἐπιγενόμενος] malim , tempestas; ventorum ac pluviae vi subito exorta aëris in temperies, ac qua iam navim ingresso Areobindo mare i m portunum redditum est. non enim hyems sicrepente appe tit. ἀλλ ̓ ἐπ ̓ αὐτὸν ὁμοῦ σὺν πᾶσι τοῖς αὐτῷ ἑπομένοις. Reg. 332, 6. Λιβύη ἀποστατήσασα ] Reg . cum iterum defe cerit, εἰ καὶ ὅτι εὐγενὴς ὤν.num cum sis nobilis. νέου γάρ σου όντος. Reg. 598 AD THEOPHANEM Ibid. 16. ποιούμενοι τὸ γινόμενον. 321,2. ἐπὶ τοὺς πολεμίους] τὸ τῶν πολεμίωνστρα τόπεδον. 335, 15. οἷς Ἰωάννης ἀπαντήσας] Reg. NOTAE POSTERIORES. $599 336,19. βοώντων ἐλεηθῆναι] Reg.καὶ λόγοςτοῦ θεοῦ. 337,16. de Agapetomale interpres,annum unum tenuit pontificatum. nihil hic Theophanes de sedis Agapeti t e m pore , qui iam in laterculis duos illi annos assignaverat, de Silvestro autem , seu Silverio addit, ζήσας ἔτος ἕν. qui vixit to anno. 335, 17. ἀντ ̓ αὐτοῦ Κωνσταντῖνος. 342,16. τοῦτεπεδίουἐπιπλεῖστον]locummendosum, sanum exhibet Cedrenus , quicquid Buccardus nihili putet Cedreno dicta. μὴ εἰς τὸ πεδίον ἐπὶ πλεῖστον ὡς διακονοῦν τας ἵστασθαι, οὐδ ̓ εἰς ἕνα τόπον · ἀλλὰ βαδίζειν εἱλισσομέ. νους ὡς κυνηγετοῦντας, καὶ παρέργως τὸ δοκεῖν τὸν Χοσρόου πρεσβευτὴν βλέπειν.iussit selectos variisex gentibus milites ad tentoriiutrumque latus adesse; non tamen diutius in campo ministrantium more, unove loco consistere; sed hinc inde cir cumvagantes tanquam venarentur, incedere, ac Chosrois le gatum velut aliud agentes, ac neglectu quodam aspicere. erant certe haec quae legato terrorem iniicerent, cui alias R o m a norum copiae quantae essent, minime exploratum esset, δὲ ̓Αβανδάνης. τούτου τοὺς λόγους. 344, 5. συντόμως ἥκειν διεβεβαιοῦτο. Reg. 346, 4. συνέβη πολεμῆσαι ἀλλήλοις] ex voce ἀλλήλοις 339, 4. post Βουλγάρεις statim omissum : καὶ ὡς ἀπὸ κόπους ὄτες οἱ στρατηλάται, δέδωκαν αὐτοῖς τὰ νῶτα,καὶ κατεδίωξαν αὐτοὺς οἱ Βουλγάρεις. Reg.Barb. etc.duces tan q u a m fessi a labore eis terga verterunt , illosque Bulgari i n secuti sunt; in qua fuga in huiusmodi paratos socos incide runt. videntur illi pedicae genus, ac laquei. nostra prae dicatorum instituta d. 1 c.10 socos permittunt ; quid tamen soci illi sint nos latet m o d o . 341 , 12. ὅτι τὸ σὺν τῇ ἀρετῇ· εἰς Εὔρωπον τὸ χωρίον] Reg. 343, 11. legendum plane, οὐ πώποτε εἶδεν· ὧν τὴν εὐκοσμίαν . 345, 1. Σέβηρος ὁ δυσσεβής] isthaec velut parenthesi clausa legenda sint; ut velit Theophanes indicare auctores schismatis, ac dare rationem, cur haeretici alii Theodosium, alii Gainam elegerint in episcopum Alexandriae, in fugam r e ferens, ac dissidium Severi, et Iuliani; non quae anno hoc contigerint, sed quae diu ante Dioscoro iuniore Alexandriae episcopo . Ibid. 20. στρατοπεδεύεσθαι. male omissa , quam omnes codd. agnoscunt , totaque serie, necnon Cedr.liquet aliquid desiderari, ut scripserit Theo phanes,πολεμῆσαι ἀλλήλοις τὸν βασηλέα τῶν Ἐξουμιτῶν Ιν δων, καὶ τῶν Ὁμηριτῶν Ἰουδαίων. Homeritas enim Iudaeos fuisse, eoque nomine Romanis infensos, a quibus, utpote Christianis quererentur se vexari , atque occidi ; ut idcirco mercatores Romanos ad Exumitas per eorum regionem p r o ficiscentes ipsi occiderint, ipse habet Theophanes, exque eo Cedr. adeoque sequenti statim linea forte error alius est: ubi enim ὁ τῶν Ἐξουμιτῶν βασιλεύς, scribendum videatur, ὁτῶν ̔Ομηριτῶν,quinimirum interioremAegyptumcolens, et 'Iovdailov, addictus Iudaeorum sectae, Christianorum R o manorum cum Indis et Aethiopibus illo ulterioribus c o m mercia eum in modum sustulerat. 347, 20. κωμοδρόμος] Barb. ἐποίει θαύματα. Barb. Peyr. etc. 348,6. xai EлTEQVEV] Reg.pede,accalcaneo effodiens 349, 12. ὡς ἐπαρθέντα] nihil mirum aut Anastasium sedis apostolicae reverentia subticuisse hanc vocem , aut Theophanem , S. Nicephorum , aliosque Graecos infensiores tribus capitulis, ob quorum negotium Vigilius papa Menam a communione removerat, ut illorum condemnationi instan tem, eam protulisse. nota cius vis, frustraque detorquet P. Goar, ut ca auctor Vigilium uti imperatoris favore abusum sugillare noluerit. m o t u m sacris diptychis eius n o m e n , seu potius Menae patriarchae nomini subiectum contra Rom. sedis iura habes anno lustiniani 25, tumque suo ordini re stitutum, cum is forte manus dedit adversus tria capitula, seque indulgentiorem erga M e n a m , atque alios Orientales proscribere volentes, in lustiniani gratiam exhibuit. Verane sit 5 synodi confirmatio eius nomine , quam illustrissimus archiepiscopus Tolosanus vir doctissimus, proque sua h u m a nitate amicissimus , ante annos aliquot ex Regia bibliotheca produxit, non est huius loci disputare. haud certe Theo phanes aliquid favet. 350, 10. ἀνεῖλον πολλοὺς ἐξ αὐτῶν · καὶ ἐπνίγησαν φεύγοντες πολλοί· ἄλλοι δὲ καὶ ἐσφάγησαν] Cedr. ἀνεῖλε, quod et melius: multos occidit:pro inviynoav.Barb.i n i ynoav;fugientes vulneratisunt; ac quadrat sequens mem brum ; alii autem etiam necati. quod hic redditum, mari submersi,nihil ad rem: nulla enim hic maris,aut aquae mentio; facileque fuit, conferta adeo multitudine, inter eirci 600 AD THEOPHANEM tollebat. , pro NOTAE POSTERIORES. 601 angustias,strictosque gladios in fugam effusos, multos suf focari. 351, 3. τοῦ Ξηρολόφου κίονος ἀποπεταλλωθῆναι μέρος· καὶἡκεφαλὴἡγεγλυμ.]sicclareReg.ac emendate. τῶν Πάρδου · ἀπὸ τοῦ Χάλκου Τετραπύλου, ἕως τῆς λεγομένης Ta 'Elevoias. Reg. Cedr. etc. 355,5. προσεδρεύοντες. πάλιν τῷ χρόνῳ τούτῳ ] iterum hoc anno ad Romanos accesserunt; cum scilicet ante defecis sent, non ut intra eundem annum ambo haec contigerint, ut sonant verba interpr. videndus Procop. 1. 2 Pers. ubi illam defectionem narrat , quamque male eo anno res Romanis cesserint Belissario duce, ac proditore Aretha Saraceno. Ibid.18. τῆς πόρτης τοῦ Ῥουσίου] Cedr. τῆς Χρυσῆς πόρτης. ἐν τῷ πραιτωρίῳ . vox omissa interpreti. 356, 9. ¿povoxoεv]_suspendio necavit: apud Cedr. est, ἐφούλκισεν;vitiosiusqueRegia edit.ἐφύλκισεν. Ibid.15. avέoxawavτòvi̇nagyov]dirisdevoverunt,ae officio movendum conclamarunt; velut cuius culpa deesset urbi commeatus. vox est in eiusmodi auctore familiarissima, res tota nec bene hic reddita , praefecti domum everterunt. in circo gesta, ubi eidem praefecto iniuncta in eos qui t u multuati essent, animadversio ; non quia eius everterant d o m u m , sed quia sub conspectum Persarum xatéxqulov avim; ita in eum, atque adeo imperatorem , vociferati erant. E θηνία ἦν.Ανθίμος.Reg.etc. 357,14. μηνὶ Ὀκτωβρίῳ ιθ ̓ ἡμέρᾳ 5] male haec ex pressa ex Reg. altero numero diei hebdomadac cum numero 352,2. EvSεitivйs]Buccard.Exdeh.probat:ego,èv δειλινοῖς. 354, 7. ini σExpéτov] Anastasius cum reddat, coram senatu,legerit,ini ovyxλýtov: senatu assidente,remque spe ctante, quod et aptius sit. Buccardi coniectura ut legendum sit, EXOXOTOVτos, ut dicat auctor proiectas eiusmodi Toti lae vestes ad pedes Iustiniani velut insilientis, ac fastu c o n culcantis, nihil ad rem , aut e decoro. rò oέxqerov, cubicu lum in palatio, quo ita vestes eiusmodi triumphi quadam specie illatae sint, ac proiectae, spectantibus viris aulae pri mariis. 354,16. πολλῶν κινηθέντων] multis ultro citroque quae sitis; ut fieri solet cum quis alium in suam sententiam tra here conatur. Anast. multis motis ; nec bene novus interpr. multis tumultuantibus. 602 AD THEOPHANEM diei mensis confuso. mensis Octobris die decima nona, heb domadae die sexta. quomodo etiam bene expressum pag.197. Ibid. 18. κατέπεσον δὲ ἐν Ἐξαιρέτῳ αἱ ἐκκλησίαι] vix adduci possim, ut cum interprete loci proprium existimem, malimque,praesertim ecclesiae; quarum subinde ruinas per censet.sicetCedr.ἐκκλησίαιπολλαί: corrueruntmultaeec clesiae. certe ad bonae grammaticae leges scribendum erat, αἱ ἐν Ἑξαιρέτῳ ἐκκλησίαι, ut et paulo inferius. 358, 5. αἱ οὖσαι ἐν τῷ Ῥηγίῳ] ecclesiae existentes in Rhegio. cuique tamen quod velit liberum. Ibid. 11. καταληφθέντες ὑπὸ τῶν συμπτωμάτων] rui nis involuti, post duos tresve dies servati sunt ; inde nimi rum , exque ruderibus effossi. μετὰ φιλανθρωπίας. vox hic obscura ; habet tamen Cedr. etsi imperitae manus vitio ex scriptum apud eum , φιλανίας. Anast. post decem misericor dias dei. ex verbistainen sequentibus, φιλανθρωπίας δὲ γε νομένης, quae et eadem dixerat p.194, liquet accipi hic pro cessatione a terraemotu ; ut significet fuisse concussam terram ad dies decem , at non continua agitatione, sed ut quandoque per moras dei benignitas aliqua eluceret, ac m o tus tantisper sisteretur. 363,4.καὶ περὶ ὥραν τρίτην.ὅτι ὑγίανεν ὁ βασιλεύς] obscurius redditum : pro salute imperatoris. meliusAnast. q u o niam sanusfactusestimperator:seu,gaudioredditaeillisa nitatis. Reg. 365, 1. πολλοὶ δὲ καὶ ἐπληγώθησαν. ὧδε Πράσινος οὐ φαίνεται] Reg. nusquam hic Prasini, Ibid. 11. οἱ δὲ ἐξηλήσαντες Πράσινοι] Reg. τῆς Χρι στοῦ γέννης. Reg. 367, 10. τοῦ φονεῦσαι τὸν βασιλέα. Σέργιος ὁ ἀ ν 7 359,2. εἰςτὰιθ ́ἀκούβητα]Reg.etc.Cedr.τοῦδω δεκαημέρου κλητόρια. convivia duodecim dierum spatio circa Christi natalem agitari solita. 361, 13. πιάζειν ἐξ αὐτῶν τινας] Reg. insequi, ac capere . 359,8. ἔπεσεδὲκαὶἡἐκκλησία. 360,3. ὡςὅτιπερ]Reg. 362, 4. ὅθεν οἱ βάρβαροι εἰσῆλθον] qua parte collapsis muris barbari ingressi fuerant; quos iam Belissarius inde amoverat. ἀπαντῆσαι τοῖς βαρβάροις περνοῦσι. Reg. 364,3. ἕωςτῶνΠρόβου. ψιός. NOTAE POSTERIORES. 603 369, 11. καὶ ἐξετάσαντες. πολλοὶ δὲ καὶ φυγῆ ἐχρή σαντο.καὶ τῇ δὲ ε] Reg.etc. 369, 14. Μαυριτιάνων] Reg. melius Μαυριτώνων,ut in sequentibus. 371, 1. τοῦ τῶν βαρβάρων ἔθνους] Reg. Ibid. 14. τῶν ̔Ρούφου. 372,3. καθαιρεθεὶς ἐξωρίσθη] chronicon Alexandrinun Iustiniani obitum paulo aliter consignat: ιδʹ τοῦ Νοεμβρίου unvòs ivdixtiovos is. 14 Novembris, indictione 15. Ibid.18. καὶ ̓Αβδιος] Reg.etc. καὶγνωσθέντες ἀπέθανον. Εὐστόχιον μοναχὸν ὄνταμέγαν.Reg.Eustochium virum inter monachos praecipuum, tumque Alexandriae oeconomum. 374,7. ἐπίσκοπος Ιεροσολύμων] Reg.etc. Ibid. 9. μεTaoτeihauέvr] res paulo obscurius narrata, velut solum Augusta debitorum syngraphas, pignoraque r e ceperit, ac is lectis pignora debitoribus dominisque reddi derit, non etiam de suo alienum aes refuderit. clarius Z o naras : diligenter perquisitis omnibus foeneratoribus, et ex aere alieno quid eis sive ex syngraphis, sive ex pignoribus positis, deberetur, κατέβαλε μὲν αὐτοῖς τὰ δάνεια οἰκόθεν · ἔλαβέ τε τὰ ἐνέχυρα · τὰ δὲ ἔγγραφα ἐξηφάνισε : debita de suo dissol t,pignoraque atque syngraphas recepit; ac pignora quidem dominis restituit, syngraphas abolevit. 375, 18. sic disting. quae pariter eius erat suburbanum, aliulerexit;nempepalatium. ἀποκατέστησενδὲκαὶτό, 373 , 8. εἶχεν δὲ καὶ γυναῖκα. τοὺς ἁγίους ἀποστό λους] Reg. Ibid. 19. Σιλέντιον, ἐνέγκας] Barb. Peyr. etc. ἐβαρύν 97. Peyr. Ibid. 19. adiecta vox post vegóvoar , quae est Regii codicis, superflua videtur, maleque a librario supposita al terius vice, quae in eo desideratur. de Dorotheo enim ser mo est,quem occulte ordinatum a Theodosianis,iidemsi mul adiunctis Gaianitis in sedem evexerint,non iterum or dinaverint. sequentia sic essent digerenda. Iwávvyv de tiva μοναχὸν οἱ Γαϊανῖται δόλον. putantes Gaianitae , Ioannem quendam monachum adversus se dolos commentum esse (puta eam ab eis factam Elpidii ordinationem apud imperatorem traducendo) illius qui abbas esset, barbam cum pelle, et carne avulserunt: additque Anastasius, ea in re haereticos gentiles exaequasse ; quae a Graecis Theophanis videntur excidisse. vit 604 AD THEOPHANEM 377, 10. εἰς τὰς ψύας αὐτοῦ] Reg. ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Peyr. 378,3. Ibid.10. τὴνπραγματείαν ποιεῖσθαι]Reg.ἐπὶ τὴνΠερ σικὴν χώραν. Ibid.18. ἐγένετο δὲκαὶ ἄλλη]Reg.κατ'ἐκεῖνο καιροῦ. Barb. πρὸς Ἰουστίνον προσχώρησιν. Barb. 379,10. Μαρτῖνον τὸν πατρίκιον] Reg. Ibid. 16. γροθιζόμενον ἐξαγαγεῖν] pugnis extrudere co ram senatu; qna de iniuria postmodum quaeritur. τῶν κου βικουλαρίων. 381,3. τοῖςτὴνΝίσιβινπολιορκοῦσιῬωμαίοις. Ibid. Q. ὁ δὲ αὐτοκράτωρ Ἰούστινος ἐπὶ τοῖς πραττο μένοις] Reg. Τιβέριον τὸν κόμητα. ἔν τε ταῖς ἱπποῦ. Reg. etc. 382, 1. τοῦ Ουάλεντος,καὶ ἐχορήγησε]omissum festi nanti calamo: aquarum copiam subministravit. ὁ βασιλεύς, τοῖςΧαλκοπρ. ὁἐπίσκοποςΚΠ.Reg. 383,8. καὶ τίς ἐγενόμην] qualis factus sim ; non, natus. προετίμησα σε τῶν σπλάγχνων. fratri ac reliquae familiae praetuli. Ibid. 16. post ἔφη αὐτῷ non bene forsan adiectum, ὁ βασιλεύς , tanqnam et haec lustinus loquatur. videantur enim ex miscella, et Anast. totaque serie Tiberii verba, ita modestialoquentis,ἐὰνθέλεις,εἰμί,ἐὰνοὐθέλεις. sivis, ero, nisi volueris, non ero: id est, sola voluntate tua impe rium capesso: tum sequatur. ὁ βασιλεύς·ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας. infitIustinus,deusqui,etc. habettamenTheophylact.1.3 c.11,utesthiceditum. maleomissanegatio;acpenein Regio,nesciocuius ausu,expuncta.Theophyl.ἐὰνμὴ θέλεις, οὐκ εἰμί. δεξάμενος δὲ τὴν τοῦ. τῷ. Reg. Ibid. 16. ὁ ἀγαθήνας σε] Cedr. ἀγαθὸν ποιήσας. qui te bonum fecit. Anast. qui bene fecit: vox est Dionysiana, divinae in nosbonitatis derivationem significans. τὴνμητέ ρα σοῦ. πταιστὴς ἐγενόμην,Reg.etc. Augustam , eius filius adoptione Iustini. καὶ γὰρ 376, 10. εἰς ὃν καὶ ἐλοιδορεῖτο] Reg. 380,3. ἀπὸ ζάκοςεἰςζάκα]Barb.Peyr.Anast,supe riora praesepium loca. καὶ ὡς βασιλέα. καὶ ἐδείκνυε α ὐ 384,8. καὶαὐτὸςΘράξ. NOTAE POSTERIORES. 605 384,9. ἴδω, ἴδω] Cedr.ἴδωμεν,ἴδωμεν. ἥ τιςόνο μásetaι ¿xxλŋoia ; interrogatione leg. ut t u m sequatur r e sponsio. duvvuos : eiusdem nominis cum illa est Augusta. TOU ẞxas. Anast, et interpr. tu vincas: malim ßißus,tu vivas,quod itaCedrenus expressit, ̓ΑναστασίαςΑὐγούστης nolla rà šiŋ. vivat Anastasia Augusta in multos annos. quadrat certe haec exclamatio in foeminam , non illa. forte alia fuit in Iustinianum celebri illa seditione factionum. familiarissima in reges exclamatio in veteri ipso instrumento cum ipsa regum institutioneexpressa,etiamnumque usu tri tissima, υἱναι rex. ἀκούσασα δὲ Σοφία, ἡ τοῦ. Reg. audiens Sophia, etc. 385,18. ἐφ ̓ὃ χρόνοντετραετῆ,legend.τριετή,quod et Peyr. habet. videndus Menander de legat, lib. 6, ubi de his induciis Romanos inter et Persas per Orientem ad tri ennium, cum Persarum rex quinquennales vellet,Tiberius solum biennales ; satis id ratus temporis ad instruendas c o pias quibus Persarum regi obniti posset. quod sequitur, τὸν δὲπόλεμον τῆς ̓Αρμενίας συστήσασθαι,palam est,in Armeniacum bellum totos incumbere ; sive, totam belli molem in Armeniam transferre: in qua res male a Romanis gestas occupante regis Persarum diligentia, prosequitur laudatus Menander, ex quo haec illustranda. sunt haec eius verba. ἐπεὶοὖν ἀνακωχὴ ἐγεγόνει ἄνα τὴν ἕω,μετηνένεκτο δὲ ἅπας ἐπὶ τὴν ̓Αρμενίαν ὁ θόρυβος , ἦρος αρχομένου συνέστη π ό heuoc. postquam belli cessatio ad tempus rata per Orientem fuit, omni motu in Armeniam translato, ineunte vere bellum conflatum est. en τό , συνίστασθαι πόλεμον, quod interpr. contrario sensu accepit. τὸν πόλεμον ἀντουργεῖν. audiens ipsummet Persarum regem ad bellum processurum. etiam Anast. et Xyl. nihilque ad rem interpr. aut ex auctoris mente, ad τῶν bellum revocandum propria sponte procedere. xui TO TWY Περσῶν τοῦλδον:pro quoSimocataI.2c.4,τὴνἀπο oxεvǹv éxεipáσato , impedimenta , militarem apparatum obti nuit. sic semel et iterum p.221 etc. in superioribus to στρατόπεδον non raro dictum invenias,ἔκλυτος γέγονεν. Anast. expeditus effectus est; nec displicet; statim enim scribitur animos exercitui addidisse, ac strenue ad pugnam eduxisse: non ergo ea vis huius vocis hoc loco quam expressit interpr. animo concidit; nisi ita statim perculsus, saniori postinodum emersit iudicio. 386, 16. τὰ ἐπίσημα ἐκεῖνα] Cedr.ἐξ ὧν τὰ ἐπίσημα. ex quibus, ea quae erant insigniora, etc. non solos elephan tos, ul sonant interpretis verba. nec ...387,4. ἐνΠέρσιδιπαρεχείμασαν]sicetCedr.hiberna habuerunt in Perside:non,per omnem dispersi Persiam, ut est redditum . incautius hoc , nec minimum auctori insi nuatum , Ibid. 13. ἀγοράσας σώματα ἐθνικῶν] coëmens robustos barbaros; non placet quod aliis redditum, mancipia;nec enim ii huiusmodi videtur, ex quibus praetorianae turmae s u p p l e m e n t u m a c c e p e r i n t . o m i s s a v o x δ έ κ α in R e g . a c m a i o r numerus, quem Cedr. representat.πολιτείας τε, nusquam hoc sensu apud Theophanem ea vox , legendumque puto , π ό λεις τε. 391,7. ἐπὶτὰῬωμαϊκά]Reg. male Anast. et interpr. A n a est fluvius ̓Αρζαμὼν Sino ipseReg.cod. τὸ῎Αρζαμον eo characteres μ et β. ἐπὶ 305, 1. κατασκοπῇ τῶν βαρβάρων. εἰς τὴν Βαβυλωνίαν εἰσβάλλει] Reg. 606 AD THEOPHANEM 392, 1. καταλαβὼν τὴν ̓Αρσάνην] Simoc. l. 1 c. 14. ̓Αρσανηνὴν χώραν , Arsanenem regionem vocat, multisque in ea expeditionem narrat, Ibid. 16. τὸ῎Αρζαβον] zarhum , quae est Iustinopolis. cattae dictus lib. 2 c. 1 et 2. magis habet, ut sunt vicini in τούτοις. ἐκ ξύλου τέ, και. 396, 2. τήν τε Ρατιάρναν] Fabrotius ad Anastasium, Teratiarnam , non bene : ipse Anast. subvertens Ratiarrant. Ibid.12. δορυφόρῳ διασώζειν ἐδίδου]Simocatta lib.2 cap. 10. ἀπόισειν τε ὑπασπιστῇ ἐδίδου τινί, ὡς μ ὴ ὤ φ ε λε· τούτων γὰρ ἀφαιροῦνται τὴν προνομὴν ἐναθροισθέντες οἱ βάρβαροι. spolia cuidam satelliti, seu armigero avekenda committit,quod utinam nefecisset: nam barbarifacto cuneo praedam illi abstulerunt. 388, 2. ἐθριάμβευσε Τιβέριος τὰς νίκας Μαυρικίου ] Tiberius Mauricii victorias triumphi honore prosecutus est. sic bene Buccard. Ibid.10. δι’ἐπαναγνωστικοῦ]sicetAnast.perepana gnosticum: commonitorio scriptousus,ac relegentis opera. 399, 11. ᾔτησε δέ] Cedr. ista omnia plurali effert, ᾔτησαν. Ibid. 20. ὑπὸ τὸν Ἰλλυρικόν] Reg. 393, 6. ὅπως ἡ μισοπόνηρος μήπως ή. Anast ] scripserit plane . ne iustitia dei,quae auctor, malum odit, etc. NOTAE POSTERIORES. 607 397, 3. καὶ οὐδέ τινος δεόμενος ὑποθήκης] foede haec d e p r a v a t a e x T h e o p h . e m e n d a . 1. 2 c . 1 1 . σ κ α ι ο ῦ τ ι ν ὸ ς δ α ί μόνος ὑποθήκαις οὐκ ἀνέστρεψεν. mali cuiusdam daemonis instinctu. velut execratione id dictum in fortissimum ducem, qui sic incautus in hostium venisset manus. 398, 7. τὴν ̓Απειρίαν πάλιν παρεκάθισε] leg. plane π ό λιν, uti legit Anastasius, Apiriam civitatem obsedit; neque enim aliasnarrata illiusurbisobsidio,autSimocat.1.2.c. 15 et 16 aliquid eiusmodi indicat, ex quo haec breviata. τὰ πλήθη ἀνέπειθεν. Reg. 398, 17. τὴν πόλιν παρέλαβε] urbem cepit. 399, 14. πρὸς τὴν ἐπιβουλὴν ἐνεχείρησεν] Anast. ad machinamentum conatus est. pulchre Theophyl. ultimo libri 2 c.mutuam illum struem, ac machinamentum describit Ro. mani, et Persae; alterius invadentis, alterius tutantis; cuius tandem caputRomanus Heros abstulerit,suisque ex arcepro iecerit. ὑπατεύσας τὴν κεφαλήν : Anast. Romanis caput prae bens: Simoc. τοῖς πολιορκοῦσιν ἀπέπεμπε: gratum scilicet munus, ac quale nec ullum consulare, excitandae commilito num alacritati missum. Ibid. 18. διὰ τῶν πασσάλων. τὸ φρούριον παρέδωκαν] Anast.sine dubio legit, quod deesse interpr. notavit,τό, πυρί, cum reddit, igniprodito castro. at Theophylactus ad finer secundi illius libri longe aliter; σκοπούς περιβάλλοντες τῷ ὀχυρώματι: cuius interpr, praesidium illic relinquunt: adeoque scripserit Theophanes , φυλάττειν παρέδωκαν , vel quideiusmodi. arxsicvalida,qualem ipsede scribit,sic facile erat succendenda, non magis Romanis vin dicanda . 400, 12. διὰ τὸ τῆς στρατιᾶς ἀποπαύεσθαι]legit Anast. διὰ τοῦτο τῆς στραττηγίας ἀναπαύεται, dum reddit, ideoque praetura deponitur;nec aliter Theophyl. initio lib.3 insi nuat.sicfereprincipes,nisimorem inomnibusgeras,quic. quid eos demerueris, eorumque rebus vel non parendo con sulas. nec vero Ibid. 17. τόν φόρτον διαστρέψαντος. 401, 11. αὐτοῖς ἀποστερεῖν] Reg. etc. τὰς πόλεις σκυ λεύειν. Barb. Γερμανὸς τοῦτο πολλῇ. Reg.ὅρκοις κατηση. 402, 3. οἱ δὲ βαρβαροὶ ταῖς βαρβαρικαῖς] plano erro reexReg.exscriptum,acemendandum ταῖςῬωμαϊκαῖς,ut et legit Anast. barbari Romanis calamitatibus delectabantur. Simocat. quoque lib.3 c. τὸ δὲ Περσικὸν Ρωμαϊκαῖς συμ φοραῖς ἐντρυφών, τῇ Ῥωμαίων πολιτείᾳ περιεκέχυτο. Persae ex Romanis miseriis voluptatem capientes, Romani imperii ditionem devastant. ὁ καὶ πεποίηκε. Reg. 403, 2. μεγάλας ταραχάς. ἀπογνόντες ἑαυτῶν] Reg. Ibid. 15. κατὰ τὸ Σαρβανόν. πολλῆς δὲ ἁλώσεως. Ibid. 19. καὶ τὸ τοῦλδον] Reg. 405, 10. καὶ πολλῶν ἀναιρεθέντων τῶν βαρβάρων] Reg. Ibid. 18. Χοσρόου ὁ Βαρὰμ ταῦτα ἐπιστέλλει] Reg. Hormisdae Chosroisfiliae,haecBaram scribit. haec integra superscriptio. ἔφασκεν ἀγανακτεῖν. 406, 3. τὰς τῶν στρατιωτῶν ῥόγας. πῶς τοὺς μεγι στάνας. Ibid. 19. καὶ φιλόφονον· τὸ ἄπιστόν τε,καὶἀλαζονι κόν,καί]Reg.etc.male φιλόπονον,quodmagisvirtutisest; anantem , acpatientem laboris; non,caedibusinhiantem , ac saevum ; qualem Baram Hormisdam traducit. 408, 8. πρὸς τὸν Ορμίσδαν ἀντέλεγεν. Ibid. 17. κατὰ τῶν λαγόνων] Barb.Peyr. sic etSi m o c . 1. 4 c . 7 . κ α τ ὰ τ ῶ ν λ α γ ό ν ω ν π α ι ό μ ε ν ο ς : a d i l i a c a e s u s , acerba morte extinctus est. 409, 7. πάντες οἱ περὶ τὸν τοῦ ἵππου ἐπιβάς. 410, 8. παραλαβόντες τὸν Χοσρόην. Ibid. 19. πολέμου δὲ κροτηθέντος φοβεροῦ ] Reg. tre mendo conserto certamine. 412, 12. ἐν τῇ Μέσῃ οὖσαν , ὅνπερ πρώην] sic Reg. absque voce τόπον. inlocoquiMediadicitur,dictoolim Praetorium . sic plane sonant verba nulla vi. ubi foedo li brariorum errore , nihil interpreti emendato , ὁ Μαυρίκιος ἐπὶτὴνΕὐρώπην.tu reponeexTheophyl.1.5c.16,Cedr. miscella,Anast.ὁ ̓ΑβαρικὸςἐπὶτὴνΕὐρώπηνἐκύμαινεπό λέμος. alta pace Oriente composito, bellum Avaricum in E u ropaaestuabat;Europam turbabat. 413,3. ἐξελθόντιδὲαὐτῷ ἐντῷ πολέμῳ]librariorum iterum errore : repone ex citatis iam auctoribus ; ἐν τῷ ἑβ 608 AD THEOPHANEM vox male omissa. 411, 10. τινὰς δὲ τῶν ἐν αὐτοῖς χριστιανῶν. Ibid. 18. ἐπινίκια εἱστίαῬωμαίους] Reg. triumphali epulo Romanos excipit.Theophyl.1. 5 c.5. Χοσρόης Ῥω μαίων τε καὶΜήδων τοὺς ἡγεμόνας εἱστιᾷ. Romanorum Per sarumque tribunos epulo excipit, cuius illic epuli barbaricam magnificentiam describit. NOTAE POSTERIORES. 609 δώμῳ :profecto ad locum qui Septimum dicitur, una ab urbe parasanga, ut citatus Simocata. δὲ καὶ ἐξαισίων. Reg. 413,12. τῶνναυτῶνἀπορησάντων.Reg.etc. 414, 7. post narratam monstri huius Theophanis ver bis editionem , subdit Anast. quo viso, imperator praecepit ut occideretur: idque ex pleniori cod. habuerit, vel estm u tuatus ex Simoc. 1. 6 c.1,ex quo ista Theophanes sublegit. πρὸς τῷ τέλει δὲ τοῦ Ὠκεανοῦ. 415, 16. ἐπὶ πλεῖστον ἀντεπαρετάξαντο θάρσος] Barl. verum neque is ita effert, ἐπὶ ἐπίπλαστον θράσος ἐφοίτησαν : confugerunt ad fictam audaciam . scripserit ergo Theophanes, ἐπίπλα στὸν ἀντεπαρ.simulatam audaciam opposuerunt; in eo com mento posito, quod apertis portis, pugnam comminarentur, ἐν δειλίᾳ ἐξαισίῳ ὄντες: ut bene Pal.Peyr. legitque Anast. cum gravissimo pavore tenerentur. dolendum sic omnia d e vorasse interpretem. 416, 7. ἀβουλίᾳ δὲ καταστρατηγεῖ] bene emendatum εὐβουλίᾳ, legitque Anast. solerti consilio adversus innumeram multitudinem armatur.Simoc.1.6c.5.ἀγχινοίαςἀκόλουθον βουλὴν προηνέγκατο. hoc sanum, sed emend.ex Simoc. 1.6 c.5, ubi 418,1. ἠμέλει· καὶἐντρίτῃἡμέρᾳ]Reg.etc. 39 417, 11. οὐ πρὸς τοὺς βαρβάρους] liquet ex Simocat. 1.6.c.6,ipsaque serieleg.βάρους, sive ̓Αβάρεις:sic enim ille Priscum Chagani querelis respondentem inducit. κατὰ τῶν Σκλαβίνων ἄρασθαι πόλεμον· μὴ γὰρ οὐ ταῖς βαρικαῖς συνθήκαις τε καὶ σπουδαῖς καὶ τὸν Γετικὸν κ α ταλύσασθαι πόλεμον , bellum hoc adversus Sclavos susceptum esse. non enim pactis etfocderibus cum Abarum gente initis, etiam in Getas expeditionem impediri. in interpr. emenda statim , ad praedam effusum cum rescisset. πρὸς τὸ πραιδεύ ειν. κρατήσαντες πολλῆς. 419, 3. τοὺς τὴν φρουρὰν αὐτῷ πεπιστευμένους]nou bene interpr. quibus sui corporis custodiam demandaverat; imno, quibus castrorum , et exercitus, Simoc. lib. 6 cap. 9. τῆς διαφρουρᾶς κατημέλησαν,ἣν σκούλκαν σύνηθες τῇ πατρίᾳ φωνῇ Ῥωμαίοις ἀποκαλεῖν. custodiam neglexerant, quam scultam patrio sermone Romani de more vocitant : id puto quodnostris,lagarde:unde idemnonomneseiusmodicu stode.*m patibulum actos ait, quod nimiae fuisset severita tis;sed, τοὺς φρουράρχους: praefectos custodiae,nonnullis aliis durius virgis caesis. ἐτελεύτησεν ἐν Κ Π . ἡ πενθερὰ Μαυρικίου . Theophanes 11. C Ibid. 10. ̓Αντιοχείας ̓Αναστάσιος] lic secundus epi scopatus est Anastasii, qui anno Iustini quinto amotus fue rat. chronic. Alexandr. τούτῳ τῷ ἔτει ̓Αναστάσιος πατριάρ χης ̓Αντιοχείας ἐπανῆλθεν ἐν ̓Αντιοχείᾳ μετὰ τελευτὴν Γ ρ η γορίου πατριάρχου γενομένου.τοῦ καὶ διαδεξαμένου πρὸ τού τουτὸναὐτὸν ̓Αναστάσιον:ubiRader.quivivusetian Ana stasium receperat. scripserit forte exceperat.ego, qui et ante Anastasio suffectus fuerat. Ibid. 17. ὁ μὲν οὖν Πρίσκος] addit interpr. quod his storiae repugnat. de sua exauctoratione Priscus certior f a ctus,eductisetc. imoantequam deillaquicquamsciret,sie exercitum traiecerat: τούτων οὔπω ἐπέπυστο: inquit Theo phyl. alia itaque ratione id factum , quam idem explicat lib. 6 cap.11, quod nimirum haud sibi satis tutum trans amnem existimaret, ac barbarorum inopinata irruptione opprimi metueret. at nec illud apte redditum, τὴνμετάβασιν ἀκη κοώς , ut Romanas acies ulteriorem ripam suo transitu obii nuisse Chaganus intellexit: nondum enim obtinuerant, quam ut obtinerent parte praedae ex pacto cedere necesse fuit, ut clare auctor prosequitur ex eodem Theophyl, sit ergo, a u diens transitum ; in procinctu scilicet. Theophyl.τὴν ἀπό βασιν. descensu audito: ut ibiinterpr. nempe ad flumen. 421,15. ἐν ἐπισήμῳ ἑστῶτι]ita planeerrore scriptum, pro ἑορτῇ, ut legit Anast. habetque Theophyl. lib.6. cap. ult.ἐν μεγάλῃ τινὶ καὶ περιφανεῖ ἑορτῇ. celebri quadam so lernitate, ac frequenti Aegyptiorum conventu. τῷ δὲ Σέ σωστρι . 422, 14. οἱ τοίνυν Ῥωμαῖοι. εἰς τοὺς τόπους τῶν οἰ κείων γόνεων] Reg. 423, 3. τὸν λαὸν κατεπράϋνει ὁ Πέτρος τῷ βασιλεῖ. χλίους προτρέχειν. τὴν αἰχμαλωσίαν ἀποσφάξαντες] locun mutilum , ac nullo constantem sensu, sic ex Cedr. utcunque restituas. αποσφαξάντες ἔφυγον. καὶ αἰχμαλωσίας οὐ πολλῆς κρατήσαντες οἱ Ρωμαῖοι, ἐπὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ ὑπέστρεψαν. iu gulatisbarbaricaptivis infugamsedederunt;Romani vero non multis admodum receptis captivis, in suos fines recesse runt. ceterum Theophyl. paulo aliter rem narrat,semel que ac iterum occisos a barbaris captivos;alios cum pri m u m Romani occurrissent, alios cum se ab eis expugnari, ut nulla spes salutis reliqua esset, viderent. 610 AD THEOPHANEM 420,6. ἰχθυοτροφεῖα. 419, 16. καὶ τὸ πολεμίαν ὑπεῖναι] Reg. Ibid. 17. ἀκούων Σκλαβῖνα ἔθνη. εἰς Νόβας παρεγένε NOTAE POSTERIORES. 611 το. Theophylactus venisse quidem Petrum Novas narrat, nihil tamen eiusmodi in ea urbe illi accidisse refert, sed in Asimo , ubi esset lectissimorum illud militum praesidium a Justino illic constitutum, quod is frustra amovere conatus sit, coactis praesidiariis in sua castra. sic l. 7 cc. 2 et 3. 425,11. ἐνμοίραιςδύο]Simoc.lib.7cap.4sicex primit. λαμπροῖς δώροις καὶ λαφύρων ζημίαις. amplis m u neribus, ac spoliis restitutis, etc. quod est illud duplum reddere . refert 428, 3. ὁ Χάγανος τὰς περὶ αὐτὸν δυνάμεις] Reg.τὴν Βάλφης.Barb.τὴν Βάλκης.Theophyl.Βάγκαις· καὶτὰς περὶ αὐτὴν μ' πόλεις: quadragintaadiacentes urbes, siveop pida vastavit. Simoc. φρούρια: castella, sivemunita oppida. 424, 20. τούτων ἀκούσαντες οἱ προτρέχοντες, μηνύουσι τῷ στρατηγῷ] Reg.Barb.Peyr. Ibid.15. ἀπὸ τῶν πορθμίων]siclegitAnast.cum red dit, a fretissagittantes: Theophyl.citatus: ἀπὸ τῶνπορθμι δίων κατατοξεύοντες:evectoriisnaviculistelamittentes,quod et reddidit interpr. quanquain exiguo amne, qualem idem auctor describit , potuerint Romani in adversam ripam ad angusta freta sagittas mittere, exque ea hostes depellere ; uti paulo post habetur,barbaros ex ripa aliaRomanos adaquantes telisdivexasse,actandem profligasse;necfortenavesvectoriae sic facileRomanis ad manum fuere. κατὰ τῶν λαγόνων Barb. τῆς λαγόνος. Reg.ἐκινδύνευσε τὸ στρατόπεδον. Barb. λόχμης δὲὑπούσης.cum dumi essent; saltu existente ad alteram ri p a m . Theophyl. δάσεως δὲ τέμπους ὑπόντος. 426,12.εἰςτὸνἼστρονποταμὸνεἰςνομάς] plane,Νόβας, utietiam legitAnast.Theophyl.lib.7 c.7. τὸνΙστρον ποταμὸν διαπεραιωθείς,τετάρτῃἡμέρᾳ καὶεἰςΝόβαςτὰςἄνω ὁστρα τηγὸς παραγίνεται. traiecto Istro, quarta die Priscus etiam Novas superiores venit: alia nimirum eiusdem nominis in R o mana ipsa ditione existente urbe. 427,9. lacunam sic ex Anastasio utcunque suppleas. Πρίσκος ἔφη,τὴν Σιγγιδόνα πόλιν Ῥωμαίοις ἀποδοῦναι bem Singidonem Romanis . ur restitueret. tum sequatur Chagani responsio ; οὐ μίαν πόλιν. num unam urbem , etc. Theoph.lib.7cap.10et11istudfusecolloquium. δουλου μένας βαρβάροις.emend . ex eodem Anast. et misc. ̓Αβάροις. Ibid. 19. τῶν ̓Αρεοβίνδου] Cedr. τὰ διακονίσσης τὴν ἐκ κλησίαν interpr. ad diaconissae compitum . malim sanctae deiparae, quae diaconissae , ecclesiant dicitur. sic palam Zonar. ὁ ναὸς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὃς τῆς διακονίσσης λέγεται. 612 AD THEOPHANEM pessime editum,ac contra codd. fidem, τὰς περὶ αὐτὴν μη τροπόλεις. nam metropolis una unius provinciae est, non quadraginta uni adiacent urbi. ipsum est quod paulo ante Chaganus comminatus fuerat, pro una Singidone ,40 se R o manis erepturum urbes. 429,2. τὴν Τομοσίαν πόλιν] leg. Τομαίαν ex Theo phyl. et Anast. quae et superius nominata fuit. Ibid. 11. εἰς τὸ Θέρμιον] ex Anast. emend. Σέρμιον. qui tum Sirmii residebat. τοῦτο μαθὼν ὁ Χαγάνος. habet haec explicatius Theophyl.1. 7 c.13, ex quo non satis apte haec breviata , nisi post illa verba , τριάκοντα σημείων τοῦ Κομεντιόλου,haec exciderunt,τὰς σκηνὰς συμπηξάμενος : quae ipsa interpr. bene repraesentat. 430,10. οὕτωμὲνοὖνοἱῬωμαῖοι]illud,ἐνὄχλῳλαμ πρῷ plane vitiosum, emenda ex Anast. etTheophyl. εὐώχουν λαμπρώς.splendide epulabantur,felici adversus Romanos suc 432, 8. πεντήκοντα χιλιάδας] totidem habet Anastasius. quinquagintamillia;atTheophyl.εἴκοσι:viginti; quaesum m a longe minor. ὡμολόγησεν. Reg. uti et Anast. singulari numero , consentanee Theophyl. qui unam excipit causam, nempe belli in Sclavinos.promisit se non transiturum,Istrum. Ibil.15. ἐνοἷςἦνκαὶΦωκᾶς,κατὰδὲτοῦτοντόν] 434,14. τοῖς δὲ τέταρσιν αὐτοῦ υἱοῖς] Barb. ἐπὶ πολ λὰς δὲ ὥρας. cessu elati. 428, 14. νῶτα τούτων γενόμενος] Reg. 431,2. φοβηθέντας. Ibid. 7. παρῄνει τὸν βασιλέα πρός] Reg. imperatorem senatus hortabatur,ut etc. post Δριζόπερα sic lacunam sarcias exAnast.renque pluribusnarranteSimoc.lib.7cap.15. ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν ̓Αρμάτωνα ἐξέπεμψεν ὡς τὸν Χαγάνον πλήθη δώρων ἐπιφερόμενον εἰς τὰ Δριζήπερα, ὅστις. impe rator Armatonem misit cum multis muneribus ad Chaganum, Drizipera; qui etc. ἐκολάκευεν.Reg . etc. Πλαυρικίου τοῦ α ὐ τοκράτορος . Reg. 435, 14. κατασκοπῆσαι τὰ τῶν βαρβάρων σκηνώματα ] placet Theophyl. lib. 8 cap. 3 κινήματα. hostium motusex plorarent: quid illi molirentur ; quo spectarent illorum c o n silia. etiam Anast. explorare barbarorum praecepit motus. ac vereineptum, τό,σκηνώματα. NOTAE POSTERICRES. 613 436,3. βαρβάρους δισχιλίους] liquetmutila haec re ferri ex Theophyl. citato, ex quo sunt breviata, qui barba ros huiusmodi captivos praeter Avares, 6200 ponit: Sclavi nos,8000. illuditem,ἀποδοῦναιτοὺςβαρβάρουςμόνονpa Jain mendosum , ex iisdem emend. Tovs Aßápovs : ac plana ratio, concessisse Mauricium roganti Chagano suos potius Avares, quam alios barbaros. Cedr. tamen in omnibus huic auctoris textui consentit. ἐξέρχεται εἰς νομάς. saepius bic erratum in ea voce: sis Noßas. Theophyl. lib.8 cap.4. Barb.Novas proficiscitur. ἀδιόδευτον εἶναι ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν. Barb. évvεvýxovτa ait Theophyl.ab annis 90 minime tritam. 435,11. ἐπὶ τὴν Κωνσταντίαν] Reg. Peyr. τὴν Κ ω ν σταντίολον: Simoc. Κωνσταντίολαν. alia plane urbs a CP. quicquid P. Goar suspicatus sit, eo deceptus quod sequitur, de Chagani adventu Byzantium. id enim postea secutum est, ut pluribus exponit Theophyl. cap. 5, singula quaeque distinguens. τοὺς καταράκτας, Danubii sint cataractae noti Straboni et Suidae. Ibid. 19. τὸ τῶν ̓Αντῶν ἔθνος] ubi male ναυτῶν ex Reg.habetque P. Goar, ac frustra ad varias lectiones re currit. mittit Chaganus ad Antorum gentem (Hunnicam sci licet ad Moeotidem paludem) ut tanquam Romanis faventem deleat. de ca Iornand. etProcop.Henricus Valesius ad M e nandri excerpta foedos in ea voce antiquariorum errores scite annotat. Justinianus in edicto fidei, inter alios titulos, Avtizov se dicit, ab ea utique gente debellata, sive alias R o mano imperio addicta : beneque monet Rader. non esse m u tandum τό, ̓Αντικός, in Λαζικός. προσερρύη τοῖς Ῥωμαίοις. ἀπολαβεῖν τὴν ἁμαρτίαν. Cedr. Reg. etc. nempe singulare hoc peccatum necis tot militum. τοὺς πατριαρχικούς. τὰς ὑπ ̓ αὐτούς, omnino legend, non αὐτῶν,vel αὐτόν; quod ge cundum habent Reg.et.Pal. 439, 10. καὶ εἰς τὰς λαύρας] omissum in versione; in notis bene expositum. Ibid. 12. Φιλιππικὸν τὸν 'γαμβρὸν αὐτοῦ ] sororiunt suum sic passim yaußoos dicitur,non solum qui filiam d u xit, sed et qui cognatam, ab uxoris cognatis. Ibid. 17. ἐπὶ τὴν Φιλιππούπολιν] Reg. etc. 440, 2. ἐκ τοῦ χαρακτῆρος] de hac Christi imagine extat pulchra narratio in auctar. t.2, ubi in not, quomodo eius violatae religionis ergo Occidentales a Leone defecerint Greg. II pontifice. divaviodeis our ó faoth. Reg . etc. 441,11. πεμφθεὶςἐντολικάριος]annoscilicet15Mau 614 AD THEOPHANEM ricii. Anastasius ubique procuratorem reddit, et est subdi torum ad principem, ut P. Goar ex Pancir. 442, 6. διά τε τὴν τῶν ἵππων ταπείνωσιν] Theophyl. τῆς ἵππου. equisvalde diminutis. εἰς πόνους αὐτοὺς ἐνέβαλε. Anast. in dementationem eos immisit. forte, demetationem ut enim Simoc. cap. 6 navigia compingebant ut traiicerent, Mauricii iussa executuri, cum paululum remisissent ferociam: verum imbres, frigusque in priorem eos mentem revocavit, et ut illic omnino hiberna ducere renuerent. τῆς στράτας. Theophyl.τοῦ χάρακος,Anast. viginti millibus procul ab e r ercitu morabatur : nec tam bona suis interpr. minus bonis commutare debuit. forte scriptum στρατοῦ , vel στρατοπέ δου, sic multas barbaras voces peperit antiquariorum impe Ibid.16. τὸν Γουνδόνην, ἔφησε] Reg.etc. τὰ τοῦ βα σιλέως προστάγ. 444,2. πάντα τὸνπολεμοῦντα τὴνβασιλ.]Βarb.utet Theophyl. σὺν τοῖς δημάρχοις ,cum eorum tribunis. omisit interpr. Sergium Prasinorum , Cosmam Venetae factionis tri bunosistosexpressitSimoc.I.6 cap.7. Ihil. 7. τοῦ πενθεροῦ αὐτοῦ. τὸν δὲ Γερμανόν. 445,1. οὐδὲν ἡδύτερον τοῦ διὰ ξίφους τεθνάναι] de Germano cuimortem comminareturMauriciusintellexitTheo dosius eius filius, cum ad autem fugere monuit, ut habet Theophyl . 446, 4. διασώζεται Αὐτόνομος] Cedr. εἰς τὸν Αὐτόνο μου :melius, Αυτονόμου. sic et Theophyl. cap. 9. ἐπὶ τὸν νεὼν Αυτονόμου τοῦ μάρτυρος.salvus evadit ad templum S. Autonomi martyris; quod ait distare CP . 150 stadiis. οὐου . 448, 1. μάθε τὴν κατάστασιν] Anast. disce ordinem . 441 , 16. τῇ δὲ νυκτὶ ἐκείνῃ ] Reg. etc. καὶ μετὰ ἁγίων . ritamanus. 443, 5. οἱ δὲ ἔφησαν] Reg. Ibid.9. δι ̓αὐτοῦ τὸνΓερμανὸνφηγαδευθῆναι]Reg.etc. Ibid. 8. τῶν ὑπὸ Μαυρικίου. τὸν Δήμαργον τοῦ Πρα 447, 6. τοῦ δὲ Γερμανοῦ] aliter Theophyl. cap. 10. προτρέπεσθαι,τοῦΓερμάνου κατειρωνευόμενος,ἐθέλειν. υπο sus est Germanum hortari velle ad capessendum imperium, cum Germano illuderet. sic certe aptius, quam ut Germanus sic ironia dicatur respuisse imperium . enim ex seq non de aliis statuis sermonem esse quam fal NOTAE POSTERIORES. 615 Pontanus : rerum statum ; P. Goar. disce modesto agere. ego, memineris promotionis ; id est, ut Phocas nostris auspiciis, ac favore modo imperium adeptus sit, natetque eius pote stas, Mauricio adhuc superstite. sic Polyb. Daßios μεTÙ TηY κατάστασιν θύσας τοῖς θεοῖς. post initum magistratum diis sacrificans. 448, 12. κλεψάσης ἕνα τῶν]Reg. etc. καὶ πρὸς φυγήν: emend. omnino ex Cedr. καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπι Jovons: suumque illa filium eius filii loco iugulandum sub stituisset. sic et Theophyl. cap. 11, qui rem clarius ex ponit. Ibid.7. λεγομένητῶνΛέοντος]Reg.etc.τὰἐνΒυ ζαντίῳ πραχθέντα συμπτώματα , explicat citatus auctor, quodnam pervigilium istud fuerit; plane non sacrum,sed profanum pro septima nati pueri, quando Alexandrini totam noctem luxu, ac epulis traducere solebant. istud vero, n o cturnae visionis spectro factum accipiendum est , non ut re vera similacra ita suis basibus dimota sint, in quibus nec tum consistebant, abolita Alexandriae olim idololatria. liquet sorum numinum , quarum spectro ista daemones praedi xerint. Ibid. 15. μηδενὶ ταῦτα ] Reg. etc. Ναρσῆς δὲ ὁ τῶν. Narses olim Romani dux exercitus. 451,5. προῆλθεν Φωκᾶς] Peyr. etc.nec nisi errore τό, noooñadev,quod est ex Reg. exscriptum, de illa principum pompa, ac solenni processu. Ibid. 19. κατὰ Ναρσοῦ] foedo errore apud Cedr. ὑπὸ Nagor orgaτny . immisit in Persas Narse duce. imo a d Ναρσῇ στρατηγῷ. versus Narsem, quem ipse post paucas lineas contra fidem a Phoca combustum ait, perinde ac Theophanes. sed moris fere interpretum , ut devorent omnia , ac neque subnotent sic male cohaerentia. ἀπὸ ἐλεφάντων συστησάμενος. Reg. 452, 17. ἐν λύπῃ οὖν μεγάλῃ. εἰς τοὺς Πέρσας] Reg. 453 , 7. τῷ Διμάρχῳ τῶν Πρασίνων ] Prasinorum tri b u n o : n e c e n i m ii p l u r e s . Ibid. 12. τοῦ ναοῦ ἀποσπάσαι τὰ γύνεια] Reg.etc. εἰς To oτάua.Reg.Barb.Peyr.etc.statuensnudos ad Circime tam ; ut sit idem ac operdón, quo loco toties legimus i m Ibid.18. naklárтelTovBiov]itaCedr.Reg.Peyr.etc. 450),2. πολέμους αἰφνιδίους] Theodosiimortem com probat Theophyl. cap.13. Pal, etc. 616 AD THEOPHANEM peratorum iussu caesas cervices.Peyr. ubique γραμματιστω , ubi Reg.γραμμισταί; quodmelius. lineatores,quorum m u nus ut apparent scenam. 455, 7. ἐλπίδας αγαθάς. Ibid.12. οὗτος δὲ κατασχεθείς] Reg. etc. Ῥωμανὸν τῶν πατρίκιον. κατεσχέθη δὲ καὶ Θεώδωρος . τόν τε Ῥ ω μ α ν ώ ν . Reg. etc. Ibid. 13. καὶ ὑποστρατήγου αὐτοῦ] sic bene ex Res edita, quicquid alii ὑποστράτηγον legant. ipse enim G r e g o ras Heraclii senioris legatus fuit, qui et ipse filium Nicetam adversusPhocam misit, non Nicetas eius filius, ut S. Niceph. sub ipsum initium historiae, auctorque pag. seq. aperte tradunt. 457, 14. πολλοὺςτῶν κτητόρων] Reg.ἐπέτρεψεν ὁ Φ ω κᾶς:ita Peyr.pro Κώνσταν.vero Anastasius legit Κωσμάν: fuitque facile ut ex altero alterum fieret ; non item ut quod habet Peyr. Πέτρον, longe enim haec distant nomina. 460, 1. Πισίδιος Γεώργιος] lunc Theophanes secuta videtur in hac Heraclii historia , pleraque alia narrans a S. Nicephoro. historiam Heraclii prosa,ac metro prosecutum esse auctor est Suidas: utrumque tamen hoc cius opus in teriit, extatque solum opus de mundi opificio. alius iste est a Georgio Nicomed. quem Photio coniunctissimum vixisse ex mutuis amborum epistolisclarum est, ὁρμασάμενος: forte ἁρμοσάμενος , qua Paulus voce utitur 2 Cor. 11. lacunam quae sequitur post vocem Ἡρακλείου, ita sarcias ex Anast. ἀκούσας δὲ Φωκᾶς, ὅτι ἡ Ἡρακλείουμήτηρ ἐστὶν ἐν τῇ πόλει, καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Εὐδοκία , ἐκράτησεν. audiens a u tem Phocas, quod mater Heraclii esset in civitate, nec non et Eudocia , quae sibi fuerat desponsata , tenuit eas. sic plana omnia, alioquiinutili interpretis conatu. οἱ δὲ δῆμοι.paulo aliterS.Niceph.etCedr.adductum nempePhocam adHer raclium , ab ipso capite, membrisque aliis mutilatum:tum truncum corpus reliquum in Bovis fore a populo combustum. digna tyranni merces. emend. in nostro Peyr. τῷ Ἰουλίῳ μηνὴ ζ' τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι. 461,10. ubiβασιλεὺςβασιλεύσας,lubensrestituamex Cedr.βασιλεὺς παραλαβών,ubiimperium iniitHeraclius.ex 456, 10. τὰ κατὰ τὰ ὑπό. Ibid.14. ἐντῇ ̓Αφρικῇ. 458, 5. ἐξελθόντες οἱ ἐν ταῖς. Ἡράκλειος δὲ ὁ στρα τηγός] etc. NOTAE POSTERIORES. 617 Ibid.15. ἐστράτευσανοἱ ̓Αβάρεις.καὶἀποστείλαςἩε ράκλιος] Reg. 465,4. sicexCedr.acexpartePeyr.emenda:ex τοῦἀπροσδοκήτωςἀπατῆσαι τῇἐλπίδιτῆςεἰρήνης.eafraude, qua praeter omnem expectationem pacis spe delusit. Ibid. 7. πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον] etiam hoc ex Anast.ipsoque auctore p. seq. emend. πρὸς τὸν Χαγάνον Twv Aßugov. missis iterum ad Chaganum Avarum legatis. ἐνεκάλει περὶ τῶν ὑπ. 466,13. ὡς φιλίαν σπεισάμενον] Cedr. 468,7. φρικτὸνθέαμαφόβουἄνευκινδύνων]Reg.Bar. Peyr. horrendum timoris plenum extra periculi aleam specta culum. Tovs toónovs. et hic oratio mutila ex Anast. sarci enda. καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης, τῆς ἀνάγκης τοὺς τρόπους. erat videre ante necessitatem, necessitatis modos ac specimen : puta fugientes alios, alios insequentes etc. yevóuevos TOOτQÉŽELV. locus mutilus.Anast. sic plenius habet. cum pervenisset ad partes Armeniae praecurrere iussitelectos: Saracenorum vero tunc sub pactis Persarum constitutorum multitudo equitum, clam imperatorem , etc. que eo et Barb. Evowany oi 'Aßágas. sunt certe hi inter barbaros in Occidente per haec tempora nominatissimi,qui q u e r e m R o m . perinde ac Persae in Oriente labefactaverint. ἐπὶ τῆς τούτου τυραννίδος. 463, 7. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεύς] Reg. Ibid.13. xaðanúnóge]sicoptimeCedr.acPeyr.nec displicet Barb. xa9ò ɛvnóqɛi, 464, 5. καὶ ταύτην παρέλαβον πολέμῳ ] Reg. habet Anast.utroqueloco Carthaginem: etiam Cedr.Tηv Kagyn Sóva: ut excepta Carthagine reliquam Persae Libyam sube gerint. etiam Petavius adiecta ad Nicephorum chronologia, c u m ad annum Heraclii 6 dixisset de obsessa Chalcedone, sui oblitus sequenti statim anno ita scribit, Persae Carthagi nem expugnant. verum cum non sint alia quae narrat S. Nicephorus de Chalcedonis obsidione a Saito, qua soluta R o manos secum legatos pacis negotium sedulo acturus in Per sidem duxerit, et quae Theophanes de Carthagine obsessa uno anno,alteroqueexpugnata refert iuxta antiquiores Ana stasii, et Cedr. codd. emendandi ii sunt ex illo, uti etiam ubique modo emendata leguntur Theophanis exemplaria. vi cinitas nominum amphibologiam fecit etiam apud Arist.in Polit. ubi de Carthaginensium rep. aliis legentibus Chalcedo nensium ; quibus non facile assentior. 12 469,11. τὴνπρὶν ἑαυτῷσεβασμίανἐδυσφ·]Reg.emen date. ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη. casu eclipsim passa est,ut bene Anast. ex qua luminaris defectione superstitiosus ille Sarbari pavor : mali enim id ominis videbatur . vox ὑφεστάναι artis propria,ad eiusmodi explicanda deliquia,quae fiunt interiecto corpore, ac subeunte laminare. ὁ σοβαρός. emend. ὁ Σάρβα ρος, sicque in aliis. Ibid 16. τὸ τῶν Ῥωμαίων αὐτοδέσποτον κράτος] Anast. Reg.Peyr. etc. liberum, suique iuris Romanorum imperium. τῶν φόνων φονεύτριαν. iidem omnes, nec video ex quo cod. natum illud,φόβων.καὶ μέγαν κίνδυνον. Reg.etc. Ibid. 21. τῶν στρατιωτῶν ἡμῶν ὁρῶντες] iidem. ἀλλὰ τῆς αἰωνίου ζωῆς. iidem. συνεργήσει ἡμῖν ἀνεπτέρωσας ἡμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων σου.Reg. Peyr. etc. 473, 12. τὰς πόλεις,καὶ τὰς κώμας] Barb. Peyr. etc. θαῦμα κἀνταῦθα φαβερόν.τινὰς τῶν ὑπ'αὐτὸν Σαρακηνῶν προτρέχειν . Ibid. 13. βουλὴν ἐποιεῖτο τοῦ παραχείμασαι] Reg. etc. 475. 11. στρατηγόν,ἄνδρα δραστήριον] Reg.etc. virum strenuum , industrium. τὰς ἐπὶ Περσίδα ἀγούσας.iidem. 476, 19. πρὶν ἀπολέσθαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους] Reg. etc. 478, 1. διὰ τῶν φαράγγων διώξας] Reg.etc. τῶν ἀγώ νων ὄντος.σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ.iidem. Ihil. 15. λόγοις ἀνεπτέρωσε] Rey. Peyr. etc. vox tri tissima, pro, excitare; velut alas addere. ἵνα καὶ ὁμέλ λων ἡμᾶς. 47 , 4. ἀπὸ πρωῒ μέχρις ἀλλήλοις οὐ συνέβαλον] Cedr. Anast.Peyr.etc.maleReg.omissa negatio,utin editis.cum a mane ad vesperam acies vicinae essent, abstinuerunt prae lio. εἰςμέγαν κίνδυνον. Ibid.13. ἐντοῖςἰδίοιςπρὸς τὸἀναπαύεσθαι]Reg.etc. ad quietam aliquam captandam ad sua dispersa est. ὅστις τῷ .16 , 468 καὶ ἐπεὶ χειμὼν κατέλαβεν, ἀποκλείσας] vi tiosa vox : plane αποκλίνας, ut etiam legit Anast.Cedr.q u o que, ἐκκλίνας πρὸς τὸ τοῦ Πόντου κλίμα, deflectens in P o n ticam regionem . ὁ δὲ Σάρβαρος, sic, iidem , ubi mendosi n o stri codd.Βάρβαρος. ducis idnomen.εἰςἀθυμίανἦλθον: iidem, pro ῥαθυμίαν.animis conciderunt. ܕ 618 AD THEOPHANEM 472, 4. οὐδέ τι τὸν λόγον ἡγεῖτο. 474, 2. τοὺς μὲν ἀνεῖλον] Peyr. Ibid.19. ἐποιεῖτοἐπὶΠερσίδα]Reg.etc. NOTAE POSTERIORES. 619 480, 14. διεσπαρμένων αὐτῶν χωρίοις] Reg.Peyr.etc. 451, 4. ἡ ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα] commodior, e x editior via; quod et Buccard. reddit. nihil hic de brevi ate, sed de asperitate , qua via altera laborabat, in qua nons Taurus superandus erat. Ibid. 16. emenda ex Peyr.etc. ut supra,pro βάρβα γος, Σάρβαρος, etc. 482, 1. barbaram phrasim antiquariorum einendo ἡνιῶν ἦν.Cedr imperitia ἐκ σχοινίων τε καὶ bene Anastasius, qui ex Cedr. ἐν ᾧ ἡ πλεκτὴ γέφυρα legerit vnov, sic certe nectuntur loris , vel lanis Matronam , Sequanamque ἀκινδύνως Reg. etc. καὶ παραδόξως . , ac traiecimus sine periculo . ἐρίων: melius,ac unus sive v e v pons nexus funibus simul extemporanei et navibus. eiusmodi pontes, non ex ; nexosque nuper inter civiles tumultus aspectavimus ad . καὶ , mira ratione. 7с Ibid. 18. συγκοπὴν αὐτοῖς ἐποίουν] iidem. 483,4. ὑποστρέψας δέ,καὶ τούτους] Reg.Anast.etc. τὴν τάξιν λύσαντας. Ibid. 12. οἱ βάρβαροι εἰς τὸν πόταμον] Barb. et Peyr. ὡς βάρβαροι,quod vestigium quoddamveraelectionis. emend. ex Anast.ὡς βάτραχοι.Ranarum more interpontis angustias desiliebant in flumen . 484,4. καὶὡςἄκμων]Anast.Reg.etc.incudisinmo dum. male edita ὡς ἄμμον : velut arenam.εἰ καὶ μηδεμία αὐτῷ καθήπτατο.Reg.etsi nullumgravius vulnus accepit, ac cumvitaediscrimine.εἰςτουπίσω ὑπέστρ.εἰςΣεβαστείαντὴν πόλιν. 455, 5. κατὰ τοῦ βασιλέως. οὓς ̓Αβάρεις καλοῦσιν· Βουλγάρους τὲ καὶ Σκλάβους] Reg. etc. conductis U n nis, etc. 456, 12. πεσόντες πρηνεῖς, ἐκταθέντες] Barb. quod et legit Anast. unaque vera lectio est : cadentes proni, extenti in faciem ; qui mos salutandi nec modo Turcis insuetus est; adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. 187,δ. καὶ ταῖς πρεσβαίαις] de Scytharum adversus αρβάρῳ. sicetCedr,utpalamleg.Σαρβάρῳ,utetp.seq. x Anast. qui est alter Chosrois ducum, idem qui Sarbara an, Sarabagla socius. Ibid. 19. ἐκλογὴν ποιούμενος. Ibid. 16. τῆς πανυμνήτου] Reg.etc. 487, 11. ἀλλ'αὐτόθι χειμάσας] haec altera Chacedo nis obsidio uno , alteroque anno itidem continua, quam et S. Niceph. refert duce Sarbaro , cum prior contigerit duce Saito. Ibid. 18. emend. mala interpunctio ex Anast. et Cedr. τῶνΠερσῶν.μὴ ὑποφέροντεςσυγκοπιῶν:quietdistinctius habet:τῷ τεβασιλεῖμή. οὐδεὶςἡμῖν συμμαχῆσαι. Reg. etc. Ibid. 12. τῶν ὑπὸ Πέρσας , καὶ Ῥωμαίους γεγονότων qui Persarum erant ditionis, olimque Romanorum ditionis fue rant. sic supra in lustiniano legimus se Romanis adiunxisse, ac defecisse a Persis. quod sequitur, ovy ött, mutilum esse liquet ex Anast. apud quem est. nemo autem recolithuius modi bellum (melius praelium) interRomanos, et Persas, quod videlicet per totum diem habuit statum: adeoque ró, szelv στάμα, idem auctori ac συνεστάναι: quod tota die con stitit, atque viguit. routov Expoßhon. Reg. etc. tov dε κεμβρίου. 492, 13. καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν] ad se veniant.sic et Anast. nec quicquam commodum quod redditum est, cum co congrederentur; ac si esset énél9wo Chosroës sibi copias adiungebat, si quomodo victorem Heraclium oppugnare pos set; non paucos in illum immittebat. 620 AD THEOPHANEM urbem expeditione, et ut illa servata sit dei genitricis ope Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Graeci narratione in festum diem Tys Axadiorov · auctar. nostri lib.2. 488, 19. εἰςτὸ πέραμα ἐπακολουθῶν] Barb.Peyr.Anast. ad vadum secutus; quo et prohibitus est transire. 489, 5. ὅστις καὶ ἀνήγγειλεν] Anast. Reg. etc. 490, 7. φορῶν κατάφρακτα νευρικά ] Reg.Peyr. etc. legitque ita Anast.cum reddit,ferens tegmen ex nervis com pactum. sic caput, ac pectus equorum moris est duriori corio protegere ; eaque est ratio ut saepius impacti enses nequiverintcaputlaedere: καὶαὗταιοὐκ ἐνήργουν; non quia toto corpore ferro circumvallatus esset, ut redditum est. egregie certe expeditus equus, qui sic ferro munitus proce deret. 491, 1, οἱ δὲ Πέρσαι καβαλλάριοι] Reg.etc. σπαθία ohózovou: enses auratos,sive, aureo capulo;nec enim ferri loco, aurum scindendo erat. 493, 1. τὸ ἐπιλεγόμενον Βεκλάλ ] Reg. Peyr. etc. ἐν ταύτῃ καὶ ἱπποδρομίαν ἔκτισε : potius, ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, NOTAE POSTERIORES. 621 uti etiam Cedr. ἱπποδρόμιον ἦν. ridiculum enim ut in m e dia Perside, assiduis exagitatus praeliis, ac iamiam conseren das manus expectans Heraclius , circum extruxerit, tamque destruxerit. erat ergo illic circus regum Persarum ludis a d dictus, idemque Heraclio cum aliis eius palatiis, atque d o mibus destructus. xai ötɩ¿dýλwoɛv.Reg.etc.iussisseChos 493, 12. στρουθεῶνας τρεῖςσιτευτούς] sic etCedr.Reg. etc. plane errore : ridiculum enim tam exiguo numero ad regum Persarum magnificentiam, et delicias aves eiusmodi numerare. Anast. trecentas habet: adeoque imperitus scriba notam numeralem 7', in toɛis mutaverit. sic postmodum seq. huiusmodi struthiones, dorcades,apros,pavones, phasianos inventa ait in alio Chosrois palatio Dastagerd , innumera. possit ea vox et alias aves praeter struthiones significare, puta quas p. illa 268 explicatius nominat. 494, 2. post vocem Aaorayèod 2 statim linea, eiusque repetitae occasione , ingens factus hiatus , ex solo explendus Anast. "confestim motus fuerit de palatio, quod erat in D a stagerd,cum magna Ctesiphontem celeritatepetiturus,onu stis ex omnibus pecuniis , quas habebat in palatio, tam ele phantibus , q u a m camelis , atque burdonibus ministerii sui ; scribens et populo Razath ut ingrederetur idem palatium ; et principum domos , et quicquid in his inveniretur, affer rent. itaque imperator dimidium quidem exercitum misit ad Dastagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatium, quod cognominabatur Bebdarach." en tibi textum integrum, sensu alioqui hiulco, aut nullo. Ibid. 10. εὗρον δὲ οἱ λαοί]Barb. etc. καὶ πιπερ. ξύλα μɛyála álóŋs. Reg. elc. Anast. ea dicit librarum 70 et 80. etiam Peyr.70 habet. certe haud ita portentosa ut 10 vel 8 libras essent pendentia. Ibid. 19. ἀπῆλθεν.οὓς ἔστενεν] plane ἔστησεν ex Barb. quas figebat, atque tendebat. 495, 18. napaxoaτnta ] vox insolens. Anast. temere : Cedr. dyvoovvtov návτwv, clam omnibus : at forte scripserit Theophanes aἀnπaαρqαaκxρqαaτηnτtάá. nemine prohibente, observante. vel certe dxoaτntá, quasi effuso cursu, favetque quod addit auctor,confecisse una die 24 millia,qui prius aegrequinque conficeret. quod reddit novus interpr. per cratem, etc. non possum probare. φυγεῖν τὸν Χοσρόην ἀaπnòὸ προσώπου τοῦ βασιλέωςΡωμ.ἐκ τῶν ἐν τῷ. Reg.etc. 406,15. τοῦΤίγριδοςποταμοῦ] Reg.μετὰ ἑτέρωντριῶν. τινὲς δὲ τῶν Περσῶν. p. roem. 500,10. γινώσκειςπῶς]Reg.Pal.etc.ὑμᾶςπροαναξία βάσαι ἔχω.Reg.Peyr.etc. 501, 1. ἄλλους ἄρχοντας καὶ στρατιώτας. Ibid. 9. καὶ ὅτι εἰ μὲν. εἰ δὲ ἀστοχήσωσι. 502, 5. ὅν αὐτὸς ωχύρωσε] Reg. etc. 503, 2. Ζαχαρίᾳ, καὶ τοῖς τιμίοις] S. Nicephorus Mo destum ait tum Hierosolymorum episcopum, cum a Sarbaro urbs capta est; eundemque,non Zachariamreducem exPer. sidecrucemrecepisse.quid verius?haereo. necquodis sertum habet Peyr. refertque P.Goar in variis lect. de Mo d e s t o s u b s t i t u t o Z a c h a r i a e d e f u n c t o i n r e d i t u e P e r s i d e , alind est quam glossema,quod tum Theophani repugnat,tumN cephoro; altero captam sanctam civitatem asserenteModesto, alio Zacharia episcopo. 506, 15. συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν θέλημα] Reg.etc. 507, 21. οἱ τὰ Σευήρου. 508, 7. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Σεργίου. 510 , 3. τῷ ἐννάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κώνσταντος] Reg.etc. 622 AD THEOPHANEM 497, 5. σπαθάριον αὐτοῦ, τὸν συστράτηγον Σαρβαρτζί σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα εἰς συμμαχίαν] Reg. ὑπὸ τῶνῬω μαίων. Ibid. 10. τὴν Χοσρόου ἐπιστολὴν ἀποκτανθῆναι. τοί; ἡγεμόνας. τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον]Reg. 498, 13. ἐστράτευσε Φοσρόης. Ibid. 18. ἵνα ἡνίκα περάσῃ. τήν τε γέφυραν. 400, 18. ὅτι ὅταν ἔφυγεν] Anast.Reg. Perr. dysenteris laborasse , cum abiit, etc. male edita , confusa, ac mutila τὸν ἴδιον υἱόν. καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν.bene Anast.atque regressus iterum amnem transivit. Ibid.12. καὶ ἀπέστειλεν πάντα ἐχθρόν] Reg.etc. Ibid. 15. μυστικήν τινα θεωρίαν] mystici aliquid sensus in ea re implens. notum mysticis quid θεωρία . Ibid. 20. ἔνθα μία ἐνέργεια εἴρηται] iidem.Perstricta hoc anno monothelitarum haeresis historia, plures complecti tur annos ; nec accurate digesta hic omnia probant mona menta, illi retexendae alias allata. Γεωργίου δὲ τοῦ ̓Αλε· ξανδρείας . 510, 7. ἐν Χερσωνικοῖς τοῖς κλίμασι. τῶν ἑσπερίων ἐπισκόπων] Reg. οὕτω δὲ τῆς ἐκκλ. καὶ τὴν ἄθεσμον, me NOTAE POSTERIORES. 623 Lius Cedr.καὶ ἡ ἄθεσμος αἱματεκχυσία.descripta haecchi des Heraclii anno 25. 510, 19. ἡ τῶν μεσογείων καὶ ἡ ἐν Φοινίκῃ. Ibid. 13. μέχρι τῆς σφαγῆς] sic errore Anast.Cedr. ac Theophanis codd.pro, φαγῆς;usque dum comedentem vide runt;nempe, cameli carnes immundas, ut statim sequitur: ex eo enim cognoverunt non esse Messiam , qui sic legem transgrederetur. καθ ̓ ἡμῶν τῶν Χριστ. γενικωτάτης φυλῆς. tribu latissimefusa. 512, 3. καὶ ̓Αραβίαν]Anast. et Cedr.Ῥαβίαν.συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν. Barb. Peyr. etc. Ibid. 14. παρρησιασάμενος ὑπεισῆλθε] Reg.συναν8 στρήφετο. 513 , 12. οὕτως ἐκ γυναικῶν ἦλθεν εἰς ἄνδρας. Ibid. 15. διὰπολέμου τὸ ἔσχατον] Cedr.ἕως τοῦ ἐσχά τουπολέμου:quodnon videturaptum.obtinuitpartesAe thribi (nempe provinciam felicisArabiae, inquit S. Niceph.) ad extremun bello, ac armis. sic nempe Mabumelani hac resim disseminant, cum desit divina illa vis, qua Christus sibi corda addicit per stultitiam praedicationis ; nec m o d o aliud magis ad bella animat quam superstitionis zelus, et ut cum imperio sectam producant. 514,17. ἐπὶ τῇ τῶν Περσῶν νίκῃ] Reg.etc. τῇ ἡμέρᾳ τῆς εἰδωλοθυσίας αὐτῶν. Anast. in die,qua erant idolis immola turi;nempe Arabes Mahumetani , quibus et idolatriae quid piam Cedr.videturascribere;etsiilli,qui deum unumagno scant, longe se ab eo ut idolis immolent, esse existimant. in vers.ipse in eos facta impressione ad pagum. etc. 515, 13. asperis eos verbis eunuchus abegit. Ibid. 16. ἔτη δύο ἥμισυ· ὃς παραλαμβάνει] Reg. at Peyr.ὡς καὶ παρέλαβε μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως. Anast. Cedr.Reg.Peyr.etc. cum Romanis copiis. ubi oculi? 511,7. καὶπάντεςἐφοβήθησαν.mutilum hoc,necsupe rioribus rite connexum. praemittit Anast. eo tempore venit auditio eius ; nempe vel Mahumetis, eiusque novae sectae, vel successoris ; quae sic timorem incusserit. 516,1. στρατηγοὺς δ ̓ ὁδηγηθέντας, ὡς προέφην,ὑπὸ τῶν ̓Αράβων] Reg.velut Peyr.etc.οἱ ὁδηγηθέντες quattuor misit, qui viae . duces ducibus Arabibus , etc. quos nempe eunuchus negatis stipendiis ad Mahumetanorum pulerat. Soloechos ex Reg.exscriptos emenda ex Peyr. etc. σὺν στρατιώτοις ὀλίγοις.σ ὺ ν τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις οὖσι. καὶ συμβαλόντες .Reg. partes c o m 624 AD THEOPHANEM 517, 9. παραφωσσατεύει] Cedr, nec quod editum e Reg.nagagwoorvel , aliud sit quam vox imperite truncata. in Peyr. ὃν καλοῦσιν οἱ Σαρακηνοὶ Βαραδέν : glossema sit recentioris antiquarii , ita forte mutato amnis nomine,cum haec exscripsit. nam nulli agnoscunt alii. 518,2. xatέlaße dé] omissum in vers. venit autemSa cellarius ad Baanem, στασιάσαντες δὲ οἱ. Reg. etc. εἰςτὰς στενόδους. Cedr. paulo usitatiori voce, εἰς τοὺς στενώπους. Ibid. 17. xatnyogeitaι Kvoog ] exponit S. Nicephorus Cyri hac in parte solers consilium, et ut spretum male fle raclio cesserit, amissa Aegypto, negatis Arabibus tributis. 510, 5. ἀλλ' ἐγὼ ἔνοπλος. συνάψαντες κατὰ Μανουήλ Reg. etc. μετ ̓ ὀλίγων τινῶν. Peyr. etc. πρὸς τὸ πεῖσαι. Ibid. 17. ἔφησαν δέ, οὐδὲ ἡμῖν] Reg.Peyr. etc. 520, 14. ἕως οὗ ἐπλύθησαν] iidem. 521,2. eis Xaλzida] Reg.Anast. uti etiam bene emen datum inPeyr. neque enim lasdus Saracenus Chalcedone po tiebatur, aut Ioannes illic clam imperatore pacta eiusmodi inire potuisset : secus in vicina Osrhoënae , cui praeerat, Chalcide. Ibid. 18. neoroutevσev 'Iaidos] Reg. etiam Anast.Iai dus, qui et legerit ἐπέρασε πανστρατεὶ τὸν Εὐφράτη , α reddens, transmeavit cum omni militia sua Euphratem ;apte sane; nam pacta eius cum Catea in hoc erant, toй μǹ a Qdoar rov Evgodiny , ut non traiiceret Euphratem ; quibus negato tributo solutis, ita traiecit, ac Mesopotamiam totam subiugavit. ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν.Reg.etc. 522, 17. Segidous] Bar. Peyr. etc. male ex Reg.ex pressum,ὑδριάσας. S.Nicephor.νόσῳ ὑδερικῇ περιπίπτει. intercutis morbo corripitur; distorto foede membro genitali, ut mingenti urinam in os regereret; quod ille eius ascribit impudicitiae, atque incestis cum Martina nuptiis. xai Пig ρου πατριάρχου. Reg.etc. 523,21. δι ̓Ἡρακλεωνᾶν]propterHeracleonem, etad asserendumilliimperium .sicbeneAnast.non itanovi interpr. per Heracleonem , quasi ille nefariae necis administer fuerit, vel id ei Constans ascribat, quod longe a vero est,eta mente auctoris. vocem adeuitos non reddit P. Goar :ille gitime natum ; nempe ex incestis nuptijs quas multis vitupe rat S. Niceph. ex Martina scilicet Heraclii nepte, ac Mariae illius sororis filia, ut idem tradit, ut nulla cum sic affine constare potuerint veri coniugii iura. πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκγο NOTAE POSTERIORES. 625 rator. plane exvouwtátov, quicquid vitiosi codd. voluerit que his verbis reddere Anast. ne videret tam nequam R o m a norum imperium; id est, ad sceleratos adeo homines devo lutum.Touro uέya syvoxvia.Peyr.quae res magnivisa,etc. 525, 14. πολλοὺς στύλους] plane στυλίτους , uti etiam legit Anast. multos columnatores monachos columnis deiecit; non statuas, quod neque vox orvλos habet;etsitó,orλn, statua reddi queat. coacti ergo eiusmodi monachi stationem deserere; non columnae columnis excidere. 527, 16. ἀποκατεστάθη μῆνας δ . Ibid.16. Ths avis inavoavto] sic bene Peyr.item que Anast. ut tametsi urbis amera occiso, nihil opus inter miserint, quibus illud commissum fuerat. 529, 3. διυπνισθεὶς δὲ μήτε ὄνειρον εἶδε] Reg. etc. Ibid.5. Θεσσαλονίκη,θὲςἄλλῳνίκηνκρίνεται]sicbene Cedr. et Anast. esse te Thessalonicae, id significat, victoriam alteri cede: transit ad hostem victoria. 530,4. στρατηγὸςὑπὸτῶνἐνἘθρίβοις]Reg.etc.pla cetPeyr.doznyós,quae vox in supremum eorum ducem,ac principem magis quadrat : sicque postea sub Constantino u b i que donrois supremos illos duces, ac ameras appellatos Ibid.17. xai xuaλoτevσev] placet omnino quod Cedr. habet, nec Theoph. aliter scripserit, quicquid habeant codd. ipseque Anast.legerit.καὶαἰχμαλωτεύσας πολλούς,ὑπέστρε yey.multiscaptis,subqueiugum missis,reversusest. 531, 5. συγγραψαμένοις] palam ex Anast. συγγραψαμέ Theophanes II. 40 528, 2. τὴν ̓Αρμενίαν ἐπεστράτευσε. καταδιώκει αὐτόν. ἐπεστράτευσε Μαυΐας] Reg. etc. invenias. Ibid. 20. εἶχεν δὲ σκάφη] Reg.etc. 526, 16. ̓ἕως τοῦ νῦν] Reg. etc. ante στρατοπεδάρχης excidit nomen proprium Bovcovo, quod Anast. repraesentat: Busur princeps exercitus: apud quem etiam simplicius legitur; occisis multis, cum quinque millibus captivorum reversus est. sic p.294 de Busur:καὶ ἠχμαλωτεύσε πολλούς, καὶ ὑπέστρε ψεν. non placet quod reddit novas interpr.de pace cum M a v i a i n i t a : o x a i y e y o v e e r ŋ B ', q u o d a n n o s e c u n d o p o s t m o d u m Mavias praestitit;imo,quodfactum estannisduobus,ut idem Anast. sive, in annos duos obtinuit ; quibus evolutis, instau rato bello mox tertio anno Rhodus capta est. de Busur ite rum Const.an.24 et 25. Ibid. 15. ἀνδρείως ἐπιστάς] Peyr. pessime editum, ac contra codd. fidem, τὰς περὶ αὐτὴν μη τροπόλεις. nam metropolis una unius provinciae est, non quadraginta uni adiacent urbi. ipsum est quod paulo ante Chaganus comminatus fuerat, pro una Singidone ,4 0 se R o manis erepturum urbes. 429,2. τὴν Τομοσίαν πόλιν] leg. Τομαίαν ex Theo phyl. et Anast. quae et superius nominata fuit. Ibid. 11. εἰς τὸ Θέρμιον] ex Anast. emend. Σέρμιον. qui tum Sirmii resilebat. τοῦτο μαθὼν ὁ Χαγάνος. habet haec explicatius Theophyl. I. 7 c. 13, ex quo non satis apte haec breviata , nisi post illa verba, τριάκοντα σημείων τοῦ Κομεντιόλου,haec exciderunt,τὰς σκηνὰς συμπηξάμενος : quae ipsa interpr. bene repraesentat. 430,10. οὕτωμὲνοὖνοἱῬωμαῖοι]illud,ἐνὄχλῳλαμ πρῷ plane vitiosum, emenda ex Anast.etTheophyl. εὐώχουν λαμπρώς,splendide epulabantur,felici adversusRomanos suc cessu elati, 432,5. πεντήκοντα χιλιάδας]totidem habet Anastasius. quinquagintamillia;atTheophyl.εἴκοσι:viginti; quae sum m a longe minor. ὡμολόγησεν. Reg. uti et Anast. singulari numnero , consentanee Theophyl. qui unam excipit causam , nempe belliin Sclavinos.promisit se non transiturum,Istrum. 434, 14. τοῖς δὲ τέταρσιν αὐτοῦ υἱοῖς] Barb. ἐπὶ πολ λὰς δὲ ὥρας. 435,14. κατασκοπῆσαιτὰ τῶνβαρβάρωνσκηνώματα] placet Theophyl.lib. 8 cap. 3 κινήματα. hostium motus er p l o r a r e n t : q u i d illi m o l i r e n t u r ; q u o s p e c t a r e n t i l l o r u m c o n silia. etiam Anast. explorare barbarorum praecepit motus. ac vere ineptum , τό, σκηνώματα . 612 AD THEOPHANEM 428, 14. νῶτα τούτων γενόμενος] Reg. 431,2. φοβηθέντας. Ibid.7. παρήνει τὸν βασιλέαπρός]Reg.imperatorem senatus hortabatur,ut etc. post Δριζήπερα sic lacunam sarcias exAnast.reinque pluribus narrante Simoc. lib.7 cap.15. ὁ δὲ βασιλεὺςτὸν ̓Αρμάτωνα ἐξέπεμψεν ὡς τὸν Χαγάνον πλήθη δώρων ἐπιφερόμενον εἰς τὰ Δριζήπερα, ὅστις. impe rator Armatonem misit cum multis muneribus ad Chaganum, Drisipera ; qui etc. ἐκολάκευεν.Reg . etc. Μαυρικίου τοῦ α ὐ τοκράτορος , Ibicl.15. ἐνοἷςἦνκαὶΦωκᾶς.κατὰδὲτοῦτοντόν] Reg. NOTAE POSTERIORES. 613 436, 3. βαρβάρους δισχιλίους] liquet mutila haec re ferri ex Theophyl. citato, ex quo sunt breviata, qui barba ros huiusmodi captivos praeter Avares, 6200 ponit: Sclavi nos,8000. illuditem,anodovraiτovsBagßagovsμovovpa Jam mendosum, ex iisdem emend. rovs Aßápovs: ac plana ratio, concessisse Mauricium roganti Chagano suos potius Avares, quam alios barbaros. Cedr. tamen in omnibus huic auctoris textui consentit. ἐξέρχεται εἰς νομάς. saepius hic erratum in ea ea voce: sis Noßas. Theophyl. lib.8 cap.4. Barb.Novas proficiscitur. ἀδιόδευτον εἶναι ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν. Barb. évvεvýxovta ait Theophyl,ab annis 90 minime tritam. 438,11. ἐπὶτὴνΚωνσταντίαν]Reg.Peyr.τὴνΚων σταντίολον: Simoc. Κωνσταντίολαν. _alia plane urbs a CP. quicquid P. Goar suspicatus sit, eo deceptus quod sequitur, de Chagani adventu Byzantium. id enim postea secutum est,utpluribus exponitTheophyl.cap.5,singulaquaeque distinguens. Tous xaragúxtus, Danubii sint cataractae noti Straboni et Suidae. 439, 10. καὶ εἰς τὰς λαύρας]omissum in versione, in notis bene expositum. Ibid. 19. τὸ τῶν ̓Αντῶν ἔθνος] ubi male ναυτῶν ex Reg. habetque P. Goar , ac frustra ad varias lectiones r e currit. mittit Chaganus ad Antorum gentem (Hunnicam sci licet ad Moeotidem paludem) ut tanquam Romanis faventem deleat. de ca Iornand. etProcop.Henricus Valesius ad M e nandri excerpta foedos in ea voce antiquariorum errores scite annotat. Iustinianus in edicto fidei, inter alios titulos, Avtixòv se dicit, ab ea utique gente debellata, sive alias R o mano imperio addicta : beneque monet Rader. non esse m u tandum τό, ̓Αντικός, in Λαζικός. προσερρύη τοῖς Ῥωμαίοις. ἀπολαβεῖντὴν ἁμαρτίαν. Cedr. Reg.etc. nempe singulare hoc peccatum necis tot militum . τοὺς πατριαρχιχούς ὑπ ̓ αὐτούς,omnino legend.non αὐτῶν,velαὐτόν;quod τὰς cundum habent Reg.et.Pal. 440, 2. ἐκ τοῦ χαρακτῆρος] de hac Christi imagine extat pulchra narratio in auctar. t.2, ubi in not. quomodo eius violatae religionis ergo Occidentales a Leone defecerint Greg. I pontifice. divaviodeis ovv & Baoil. Reg. etc. Ibid.17. ἐπὶτὴνΦιλιππούπολιν]Reg.etc. Ibid. 12. Φιλιππικὸν τὸν γαμβρὸν αὐτοῦ ] sororium suum sic passim yaußoos dicitur,non solum qui filiam d u xit, sed et qui cognatam, ab uxoris cognatis. 441,11. πεμφθεὶςἐντολικάριος Mau ] anno scilicet 15 1143 442,6. διά τε τὴν τῶν ἵππων ταπείνωσιν] Theophyl τῆς ἵππου.equis valde diminutis. εἰς πόνους αὐτοὺς ἐνέβαλε, Anast.in dementationem eos immisit.forte,demetationem ut enim Simoc. cap. 6 navigia compingebant ut traiicerent, Mauricii iussa executuri, cum paululum remisissent ferociam: verum imbres, frigusque in priorem eos mentem revocavit, et ut illic omnino hiberna ducere renuerent. τῆς στράτας. Theophyl.τοῦ χάρακος,Anast.viginti millibusprocul ab er ercitu morabatur : nec tam bona suis interpr. minus bonis commutare debuit. forte scriptum στρατοῦ, vel στρατοπέ dov,siemultasbarbarasvocespeperitantiquariorum impe ritamanus. Ibid.16. τὸν Γουνδόνην, ἔφησε] Reg.etc. τὰ τοῦ βα σιλέως προστάγ. Ibid. 7. τοῦ πενθεροῦ αὐτοῦ. τὸν δὲ Γερμανόν. 445,1. οὐδὲν ἡδύτερον τοῦ διὰ ξίφους τεθνάναι] de Germano cuimortem comminareturMauriciusintellexitTheo dosius eius filius, cum ad autem fugere monuit, ut habet Theophyl. 446, 4. διασώζεται Αὐτόνομος] Cedr. εἰς τὸν Αὐτόνο μου :melius, Αὐτονόμου . sic et Theophyl . cap . 9. ἐπὶ τὸν νεὼν Αυτονόμου τοῦ μάρτυρος. salvusevadit ad templum S. luttononimartyris; quod aitdistare CP.150 stadiis. σύνου . 445, 1. μάθε τὴν κατάστασιν] Anast. disce ordinem . ricli. Anastasius ubique procuratorem reddit, et est subdi torum ad principem , ut P. Goar ex Pancir. 441 , 16. τῇ δὲ νυκτὶ ἐκείνῃ ] Reg. etc. καὶ μετὰ ἁγίων . 614 AD THEOPHANEM 443,5. οἱδὲἔφησαν]Reg. 414, 2. πάντα τὸν πολεμοῦντα τὴν βασιλ.] Barb. ut et Theophyl. σὺν τοῖς δημάρχοις , cum eorum tribunis. omisit interpr. Sergium Prasinorum, Cosmam Venetae factionis tri bunosistosexpressitSimoc.1.6 cap.7. Ibid.9. δι ̓αὐτοῦ τὸνΓερμανὸνφηγαδευθῆναι]Reg.etc. Ihil. 8. τῶν ὑπὸ Μαυρικίου . τὸν Δήμαργον τοῦ Π ρ α 447, 6. τοῦ δὲ Γερμανοῦ ] aliter Theophyl. cap. 10. προτρέπεσθαι, τοῦ Γερμάνου κατειρωνευόμενος, ἐθέλειν. υἱ sus est Germanum hortari velle ad capessendum imperium, cum Germano illuderet.siccerte aptius,quam ut Germanus sic ironia dicatur respuisse imperium. ; Pontanus : rerum statum ; P. Goar. disce modeste agere. ego, memineris promotionis ; id est, ut Phocas nostris auspiciis, ac favore modo imperium adeptus sit, natetque eius pote stas, Mauricio adhuc superstite. sic Polyb. Daßtos μeth Thy κατάστασιν θύσας τοῖς θεοῖς. post initum magistratum diis sacrificans. 448, 12. κλεψάσης ἕνα τῶν]Reg. ctc.καὶ πρὸς φυγήν: emend.omnino ex Cedr. καὶ πρὸς σφαγὴν τὸ ἑαυτῆς ἐπι Jovons: suumque illa filium eius filii loco iugulandum sub stituisset. sicetTheophyl.cap.11,qui rem clariusex ponit. Ibid. 7. λεγομένη τῶν Λέοντος] Reg. etc. τὰ ἐν Β υ ζαντίῳ πραχθέντα συμπτώματα . explicat citatus auctor, quodnam pervigilium istud fuerit; plane non sacrum,sed profanum pro septima nati pueri, quando Alexandrini totam noctem luxu, ac epulis traducere solebant. istud vero, n o cturnae visionis spectro factum accipiendum est, non ut re vera similacra ita suisbasibus dimota sint, in quibus nec tum consistebant, abolita Alexandriae olim idololatria. liquet enim ex seq NOTAE POSTERIORES. 615 non de aliis statuis sermonem esse quam fal sorum numinum , quarum spectro ista daemones praedi xerint. Ibid. 15. μηδενὶ ταῦτα] Reg. etc. Ναρσῆς δὲ ὁ τῶν. Narses olim Romani dux exercitus. 451,5. προῆλθεν Φωκᾶς] Peyr. etc. nec nisi errore τό, 1909 ,quodestexReg.exscriptum,deillaprincipum pompa, ac solenni processu. Ibid. 19. κατὰ Ναρσοῦ] foedo errore apud Cedr. ὑπὸ Napon orgaτny@ . immisit in Persas Narse duce. imo a d versus Narsem, quem ipse post paucas lineas contra fidem a Phoca combustum ait, perinde ac Theophanes. sed moris fere interpretum , ut devorent omnia , ac neque subnotent sic male cohaerentia. ἀπὸ ἐλεφάντων συστησάμενος. Reg. Pal,etc. 452, 17. ἐν λύπῃ οὖν μεγάλῃ. εἰς τοὺς Πέρσας] Reg. 453, 7. τῷ λιμάρχῳ τῶν Πρασίνων] Prasinorum tri buno : nec enim ii plures. Ibid. 12. τοῦ ναοῦ ἀποσπάσαι τὰ γύνεια] Reg.etc. εἰς To ordua. Reg. Barb. Peyr.etc. statuens nudos ad Circi m e tam ; ut sit idem ac operdórn, quo loco toties legimus i m 14 1 ? Ibid.18. nahhátteι tòvßíov]itaCedr.Reg.Peyr.etc. 450,2. πολέμους αἰφνιδίους] Theodosiimortem com probat Theophyl. cap.13. 616 AD THEOPHANEM peratorum iussu caesas cervices.Peyr. ubique γραμματιστών, ubiReg.γραμμισταί;quodmelius. lineatores,quorum mu nus ut apparent scenam. 455,7. ἐλπίδας ἀγαθάς. Ibid.12. οὗτοςδὲκατασχεθείς]Reg.etc.Ῥωμανὸν τῶν πατρίκιον. κατεσχέθη δὲ καὶ Θεώδωρος. τόν τε Ῥωμανόν. Reg.etc. Ibid. 13. καὶ ὑποστρατήγου αὐτοῦ] sic bene ex Reg. edita, quicquid alii ὑποστράτηγον legant. ipse enim G r e g o ras Heraclii senioris legatus fuit, qui et ipse filium Nicetam adversus Phocam misit, non Nicetas eius filius, ut S. Niceph. sub ipsum initium historiae, auctorque pag. seq. aperte tradunt . 457,14. πολλοὺςτῶν κτητόρων] Reg.ἐπέτρεψεν ὁ Φ ω κᾶς : ita Peyr. pro Κώνσταν. vero Anastasius legit Κωσμάν : fuitque facile ut ex altero alterum fieret; non item ut quod habet Peyr.Πέτρον. longe enim haec distant nomina. 458,5. ἐξελθόντεςοἱἐνταῖς.Ἡράκλειοςδὲὁστρα τηγός] etc. 460, 1. Πισίδιος Γεώργιος] lunc Theophanes secutu videtur in hac Heraclii historia , pleraque alia narrans a S. Nicephoro. historiam Heraclii prosa,ac metro prosecutum esse auctor est Suidas : utrumque tamen hoc eius opus i n teriit, extatque solum opus de mundi opificio. alius iste est a Georgio Nicomed. quem Photio coniunctissimum vixisse exmutuisamborum epistolisclarum est.ὁρμασάμενος:forte ἁρμοσάμενος, qui Paulus voce utitur 2 Cor. 11. lacunam ሞ sequitur post vocem Ἡρακλείου , ita sarcias ex Anast. ἀκούσας δὲ Φωκᾶς, ὅτι ἡ Ἡρακλείου μήτης͵ ἐστὶν ἐν τῇ πόλει, καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Εὐδοκία , ἐκράτησεν. audiens a u tem Phocas, quod mater Heraclii esset in civitate, nec non et Eudocia , quae sibi fuerat desponsata , tenuit eas. sic plana omnia,alioqui inutili interpretis conatu. οἱ δὲ δῆμοι. paulo aliterS.Niceph.etCedr.adductum nempe Phocam adHe raclium, ab ipso capite,membrisque aliismutilatum:tum truncum corpus reliquum in Bovis fore a populo combustum. digna tyranni merces. emend. in nostro Peyr. τῷ Ἰουλίῳ μηνὴ ζ' τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι. 461 , 10. ubi βασιλεὺς βασιλεύσας, lubens restituam ex Cedr.βασιλεὺςπαραλαβών,ubiimperium iniitHeraclius.ex 456, 10. τὰ κατὰ τὰ ὑπό. Ibid. 14. ἐν τῇ Αφρικῇ. NOTAE POSTERIORES. 617 q u e e o e t B a r b . E v o w i n n y o i 'A ß a g e s . s u n t c e r t e h i i n t e r barbaros in Occidente per haec tempora nominatissimi,qui que rem Rom.perinde acPersae inOriente labefactaverint. ἐπὶ τῆς τούτου τυραννίδος. 464, 5. καὶ ταύτην παρέλαβον πολέμῳ ] Reg. habet Anast. utroque loco Carthaginem : etiam Cedr. tηv K a g y n Sóva: ut excepta Carthagine reliquam Persae Libyam sube gerint. etiam Petavius adiecta ad Nicephorum chronologia, cum ad annum Heraclii 6 dixisset de obsessa Chalcedone, sui oblitus sequenti statim anno ita scribit, Persae Carthagi nem expugnant. verum cum non sint alia quae narrat S. Nicephorus de Chalcedonis obsidione a Saito, qua soluta R o manos secum legatos pacis negotium sedulo acturus in P e r sidem duxerit, et quae Theophanes de Carthagine obsessa uno anno, alteroque expugnata refert iuxta antiquiores A n a stasii, et Cedr. codd. emendandi ii sunt ex illo, uti etiam ubique modo emendata leguntur Theophanis exemplaria. vi cinitas nominum amphibologiam fecit etiam apud Arist. in Polit. ubi de Carthaginensium rep. aliis legentibus Chalcedo nensium ; quibus non facile assentior. Ibid.15. ἐστράτευσανοἱ ̓Αβάρεις.καὶἀποστείλαςἩε ράκλιος] Reg. 465, 4. sic ex Cedr. ac ex parte Peyr. emenda : ex τοῦ ἀπροσδοκήτως ἀπατῆσαι τῇ ἐλπίδι τῆς εἰρήνης. eafraude, qua praeter omnem expectationem pacis spe delusit. Ibid. 7. πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον] etiam hoc ex Anast.ipsoque auctore p. seq. emend. πρὸς τὸν Χαγάνον Twv 'ABαowv. missis iterum ad Chaganum Avarum legatis. ἐνεκάλει περὶ τῶν ὑπ. 466,13. ὡς φιλίαν σπεισάμενον] Cedr. 468, 7. φρικτὸν θέαμα φόβου ἄνευ κινδύνων] Reg. Bar. Peyr. horrendum timoris plenum extra periculi aleam specta culum. Tovs Toónovs. et hic oratio mutila ex Anast. sarci enala. καὶ πρὸ τῆς ἀνάγκης, τῆς ἀνάγκης τοὺς τρόπους. erat videre ante necessitatem, necessitatis modos ac specimen : puta fugientes alios, alios insequentes etc. yevóuevos mootoέyelv. locus mutilus. Anast. sic plenius habet. cum pervenisset ad partes Armeniae praecurrere iussitelectos: Saracenorum vero tunc sub pactis Persarum constitutorum multitudo equitum, clam imperatorem, etc. 463, 7. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεύς] Reg. Ibid. 13. xada nunóge ] sic optime Cedr. ac Peyr. nec displicet Barb. xa9ò evróqɛi. 405, 16. καὶ ἐπεὶ χειμὼν κατέλαβεν, ἀποκλείσας] vi tiosa vox:planeἀποκλίνας,utetiam legitAnast.Cedr.quo que, ἐκκλίνας πρὸς τὸ τοῦ Πόντου κλίμα, deflecteus in Par ticam regionem.ὁ δὲ Σάρβαρος,sic,iidem, ubi mendosi p stri codd.Βάρβαρος. ducis id nomen. εἰς ἀθυμίαν ἦλθον: iidem , pro ῥαθυμίαν. aninis conciderunt. 469, 11. τὴν πρὶν ἑαυτῷ σεβασμίαν ἐδυσφ·] Reg.emen date. ἡ δὲ σελήνηὑπέστη. casu eclipsim passaest, ut bene Anast. ex qua luminaris defectione superstitiosus ille Sarbari pavor : mali enim id ominis videbatur. vox ὑφεστάναι artis propria, ad eiusmodi explicanda deliquia,quae fiunt interiecto corpore, ac subeunte luminare. ὁ σοβαρός.emend. ὁ Σάρβα ρος, sicque in aliis, Ibid 16. τὸ τῶν Ῥωμαίων αὐτοδέσποτον κράτος] Anast. Reg.Peyr. etc. liberum,suique iuris Romanorum imperium. τῶν φόνων φονεύτριαν. iidem omnes, nec video ex quo cod. natum illud, φόβων.καὶ μέγαν κίνδυνον. Reg.etc. Ibid. 21. τῶν στρατιωτῶν ἡμῶν ὁρῶντες]iidem. αλλά τῆς αἰωνίου ζωῆς. idem , συνεργήσει ἡμῖν ἀνεπτέρωσας ἡμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων σου.Reg.Peyr.etc. 473,12. τὰς πόλεις,καὶ τὰς κώμας] Barb. Peyr. etc θαῦμα κἀνταῦθα φαβερόν.τινὰς τῶν ὑπ ̓ αὐτὸν Σαρακηνῶν προτρέχειν. 476, 19. πρὶν ἀπολέσθαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους] Reg. etc. 478, 1. διὰ τῶν φαράγγων διώξας] Reg.etc. τῶν ἀγώ νων ὄντος. σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ.iidem. Ibid. 15. λόγοις ἀνεπτέρωσε] Reg. Peyr. etc. vox tri tissima, pro , excitare; velut alas addere. ἵνα καὶ ὁ μέλη λων ἡμᾶς. 470, 4. ἀπὸ πρωΐ μέχρις ἀλλήλοις οὐ συνέβαλον] Cedr. Anast. Peyr. etc. male Reg.omissa negatio, ut in editis.cum a mane ad vesperam acies vicinae essent,abstinueruntprae lio. εἰςμέγανκίνδυνον. Ibid. 13. ἐν τοῖς ἰδίοις πρὸς τὸ ἀναπαύεσθαι] Reg.etc. adquietam aliquamcaptandamadsuadispersaest.ὅστιςτῷ 468 , 618 AD THEOPHANEM 472, 4. οὐδέ τι τὸν λόγον ἡγεῖτο. 474, 2. τοὺς μὲν ἀνεῖλον] Peyr. Ibid. 13. βουλὴν ἐποιεῖτο τοῦ παραχείμασαι]Reg.etc. 475. 11. στρατηγόν, ἄνδρα δραστήριον]Reg.etc. viruma strerum , industrium. τὰς ἐπὶ Περσίδα ἀγούσας. iidem. Ibid.19. ἐποιεῖτοἐπὶΠερσίδα]Reg.etc. NOTAE POSTERIORES. 619 BaoBaow. sic etCedr,at palamleg.Zaoßdow,ut et p.seq. ex Anast. qui est alter Chosrois ducum, idem qui Sarbara z a n , Sarabagla socius. 480,14. διεσπαρμένωναὐτῶνχωρίοις]Reg.Peyr.etc. 481,4. ἡἐπὶΤάραντονδιαφορωτέρα]commodior,ex peditior via; quod et Buccard. reddit. nihil hic de brevi tate, sed de asperitate, qua via altera laborabat, in qua Inons Taurus superandus erat. Ibid.16. emenda ex Peyr.etc. ut supra,pro fágßa ρος, Σάρβαρος, etc. Ibid. 18. συγκοπὴν αὐτοῖς ἐποίουν] iidem. 483,4. ὑποστρέψας δέ,καὶ τούτους] Reg.Anast.etc. τὴν τάξιν λύσαντας. Ibid. 12. οἱ βάρβαροι εἰς τὸν πόταμον] Barb. et Peyr. os Báoßago,quod vestigiumquoddamveraelectionis.emend. ex Anast. 5Bargazoi.Ranarum moreinterpontisangustias desiliebant influmen. 484,4. xaios xuv]Anast.Reg.etc.incudisinmo dum . male edita ὡς ἄμμον : velut arenam . εἰ καὶ μηδεμία aviy xaðýnτaτо. Reg. etsi nullum gravius vulnus accepit, ac cumvitae discrimine.εἰς τουπίσω ὑπέστρ. εἰς Σεβαστείαν τὴν πόλιν. 485,5. κατὰ τοῦ βασιλέως. οὓς ̓Αβάρεις καλοῦσιν· ΒBοoυvλγyάúρpοoυvςs Tè xai EΣxκλhάaβßοoυvςs] Reg. etc. conductis U n nis, etc. 496,12. πεσόντες πρηνεῖς, ἐκταθέντες] Barb.quod et legit Anast. unaque vera lectio est : cadentes proni, extenti in faciem ; qui mos salutandi nec modo Turcis insuetus est; adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. 487, 8. καὶ ταῖς πρεσβαίαις] de Scytharum adversus 482, 1. barbaram phrasim antiquariorum imperitia einendo ex Cedr. ἐν ᾧ ἡ πλεκτὴ γέφυρα ἐκ σχοινίων τε καὶ v v. Cedr.épíwv: melius,ac unus bene Anastasius, qui legerit vnov, sive reov pons nexus funibus simul et navibus. Isic certe nectuntur extemporanei eiusmodi pontes, non ex loris , vel lanis ; nexosque nuper inter civiles tumultus ad Matronam, Sequanamque aspectavimus, ac traiecimus. xai ἀκινδύνως Reg.etc. καὶ παραδόξως. sine periculo, mira ratione. C 7 Ibid. 19. ἐκλογὴν ποιούμενος. Ibid. 16. Tis пavvμvýτov] Reg. etc. urbem expeditione,etut illaservatasitdei genitricisop Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Graec narratione in festum diem tys Axadiorov⚫ auctar.nostr lib.2. 487, 11. ἀλλ'αὐτόθι χειμάσας] haec altera Chaced. nis obsidio uno , alteroque anno itidem continua, quam e S. Niceph. refert duce Sarbaro , c u m prior contigerit du Saito. Ibid.18. emend.malainterpunctioexAnast.etCedr. τῶν Περσῶν. μὴ ὑποφέροντες συγκοπιῶν : qui et distinctie habet:τῷ τεβασιλεῖμή.οὐδεὶςἡμῖνσυμμαχῆσαι.Reg.etc 489, 5. ὅστις καὶ ἀνήγγειλεν] Anast. Reg. etc. 490, 7. φορῶν κατάφρακτα νευρικά] Reg.Peyr.etc. legitque ita Anast. c u m reddit, ferens tegmen e x nervis com pactum. sic caput, ac pectus equorum moris est duriori corio protegere ; eaque est ratio ut saepius impacti enses nequiverint caput laedere : καὶ αὗται οὐκ ἐνήργουν ; non quia toto corpore ferro circumvallatus esset, ut redditum est, egregie certe expeditus equus, qui sic ferro munitus proce deret. 491,1. οἱδὲΠέρσαικαβαλλάριοι]Reg.etc.σπαθία λóxovoa : enses auratos, sive, aureo capulo ; nec enim ferri loco, aurum scindendo erat. Ibid. 12. τῶν ὑπὸ Πέρσας , καὶ Ῥωμαίους γεγονότων qui Persarum erantditionis,olimqueRomanorum ditionisfue rant. sic supra in lustiniano legimus se Romanis adiunxisse, ac defecisse a Persis. quod sequitur, ovz ött, mutilum esse liquet ex Anast. apud quem est. nemo autem recolithuius modi bellum (melius praelium) inter Romanos, et Persas,quod videlicet per totum diem habuit statum: adeoque tó,¿xɛu στάμα , idem auctori ac συνεστάναι : quod tota die con stitit, atque viguit. Tourov exqoßhon. Reg. etc. Tov - κεμβρίου . 4 2 , 13. καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν] ad se veniant, sic et Anast. nec quicquam commodum quod redditum est,cum co congrederentur; ac si esset énél9wo Chosroës sibi copias adiungebat, si quomodo victorem Heraclium oppugnare pos set; non paucos in illum immittebat. 620 AD THEOPHANEM 489, 19. εἰςτὸ πέραμα ἐπακολουθῶν] Barb.Peyr.Anast. ad vadum secutus; quo et prohibitus est transire. 493,1. τὸἐπιλεγόμενονΒεκλάλ]Reg.Peyr.etc.ἐν ταύτῃ καὶ ἱπποδρομίαν ἔκτισε : potius , ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, NOTAE POSTERIORES. 621 ti etiam Cedr.innodoómov v. ridiculum enim ut in m e ia Perside, assiduis exagitatus praeliis, ac iamiam conseren las manus expectans Heraclius , circum extruxerit, tamque estruxerit. erat ergo illic circus regum Persarum ludis a d lictus , idemque Heraclio cum aliis eius palatiis, atque d o nibus destructus. xai ori dýλwoev.Reg.etc.iussisseChos 43,12. στρουθεῶναςτρεῖςσιτευτούς]sicetCedr.Reg. etc. plane errore : ridiculum enim tam exiguo numero ad r e g u m Persarum magnificentiam , et delicias aves eiusmodi numerare.Anast.trecentas habet:adeoqueimperitusscriba otam numeralem7',in totusmutaverit.sicpostmodumseq. .huiusmodi struthiones, dorcades,apros,pavones, phasianos inventa ait in alio Chosrois palatio Dastagerd , innumera. possit ea vox et alias aves praeter struthiones significare, puta quas p. illa 268 explicatius nominat. 494, 2. post vocem aorayèod 2 statim linea, eiusque repetitae occasione , ingens factus hiatus , ex solo explendus Anast. "confestim motus fuerit de palatio, quod erat in D a stagerd,cum magna Ctesipbontemceleritatepetiturus,onu stis ex omnibus pecuniis , quas habebat in palatio, tam ele phantibus , quam camelis , atque burdonibus ministerii sui ; scribens et populo Razath ut ingrederetur idem palatium ; et principum domos , et quicquid in his inveniretur, affer rent. itaque imperator dimidium quidem exercitum misit ad Dastagerd, ipse vero per aliam viam abiit ad aliud palatium, quod cognominabatur Bebdarach." en tibi textum integrum, sensu alioqui hiulco, aut nullo. Ibid. 19. ἀπῆλθεν. οὓς ἔστενεν] plane ἔστησεν ex Barb. quas figebat, atque tendebat. 495, 18. napaxoarηtá ] vox insolens. Anast. temere : Cedr. dyvoovvtov návτov, clam omnibus : at forte scripserit Theophanes anaoaxoarηtá. nemine prohibente, observante. vel certe dxgattá, quasi effuso cursu, favetque quod addit auctor, confecisse una die 24 millia, qui prius aegre quinque conficeret. quod reddit novus interpr. per cratem , etc. non possum probare. φυγεῖν τὸν Χοσρόην ἀπὸ προσώπου τοῦ βασιλέωςῬωμ.ἐκ τῶν ἐν τῷ.Reg.etc. 406,15. τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ] Reg.μετὰ ἑτέρων τριῶν. τινὲς δὲ τῶν Περσῶν. -oem . Ibid. 10. εὗρον δὲ οἱ λαοί] Barb. etc. καὶ πιπερ. ξύλα μeyala dlóns. Reg. elc. Anast. ea dicit librarum 70 et 80. etiam Peyr.70 habet. certe haud ita portentosa ut 10 vel 8 libras essent pendentia. 622 AD THEOPHANEM 497, 5. σπαθάριον αὐτοῦ. τὸν συστράτηγον Σαρβαρέζι σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα εἰς συμμαχίαν ] Reg. ὑπὸ τῶν Ῥ α μαίων. Ibid. 19. τὴν Χοσρόου ἐπιστολὴν ἀποκτανθῆναι . τοὺς ἡγεμόνας.τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον]Reg. 400, 18. ὅτι ὅταν ἔφυγεν] Anast.Reg. Peyr. dysenteria laborasse, cum abiit, etc. male edita, confusa, ac matia. τὸν ἴδιον υἱόν. καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν. bene Anast. atque regressus iterum a m n e m transivit. 500, 10. γινώσκεις πῶς] Reg.Pal. etc. ὑμᾶς προαναξι βάσαι ἔχω. Reg.Peyr.etc. 501 , 1. ἄλλους ἄρχοντας καὶ στρατιώτας. Ibid. 9. καὶ ὅτι εἰ μὲν. εἰ δὲ ἀστοχήσωσι. 502,5. ὅναὐτὸςὠχύρωσε]Reg.etc. 503,2. Ζαχαρίᾳ,καὶ τοῖς τιμίοις] S. Nicephorus Mo destum ait tum Hierosolymorum episcopum, cum a Sarbaro urbs capta est; eundemque,non Zachariamreducem exPer sidecrucem recepisse.quid verius?haereo. nec quod in sertum habetPeyr.refertqueP.Goarinvariislect.deMo desto substituto Zachariae defuncto in reditu e Perside, aliad est quam glossema, quod tum Theophani repugnat, tum Ni cephoro; altero captam sanctam civitatem asserenteModesto, alio Zacharia episcopo. Ibid. 15. μυστικήν τινα θεωρίαν] mystici aliquid sensus in ea re implens. notum mysticis quid θεωρία. 506, 15. συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν θέλημα] Reg. etc. Ibid. 20. ἔνθα μία ἐνέργεια εἴρηται] iidem. Perstricta hoc anno monothelitarum haeresis historia, plures complecti tur annos ; nec accurate digesta hic omnia probant monu menta, illi retexendae alias allata. Γεωργίου δὲ τοῦ ̓Αλε· ξανδρείας. 507, 21. οἱ τὰ Σευήρου. 508, 7. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Σεργίου. 510 , 3. τῷ ἐννάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κώνσταντος] Reg. etc. 510, 7. ἐν Χερσωνικοῖς τοῖς κλίμασι. τῶν ἑσπερίων ἐπισκόπων]Reg . οὕτω δὲ τῆς ἐκκλ. καὶ τὴν ἄθεσμον. ine 498, 13. ἐστράτευσε Φοσρόης. Ibid. 18. ἵνα ἡνίκα περάσῃ. τήν τε γέφυραν. Ibid. 12. καὶ ἀπέστειλεν πάντα ἐχθρόν] Reg. etc. NOTAE POSTERIORES. 623 lius Cedr.καὶ ἡ ἄθεσμος αἱματεκχυσία. descripta haec chi i des Heraclii anno 25. 510, 19. ἡ τῶν μεσογείων καὶ ἡ ἐν Φοινίκῃ. Ibid.13. μέχριτῆςσφαγῆς]sicerroreAnast.Cedr.ac Theophanis codd. pro, φαγῆς ;usque dum comedentem vide runt;nempe, cameli carnes immundas, ut statim sequitur: ex eo enim cognoverunt non esse Messiam , qui sic legem transgrederetur. καθ' ἡμῶν τῶν Χριστ. γενικωτάτης φυλῆς. tribu latissime fusa. 512,3. καὶ ̓Αραβίαν]Anast.etCedr.Ῥαβίαν.συγγενῆ αὐτοῦ οὖσαν. Barb. Peyr. etc. Ibid. 14. παρρησιασάμενος ὑπεισῆλθε] Reg.συναν8 στρήφετο. 513, 12. οὕτως ἐκ γυναικῶν ἦλθεν εἰς ἄνδρας. Ibid. 15. διὰπολέμου τὸ ἔσχατον] Cedr.ἕως τοῦ ἐσχά του πολέμου : quod n o n videtur aptum . obtinuit partes A e thribi (nempe provinciam felicisArabiae, inquit S. Niceph.) ad extremuna bello, ac armis. sic nempe Mahumelani hac resim disseminant, cum desit divina illa vis, qua Christus sibi corda addicit per stultitiam praedicationis; nec modo aliud magis ad bella animat quam superstitionis zelus, et ut cum imperio sectam producant. 514,17.ἐπὶ τῇτῶνΠερσῶννίκῃ]Reg.etc.τῇἡμέρᾳ τῆς εἰδωλοθυσίας αὐτῶν. Anast. in die,qua erant idolis immola turi, nempe Arabes Mahumetani, quibus et idolatriaequid piam Cedr. videturascribere;etsi illi,qui deum unum agno scant, longe se ab eo ut idolis immolent, esse existimant. in vers. ipse in eos facta impressione ad pagum . etc. 515, 13. asperis eos verbis eunuchus abegit. 516,1. στρατηγοὺς δ ̓ ὁδηγηθέντας,ὡ ς προέφην,ὑπὸ τῶν ̓Αράβων]Reg. vel ut Peyr.etc.οἱ ὁδηγηθέντες. duces quattuor misit, qui viae ducibus Arabibus , etc. quos nempe eunuchus negatis stipendiis ad Mahumetanorum pulerat. Soloechos ex Reg.exscriptos emenda ex Peyr. etc. σὺν στρατιώτοις ὀλίγοις. σὺν τοῖς στρατιώταις τριακοσίοις οὖσι. καὶ συμβαλόντες. Reg. partes c o m 511,7. καὶπάντεςἐφοβήθησαν.mutilumhoc,necsupe rioribusriteconnexum. praemittitAnast.eotemporevenit auditio eius ; nempe vel Mahumetis, eiusque novae sectae. vel successoris ; quae sic timorem incusserit. Ibid. 16. ἔτη δύο ἥμισυ· ὃς παραλαμβάνει] Reg. at Peyr. ὡς καὶ παρέλαβε μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως. Anast. Cedr. Reg.Peyr. etc. cum Romanis copiis. ubi oculi? 518,2. zatéλaßedé]omissuminvers.venitautemSa cellariusad Baanem. στασιάσαντες δὲ οἱ. Reg.etc. εἰς τὰς στενόδους. Cedr. paulo usitatiori voce, εἰς τοὺς στενώπους. Ibid. 17. xaτnyogeitai Kugos ] exponit S. Nicephorus Cyri hac in parte solers consilium, et ut spretum male H e raclio cesserit, amissa Aegypto, negatis Arabibus tributis. 519, 5. ἀλλ' ἐγὼ ἔνοπλος. συνάψαντες κατὰ Μανουής ] Reg. etc. μετ ̓ ὀλίγων τινῶν. Peyr. etc. πρὸς τὸ πεῖσαι. Ibid. 17. ἔφησαν δέ, οὐδὲ ἡμῖν] Reg.Peyr. etc. 520, 14. ἕως οὗ ἐπλύθησαν] iidem. 521,2. eis Xaλxida] Reg.Anast. uti etiam bene emen datum inPeyr.neque enim lasdusSaracenus Chalcedone po ticbatur, aut Ioannes illic clam imperatore pacta eiusmodi inire potuisset: secus in vicina Osrhoënae, cui praeerat, Chalcide. Ibid. 18. neoroutevoεv 'Tuïdoc] Reg. etiam Anast. Iai dus, qui et legerit ἐπέρασε πανστρατεὶ τὸν Εὐφράτης, ita reddens, transmeavit cum omni militia sua Euphratem ; apte sane; nam pacta eius cum Catea in hoc erant, toʊ μǹ ae gaoai tov Evqgárny , ut non traiiceret Euphratem ; quibus negato tributo solutis, ita traiecit, ac Mesopotamiam totam subiugavit. ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν. Reg. etc. 522,17. Segidous]Bar.Peyr.etc.maleexReg.ex pressum , ὑδριάσας. S. Nicephor. νόσῳ ὑδερικῇ περιπίπτει. intercutismorbo corripitur;distortofoede membrogenitali, ut mingenti urinam in os regereret ; quod ille eius ascribit impudicitiae,atqueincestiscumMartinanuptiis. xaiПig ρου πατριάρχου. Reg. etc. 523,21. δι ̓ Ἡρακλεωνῶν] propter Heracleonem , et ad asserendum illiimperium .sicbene Anast.non ita novi interpr. per Heracleonem , quasi ille nefariae necis administer fuerit, vel id ei Constans ascribat, quod longe a vero est, et a mente auctoris. vocem adeuitos non reddit P. Goar : ille gitime natum ; nempe ex incestis nuptijs quas multis vitupe rat S. Niceph. ex Martina scilicet Heraclii nepte, ac Mariae illius sororis filia, ut idem tradit, ut nulla cum sic affine constare potuerint veri coniugii iura. πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκνο 624 AD THEOPHANEM 517, 9. παραφωσσατεύει] Cedr. nec quod editum et Reg.nagagwoovei , aliud sit quam vox imperite truncata. in Peyr. ὃν καλοῦσιν οἱ Σαρακηνοὶ Βαραδέν : glossema sit recentioris antiquarii , ita forte mutato amnis n o m i n e , cum haec exscripsit. nam nulli agnoscunt alii. NOTAE POSTERIORES. 625 potatov.planeExvouwτátov,quicquidvitiosicodd.voluerit que his verbis reddere Anast.ne videret tam nequam R o m a norum imperium; id est, ad sceleratos adeo homines devo lutum. Touro μéya éyvoxvia. Peyr. quae res magni visa,etc. 525, 14. πολλοὺς στύλους] plane στυλίτους, uti etiam legit Anast. multos columnatores monachos columnis deiecit; non statuas, quod neque vox orvos habet;etsiró,orλn, statua reddi queat. coacti ergo eiusmodi monachi stationem deserere; non columnae columnis excidere. " 526,16. ἕως τοῦ νῦν] Reg.etc.ante στρατοπεδάρχης excidit nomen proprium Bovcovo, quod Anast.repraesentat: Busur princeps exercitus:apud quem etiam simplicius legitur; occisis multis, cum quinque millibus captivorum reversus est. sic p.294 de Busur:καὶἠχμαλωτεύσε πολλούς, καὶὑπέστρε ψεν. non placet quod reddit novus interpr.de pace cum Maviainita: ὃκαὶ γέγονεἔτηβ',quodannosecundo postmodum Mavias praestitit;imo,quodfactum estannisduobus, ut idem Anast. sive, in annos duos obtinuit; quibus evolutis, instau rato bello mox tertio anno Rhodus capta est. de Busur ite rum Const.an.24 et 25. 527, 16. ἀποκατεστάθη μῆνας δ . Ibid.16. The avτñs έnavoavτo] sic bene Peyr.item que Anast. ut tametsi urbis amera occiso, nihil opus inter miserint, quibus illud commissum fuerat. 529, 3. διυπνισθεὶς δὲ μήτε ὄνειρον εἶδε] Reg. etc. Ibid.5. Θεσσαλονίκη,θὲςἄλλῳνίκηνκρίνεται]sicbene Cedr. et Anast. esse te Thessalonicae, id significat, victoriam alteri cede : transit a d hostem victoria. Ibid. 15. ἀνδρείως ἐπιστάς] Peyr. 530,4. στρατηγὸς ὑπὸ τῶν ἐν Ἐθρίβοις] Reg.etc. pla cetPeyr.doznyós,quae vox in supremum eorum ducem,ac principem magis quadrat : sicque postea sub Constantino u b i que donnyois supremos illos duces, ac ameras appellatos invenias. Ibid.17. xai xuaλotevoεv]placetomnino quod Cedr. habet, nec Theoph. aliter scripserit, quicquid habeant codd. ipseque Anast. legerit. καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλούς,ὑπέστρε yey. multis captis, subque iugum missis, reversus est. 531,5. συγγραψαμένοις]palamexAnast.συγγραψαμέ Theophanes 11. 40 Ibid. 20. εἶχεν δὲ σκάφη] Reg.etc. 528, 2. τὴν ̓Αρμενίαν ἐπεστράτευσε. καταδιώκει αὐτόν. ἐπεστράτευσε Παυΐας] Reg. etc. 616 AD THEOPHANEM peratorum iussu caesas cervices.Peyr. ubique γραμματιστεί, ubi Reg.γραμμισταί; quod melius. lineatores,quorum m nus ut apparent scenam. 455,7. ἐλπίδας ἀγαθάς. Ibid.12. οὗτος δὲ κατασχεθείς] Reg. etc. Ῥωμανὸν τὸν πατρίκιον. κατεσχέθη δὲκαὶΘεώδωρος. τόντε ̔Ρωμανόν. Reg.etc. Ibid. 13. καὶ ὑποστρατήγου αὐτοῦ] sic bene ex Reg. edita, quicquid alii ὑποστράτηγον legant. ipse enim G r e g o ras Heraclii senioris legatus fuit, qui et ipse filium Nicetam adversusPhocam misit,nonNicetaseiusfilius,utS.Niceph. sub ipsum initium historiae, auctorque pag. seq. aperte tradunt. 457, 14. πολλοὺςτῶν κτητόρων] Reg.ἐπέτρεψεν ὁ Φ ω κᾶς :ita Peyr. pro Κώνσταν. vero Anastasius legit Κωσμάν : fuitque facile ut ex altero alterum fieret ; non item ut quod habet Peyr. Πέτρον. longe enim baec distant nomina. 458,5. ἐξελθόντεςοἱἐνταῖς.Ἡράκλειοςδὲὁστρα τηγός] etc. 460, 1. Πισίδιος Γεώργιος] lunc Theophanes secutu videtur in hac Heraclii historia, pleraque alia narrans a S. Nicephoro. historiam Heraclii prosa, ac metro prosecutum esse auctor est Suidas : utrumque tamen hoc eius opus i n teriit, extatque solum opus de mundi opificio. alius iste est a Georgio Nicomed. quem Photio coniunctissimum vixisse ex mutuis amborum epistolisclarum est, ὁρμασάμενος: forte ἁρμοσάμενος , qua Paulus voce utitur 2 Cor. 11. lacunam quae sequitur post vocem Ἡρακλείου , ita sarcias ex Anast. ἀκούσας δὲ Φωκᾶς, ὅτι ἡ Ἡρακλείου μήτηρ ἐστὶν ἐν τῇ πόλει, καὶ ἡ τούτῳ μεμνηστευμένη Εὐδοκία , ἐκράτησεν. audiens a u tem Phocas, quod mater Heraclii esset in civitate, nec non et Eudocia , quae sibi fuerat desponsata , tentait eas. sic plana omnia,alioqui inutili interpretis conatu. οἱ δὲ δῆμοι.paulo aliterS.Niceph.etCedr.adductum nempePhocamadHer raclium , ab ipso capite, membrisque aliis mutilatum : tum truncum corpus reliquum in Bovis fore a populo combustum . dignatyrannimerces. emend.in nostroPeyr.τῷἸουλίῳ μηνὴ ζ' τῇ αὐτῇ ἰνδικτιῶνι. 461,19. ubiβασιλεὺςβασιλεύσας,lulensrestituam ex Cedr.βασιλεὺς παραλαβών,ubiimperium iniitHeraclius.ex 456, 10. τὰ κατὰ τὰ ὑπό. Ibid. 14. ἐν τῇ Αφρικῇ. NOTAE POSTERIORES. 617 464, 5. καὶ ταύτην παρέλαβον πολέμῳ ] Reg. habet Anast. utroque loco Carthaginem : etiam Cedr. t v K a o n Sóva: ut excepta Carthagine reliquam Persae Libyam sube gerint. etiam Petavius adiecta ad Nicephorum chronologia, cum ad annum Heraclii 6 dixisset de obsessa Chalcedone, sui oblitus sequenti statim anno ita scribit, Persae Carthagi nem expugnant. verum cum non sint alia quae narrat S. Nicephorus de Chalcedonis obsidione a Saito, qua soluta R o manos secum legatos pacis negotium sedulo acturus in P e r sidem duxerit, et quae Theophanes de Carthagine obsessa uno anno, alteroque expugnata refert iuxta antiquiores A n a stasii, et Cedr. codd. emendandi ii sunt ex illo, uti etiam ubique modo emendata leguntur Theophanis exemplaria.vi cinitas nominum amphibologiam fecit etiam apud Arist. in Polit.ubi de Carthaginensium rep.aliis legentibus Chalcedo nensium ; quibus non facile assentior. Ibid.15. ἐστράτευσανοἱ ̓Αβάρεις.καὶἀποστείλαςΗε ράκλιος] Reg. 465, 4. sic ex Cedr. ac ex parte Peyr. emenda : éx τοῦ ἀπροσδοκήτως ἀπατῆσαι τῇ ἐλπίδι τῆς εἰρήνης. eafraude, qua praeter omnem expectationem pacis spe delusit. Ibid. 7. πρὸς τὸν Χαγάνον τὸν βάρβαρον] etiam hoc ex Anast. ipsoque auctore p.seq. emend. noos tov Xayávov Tτwῶvν ̓AΑßβuάgρoωνv. missis iterum ad Chaganum Avarum legatis. ἐνεκάλει περὶ τῶν ὑπ. 466,13. ὡς φιλίαν σπεισάμενον] Cedr. 468, 7. φρικτὸν θέαμα φόβου ἄνευ κινδύνων] Reg. Bar. Peyr. horrendum timoris plenum extra periculi aleam specta culum.Tovs Tρónovs. et hic oratio mutila ex Anast.sarci enda.καὶπρὸ τῆς ἀνάγκης,τῆς ἀνάγκης τοὺς τρόπους. erat videre ante necessitatem, necessitatis modos ac specimen : puta fugientes alios, alios insequentes etc. yevóueνOÇ OτÉуεIV. locus mutilus. Anast. sic plenius habet. cum pervenisset ad partes Armeniae praecurrere iussitelectos: Saracenorum vero tunc sub pactis Persarum constitutorum multitudo equitum, clam imperatorem,etc. que eo et Barb. Evowany oi 'Aßages. sunt certe hi inter barbaros in Occidente per haec tempora nominatissimi,qui que rem Rom. perinde acPersae in Oriente labefactaverint. ἐπὶ τῆς τούτου τυραννίδος. 463, 7. Ἡράκλειος δὲ ὁ βασιλεύς] Reg. Ibid. 13. xarà nunóge ] sic optime Cedr. ac Peyr. nec displicet Barb. xadò εvлóει, 469,11. τὴνπρὶν ἑαυτῷ σεβασμίαν ἐδυσφ·] Reg.emen date. ἡ δὲ σελήνη ὑπέστη.casu eclipsin passa est,ut bene Anast. ex qua luminaris defectione superstitiosus ille Sarbari pavor: mali enim id ominis videbatur. vox ὑφεστάναι artis propria,ad eiusmodi explicanda deliquia,quae fiunt interiecto corpore, ac subeunte laminare. ὁ σοβαρός. emend. ὁ Σάρβα ρος, sicque in aliis. Ibid 16. τὸ τῶν Ῥωμαίων αὐτοδέσποτον κράτος] Anast. Reg. Peyr. etc. liberum , suique iuris Romanorum imperium . τῶν φόνων φονεύτριαν. iidem omnes,nec video ex quo cod. natum illud, φόβων. καὶ μέγαν κίνδυνον. Reg. etc. 473,12.τὰς πόλεις,καὶτὰς κώμας] Barb.Peyr.etc. θαῦμα κἀνταῦθα φαβερόν. τινὰς τῶν ὑπ ̓ αὐτὸν Σαρακηνῶν προτρέχειν . Ibid. 13. βουλὴν ἐποιεῖτο τοῦ παραχείμασαι] Reg. etc. 475. 11. στρατηγόν, ἄνδρα δραστήριον] Reg.etc. virum strenuum,industrium. τὰςἐπὶΠερσίδαἀγούσας.iidem. 476, 19. πρὶν ἀπολέσθαι ἡμᾶς τοὺς ἀθλίους] Reg. etc. 478, 1. διὰ τῶν φαράγγων διώξας] Reg.etc. τῶν ἀγώ νων ὄντος.σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ.iidem. Ibid. 15. λόγοις ἀνεπτέρωσε] Reg. Peyr. etc. vox tri tissima, pro , excitare ; velut alas addere. ἵνα καὶ ὁ μέλη λων ἡμᾶς. 479, 4. ἀπὸ πρωϊ μέχρις ἀλλήλοις οὐ συνέβαλον] Cedr. Anast. Peyr. etc. male Reg.omissa negatio, ut in editis.cum a mane ad vesperam acies vicinae essent, abstinuerunt prae lio. εἰςμέγανκίνδυνον. Ibid.13. ἐντοῖςἰδίοιςπρὸς τὸἀναπαύεσθαι]Reg.etc. ad quietam aliquam captandam ad sua dispersa est. ὅστις τῷ 468 , 16. καὶ ἐπεὶ χειμὼν κατέλαβεν, ἀποκλείσας] vi tiosa vox:planeαποκλίνας,utetiam legitAnast.Cedr.quo que,ἐκκλίναςπρὸςτὸτοῦΠόντουκλίμα, deflectensinPon ticam regionem.ὁ δὲ Σάρβαρος,sic,iidem,ubi mendosi no stri codd.Βάρβαρος. ducisidnomen.εἰςἀθυμίαν ἦλθον: iidem, pro ῥαθυμίαν.animis conciderunt. Ibid.21. τῶνστρατιωτῶν ἡμῶν ὁρῶντες]iidem.ἀλλὰ τῆς αἰωνίου ζωῆς. iidem, συνεργήσει ἡμῖν ἀνεπτέρωσας ἡμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων σου.Reg. Peyr.etc. 618 AD THEOPHANEM 472, 4. οὐδέ τι τὸν λόγον ἡγεῖτο. 474, 2. τοὺς μὲν ἀνεῖλον] Peyr. Ibid.19. ἐποιεῖτοἐπὶΠερσίδα]Reg.etc. NOTAE POSTERIORES. 619 480,14. διεσπαρμένωναὐτῶνχωρίοις]Reg.Peyr.etc. 451, 4. ἡ ἐπὶ Τάραντον διαφορωτέρα] commodior, e x peditior via; quod et Buccard. reddit. nihil hic de brevi tate, sed de asperitate , qua via altera laborabat, in qua inons Taurus superandus erat. Ibid. 16. emenda ex Peyr. etc. ut supra, pro βάρβα ρος, Σάρβαρος, etc. Ibid. 18. συγκοπὴν αὐτοῖς ἐποίουν]iidem. 483,4. ὑποστρέψας δέ,καὶ τούτους] Reg.Anast.etc. τὴν τάξιν λύσαντας. 484,4. καὶὡς ἄκμων]Anast.Reg.etc.incudisinmo dum. maleeditaὡςἄμμον:velutarenam.εἰκαὶμηδεμία αὐτῷ καθήπτατο.Reg.etsinullumgraviusvulnusaccepit,ac cum vitae discrimine.εἰς τουπίσω ὑπέστρ . εἰς Σεβαστείαν τὴν πόλιν. 485,5. κατὰ τοῦ βασιλέως. οὓς ̓Αβάρεις καλοῦσιν· Βουλγάρους τὲ καὶ Σκλάβους] Reg. etc. conductis U n nis, etc. 487, 8. καὶ ταῖς πρεσβαίαις] de Seytharum adversus 482, 1. barbaram phrasim antiquariorum emnendo ex Cedr. ἐν ᾧ ἡ πλεκτὴ γέφυρα ἐκ σχοινίων ἡνιῶν ἦν. Cedr. τε καὶ ἐρίων: melius, ac unus bene Anastasius legerit vnov, sive , qui Matronam, Sequanamque eiusmodi pontes, nuper inter civiles tumultus ad r e v pons nexus funibus simul et navibus. sic certe nectuntur extemporanei loris, vel lanis ; nexosque non ex aspectavimus , ac traiecimus ἀκινδύνως καὶ παραδόξως . καὶ Reg.etc. . sine periculo , mira ratione. imperitia Ibid. 12. οἱ βάρβαροι εἰς τὸν πόταμον] Barb. et Peyr. ὡς βάρβαροι,quod vestigium quoddam veraelectionis. emend. ex Anast.ως βάτραχοι.Ranarum more interpontis angustias desiliebant influmen. Ibid. 16. τῆς πανυμνήτου] Reg. etc. βαρβάρῳ. sicetCedr,atpalamleg.Σαρβάρῳ,utetp.seq. ex Anast. qui est alter Chosrois ducum, idem qui Sarbara zan, Sarabagla socius. Ibid. 19. ἐκλογὴν ποιούμενος. 7. 456, 12. πεσόντες πρηνεῖς , ἐκταθέντες] Barb. quod et legit Anast. unaque vera lectio est : cadentes proni, extenti in faciem ; qui mos salutandi nec modo Turcis insuetus est; adeoque novus hic honor fuit, sed Romanis. urbem expeditione, et ut illa servata sit dei genitricis ope Heraclio, tum postea Constantino imperatoribus, fusa Graeci narratione in festum diem T s Axadioτov · auctar. nostri lib.2. 487, 11. ἀλλ' αὐτόθι χειμάσας] haec altera Chacedo nis obsidio uno , alteroque anno itidem continua, quam et S. Niceph. refert duce Sarbaro , cum prior contigerit duce Ibid. 18. emend. mala interpunctio ex Anast. et Cedr. τῶν Περσῶν. μὴ ὑποφέροντεςσυγκοπιᾶν: qui et distinctius habet: τῷ τεβασιλεῖμή. οὐδεὶς ἡμῖν συμμαχήσαι. Reg. etc. 485, 19. εἰςτὸ πέραμα ἐπακολουθῶν] Barb.Peyr.Anast. ad vadum secutus; quo et prohibitus est transire. 430, 5. ὅστις καὶ ἀνήγγειλεν] Anast. Reg. etc. 491,1. οἱδὲΠέρσαικαβαλλάριοι]Reg.etc.σπαθία ohózovoa:enses auratos,sive,aureo capulo;nec enim ferri loco, aurum scindendo erat. Ibid. 12. τῶν ὑπὸ Πέρσας , καὶ Ῥωμαίους γεγονότων qui Persarum erant ditionis, olimque Romanorum ditionis fue rant. sic supra in lustiniano legimus se Romanis adiunxisse, ac defecisse a Persis. quod sequitur, ovy oz , mutilum esse liquet ex Anast. apud quem est. nemo autem recolit huius modi bellum (meliuspraelium)interRomanos, et Persas,quod videlicet per totum diem habuit statum: adeoque to, èxi στάμα, idem auctori ac συνεστάναι: quod tota die con stitit, atque viguit. Tourov Expoßhon. Reg. etc. zov τοῦτον ἐκφοβήσῃ. κεμβρίου. 492, 13. καὶ ἀπέλθωσι πρὸς αὐτόν] ad se veniant. sic et Anast. nec quicquam commodum quod redditum est, cum co congrederentur; ac si esset énél9wo Chosroës sibi copias a d i u n g e b a t , si q u o m o d o v i c t o r e m H e r a c l i u m o p p u g n a r e p o s set; non paucos in illum immittebat. 493,1. τὸ ἐπιλεγόμενον Βεκλάλ ] Reg. Peyr. etc. ἐν ταύτῃ καὶ ἱπποδρομίαν ἔκτισε: potius , ἱπποδρόμιον ἔτυχεν, Saito. 620 AD THEOPHANEM 490,7. φορῶν κατάφρακτα νευρικά] Reg.Peyr.etc. legitque ita Anast.cum reddit,ferens tegmen ex nervis com pactum. sic caput, ac pectus equorum moris est duriori corio protegere ; eaque est ratio ut saepius impacti enses nequiverint caputlaedere: καὶ αὗται οὐκ ἐνήργουν; non quia toto corpore ferro circumvallatus esset, ut redditum est. egregie certe expeditus equus, qui sic ferro munitus proce deret. dɛ 621 roem. repetitae Anast. " confestim motus fuerit de palatio, 494, 2. , ingens erat inD a petiturus, o n u stagerd, c u m stis ex phantibus, quam quas habebat in scribens et quicquid in his quidem principum rent. itaque domos , et et imperator dimidium palatium, textum integrum, occasione quod Ctesipbontem celeritate magna omnibus pecuniis, palatio, tam burdonibus NOTAE post vocem statim factus hiatus, ex POSTERIORES. linea , Aaorayèod 2 solo camelis , atque ingrederetur idem populo Razath ut palatium ; inveniretur,affer exercitum misit ad ipse vero per aliam Dastagerd, Bebdarach." en tibi quod sensu alioqui hiulco, aut nullo. cognominabatur viam abiit ad aliud eiusque explendus ele ministeriisui; ἀπαρακρατητά . u t i etiam Cedr. exagitatus praeliis, ac iamiam d i a Perside, manus Heraclius , illic circus circum ludis a d atque d o d a s regum destruxerit. erat ergo Heraclio cum aliis Chos etc. plane magnificentiam, et scriba postmodumseq. notam huiusmodi struthiones, ,pavones, Dastagerd , p . inventa ait in alio Chosrois palatio praeter struthiones significare, quas tendebat. паoaxoαrnta ] vox temere : scripserit ridiculum enim ut in m e innodoiuior . conseren assiduis expectans extruxerit, tamque dictus , idemque dýhwoev. Reg.etc. iussisse mibus destructus. xai öri στρουθεῶνας τρεῖς 12. ridiculum enim tam exiguo deliciasaves eiusmodi 403, errore: Persarum numerare.Anast. mutaverit.sic imperitus regum trecentas habet: adeoque numeralem t', in toɛis dorcades,apros phasianos innumera. vox et alias aves possit ea explicatius nominat. p u t a q u a s p . illa 2 6 8 λαοί] Barb. Ibid . 10. Anast. ea dicit et 80. vel 8 εὗρον δὲ οἱ alóns. Reg. elc. librarum 70 portentosa ut 10 certe haud ita essent pendentia. μeyala etiam Peyr.70 habet. libras ἔστησεν ex Barb. Ibid. 19. figebat, atque ἀπῆλθεν . οὓς návτwv, clam Cedr. anaoaxoaτntá. nemine 495, 18. dyvoovvrov prohibente, favetque observante. quod addit Theophanes effuso cursu, 24 millia, qui quinque vel certe auctor, conficeret. novus interpr. per cratem , etc. τοῦ βασιλέως ποταμοῦ] Reg.μετὰ ἑτέρων τριῶν. dxoaτnta, quasi confecisse una die prius aegre quod reddit Χοσρόην ἀπὸ προσώπου φυγεῖν τὸν possumprobare. τῷ.Reg.etc. non Ῥωμ.ἐκ τῶν ἐν Τίγριδος 406,15.Πτεορῦσῶν. τινὲς δὲ τῶν ἔστενεν ] plane Persarum eius palatiis, Cedr.Reg. σιτευτούς] sic etnumero ad insolens. omnibus : etc. καὶπιπερ. ξύλα Anast. ut forte 501,1. ἄλλουςἄρχονταςκαὶστρατιώτας. Ibid. 9. καὶ ὅτι εἰ μὲν. εἰ δὲ ἀστοχήσωσι. 502,5. ὅναὐτὸςὠχύρωσε]Reg.etc. 503 , 2. Ζαχαρίᾳ , καὶ τοῖς τιμίοις] S. Nicephorus M o destum ait tum Hierosolymorum episcopum, cum a Sarbaro urbs capta est; eundemque,non Zachariamreducem ex Per side crucem recepisse. quid verius? haereo. nec quod in sertum habet Peyr. refertque P.Goar in variis lect. de M o desto substituto Zachariae defuncto in reditu e Perside, aliud est quam glossema,quod tum Theophani repugnat,tum Ni cephoro; altero captam sanctam civitatem asserenteModesto, alio Zacharia episcopo. 506, 15. συμφωνοῦντα τῷ Σεργίῳ εἰς τὸ ἓν θέλημα] Reg. etc. Ibid. 20. ἔνθα μία ἐνέργεια εἴρηται] iidem.Perstricta hoc anno monothelitarum haeresis historia, plures complecti tur annos ; nec accurate digesta hic omnia probant m o n u menta, illi retexendae alias allata. Γεωργίου δὲ τοῦ ̓Αλε ξανδρείας . 507,21. οἱτὰΣευήρου. 508, 7. μετὰ δὲ τὴν τελευτὴν Σεργίου. 510 , 3. τῷ ἐννάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Κώνσταντος] Reg.etc. 510, 7. ἐν Χερσωνικοῖς τοῖς κλίμασι. τῶν ἑσπερίων ἐπισκόπων] Reg. οὕτω δὲ τῆς ἐκκλ. καὶ τὴν ἄθεσμον. m e 622 AD THEOPHANEM 497, 5. σπαθάριον αὐτοῦ. τὸν συστράτηγον Σαρβαραζά σπεύσῃ ἐπὶ Περσίδα εἰς συμμαχίαν ] Reg. ὑπὸ τῶν Ῥ ω μαίων. Ibid. 19. τὴν Χοσρόου ἐπιστολὴν ἀποκτανθῆναι. τοὺς ἡγεμόνας. τὸν Χοσρόην ἀπεκήρυττον]Reg. 498, 13. ἐστράτευσε Φοσρόης. Ibid. 18. ἵνα ἡνίκα περάσῃ. τήν τε γέφυραν. 499, 18. ὅτι ὅταν ἔφυγεν] Anast.Reg. Peyr.dysenteria laborasse, cum abiit, etc. male edita, confusa, ac mutila. τὸν ἴδιον υἱόν. καὶ ὅτι ἀντεπέρασεν τὸν ποταμὸν πάλιν. bene Anast. atque regressus iterum a m n e m transivit. 500,10. γινώσκειςπῶς]Reg.Pal.etc.ὑμᾶςπροαναβι βάσαι ἔχω.Reg.Peyr.etc. Ibid.12. καὶἀπέστειλενπάνταἐχθρόν]Reg.etc. Ibid. 15. μυστικήν τινα θεωρίαν] mystici aliquid sensus in ea re implens. notum mysticis quid θεωρία. 623 Ibid.13. Theophanis φαγῆς ; sequitur : runt; nempe, γενικωτάτης eo enim transgrederetur. τῶν Χριστ. ex καθ ̓ latissime fusa. ἡμῶν tribu μέχρι τῆς codd . pro , usque dum comedentem cameli carnes cognoverunt Anast.Cedr. ac σφαγῆς] sic vide immundas , non esse legem φυλῆς. errore ut statim Messiam , qui sic lius Cedr . καὶ ἡ des Heraclii αὐτοῦ οὖσαν. ὑπεισῆλθε] Reg. του 510, 19. ἡ τῶν ἐφοβήθησαν. mutilum hoc,nec καὶ πάντες 511, 7. connexum . tempore .vevneilt noeovae sectae ad extremuna corda addicit magis ad bella imperio sectam superstitionis εἰδωλοθυσίας Mahumetani, ascribere; etsi quibus et unum agno existimant. in turi, piam nempe Arabes Cedr. videtur illi,qui deum immolent, esse scant,longe vers. ipse in eos facta rite eiAunsqauset. praemittit rioribus auditio eius; successoris ; quae sic Mahumetis, καὶ etc. 512,3. Barb.Peyr. συναν8 Ibid. 14. στρήφετο. ἄνδρας. 513 , 12. οὕτως ἐκ Ibid. 15. διὰ aptum. obtinuit πολέμου: quodnon thribi (nempe Arabiae,inquit S. bello, ac resim disseminant, c u m armis. desit divina illa vis, qua 515,13. 516, 1. προέφην, ὑπὸ , ὡς duces ̓Αράβων] Reg. etc. quos Mahumetanorum τῶν quattuor misit, qui viae ducibus Arabibus , eunuchus negatis Soloechos ex Reg. emenda ex στρατιώταις pulerat. στρατιώτοις σὺν τοῖς NOTAE ἄθεσμος anno 25. nempe vel timorem incusserit. per stultitiam zelus,etutcum etc. τῇ ἡμέρᾳ τῆς ὀλίγοις . σὺν συμβαλόντες. Reg. at Anast. οὖσι. καὶ παραλαμβάνει] Reg. δυνάμεως. animat quam producant. POSTERIORES. αἱματεκχυσία . descripta haec cha Φοινίκῃ . μεσογείων καὶ ἡ ἐν supe ̓Αραβίαν] Anast. et Cedr. παρρησιασάμενος γυναικῶν πολέμου τὸ τοῦ ἐ σ χ ά partes A e videtur provinciam felicis Niceph .) Mahumetani hae ἦλθεν εἰς ἔσχατον] Cedr.ἕως sic nempe sibi aliud Christus praedicationis ; nec m o d o idolis immola 514,17. αὐτῶν.Anast. idolatriaequid Περσῶν νίκῃ] Reg. ἐπὶτῇτῶν indie,quaerant seab eo ut pagum.etc. asperis eos στρατηγοὺς verbis ὁδηγηθένταςὁδηγηθέντες. idolis impressione ad vel ut Peyr. ἥμισυ· ὃς Ibid.16. Ῥωμαϊκῆς ἔτη δύο παρέλαβε μετὰ Peyr.ὡς καὶ Romanis copiis, ubioculi? Cedr.Reg.Peyr.etc. cum eunuchus abegit. δ ̓ etc. οἱ nempe partes c o m stipendiis ad exscriptos Peyr. etc. τριακοσίοις Ῥαβίαν . συγγενῆ 624 AD THEOPHANEM 517, 9. παραφοσσατεύει] Cedr. nec quod editum ex Reg.nagagwoσEVEL , aliud sit quam vox imperite truncata. inPeyr. ὃνκαλοῦσιν οἱ Σαρακηνοὶ Βαραδέν: glossemasit recentioris antiquarii , ita forte mutato amnis nomine, cum haec exscripsit. nam nulli agnoscunt alii. 518,2. xatέlaßede]omissuminvers.venitautemSa cellarius ad Baanem, στασιάσαντες δὲ οἱ. Reg. etc. εἰς τὰς στενόδους. Cedr. paulo usitatiori voce, εἰς τοὺς στενώπους. Ibid. 17. xarnyogeitai Kõoos ] exponit S. Nicephorus Cyri hac in parte solers consilium, et ut spretum male He raclio cesserit, amissa Aegypto, negatis Arabibus tributis. 519, 5. ἀλλ' ἐγὼ ἔνοπλος. συνάψαντες κατὰ Μανουήλ] Reg.etc. μετ ̓ ὀλίγων τινῶν. Peyr. etc. πρὸς τὸ πεῖσαι. Ibid. 17. ἔφησαν δέ, οὐδὲ ἡμῖν] Reg.Peyr. etc. 520, 14. ἕως οὗ ἐπλύθησαν] iidem. 521,2. is Xaλxida] Reg.Anast. uti etiam bene emen datum inPeyr. neque enim lasdus Saracenus Chalcedone po tiebatur, aut Ioannes illic clam imperatore pacta eiusmodi inire potuisset : secus in vicina Osrhoënae , cui praeerat, Chalcide. Ibid.18. neorqútevoev 'Iúïdos] Reg.etiam Anast.Iai dus, qui et legerit ἐπέρασε πανστρατεὶ τὸν Εὐφράτης, ila reddens,transmeavitcum omnimilitiasuaEuphratem;apte sane; nam pacta eius cum Catea in hoc erant, Tov un ne ράσαι τὸν Εὐφράτην , ut non traiiceret Euphratem ;quibus negato tributo solutis, ita traiecit, ac Mesopotamiam totam subiugavit. ἀπέρχονται ἐπὶ Κωνσταντίαν. Reg. etc. 522, 17. Segidoaç] Bar. Peyr. etc. male ex Reg.ex pressum,ὑδριάσας. S.Nicephor. νόσῳ ὑδερικῇ περιπίπτει. intercutis morbo corripitur; distorto foede membro genitali, ut mingenti urinam in os regereret ; quod ille eius ascribit impudicitiae, atque incestis c u m Martina nuptiis. xai П v g ρου πατριάρχου. Reg.etc. 523,21. δι ̓ Ἡρακλεωνῶν] propter Heracleonem , et ad asserendum illiimperiun.sicbene Anast.non ita novi interpr. per Heracleonem , quasi ille nefariae necis administer fuerit, vel id ei Constans ascribat, quod longe a vero est, et a mente auctoris. vocem adeuitos non reddit P. Goar : ille gitime natum ; nempe ex incestis nuptijs quas multis vitupe rat S. Niceph. ex Martina scilicet Heraclii nepte, ac Mariae illiussororisfilia,utidemtradit,ut nullacum sicaffine constare potuerint veri coniugii iura. πρὸς τὸ μὴ ἰδεῖν ἐκνο NOTAE POSTERIORES. 625 μιώτατον. plane έκνομωτάτων, quicquid vitiosi codd.voluerit. que his verbis reddere Anast. ne videret tam nequam R o m a norum imperium; id est, ad sceleratos adeo homines devo lutum. Touto μέya έyvoxvĩa. Peyr.quae res magni visa,etc. 525, 14. πολλοὺς στύλους] plane στυλίτους , uti etiam legit Anast. multos columnatores monachos columnis deiecit; non statuas, quod neque vox orvos habet;etsitó,otýλn, statua reddi queat. coacti ergo eiusmodi monachi stationem deserere; non columnae columnis excidere. 526, 16. ἕως τοῦ νῦν] Reg. etc. ante στρατοπεδάρχης excidit nomen proprium Bovcovo, quod Anast.repraesentat: Busur princeps exercitus:apud quem etiam simplicius legitur; occisis multis, cum quinque millibus captivorum reversus est. sic p.294deBusur:καὶἠχμαλωτεύσε πολλούς, καὶὑπέστρε ψεν. non placet quod reddit novas interpr.de pace cum M a v i a i n i t a : o x a i y é y o v e e t ŋ ß ', q u o d a n n o s e c u n d o p o s t m o d u m Mavias praestitit;imo,quodfactum estannisduobus, ut idem Anast. sive, in annos duos obtinuit ; quibus evolutis, instau rato bello mox tertio anno Rhodus capta est. de Busur ite rum Const.an.24 et 25. 527,16. ἀποκατεστάθη μῆνας δ. Ibid.16. tis avτñs inavoavto] sic bene Peyr.item que Anast. ut tametsi urbis amera occiso, nihil opus inter miserint, quibus illud commissum fuerat. 529, 3. διυπνισθεὶς δὲ μήτε ὄνειρον εἶδε] Reg. etc. Ibid.5. Θεσσαλονίκη,θὲςἄλλῳνίκηνκρίνεται]sicbene Cedr. et Anast. esse te Thessalonicae, id significat, victoriam alteri cede: transit ad hostem victoria. 530,4. στρατηγὸς ὑπὸ τῶν ἐν Ἐθρίβοις] Reg.etc. pla cetPeyr.donnyós,quae vox in supremum eorum ducem,ac principem magis quadrat : sicque postea sub Constantino u b i que donnyois supremos illos duces, ac ameras appellatos invenias. Ibid.17. xui xuaλorevσev] placet omnino quod Cedr. habet, nec Theoph. aliter scripserit, quicquid habeant codd. ipseque Anast.legerit. καὶ αἰχμαλωτεύσας πολλούς, ὑπέστρε yev. multis captis, subque iugum missis, reversus est. 531,5. συγγραψαμένοις]palamexAnast.συγγραψαμές Theophanes 11. 40 ܕ 528, 2. τὴν ̓Αρμενίαν ἐπεστράτευσε. καταδιώκει αὐτόν. ἐπεστράτευσε Παυΐας] Reg. etc. Ibid. 20. εἶχεν δὲ σκάφη] Reg.etc. Ibid. 15. ἀνδρείως ἐπιστάς] Peyr. vov: ut qui adversus illius impietatem multa cum discipulis Anastasiis composuisset, quae etiam illi ad verbum conscripsere. συγγραφεύς dicitur , et συγγράφεσθαι, qui nec ipse scribit, sed aliena utitur manu , ut hic de Maximo significatur, sua cum discipulis componente polemica opuscula, illisque exci pientibus ; non quod ab eo scripta eius discipuli exscripserint, ut novus interpres significat. bene Anast. conscripsisse A n a stasios ait. 534, 1. λέγων ὅτι ἐδειλίασας. Ibid. 5. nhɛiw nagéуov ri] Reg. etc. plura daturo auxi liabor. Ibid. 13. ἐκάθητο. καθὼς χθές] Reg. etc. 535,7. διὰτὸτὸντύραννον. 536, 3. ἰδοὺ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰ αἰδοῖά σου οὐδέν σε] Reg. etc. Ibid. 6. de Kovoτavivos] Anast. Barb. Peyr. etc. nempe filius Constantis, patre in Sicilia morante , Orientis imperium administrans.πλησίον τῆς πύλης τῆς πόλεως. Pal. Anast. et haec ratio cur sic illiso capite perierit. 538,6. εἰμὴ ̓Ανδρέαςὁκούβικ.]Reg.etc. 539,16. Θεόδωρον πατρίκιον τὸν Κολωνείας] Theodo rum patricium Coloniensem: ut et superiori p. ánňλdov év ὀδύνῃ. Reg. etc. 540, 15. legendum ex Anast. απεστάλη δὲ Χαλὲ ὁ ̓Αμη . patos. alioqui,ut habentmodo codd.leg.foret,dréoreiks Je Mavias Xuλè Toy. Maviae enim erat, pro supremo i m perio sic duces praeficere , non Chale ; sicque rem habuisse S. Niceph. refert. Ibid.18. xivnow ¿yvwxws]Anast.exquePalatinoPeyr. tali motu comperto. 541, 3. oτólos ávaßálas] ascendens. Anast. nec aliud misterii in hac voce agnosco, quicquid sibi P. Goar videatur: familiarisque est Theophani Anastasiano illo sensu. sic 6 Phocae anno. οὐδὲ τὰ πλοῖα τῆς ̓Αφρικῆς ἀνέβαλον. nec Africae navigia appulerunt , reddit ipse : ego , ascenderunt. Anast. ibi, C P . conscenderunt. de huius tantae adversae clas sis excidio, ac urbe liberata sanctaeDeiparae precibus, per inde auctor narrationis in diem festum τῆς ἀκαθίστου aue tarii tom. 2. hebdomi promontorio. 626 AD THEOPHANEM Ibid. 10. ἐν τούτοις οὖν διετέλεσαν] Reg. etc. ἑπτὰ δὲ ἔτη. NOTAE POSTERIORES. 627 Ibid. 18. xovoov yiliάdas Toes] Cedr. auri decem millia habet, captivos centum. Anast.Regio, exque eo editis consentit; uti etiam S. Niceph. Peyr.τTξeε χzιiλkιiάaδdαaςs habet, aureos nummos trecenta sexaginta quinque millia; captivos 8 millia. 544, 2. μεθ ̓ ὅρκων γεγονότων. καί] Reg.etc. οἱ ἐπέκεινα yes. bene Anast. ulteriores reges; Avaribus scilicet remotio res hi enim vicini satis Thraciae , ac urbi , regiones trans Istrum colebant. τό, δεσποτικὴν εἰρήνην, mili suspectum . Anast. donatoriam habet. putem legisse dogsáv , cum iis quoque ultropacem firmavit;gratis;nullatributi pensitatione imposita, uti impositam dixerat Maviae et Saracenis. vel etiam ini dopois: ultro citroque datis acceptisque muneribus; quod ipsum non abhorret. Ibid. 17. Zapaxηvæv пowroovμßovios] Reg.Peyr.Anast. etc. quam vocem S. Niceph. ctiam locis aliis voce Baotlevs exponit. invenies tamen significare primarium ducem sub Arabum amera, ac velut μovooτoáτnyov p. 331, ubi ita S u leimanus Masalmano summo amera nuncupatur. 545,13. διὰτῆςγῆςΒοσφόρου]Reg.etc. 546, 1. ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων] post δύσιν, deesse solam vocem Basilevaartos indicat Anast. temporibus Constantini, qui in Occidente imperium tenuit. at S. Niceph. ôs zaτà Svoiv šteλɛýta : qui in Occidente diem obiit. nec alium hi C o n stantinum intelligunt , quam Constantem Heraclii nepotem, qui et ipse non raro Constantinus dicitur. Ibid. 15. to Aávovßiv Leyóμevov] Reg. Peyr. etc. Ibid. 16. Παννονίαν τῆς ̓Αβαρίας] Anast. Reg. Barh. habetPeyr.errore'Apaßias,utesteditum,S.Niceph. v Παννονίᾳ τῇ νῦν ὑπὸ ̓Αβάροις. 550, 10. μίαν τε θέλησιν] Reg. etc. 543, 9. ὡς ἀρχαιογενῆ τῆς πολιτείας] antiquae prosa piae in rep. Anast. bene. 547, 14. ἐκεῖθεν τοῦ Δανουβίου] S. Niceph. τὸ σκηνῶ nav tov"Iorgov voç.Anast.ultraDanubium;utlegeritexa 9ev:velita reddendum,ad eam Danubiipartem quae ad Onclum sita est,positis sedibus, gentes Danubio vicinas Chri stianae tunc religioni addictas excursionibus vexare : nempe Transdanubianas, quarum loca Bulgaros sua aetate tenuisse refert: adeoque male redditum, Danubio superato; quem demum auctor superatum ab eis narrat fuso postmodum Constantini exercitu. 552,5. éyévezoλuos]sicAnast.Reg.Peyr.etc.facta estfames. sitque haec verior lectio : facile enim pestis, et James altera alteri comes : nec auctor pestem, hominumque aut pecorum luem aliter significare solet, quam voce Java. τικόν, sive θνῆσις ;statimque scripsisse, καὶ τοιμοῦ ἐπικρα Tournisxai muov,indicat Anast.cum reddit, etpestilentia teneret, etfames : ut nullum dubium sit, quin ad luem, etiam fames accesserit, quae ipsa ad pacem consectandam cliam superbissimos cogere noverit. sic p.346 Leonis Isauri im perium deplorans, ambo haec iungit:καὶ λιμοί, καὶ λοιμοί. Ibid.10. Tas rε' yıkıúdas] trecenta illa nummorum millia: sub quorum pensitatione pax cum Mavia inita fue rat, quam etiam summam Peyr. codex ad eum locum re praesentavit : essentque forte illi numeri variantes ex istis, qui firmi sunt in codd. Theophanis emendandi ; cum prae sertim ili vix habeant rationem, pactaque praeferant, q u a lia vix infimi reguli ac toparchae inter se inierint, n e d u m tanti principes, ac qui latissime fuso imperio orbi d o minarentur. καὶ τοὺς ιξέ δούλους. bene Anast, nec non trecentos illos sexaginta quinque servos ; maleque recentior interpr. totidem servos ; quod esset, trecenta sexaginta quin que millia; nec minus a ratione , quam ab auctoris verbis, ac sensu abhorret ; uno enim , aut altero anno effudissent Arabes in Romanos sua omnia mancipia, ac equos. habetur ista perinde pensitatio anno Iustiniani 1. 553,16.γάμῳ ἑνοῖπαρανόμως]illegitime:sicsemper habita sacerdotum , ac ministrorum coniugia apud Graecos, post adeptum ordinem sacrum inita; ante eundem illis per missa. excidit ea vox interpreti. 554, 9. ἕως τοῦ τετάρτου ἔτους Φιλιπ.] Reg. ac per inde alii, ipseque Anast. antiquo sane errore, c u m Philippicus non nisi duobus annis imperaverit. emend. ergo ews Tou n o u TOV Tovs: sic enim a secundo secundi imperiiIustiniani anno ad primum illum Philippici constant anni quinque ; quo anno quinto celebrata dicitur illa adversus 6 synodum erratica que primo illo anno, etc. Ibid.16. xai aradeμatioavtas] conatur Ioannes CP. apologia sua ad Constantinum papam eam a se, ac reliquis episcopis notam eluere; usos seoeconomia ostendens,sup pressaque unius , ac duorum voce tyrannum induxisse, ut et ipse veram fidem confiteretur; perfectum nimirum Christum in divina, et humana natura. videri potest praeclarum hoc monumentum, a nobis 2 auctar.t.e Tiliano cod.produ ctum, nihil sane negi vodeias suspectum. • synodus. ac sequentia evincunt. xai rộ aviy a štɛı. eodem 628 AD THEOPHANEM NOTAE POSTERIORES. 629 555, 10. παύσῃ τὸ τῶν. 556, 1. εἰς τὰ ἄκρα πόλεις ἀπὸ Μομψουεστίας, καὶ E w s t й s d' ] R e g . e t c . b e n e A n a s t . i n c o n f i n i b u s p o s i t a e c i v i tates; non quod novus interpr. in montium cacuminibus. rara certe huiusmodi oppida, nec quae facile excursionibus diripi queant : at Libano, et clusuris vicina, quae Mardaitae incur sarent, multa. œv naquoτalévτwv, nάrdeiva.Anast.Cedr.Reg. etc. quibus repressis, etc. Ibid. 14, ἐπὶ τὴν ̓Αρμενίας. Βουλκανίαν τε] Reg. Peyr.etc. 559,1. κατὰ Πουσάρου] altera vox Μουσάβου, aut Movoάgov vitiosa:idem enim est qui ab Abdela Abimelech aemulo dux constitutus,Muçtarum oppresserat,quiqueab eodem postmodum Abimelech sublatus dicitur, quando etiam fortasse Abdelam ipsum sustulit, ac tyrannidem extinxit. Ibid.6. TryyogavtovXayar]vixistacohaereant,ac sensu constent, nisi legas, quod et legerit Anast. únorağaç o 'Αβιμέλεχ τὴν χώραν.subditaAbimelech Chagani regione sibi adversante, etc. ut quamvis Chaganus sub Abimelech m e r e retur, illius tamen provinciam Abimelech ditionis suae fece rit ; eiusque ablatae loco eundem Chaganum Persidi ducem praefecerit. sic saepe magni principes regulis utuntur, ubi ita e reip. suisque rationibus ducunt. pro 'Aqaßia Tov Ai9oißov, errore est apud Anast. Armenia. 559,5. χρυσοῦ διδομένης, καὶμηδεμίας ζημίας ̔Ρω μaios yεvouέvns,ex τov]Anast.Barb.Peyr.editis ex Reg. mutilis. cum auri pondus Romani acciperent, nihilque eis d a mni accederet, ex eo quod Arabes novos nummos cuderent. fuerat hoc insigne Romani imperii, ut nummi aurei non alia signarenturimagine,quam eiusimperatoris;quodforteius Iustinianus ut assereret, ita pacem solvit. 560, 1. aprovτá tε avtov] emend. ex S. Niceph. quod et legit Anast. ἄρχοντα αὐτοῖς ἐπιστήσας. quibus praefecit praetorem, etc. λaov negovalov : peculiarem aciem ,factam comparabilem,velut peculiumcharissimum;ut in 1Petri,et ad Tit. exponitur. μn aigovμévæv hvσai. Reg. elc. Ibid.9.προμαρτυρούμενοι.μὴδιαστραφῆναι]Reg etc. μηδὲ δι ̓ἀκοῆς τὰτοιαῦταἀνασχ.iid. 561, 1. χιλιάδων Σκλάβων] Reg. Perr. etc. Συμβάτιος. ita Reg. Anast. tamen , ac fere alii Zaßßatos, pation syr Ibid. 19. nãoai yao ai viv] Reg. etc. , Ibid. 19. ὅπερ καὶ γέγονεν. Tæv Poμaiwν trav. Cedr. Anast,Reg.etc. Sabbatius audita Romanorum clade. 562, 6. áлodηunoavros] Peyr. etc. absente imperatore. Reg.tamen ut editum est,sniðnu. quasi illo praesente,in que urbe agente, quod crimen auget. 565,9. ἐγκεκλεισμ,ὁπλίσας σὺναὐτοῖς.συνηθροίσθη] Reg. διὰ τὰ κελευθέντα. turbatum patriarcham invenerunt, ob ea quae iussa erant Stephano patricio Russio ; ut nimirum plebis stragem ederet , ducto a patriarcha caedis exordio. non bene , quae sibi a patricio Russio iussafuerant; velat ipse eam stragem patriarcha editurus esset, non primus ea tollendus. 567, 7. ó de пowτоσvμßovλos] novus interpr. Arabici consilii principem exponit, velut dicas m a g n u m Vizierium. at vero S. Niceph. uti etiam superius notatum. ó ræv Zagazŋ nec vero vov Baotlevs. rex, seu imperator Saracenorum. alius maiores illas copias expellendis Africa Romanis mittere poterat, quicquid alioqui ea vox sequiori usu sonet. Ibid. 14, ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀρχόντων ἑλκόμενος] Reg. etc. 569,3. 'Aẞdεqazáv]Reg.Peyr.etc. Ibid.Ω. τὴν Περσικὴν ἐνεχείρησεν ἀρχήν. τὴν πέριξ yupur] Reg. etc. Ibid. 16. ὑπέστρεψεν, καὶ ᾠκοδόμησεν τὴν Μομψουεστίαν] Reg, etc. reversus aedificavit Mopsuestiam. 572,2. eisróμŋvxatñ19ev]Reg.quicquidexeolicen tius editum , peiusque e margine emendatum , eis oróμiov Anast.adImem,indicans etipsenomen proprium.atclare S. Niceph. ἀπάρας εἰς Τόμιν καλουμένον παραθαλάσσιον χ ω piovzarade. solvensTomim,quilocusadmaresitusest, pervenit. Ibid. 15. ἐὰν φείσομαι τινός. τοῦτον μετὰ τιμῆς δεξα μévov] Reg. etc. 561,9. nagúßovλós ris]Anast.quidam insidiator. Ibid. 17. Σχινίοις. ὑποκαπν. 573, 11. διὰ τοῦ ἀγωγοῦ ] S. Niceph . κατὰ τὸν τῆς пÓLεwsdywyóv. perurbisaquaeductumsubiens,tantisperin Blachernarum palatio habitavit. sic mihi τό, πρὸς βραχύ : quae ipsa vis est rov čozývwaɛ : non paulo post, ut aliis red 630 AD THEOPHANEM ditum . 564, 7. τῶν Σοφίας πλησίον] Reg. etc. 575,3. δηλοῖ αὐτῷ] Barb. etc. Ibid. 15. τρόπαια ἐπὶ τῶν τειχῶν θέμενος] bene Anast. armis bellicis super murum positis; nempe ad fugam fallen dam,et ut urbem adhuc tutariRomanos hostes existimarent. erat urbs illa Anchialus, ut habet S. Niceph . 578, 12. οφείλοντα ἄρχοντα] bene Anast, qui deberet Chersonae princeps (praetor) constitui, non ita quod redditum est, qui gubernatorem apud Chersonam institueret. sic et S. Niceph.Stephano classistotiuspraefectoiniunctum ait,Ἠλίαν σὺν αὐτῷ ἀπίοντα ἀρχόντα Χερσῶνος ἐγκαταστῆσαι. Eliam , qui in comitatu erat, Chersonae praeficeret. ὡς νηπίων τούτων φεισάμενοι. bene Anast. illis parcentes tanquam parvulis, etc. quod alios,aliosquesonat,quibuspepercerint.Cedr.τῶνμι κρῶν νηπίων μόνον φεισάμενοι. solis infantibus parcentes, ac tenerae a d m o d u m aetatis pueris. 579,8. τοῦ λεγομένου ταυρούρα] palam ἀρκτουρά.sub ortum sideris, arcturus nomine; non ut redditum est;cui nomen Taurus. haud enim Taurus Octobri oritur, quod signum sol statim ab Ariete ingreditur. etiam Anast.ἀρκτου gà legit, quicquid in eo Fabrotius haereat. Ibid. 13. καὶ ἀροτριῶν ἅπαντας] placet magis Cedr. ἅπαντα. solum omne aratro proscinderet; id est, nulli sem menti , frugibusque parceret, διεγείρεται καὶ Ἠλίας. Reg. etc. etiam Elias his excitatur. 580,1. καὶσὺνστύλωεἰςΧερσῶναὤν]quitumCler sonae cum classe esset. non classis dux existeret, ut P. Goar aestimat. nihil enim est, unde illa ducis dignitas Bardani asseratur. relictumillicexulemiubenteIustiniano,aitS. Niceph . Βαρδάνην ̓Αρμένιον τῷ γένει, ἐξόριστον ἐκεῖσε κα ταλιπεῖν : a priori scilicet exilio, Cephalonia revocatum . ipse Theophan. paulo inferius. τὸν δὲ ἐξόριστον ἐκεῖσε Βαρδά νην,Φιλιππικόν,καὶ βασιλέα εὐφήμησαν. exulem illicBar danem, Philippicum ac imperatorem faustis vocibus acclama NOTAE POSTERIOTES. 631 574, 12. τὸν πατριάρχην, τὸν Κῦρον. τοῦστρατιωτι κοῦ ] Reg. etc. Ibid.10. ὁ Οὐλίδ ἥμπασε.φθόνῳ τῷ πρὸς Χριστιανούς. Ibid. 17. εἰσὶ σὺν αὐτοῖς. 576,1. καὶἐξοπλίσας]Reg.etc. Ibid.19. διὰτὴνμανίαν]malim,μῆνιν,sicquelegerit Anast.cum reddit,propterindignationem;exvetustoscilicet illo odio, ob caesum cum Maiuma Saracenorum exercitum a Mariano . 632 AD THEOPHANEM runt. sic nempe emendate Reg. ut cum imperatoris titulo etiam Philippicinomineauctussit.ὀφείλονταςἀποκατασθῆ ναι. traditiseisTudono,etZoilo,quipriorem dignitatem,ac administrationemdeberentrecipere:utscilicetineum modum Chagano fieret satis, cuius illi vicarii essent Chersonae. 580, 10. τῇ δὲ ἐπαύριον] mutila haec, ex S. Niceph. emend. Γεώργιον μόνον, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἄρχοντας εἰσέλ θεῖν. Georgium solum,cum primoribus quos secum adduxe ratin urbem ingrediannuunt, ἐντὸς τῆςπόλεως: non,in lo cum consilii: absonum hoc. εἰς δοχήν. plane δοχήν. velut funebri epulo tribunum illi, cum trecentibus militibus m a 591, 8. ἐκδαφίσαι. Σύαγρον] Reg. etc. Ibid. 11. ἐξωθήσας τῆς ἐκκλησίας, Ἰωάννην] Reg. etc. Ibid. 16. τῆς ἑαυτοῦ γῆς ἀπελάσας] Reg. Peyr. etc. Armenios de terra sua pellens. ipse nempe Philippicus ex Armenia oriundus ; ut intra ipsam Armeniam qua late patet, sedes mutare coëgerit. 586,7. ΚΠ.θρόνον κατασχόντα,ἐπίσκοπον τὸτην Ibid. 18. περὶ τῆς κατὰ Ῥωμανίαν ] Reg . etc. ante ὅτι ἕκαστος deest aliquidex Anast. et S. Niceph. suppl. apud quos isthaec ex persona Artemii leguntur, ita praecipientis, audito tanto illo Saracenorum apparatu. 590,12. προεβάλετοστρατηγόν]Reg.etc. 591 , ?. βιασάμενοι τοῦ βασιλεῖσαι ] Barb . cogentes i n ctarunt . ταῦτα . 583, 5. ἐπὶ τῷ ἄνω τῶν Καλλινίκης] Reg. simplicius Cedr. ἐν τῷ τῆς Καλλινίκηςπαραπορτίω, S. Niceph.εἰς τὴν καλουμένην τῶν Καλλινίκων·quos Petavius 40 martyres exi stimat; sicque velit in Theophane emendatum. 584,9. συνέθετο αὐτῷ μεθ ̓ ὅρκων]Reg.etc. 585,5. ὑπὸ τῶν προβεβασιλευκότων. Ibid. 17. γάμους τε ἐνουσίους] Reg. ete. 587, 11. καὶ λούσασθαι εἰς τό] Reg. etc. 588, 1. τὸ ὀρνατούριον τῶν Πρασίνων] Cedr.ἀρμα τώριον.ipsa corum βάθρα in circo, sivedomunculae ad eorum usumilliadiunctae.sicS.Niceph.rem incircoge stam narrat. ἐξανίστησι τοῦ ὕπνου, καὶ πρὸς τὸν τοῦ ἱππο δρομίου ἐξάγει χώρον. excitat e somno,inque Circi locum caecandum educit. Ibid. 13. τῶν δὲ ̓Αράβων . verium capesserc. NOTAE POSTERIORES. 633 591, 10. διά τε γῆς καὶ θαλάσσης. Νεωρίου] etiam Reg. etc. 592, 6. ἅμα Γερμανῷ τῷ πατριάρχῃ Κ Π . 593, 12. ἤρξαντο οἱ Σαρακηνοί. τοὺς ἔσω τὸ αὐτο ποιεῖν. Ibid. 18. διὰ τί παρακαθέζη τὴν πόλιν] Reg.etc. fal lentibus oculis editum, naoaoxevan. utquid urbem obsides? προερχομένου αὐτοῦ. emendate Reg. cum per tres dies ad eos subinde exiret. Ibid. 20. δηλῶσαι τοῖς τοῦ] Peyr. μὴ προδόσητε αὖ Tovs. perinde Reg,etc. etiam Anast. ne vosmetipsos proda tis. nempe cives confirmat ne tanti exercitus potentia ter riti deditionem faciant ; ipseque vicissim episcopi verbis a n i matur. λαλεῖ αὐτῷ Barb. etc. ὁ δὲ περιστατηθείς. undique ab eis septus. 596,7. ὁδὲΣουλεϊμὰντοῦτοοὐκἔγνω]Reg.etc.ne sciebat Suleiman, iam Musalmam superasse montium fauces. voxAuwogato emend.exPeyr.etBarb.atqueAnast.'Auŋ Qaïoi.Ameraei. 597, 1. ἀπέλθετε ἐν τοῖς κάστροις ὑμῶν] interpr. re cipitevosincastravestra. malim ergo,adoppida,acur bes vestras. ad cives enim sermo est, non ad milites;ut nulla forte ii castra haberent in provincia ; sed agris suis, ac oppidis timentes, sic legatione studuerant praedas ab eis, ac vastitatem depellere. ut ró , castra, ipsae urbes sint, ac o p pida ; vox durior, etsi indulgenda Anastasio. 599, 2. μὴ δυνάμενος ποτὲ στῆναι] nec usquam consi stere valens ; ob ingentes nempe copias, quibus nulla diu r e gio ad commeatum sufficeret. sic bene intellexit Anast. non quod reddit novus interpr. adeoque venit Acronium, n a g a yiverat, ac Leonis provinciis alibi hiberna ducturus excedit, quae tota huius loci fabula existit. 598,9. παρέρχεται τὰς ἐπαρχίας αὐτοῦ] intra dies quinque illius provinciis excessurum ; quod Leo iniectis is moris negotiabatur. quod in notis emend, putat P. Goar, ὅτι ἐπὶΜασαλμᾶν ἐπλησίασε, nihil cohaeret: nec alioqui illa vox Πασσαλαιών loci propria hic tantum loci extat.ha bet enim et Metaphrastes in vita S. Nicetae, apud quem eius exilii locus est. 594,16. δι ̓ἐκεῖνονἐκαβαλλικ.]Reg.etc. Ibid. 15. αζήμιος, καὶ ἄθλιβος] Reg.Peyr. etc. 600,8. ἐρχομένου αὐτοῦ ἐκ τῶν Βουλγάρων] Regii haec cod.vera,unaque Germanalectio. cumrediretilleeBul garis; post nempe cladem ad Anchialum ab iis acceptam ; ac cum probro, amisso fere exercitu, ac impedimentisfuge ret. tanc enim non potuit non gratissimum esse pecuarium illud munus , ac Iustiniani animum Leoni devincire. post Ἰβηρίαν, suppl. ex Anast. Barb. Peyr.των Σαρακηνῶν ἐπι κρατούντων τήν τε ̓Αβασγίαν, καὶ Λαζικήν , καὶ Ἰβηρίαν : cum Abasgia, Lazice,et Iberia Saracenorum ditionis essent; quae est ratio cur Instinianus ubique pacis impatiens,Ala nos in eos Leonis opera concitaverit. Ibid. 9. υμᾶς καθ' ἡμῶν τῶν γειτόνων ὑμῶν ἐψεύσατο γὰρ ὑμᾶς] sic plane ex Rey.Peyr. Anast. est enim Abasgo rum haec querela deLeone adAlanos,quieius decepti pro missis, ac expectata pecunia ita se vicinos praedis fatigave rant. ἡ ἀπ’ἀρχῆς ἡμῶν ἀγάπη. Reg.etc. 602, 16. καὶ συμφώνως εἰσέλθωμεν] concorditer, una conspiratione, utbene Anast.quicquidcodd.irrepseritτό, ἀσυμφώνως · παραλαβόντες γὰρ οἱ τῶν. Peyr. ἐκίνησεν κατὰ Αβασγίας Reg. 604, 2. Ῥωμαίων , καὶ ̓Αρμενίων λαός] Romanorum , Armenorumque exercitus. οἱ δὲ διακόσιοι ἀπομείναντες. Ibid. 10. ἐκεῖσε ἐπιλεγόμενον σιδηρόν] Reg. Peyr. etc. cui cognomen siderum , seu, ferreum. 605,8. ἄφνωἐπιπεσόντες,τήντεπόρταν]Peyr.etc. 607, 9. ἐξεδέχετο τὰς τοῦ Λέοντος] Reg. etc. Ibid. 17. περιτείχισμα στήθαιον] parapetto vocant. 008, 1. παμμεγέθεις ναῦς, καὶ πολεμικὰς κατίνας] Reg. etc. postremum hoc exponit Anast. scaphas sumptus ferentes. legerit proinde δαπανηφόρους, ubi etiam p.seq. dicuntur huiusmodi κατίναι ἀρμαμέντον καὶ δαπάνας ferre. arma, ac sumptus reliquos. 634 AD THEOPHANEM Ibid. 10. πρὸς τὸ ταύτας φυλάττειν] Barb. etc. καὶ τοῦ στενοῦ μικρὸν πνεύσαντος. cum diaconus habeat, austro, liquet legisse νότου , nec Theoplanos (nisi est lacuna, quod suspicor) aliud scripserit, qui etipse paulo ante austri memni nit, τοῦ νόιου πνεύσαντος , cum ea classis urbi adnavigavit, 5.9, 18. οἱτῆςπόλεωςἔγκυο]civespraegnantemnu lierem; necessaria vox interpr. omissa. 601,6. ἄλλοντοιοῦτονψεύστην. Ibid.19. δηλοῖαὐτῷ]Barb.Peyr. NOTAE POSTERIORES. 635 611,8. xai vuovνtes] Anast. conspersum; humanum scilicet stercus.Cedr, σὺν ῥίζαις βοτανῆς τεθρυμμέναις ἔψον Tεs: cum radicibus herbarum tritis elixa, ait Xyl.Buccardus panem se stercoracium Parisiis vidisse miraculo servatum testatur. Ibid.20. Σέργιος ὁΠρωτοσπαθάριος] Barb.etc. ἴδιον βασιλέα : addunt reliqui praeter Reg . ἐκ τῶν ἀνθρώπων α ὖ τοῦ. S. Niceph. τῶν ὑπηρετῶν τινα Σεργίου, ubi Petav. quendam ex apparitione Sergii imperatorem constituunt. 612,17. ὅτικαὶτὸβασίλειον. 614,18. te dvooɛßer ßaoiler]atquisemel,etiterum Evoεß Buoiléa appellaverat; piissimum imperatorem ; tum nimirum cum necdum ecclesiae turbas cieret, eoque impe rante sic divina manus Augustam urbem protegeret. 615, 5. προεισελθόντες τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς] Reg. etc. cum eius maritus Leo ante ingressus esset: sicque moris est, ut qui maior est locum prior adeat , adeuntemque alterun excipiat. προεσήμαντο τεκμήριον. Cedr. etc. 616, 19. τὰς πρὸς συνήθειαν εὐχάς] Barb.Peyr. etc. 617,9. καὶ τοὺςΜοντάνους]haeret Barou.t.9p.mihi 28, multisque nititur ostendere non posse haec accipi de Montani antiqui haeresiarchae sectatoribus, quod ii a bapti smo non sic abhorrerent : ego vel maxime de illis accipien dum existimo: nec enim illorum baptisma ratum erat,qui sic in trinitate, et spiritu sancto errarent. potuit ergo Leo ad ecclesiae verum baptisma cogere , quod sic illi indigne tulerint,ut ob eam causam se flammis devoverint.ipsa pro phetia , qua inductos ait Theophanes ad necem sibi consci scendam , character quidam videatur Montani illius sectae, qui novo illi spiritui totum credebant. Timotheus presby ter.CP.inter praecipuos errores Toscodurorum,qui exEpiph. haer. 48 iidem sunt ac Cataphryges , Paulicianistac, ipsi Montanistae, hunc ponit, quod Banτioua diaovgovor, aliaque omnia externa symbola respuunt; eoque primos ponit, quos S.Niceph.ἅμα μικροῦ πνεύματος ἀντιπνεύσαντος,καὶτοῦ ῥείθρου εἰςτουπίσω ἄγεσθαι βιαζομένου. fuerunt haec cau sae ut eae naves ita facile incendi potuerint, excepta illarum ex mole, et onere tarditate ; modicus ventus, ac auster c o n trarius, ipseque ad Propontidis fauces adversus fluxus. auctor orat.in diem festum is Axadiorov auct.tom.2 pluribus ista prosequitur: nam et hanc tertiam urbis liberationem divina ope, ac sanctissimae dei genitricis precibus ea die r e colunt Graeci. 636 AD THEOPHANEM accedentes ad ecclesiam oporteat baptizari: ut non mirum prae omnibus haereticis hos Leonem ad baptismum cogen dos duxisse, illosque rem sic indigne tulisse. 617, 10. καὶ ἐσθίοντες μετελάμβανον] nolim ego quod Xyl. et novus interpr. quod cibo ante sumpto , sic sacra mysteria sumerent. fuisset quidem haec ecclesiae legis trans gressio,atnonfidempolluere. eoigiturfidempolluebant, quod intincti baptismo illum eluebant, sique eluentes , execrantes; ore tenus, odiovτes, sacra mysteria,ac eu charistiam percipiebant. quod utinam nec modo praesta rent, quos Burdigalae , locisque aliis 'Tovdalópoovas G r a n a tenses Hispania eiectos christianissimorum regum Galliae cle mentia hactenus tolerat. nam et Judaei etiamnum sibi hoc liberum putant , ut propter gentium praesuram, quam v o cant, eorum mores ac religionem simulent exterius, apud quos victitant; modo alia Iudaici ritus quoad eis licet o b servent, puta sabbati cultum, circuncisionem, abstinentiam a cibis immundis, etc. quae dictis granatensibus persancta esse, quibus ita multi habitant locis, neminem latet. Ibid. 16. The nagakiov Dovians] Phoenicis maritimae; non ita bene, Syriae.κρατήσειν τῆς ̓Αράβων.τούτῳπει odes.Reg.etc.taavtųštεl.ipsoeodem annoextinctusest. omissum interpr. 618,9. γενόμενον μὲν ἀπὸ Χριστιανῶν,αἰχμάλωτον ἐν Svoia] Reg. etc. beneque Anast. qui ex Christianis natus fuerat, sed captivus in Syriam ductus, editum non integre, nec apte satis redditum. Ibid. 18. τὰ περὶ τοῦ μακαρίου Στεφάνου] imperite haec de Stephano papa huic assuta loco, quae et Anast. r e praesentat 2 Constantini anno , sub quo etiam vixit Stepha nus. certiora de Pipino, ac Carolo Martello ex nostris p e tenda historicis Fredeg. etc. lapsus memoria Fabrot. qui ista non habere Theophanem scripserit 2 illo Constantini anno, sed duntaxat Cedr. 619,3. ἐξάρχου τῆς διοικήσεως τῶν ὅλων] Reg.etc. cui rerum tota administratio credita esset. Ibid. 13. ἐκ τοῦ γένους ἐκείνου καταγόμενοι. ὡς χοῖς 90 ] Cedr. Reg. etc. 620, 5. αὐτὸν τὸν ἔξαρχον. ἀλλὰ καὶ δι ̓ ἄλλα. Ibid.17. καὶπόλινπαλάτια]Barb.Peyr.etc.καὶπολ λοὺς τοὺς σὺν αὐτῷ. Reg. etc. ac 621, 8. Fonyógios ó núnas] Gregorius nempe 2 extant eae epistolae ex cardinalis Lotharingiae cod. a Ducaeo pro ductae, nec desunt in Reg. quibus ipsum hoc depellit san etissimus pontifex ut inhibuerit tributa , occiduosque ad d e fectionemimpulerit. descivisseipsosspontesua,auditaLeo nis temeritate in Christi praecipue imaginem ad Chalcem portam : qua de re in nostro auct, plura. Ibid. 11. a ' ws ai] Reg. etc. S. Nicephorus etiam de eadem ad Hieram ebullitione : qui inde arripuisse L e o nem ansam abolendi sacras imagines clarius explicat. Ihil. 15. ιητοῦ ̓Απριλλίουμινός] sicetiam Peyr.er rorque Reg. Tov O'xrwßpiov, ex seipso confutatur, cum sta tim post malam illam de civibus victoriam; μetà tỷv tāv ὁμοφύλων κακὴν νίκην,Nicaeae obsidio per Saracenos descri batur ad solstitium aestivum. 624,5. κατὰ τῆς Βιθύνων. NOTAE POSTERIORES. 637 622,3. παχυνωμένη. 623,7. σβεσθῆναι, Ibid. 10. Tov v με ] mallem hiatum agno scere post illam vocem, quam ut eam murorum ex parte deiectionem in ipsa aede sanctorum patrum , seu ecclesia maiori factam , uti reddit interpr. mihi persuaderem. Cedr. δι ̓ ὀπτασίας τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἁγίων πατέρων αἰσχυν θέντες, ἄπρακτοι ὑπεχώρησαν. sanct.patrum , qui in ea coluntur visione deterriti,turpiter re infecta recesserunt. Anast. post p a r ticularem murorum eversionem,hanc quidem non obtinuerunt, bene acceptis sanctorum patrum precibus ad deum directis, et sanctificationefacientevenerabilistempli,etc. egosicGraec. expresserim.post moenia ex parte eversa, cum sanctorum p a trum qui illic coluntur , delubrum urbi praesidio esset , illa quidem minime potiti sunt, ob acceptas eorum ad deum pre ces; ubi etiam venerabiles eorum imagines erectae erant, quas hactenus,etc. istuddeimaginibus,pictaque 1synodo quo loco habita fuerat, obiter arrepta occasione ab earum cul tus acerrimo defensore insertum. sic et Ioan. CP. apolo gia ad Constantinum papam auct. tom. 2 sextam synodum cum aliis pictam memorat ad palatii vestibulum, quam Phi lippicus prius abolendam curaverit, quam sibi illud aulam deligeret, velletque imp . ipsam ingredi. sunt haec eius v e r ba.θεμέλιον καὶ ὑπόβαθρον τοῦ κράτους, τὸ βίαιον καὶ οὐκ εἴνομον ́προβαλλόμενος· καθεῖλε μέν , καὶ πρὸ τῆς ἑαυτοῦ εἰσόδου τὴν ἀνατεθεῖσαν ἐν τοῖςπροαυλίοις τῶν βασιλικῶν εἰκόνα τῆς ἁγίας ἕκτης συνόδου.fundamentum , ac basim i m perii violentiampraestruens,nonquodiustumestaclegitimum; 638 AD THEOPHANEM antesuum ipsumingressum,proregiae vestibulisappensamsan ctae sextae synodi imaginem,sustulit, id ipsum pluribus Agatho diaconus in peroratione act. eiusdem synodi ab ipso descri ptorum, ac cui ipse exceptor interfuisset pro notarii m u n e re :qui et addit,sublato Bardane, paceque ecclesiae reddita, depictam iterum fuisse quo loco erasa fuerat, eandem sextam synodum cum quinque superioribus. ἡ τῆς αὐτῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς ἕκτης συνόδου αναζωγράφησις σὺν ταῖς ἄλλαις πέντε γεγένηται. πεσοῦσαν κατεπ. 625, 1. τῶν Σαρακηνῶν. περιγέγοναν τῶν ὁμοφύλων] Peyr. legitque Anast, de contribulibus triumphaverint ; in eo nempe bello quod propter imagines in Leonem confla 626, 17. θωπευτικοῖς λόγοις] Barb. Peyr. etc. solus Reg.male,quod exeo expressum, ac redditum,θεοπνευστι κοῖς. coepit verbis blandis velle capere. 627, 6. post vocem ἀνατροπεύς, lacuna est ex Barb. Peyr.etc.sarcienda.ἐπὶτούτοιςχαλεπήνας ὁ τύραννος,ἐνεῖχε τῷ μακαρίῳ, ὡς Ἡρώδης.haectyrannusmoleste habens,beato viro insidiabatur, haud secus ac olim praecursori Herodes. Ibid. 20. σοφῶς καὶ πρᾴως] Reg. Auast, etc. sapienter, blandeque. 628, 8. προφητευθῆναι τῷ ἀγνώμονι] Reg. Peyr. etc. divina gratia illustratum id scelesto illi praedixisse G e r m a run . ἐπ ̓ ὄνου καθήμενον. Ivil.17. Ῥώμῃ Γρηγόριος.τῆςτεπολιτικῆς]Reg.etc. 620, 6. ἀριδήλως αὐτὸν ἐλέγχει] manifeste redarguit. προσκαλεσάμενος. 630,1. ἡσύχασεν]privatusegitinpaternadomo.haec enim visilliusvocis,utisupra inMeletio visum,siciusso ἡσυχάζειν Nicaenae synodi decreto. Ibid. 20. φωβηθεὶς ἀνέστρεψεν] Reg. Peyr. etc. quae vox aptior,quam quae edita, ὑπέστρεψεν. estenim velut pedem referre, ac ανακάμπτειν ; non simpliciter reverti. X e noph. ἐπεὶ ἐγγὺς τοῦ τείχους ἐγένοντο,ανεστρέφοντο. cum ad moenia accessissent, retro reversi sunt. 631,9. ἀπέστειλεν κατ ̓ αὐτῶν] Reg. etc. κεφαλὴν ποιή σας εἰς αὐτούς. quod etiam legit Anast. praefecto illis in caput, manete, etc. Ibid.17. ἔκπαλαι τελούμενα. καὶ πολλοὶ ἀπέθανον. 632, 14. Σουλεϊμὰν ὁ υἱὸς τοῦ Ἰσὰμ αἰχμαλωτεύσας. Τιβέριον υἱὸν εἶναι Ἰουστινιανοῦ ] Reg. etc. tum est. NOTAE POSTERIORES. 639 633,6. ὧνΓάμερἡγεῖτο]equibusprioreratGamer; non summus inter eos, ut reddidit interpr.liquet enim ipsum Sulimanem summum ducem fuisse, qui ex 90000 60000 mil lia ipse educeret; denaque millia in singulos tres reliquos praesides, ad belli levandam molem, ac distrahendas R o m a norum vires,utisoletineiusmodi,acindiescernimus,di stribuisset: ubi etiam minus attento interpr. decem, ac vi ginti millia,mille sunt,ac duo millia. egregium vero Ara Dibus exercitus sic angustos educere. καὶ τούτου ἐχόμεναι: posteumproximi,καὶμετὰ τούτουςΣουλεϊμάν:postliosde nique; ut solus expeditionis ordo referatur, non ducum di gnitas notetur. Ibid. 15. heious Enhos hoovto] Anast. plures ex his armis ipsisperierunt: graviori forte armatura, quae impe dimento fuerit ad expediendam fugam, aliudve quod ex p u gnandi arte sit. sequitur in Peyr. ὀκτακόσιοι δέ που όπλο μαχίται ἐξ αὐτῶν. octingenta tamen supra sexies mille ex eis armati pugnatores, etc. 634,4. nagavouwrárovZúpov]Anast.Reg.etc.nequis simi Syri, nec bene Isauri, quod redditum est. positum id pro Eutychianista, seu Iacobita, quod erant maximam par tem Syri, ac audiebant Iconoclastae; qui et ipsi tollendo imagines, incarnationis veritatem tollerent; quo eos nomine, et ut veros oxytas multis exagitat S. Niceph. in antirrhe ticis, dignis certe quae aliquando Latio donata fiant publici iaris. ἀνδριὰς τοῦ μεγάλου ̇ Θεοδοσίου . non esse hunc inte grum Theophanis textum, sed alia quoque scripsisse quae S. Niceph.habet,ut de Arcadii statua ad Xerolophum col lapsa , liquet ex Anast. pleniora haec referente, quod P. Goar non advertit. 635, 20. xará Te Zixeliav] sic omnes codd. ubi male editum Evoiav: refert enim dicta Leonis an. 16 quae et Cedr. recitat; nempe φόρους κεφαλικῶς ἐπιθεῖναι τῷ τρίτῳ μέρει τοῦ τῆς Σικελίας,καὶ Καλαβρίας λαοῦ· census impo suisse capitatim pendendos tertiae parti populi Siciliae, et Calabriae ; quae solae fere eius ditionis in Occidente resi duae erant. Ibid. 16. ἐν ᾗ μία διεσώθη ἐκκλησία] in qua sola ec clesiaservataest;maiorscilicet,acNicaenorumpatrum con ventu , pictisque imaginibus celebris. ὑμεῖς οὐκ εὐπορεῖτε. sic bene Peyr. legeritque Anast. vos non valetis. Cedr. q u o que :ὑμεῖς οἱ τῆς πόλεως ἀδυνατεῖτε. vos cives non vale tis. κατὰ ὁλοκάτιν μιλιαρίσιν. sic Reg. nec variae lectiones hic confingendae. 636,13. aygiratos940]Reg.etc.saevissimafera. 637, 8. γαμβροῦ τε αὐτοῦ ὄντι] Reg. etc. 638, 9. τὸν δόλον νοήσας. 639, 3. ἐκ προσώπου ὄντα] S. Niceph. τὴν βασιλέως χρείαν εἰς Βυζάντιον ἀποπληρῶν. Byzantii imperatoris vica rius; qui ipse Monutes. 640,3. xаτàлãoav tηv nókiv]totaurbe,utbene Anast. non ut redditum, per singulas civitates: de sola enim CP. sermo, in qua Artabasdus imperatorem agebat. Ibid. 9. Κωνσταντῖνος ὁ βασιλεύς] non bene omissa prior vox interpr. siquidem et Artabasdus imperator accla matus fuerat. 641,3. ἐκράτησεν] Parb.Peyr. Ibid.8. καταπωθῆναι. σὺν τῇ πόλει αὐτοῦ. σημεῖον ἐν Tq ovpav@ ] Reg. etc. 642,3. αὐτόμολος.χαρτουλαρίῳτελοῦντι]Peyr. Ibid. 7. τῆς διαθήκης δέ μου.εἰ ἐμοὶ πείθεσθε. Ibid. 16. θεολογοῦντος ἀκοῦσαντες] audientes de deitate loquentem. 644, 6. ὑπερμάχους Κωνσταντίνου] Reg. etc. Ibid. 13. καὶ κατῆλθεν κόνις εἰς τόπους] Anast. cinis descenditper loca. interpr. pulvis imbris instar in diversa loca decidit. adduci non possim, ut sic exponam, aliudve putem ró,tónovs,quam nomen proprium,vicumque ac lo cum peculiarem;ipsum forte ad quem Leo Basiliifiliusce lebre monasterium virorum eunuchorum extruxit, quod SS. Lazari et Mariae Magdalenae sacris exuviis ditavit. ́els Tovs deyoμévovg tónovs,inquit Leo grammaticus p.481 sic nun cupato loco, ac regione sive urbis, sive quae parum ab urbe distaret in Thracensibus. satis ad miraculum , ac ostentum ut certo uno loco sic pluat pulvis, et ut in annales referri pos sit. Cedr. cum nihil amplius explicet, satis indicat proprium se n o m e n istud accepisse. valde inaccuratus auctor , ut his voculis loca varia, pluraquc intelligi voluerit. 640 AD THEOPHANEM 643,13. orgaτohnyñoas]militumdelectuhabito. sicet Anast. nec quicquam ad rem, dum iter ageret; res tanta non defunctoriam operam , sed totos tyranni conatus exigebat. S. Niceph.ἐπιστρατεύει κατὰ τῆς τῶν ̓Ασιανῶν χώρας, καὶ τὰ ἐκείνης χωρία ἐλυμαίνετο πικρώς. sicenim emend. non лquaivεro. suscepta in Asiae regionem expeditione, popula tionibus infestam reddebat. 645, 2. θνήσκει ὁ Ἰζίδ. Ibid.8. post ovλeïμáv,ubimendose voxe ,ut dan dum aliquidconiecturae,legam ego,quoas ;nec aliud au ctor scripserit, cum venisset ad fluvium Litam. 647, 5. περιεβάλοντο] ultimum , καὶ γυναικείανστο 2v,malerepetitumexReg.nonhabetPeyr. eiusloco Anast. reddit, cilicinum vestimentum ; ut vox alia alii substi tuta sit.τῷ ἀπὸ τοῦ ἐπισκόπου κουράτωρι Μαρκελλίνῳ.emen date Peyr. cum Marcellino curatore ex Gangrensi episcopo. povootgáτnyov nedjous.Anast.vinctum patriper murum mon strabat; ego, e muro aspectandum vinctum ostendebat: non, vinculis de muro suspensum , uti redditum est. erat enim Artabasdus Nicetae pater in urbe, eique Constantinus c o n sueto stratagemate vinctum filium pro moenibus obtende bat, ad illius inflectendum animi robur, ac tentandam dedi tionem. 649, 2. ὁ βοηθῶν τῷ ἀσεβεῖ] Peyr. Ibid. 14. μáhora dè owponovvy] bene Anast.maxime que pudicitia; castitate: non ita bene, temperantiaque m a x i me τὸν δὲ῎Αβας τὸν πολλά.Reg,etc. 650,8. ἐστασίασανδὲκαὶοἱ]Reg.etc. Ibid. 18. ἐξαποστείλας ἀόπλους, προσελάβετο καὶ τοὺς пoos пaτgos ovyyɛveis] Reg. etc. securitatis fide concessa emissis inde inermibus Arabibus , etiam suos paterna ex stir pe cognatos assumpsit, ac Byzantium transtulit. non ut so nant verba interpr. ipsos Arabas inde eductos cum con sanguineis, Syrisque aliis monophysitis ita transtulit. Cedr. habet. Tous n o s untoòs ovyyεvels. etiam Anast. suos m a terna ex linea descendentes. quid habuerit S. Niceph. non liquet, statim coepta huius expeditionis narratione occur rente grandi hiatu in eius historia. 651, 17. προμαστίζων τὸν ἀσεβῆ Κωνσταντῖνον] Reg. Peyr. verberum hoc praeludio impium Constantinum castigans. libet hanc luem, quam praeter Theoph. eiusque sublectores, NOTAE POSTERIORES. 641 641,16. κρατεῖτῆςἀρχῆςἸζίδ]imperiumcapessitIsid cognomento Lipsus. non bene interpr. Cui filius Izid suc cessit: satis enim sequentia indicant non fuisse Validi filium, cum Marovam illius se filiis regnum asserturum praetexens in eum movisse describatur, eiusque subinde fratrem, quem et sustulit: ipsosque postmodum filios Validi. 640, 14, ἐν οἷς ὁ Μονούτης. Ibid.16. αὐτούς.ἐγένετοδέ. 41 Theophanes II. 642 AD THEOPHANEM etiam S. Niceph . exaggerat, S. Theodori Studitae gravissimi auctoris verbis referre. sic ergo ille in patre suo Platone. ἐπειδὴ δὲ ἐνέσκηψε κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ὀργὴ οὐράνιος ἄγει με γὰρ ταύτην δηλῶσαι ἡ ὑπόθεσις· φθορὰν ὅτι μάλιστα ἐπάγουσα πάνδημον , οὐκ ὀλίγαις μὲν ἄλλαις χώραις τε καὶ πόλεσι,μετενδημοῦσα, ὥπερ τις Αἰγυπτηικὴ μάστιξ ἐκ τῆς δὲ εἰςτήν δε, μάλιστα δὲ τῇ βασιλιζούσῃ Βυζαντίδι. ταύτῃ τοι καὶ καταλύουσι τὸν βίον οἱ αείμνηστοι. οὐκ ἄκαιρον δὲ ὠφελείας χάριν καὶ τὸν τοῦ θανάτου τρόπον ἐπισημάναι.γέ νοιτο γὰρ ἂ ν τὸ διεήγημα ἐκδειματοῦν τὰς ψυχὰς τῶν συνε τῶς ἐπαϊόντων. ἑωρᾶτο ἐξάπινα ἐν τοῖς ἑκάστου ἐσθήμασι ἐν βαφίδι ἐλαιώδει τὸ σημεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ κατε στιγμένον, οἷα παρὰ χειρὸς ὡραιογραφούσης. μᾶλλον δέ, ἐπεὶθεοῦ δακτύλῳ, καὶ ὑπέρτερον ἐθροεῖτο ὁ ληφθείς, ἐπεισήει εὐθὺς ὁ θάνατος · αὐθήμερον τοῦ αὐτοῦ καὶ νεκρὸν ἐκκο μίζοντος, καὶ νεκροῦ ἐκκομιζομένου. δύο ἐπιτοαυτὸ ἐπὶ σκίμ ποδος·δὶς δύο ἐπὶ ζώου ἀχθηφόρου· φόρτοι ἀλλεπάλληλοι δυστυχῶν σωμάτων · θρῆνοι τανταχοῦ ἠχούμενοι,καὶ ἐλρει νολογίαι. ἡτὸ νοῦν οἱ ἐκκομισταί· ἐσπανίζοντο οἱ ἐνταφια σταί · ἐκλείοντο οἶκοι · ἐκενοῦντο μεγεῶνες · ἐπληροῦντο πολυάνδρια , διὰ μέσου δυοῖν μηνοῖν, τῆς πολυανθρώπου τε καὶ μυριοίκιδος πόλεως , ἐρήμου καὶ αοικήτου ἐποφθείσης. ταῦτα ἐν ἡμέραις Κωνσταντίνου τοῦ δυσσεβοὺς βασιλέως, ὑφ ̓ οὗ ἡ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ καθυβρίσθη,εἴδωλονπλάνης όνομα σθεῖσα παρὰ τοῦ λαοπλάνου ἐξαγίστου, quia vero per id tempus dei ira coelitus ingruit (cogit enim argumentum eam narrare) quae interitum maximum ,plebisque perniciem uni versae, non exiguis aliis oppidis, atque urbibus, sed praecipue urbi Augustae Byzantio afferret, haud secus ac Aegyptiacum flagellum quoddam ex alia, ad aliam civitatem, ac regionem commigrans ; hac quoque sempiterna digni memoria Platonis parentes vitam commutant. haud vero importunum, ut et uti litatis gratia, mortis ipsum genus perscribatur: sit plane n a r ratio eiusmodi, quae eorum animis qui prudenter obaudient terrorem iniiciat. apparebat repente vivificae crucis signum, singulorum vestibus olei tinctura, velut peritae manus, ac p e nicilli artificio , aspersum . imo, quod dei digito, altiorique providentia sic notatis terror incuteretur, confestim mors sub ingrediebatur; ut uno die idem tum mortuum efferret, tum mortuus ipse efferretur. eratvidere duos simul in eadem san dapila; quattuor eidem iumento impositos; miserabilium c a daverum aliam alii succedaneam vecturam. ubique lamenta, planctusquepersonabant:pollinctoresviresdeficiebant;quiiusta persolverent rari extabant: claudebantur domus ; in plateis nulliextabant;tumulicadaveribuspleni erant;utduorum NOTAE POSTERIORES. 643 652,4. ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις,καὶ εἰς τά] Reg.Barb.etc.post vocem dnipig,grandis irrepsitlacuna contra Reg. cod. Cedr. Anast. etc. fidem. nam sequitur, κατέλαβεν δὲ καὶ θεομηνία ἀφειδῶς ὀλοθρεύουσα οὐ μόνον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν. sed et divina invasit ultio, quae non solum existentes in urbe, verum etiam in cir cumvicina urbis regione nullo delectu internecioni daret. ¿y ¿ νοντο δὲ καὶ φαντ. Ibid. 14. ἔσχατον ἐξηγοῦντο. ἑώρων δὲ τοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς οἴκους. ὥστε καί ] Reg . etc. 653, 3. ὑποτετρακανθίλους σανίδας]Barb.Peyr.iumen torum in quadrum clitellis instructorum dorso instratis asse ribus, imponerent, interpr.animalibus in quadrum ad invicem iunctis,etc. idgenusmachinaesicinquadrumiunctisani malibus haud satis capio, nec Anast.aut S.Nicephorus quic quam insinuant , apud quos solum stratos dorsis animalium asseres sic egerendis defunctorum corporibus invenio. favet allatusmodoS.Theod.verbisillis,disduo ni(wovaydŋ popov. videre erat quattuor uni iumento impositos; quot sane vehere robustum iumentum sic clitellis velut quadrifidis, ac asseribus instructum, nihil incommodum erat;quattuor vero iumentorum vecturae, ea coniugatione quam sibi P. Goar confingit, nec duodecim aut quindecim corpora fuis sent satis; quibus efferendis longe commodior curruum usus, e quibus itidem facile sic sine more , ac temere in scrobem, fossamque coniicere. 654,4. ἐκινήθησανἐκτῶν]Reg.etc. Ibid. 8. τούτων γὰρ μετά] Barb.συγγενεῖς μὲν καὶ α ὐ Toi]Reg.etc. 656, 11. συλληφθέντων θησαυρῶν] Reg. etc. Ibid. 19. ni Magovàμ λworç] vastitas, desolatio ex bellis ab eo gestis. 657,8. ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου] Peyr.ctc. 658,9. καὶκατὰτὴν ̓Αραβίαν]Reg.etc. Ibid. 14. συγγενεῖς τῶν προαρξάντων]iis iunctisangui mensium spatio urbs populosissima, innumeraque hominum multitudine frequentissima , deserta pene, ac habitatoribus d e solata extiterit. contigerunt haec imperante impio Constanti no, a quo dei imago probro habita est, quam scelestissimus impostor erroris simulacrum appellaret. Bellus scilicet anti stes nostrae aetatis sectariis. 655, 17. καὶ καταληφθείς. providentia sic notatis terror incuteretur, confestim mors s u b ingrediebatur; ut uno die idem tum mortuum efferret,tum mortuus ipse efferretur. eratvidere duos simul in eadem san dapila; quattuor eidem iumento impositos; miserabilium ca daverum aliam alii succedaneam vecturam. ubique lamenta, planctusquepersonabant:pollinctoresviresdeficiebant;quiiusta persolverent rari extabant : claudebantur domus ; in plateis nulliextabant;tumulicadaveribuspleni erant;utduorum 642 AD THEOPIIANEM etiam S. Niceph. exaggerat, S. Theodori Studitae gravissimi auctoris verbis referre. sic ergo ille in patre suo Platone. ἐπειδὴ δὲ ἐνέσκηψε κατ ̓ ἐκεῖνο καιροῦ ὀργὴ οὐράνιος ἄγει με γὰρ ταύτην δηλῶσαι ἡ ὑπόθεσις· φθορὰν ὅτι μάλιστα ἐπάγουσα πάνδημον, οὐκ ὀλίγαις μὲν ἄλλαις χώραις τε καὶ πόλεσι, μετενδημοῦσα , ὥπερ τις Αἰγυπτηικὴ μάστιξ ἐκ τῆς δὲ εἰς τήν δε,μάλιστα δὲτῇ βασιλιζούσῃ Βυζαντίδι. ταύτῃ τοι καὶ καταλύουσι τὸν βίον οἱ ἀείμνηστοι. οὐκ ἄκαιρον δὲ ὠφελείας χάριν͵ καὶ τὸν τοῦ θανάτου τρόπον ἐπισημάναι.γέ νοιτογὰρ ἂν τὸ διεήγημα ἐκδειματοῦν τὰς ψυχὰς τῶν συνε τῶς ἐπαϊόντων. ἑωρᾶτο ἐξάπινα ἐν τοῖς ἑκάστου ἐσθήμασι ἐν βαφίδι ἐλαιώδει τὸ σημεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ κατε στιγμένον , οἷα παρὰ χειρὸς ὡραιογραφούσης. μᾶλλον δέ, ἐπεὶ θεοῦ δακτύλῳ, καὶ ὑπέρτερον ἐθροεῖτο ὁ ληφθείς, ἐπεισήει εὐθὺς ὁ θάνατος· αὐθήμερον τοῦ αὐτοῦ καὶ νεκρὸν ἐκκο μίζοντος,καὶ νεκροῦ ἐκκομιζομένου. δύο ἐπιτοαυτὸ ἐπὶ σκίμ ποδος·δὶς δύο ἐπὶζώου ἀχθηφόρου· φόρτοι ἀλλεπάλληλοι δυστυχῶν σωμάτων · θρῆνοι τανταχοῦ ἠχούμενοι,καὶ ἐλρει νολογίαι. ἡτὸ νοῦν οἱ ἐκκομισταί· ἐσπανίζοντο οἱ ἐνταφια σταί · ἐκλείοντο οἶκοι · ἐκενοῦντο λεγεώνες · ἐπληροῦντο πολυάνδρια , διὰ μέσου δυοῖν μηνοῖν, τῆς πολυανθρώπου τε καὶ μυριοίκιδος πόλεως , ἐρήμου καὶ αοικήτου ἐποφθείσης. ταῦτα ἐνἡμέραις Κωνσταντίνου τοῦ δυσσεβοὺς βασιλέως,ὑφ ̓ οὗ ἡ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ καθυβρίσθη, εἴδωλον πλάνης όνομα σθεῖσα παρὰ τοῦ λαοπλάνου ἐξαγίστου. quia vero per id tempus dei ira coelitus ingruit (cogit enim argumentum eam narrare) quae interitum maximum ,plebisque perniciem uni versae, non exiguis aliis oppidis, atque urbibus, sed praecipue urbi Augustae Byzantio afferret, haud secus ac Aegyptiacum flagellum quoddam ex alia, ad aliam civitatem, ac regionem commigrans ; hac quoque sempiterna digni memoria Platonis parentes vitam commutant. haud vero importunum, ut et uti litatisgratia,mortis ipsum genus perscribatur:sitplane nar ratio eiusmodi, quae eorum animis qui prudenter obaudient terrorem iniiciat. apparebat repente vivificae crucis signum, singulorum vestibus olei tinctura, velut peritae manus, ac p e nicilli artificio, aspersum. imo,quod deidigito,altiorique NOTAE POSTERIORES. 643 mensium spatio urbs populosissima, innumeraque hominum multitudine frequentissima , deserta pene, ac habitatoribus d e solata extiterit. contigerunt haec imperante impio Constanti no, a quo dei imago probro habita est, quam scelestissimus impostor erroris simulacrum appellaret. Bellus scilicet anti stes nostrae aetatis sectariis. 652, 4. ἔν τε τοῖς τῶν ἀνθρώπων ἱματίοις, καὶ εἰς τά] Reg. Barb. etc. post vocem antoio , grandis irrepsit lacuna contra Reg. cod. Cedr. Anast. etc. fidem. nam sequitur, κατέλαβενδὲ καὶ θεομηνία ἀφειδῶς ὀλοθρεύουσα οὐ μόνον τοὺς ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν. sed et divina invasit ultio, quae non solum existentes in urbe, verum etiam in cir cumvicina urbis regione nullo delectu internecioni daret. ¿yέ– νοντο δὲ καὶ φαντ. Ibid. 14. ἔσχατον ἐξηγοῦντο. ἑώρων δὲ τοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς οἴκους. ὥστε καί] Reg. etc. 653,3. ὑποτετρακανθίλουςσανίδας]Barb.Peyr.iumen torum in quadrum clitellis instructorum dorso instratis asse ribus, imponerent, interpr.animalibus in quadrum ad invicem iunctis,etc. idgenusmachinaesicinquadrumiunctisani malibus haud satis capio, nec Anast. aut S. Nicephorus quic quam insinuant , apud quos solum stratos dorsis animalium asseres sic egerendis defunctorum corporibus invenio. favet allatus modo S. Theod.verbis illis, dis duo ènì Çáíov azdŋ popov. videre erat quattuor uni iumento impositos; quot sane vehere robustum iumentum sic clitellis velut quadrifidis, ac asseribus instructum, nihil incommodum erat; quattuor vero iumentorum vecturae, ea coniugatione quam sibi P. Goar confingit, nec duodecim aut quindecim corpora fuis sent satis; quibus efferendis longe commodior curruum usus, e quibus itidem facile sic sine more , ac temere in scrobem, fossamque coniicere. 054,4. ἐκινήθησανἐκτῶν]Reg.etc. Ibid. 8. τούτων γὰρ μετά] Barb.συγγενεῖς μὲν καὶ αὐ Toi] Reg. etc. 655, 17. καὶ καταληφθείς. 656, 11. συλληφθέντων θησαυρῶν] Reg. etc. Ibid. 19. ni Magovàμ λworç] vastitas, desolatio ex bellis ab eo gestis. 657,8. ἐκ τῆς τοῦ Χαγάνου] Peyr.etc. 659,8. καὶκατὰτὴν ̓Αραβίαν]Reg.etc. Ibid. 14. συγγενεῖς τῶν προαρξάντων] iis incti sangui ne qui rerum s u m m u m ante tenuerant. imperio in Saracenos ante potiti erant. illad interpr. nuper dominium adeptis, in eos magis quadret, qui tum rerum summam capessiverant, ac imperio vitaque Maruam exuerant. 659, 3. xa xáσiηy п o w ] Anast. Reg. etc. male καθ' ἑκάστην πόλιν. non ita Constantinus urbes obibat in singulis conventus habiturus, sed in una urbe,ac CP.con ventus eiusmodi quotidie habebat,ac quam erat editurus a b solutam impietatem (sequenti nimirum anno publica e p u blico conciliabulo imaginum proscriptione) parturiebat : qui est clarus sensus auctoris. Ibid.8. χορδάψῳ]Reg.etc.καὶΚωνσταντῖνος. Ibid.15. ex twv zadokizwv Igóvwv] Reg.etc. cum nulli universalium sedium vicarii adessent. sicenim ego tum omis sam particulam ex exposuerim, quam omnes codd.reprae sentant; ut sit velut ἐκ προσώπου. tum vocem καθολικών, qua non fides hic designetur, sed universalis pro patriarcha tus ratione auctoritas; etsi tum revera quattuor illae Sedes rectae fidei haerebant, una Constantinopolitana ab ca devia. eodem argumento auctor invectivae in Constantinum Cabali num tom. 2 auctarii nostri pseudosynodum istam exagitat. 6« ποῖος πατριάρχης εὑρέθη ἐν αὐτῇ ; ὁ Ῥ ώ μ η ς οὐ κατεδέξατο ἐλθεῖν· ὁ ̓Αλεξανδρείας, οὐδ'ὅλως · ὁ ̓Αντιοχείας, οὐδὲ τὸ σύνολον·ὁ Ἱεροσολύμων,οὐδὲἅπαξ. λοιπὸνποταπή ἐστιν αὕτη ἡ σύνοδος πατριάρχην μὴ ἔχουσα. Who among the patriarchs was found there? The Roman pontiff could not endure to join it; the Alexandrian did not want to be present; the Antiochene scorned the assembly; the Jerusalemite completely rejected it. The same author discusses more on this matter, the entire history of Constantine, and that of Leo's father, as well as their tragedy against the holy images, which need to be explained by Theophanes. Also, more from Saint Nicephorus, in that brilliant refutation of this Copronian synod; and of that which confirmed it, the pseudo-synod of Theophilius, which exists in the Imperial code. Saint Stephen the Younger asks, "What can that council be called ecumenical, which neither the Roman pontiff (without whose authority no ecclesiastical matter can possibly be regulated) approved, nor finally the Jerusalemite?" Certainly, such is the authority of the Roman pontiff in councils that are to be ecumenical, that not even the Greek schismatics, after their break from the Roman see, and having held synods in the cases of Ignatius and Photius, dared presume to count any synod as ecumenical. 644 AD THEOPHANEM 661 , 10. ἐπελθεῖν τε αὐτοῖς μελετῶντα μετά ] sic ex Vat.emendatum inBarb.legitqueAnast.atqueincosirruere NOTAE POSTERIORES. 645 meditantem,cohibuit cum copiis. hic certe unus sensus con gruit; ut ita victor Abusbulim in Syros Arabas irruere v o luerit, non ut Syri Arabes clade tanta attriti in victores M a u rophoros; quod edita ex Reg. et aliis habent. idcirco etiam ea repressi conatus iniuria in Abdelam exacerbatus,in inte riorem Persidem movisse statim narratur ; qua in expeditio ne eiusdem Abdelae dolo sublatus est. eis t v évdoτégav.Reg. etc. non ut male editum, redditumque, devrέgav. 661,19. ¿vwdeisteavτ@]illiunitus;cumeoadcol loquium admissus, ac cum ei ut sunmo amerae dominoque dux ipse minor astitisset, ab eo occiditur propriis manibus ; dissipatis statim larga munerum exhibitione, quas adduxe rat, turmis. haec auctoris clara sententia, nonnihil obscurius interpr. expressa. 662, 9. εἰς τὴν Θρᾴκην. διὰ τὰ κτισθέντα κάστρα] οὐ novas conditas urbes,etoppida: quibus scilicethabitarent, qui translati fuerant e Syria, et Armenia : clarius haec, p a u loque forte diversa S. Niceph. Ibid.20.Tod'av re]cumsitnovusannus,emend. ex Peyr. etc. τούτῳ τῷ ἔτει. 664, 4. μηδὲν ἀξιόλογον τῆς ἐκεῖσε κληρουχίας ἔχοντες] cum supernae illihaereditati nihil comparabile, ac dignum h a Ibid. 14. στρατηγὸν τῶν ̓Αρμενιάκων] Anast.Reg.etc. Ibid. 17. ἐλθὼν εἰς Βερέγαβαν] Cedr. εἰς τὴν κλεισοῦ oav Begέyaßav. veniens ad clusuram Beregaba, non ut hic interpr. distinxit. berent. 665,6. μετέθη ἡ κάρα] Regarding the entire Greek tradition concerning the head of Saint John and its three discoveries, there will soon be a scholarly and brief publication by the very learned Charles du Fresne of Amiens, awaited and expected by Father Goar. I also saw it, as almost compiled by the author's humanity, and read it with pleasure. At the end, there will be treatises, which the eminent Cardinal Mazarin's library provided me with, illuminating on this matter, in which the main one narrates the third discovery and translation of the sacred relic at Comana in Constantinople by Patriarch Ignatius, and by Michael and Theodora, authors contemporaries, in a serious style, not yet made public law; of which an example also exists in Rome, in the possession of the most learned and dearest friend, Leo Allatius. As for myself, in the city of Emesa, I was in its temple, which still stands magnificent; in which there was also the monastery of Spelaeus. 646 AD THEOPHANEM 665, 18. ἐγένοντο δὲ καὶ ἐν] Reg. etc. 666,4. εἰςτὸνοἶκοντῆςπλάνηςαὐτῶν]nihilcogitut ipsum Mechae templum cum P. Goar intelligamus;nisi D a becum ipsa Mecha esset, quod non facile suadeat. satis enim auctor haec omnia in co oppido , eiusque Meschita factum indicat; nec in Arabia, ubiMecha,sed in Perside, cuius M a u rophori populi, ac apud quos Abdelas iam imperaret, extin cto Maruam, ac superiorum Arabum imperio: qui ipse pro tosymbulus sit, cuius ita filium desipientes Maurophori a d u lationis excessu deum sibi sanxerint. ita sane p. 407 inve nias Aaronem Arabum supremum ducem extruxisse Tyanae οἶκον τῆς βλασφημίας αὐτοῦ : nempe Mesehitam unam , uti ubique solent in urbibus quas suae faciunt ditionis; nisi in eum usum Christiana templa commutant,uti factum CP.et supra Damasci, etc. Ibid. 13. πέμψας ὁ Σαλήμ] Peyr. ὁ Ἔλιχος. Anast. etiam,Selichus, istηv xudolixýv.Reg.Peyr. etc. non adiecta voce, ¿xxλŋoíav : quod et elegantius. 669,2. τὴν διὰ γῆς.ἐθνῶν χιλιάδας κς'] Reg.etPal etiam Peyr. ' habet, etsi in eo prior numerus excidit. 66 , 11. Θεόδωρον τὸν πατριάρχ.] Reg.etc. 670, 9. ἀπό τε Χαζαρίας, καὶ Βουλγαρίας] sic Anast. 671, 1. ἀκωλύτως. Ibid. 20, κομβένδον ποιήσαντες] Reg. κομβέντον , Peyr. vox est Latina, conventum facientes. Ibid.17. οὗτοςὁλόγος. 672 , 3. ἐξῆλθον πάλιν οἱ Τοῦρκοι ] Reg. Peyr. etc. Αράβων , ἐξ ἀμφοτέρων, κεφαλαλγούμενον αὐτὸν ἡ μίκραν. Reg. etc. uel ei tuis pioiv. Reg. et Pal, at Peyr. ut est editum, legitque Anast. Ibid.14. oavròssioé]Anast.Hise,utsit,ipseIseibi musae paulo ante nominatus, ac qui reipsa Abdelae morem gessit, ut remedium sic dementans acciperet. male ergo emendatum sige. ita fere consuevimus, ut semel expressis nominibus oblongioribus, aut compositis, ex prioribus literis, aut syllabis eadem repetamus : uti hic quoque in eadem voce factum lib. ult. τὸν δὲ Ἰσεὶ ἀναίσθητον. Iseibimusae sensi– bus destitutum domum reportarunt.Reg.Peyr. etc. nλnowDeis τὰ περὶ τὴν κεφαλήν , πάσας τε τάς. sic ex Reg. una cum Peyr,sanus textus,ut nihil desit, autve redundet,uti nota tum est. Μουάμ δὲ τῷ. leg. cum Anast.Μουαμὲδ τῷ maiori depravatione editum Movau. NOTAE POSTERIORES. 647 676,9. τà пán avrov]Reg.etPal.atPeyr.etAnast. avtov, ut editum est. ac eius vitia traducerent; nempe Con. stantini apud ipsum Stephanum inclusum ad quem itarent; cuius etiam criminis ab eo rei acti sunt. sic certe fictus ille ex aulico Constantini monachus Gregorius in vita Ste phani , deluso eodem Stephano , ac ab eo monachi habitu derisorie impetrato, cogi se ac socios a Constantino ad I u daismum, ac Saracenorum impietatem apud eum simulatis lacrymisquestusest:itanimirum persuasumhabentetyrannode ipso re ipsa queri, qui ex animo orthodoxi essent, ac Stephano addicti. cavebat nimirum nequissimus homo quam diligen ter ne impius audiret, eoque nomine quanquain in omnibus obsequentissimum, ac eius addictissimum haeresi patriarcham Constantinum saeva nece sustulit, quod secreto prodito su surrans Nestorianismi eum insimulasset. nihil ad rem, quod redditum est: nec auctor τὰ πάθη , sed τὸ πάθος , vel magis Tov hov scripsisset, ut ita de ipsius martyris triumpho l o qui voluisset. hoc sensu Naz. παραδειγματίσας καὶ θριαμβεύο σας τὴν ἁμαρτίαν ὡς ἀξίαν ὕβρεως. pro altera lectioneR e gii cod. et Pal. maxime facit, quod habet ipse Theophanes Constantini anno 27 pag. 373 abs se hic dicta explicans; c u m ait dictos proceres idcirco ab eo neci datos, ac in iis Strategium Podapogurum, quod cum alias turpis, ac nefa riae libidinis Constantino minister esset, rei pertaesus, beato sancti Auxentii incluso (nempe S. Stephano iuniori) eas tur pitudines sacro exhomologesis ritu exponeret. novоovμevos τὴν ἐκ τῶν ἐξαγορεύσεων προσγινομένην αὐτῷ αἰσχύνην.v e ritus probrum quod ex confessionibus illi accedebat. en u b i que quid to nad piaμßevoαι, sive sua,sive etiam Con stantini, occasione sua ipsorum confitendi, cuius turpitudi num aut conscii fuissent, aut ministri; ac quam belle ad Stephani isthaec tracta praeconia. σπαθάριος κατὰ τὸν Β η o n g Beseris spatharius. 677, 13. κλερικούς τε καὶ μοναχούς, καὶ λαϊκούς,μ ύ στας αὐτοῦ καὶ] Reg. etc. 673,10. συγκαθεζομένου αὐτῷ] Peyr.emend. 675,2. τοὺςτὴνὑπ'αὐτοῦβασιλ.Barb.Peyr. Ibid.13. ταῖς ἀκταῖς προσορμισθέντων] cum ad petrosas oras applicuissent.Touytis rontot, ii dicuntur. act. 17. aspera,importuosa ; ad quae naves vento flante tutam sta tionem habere nequeant. exponit S. Niceph,his verbis. ali μενος γὰρ ὁ τόπος, καὶ τοῖς πλέουσι δυσφορώτατος. impor tuosus enim est locus, et navigantibus difficilis. non ergo bene, cum littora legerent, etc. loca 678, 9. οἱ δὲ λεγόμενοι παρ'αὐτοῖς. ἀφάτους τοῦ θεοῦ. ἐπισκόποις καὶ μοναχοῖς , καί. Reg . etc. Ibid. 18. ἐγγράφως,καὶἀγράφως ἀποκηρύττων] scripto, ac viva voce proscribens. interpr.ad noɛoßeias refert; quod minus placet. liquet ut Constantinus utrovis modo insecta tus sit S. Mariae , et sanctorum aliorum intercessiones, ex vita S. Stephani iunioris,invectiva Ioannis sive Hierosolymi tanisiveDamasceni,eiuspseudosynodiactis,eorumque con futatione, tum quae extat in 7 synodo , tum quae necdum prodiit S. Nicephori. 679,12. ἀναδείξας αὐτό] Peyr.etc. Ibid. 16. ὁ αὐτὸς μέν. καὶ Ταρασίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ ] Anast. Reg. etc. 680, 8. anò Exλáßav] Was he a freedman, for which reason his ordination might be called illegitimate? Or perhaps, more accurately, because he was a eunuch; voluntarily castrated for service at court, which makes him unfit for the clergy; not mutilated by human injury as was Saint Ignatius, who was rightfully later made Patriarch of Constantinople. ovuv dìxairá.Reg.etc. Ibid. 14. τὸν Ουαλεντινιανὸν ἀγωγόν] Reg. Οὐαλεντι viavov. Peyr. Anast. aquaeductum Valentiniani. etiam S. Niceph. τοῦ ὕδατος ὁλκὸνὃν Βαλεντινιανὸς ὁ βασιλεὺς κατε σκεύασεν . oxεvaoεr. aquaeductum illum, quem Valentinianus imperator olim extruxerat. verum Theophanes Valentiniani anno 4 Valenti hoc aedificium tribuit, hactenusque OvakεvtiviavızÒv vocari asserit, quod illic Reg. aliique codd. constanter h a bent. melius ibi Cedr. Ovalevra ait appellasse quasi suo indito nomine, ex quo melius Ovalevrizov fiat quam quod vel hic, vel ibi apud Theophanem habetur. nikežáμevos éx διαφόρων. καὶ τοῦ Πόντου. καὶ τῶν νήσων. Reg. etc. 6S2,4. ἀναβιβάσαντεςαὐτόν]Reg.etc.λαβὼν τὸὦμο gogov. haec est quam depositionem realem vocant, seu degradationem, quam et mortis poena secuta sit. percussio illa in faciem ipso libello fiebat, eratque id moris in iudiciis. sie et Ileraclium in Crispo , seu Prisco fecisse habes apud S.Nicephorum,r dèès. Ibid. 11. σηρικὸν καὶ ἀμανίκωτον κονδόν] Reg.etc. Anast. tamennovov,cum reddat,laneobrevi,etsinemanicisve stimento: quod et aptius videatur, serica veste minus forte congrua huic, quam Constantinus ludebat, scenae.σaxμa τουμένου . 648 AD THEOPHANEM 083, 13. μετὰ τὰς τρεῖς ἡμέρας] Reg. etc. δύο γὰρ τέτ NOTAE POSTERIORES. 649 684, 1. ἐν τοῖς Πελαγίου] Reg. etc. in Pelagii sepul chra. hic emend. Cedreni textus, quo habetur, εἰς τὸ πέλα γος: plane, εἰς τὰ Πελαγίου. vel ut ipse scribit, τὸ Π ε λάγιον . κνα αὐτοῦ. latet me unde P. Goar in not. tres habuerit ; nisi eum memoria fefellit: tertius enim Nicetas abrogata iam Constant, dignitate natus videtur. 685, 8. τὴν ἐκ τῶν ἐξαγορεύσεων] Reg.etc.προσοικει οἶσθαι τοῖς τοιούτοις. καὶ τῷ μακαρίῳ Στεφάνῳ τῷ ἐγκλεί στῳ. sic legitredditqueAnast. quicquid modo codd.vocem Στεφάνῳ desiderent. liquet de éo S. Auxentii incluso m a r tyre hicagi,de quo supra,cum ipsius Strategii,ac sociorum certamen relatum est, ea occasione quod iiad illum frequen tes irent, suaque illi peccata sacro exhomologesis ritu expo nerent: ut sunt fere etiamnum apud Graecos soli religiosi, οἱ πνευματικοί , ac confessarii , quos vocanus ; quicquid n o strates multi aegre ferant id nobis muneris, ac mendicanti bus, tantaRomanorum pontificum indulgentia,etutvelut vicarios suos in animi foro toto constituant, delegari. male ergoP.Goarnescioquem sibiMacariumS.Stephaniiunio ris socium inclusum confingit. tantam hanc in monasticum ordinem scelestissimi tyranni sevitiam libet hic paucis S. Theodori verbis in Platone patre referre. ἤκμαζε τηνικαῦτα ὁ χειμὼν τῆς ἀσεβείας , Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεβὴς λογισμός, τὸ τῆς κακίας δοχεῖον, ὁ πολυκέφαλος δράκων,ὁ τῆς εἰκονο μαχικῆς αἱρέσεως τριστάτης , ὁ τοῦ μοναδικοῦ τάγματος π ι κρὸς διώκτης· ὃς τίνα μὲν τῶν καθ ̓ ἡμᾶς Ναζιραίων οὐκ ἐξηφάνισε· τίναδὲ κρυπτόμενον οὐκεἰς μέσον ἤγαγε·ποῖον δὲ ἀντιφερόμενον οὐ κατέσπασεν εἰς τὸ τῆς ἀσεβείας βάρα θρον· ὡς εἴπουτινὰἐναπολειφθέντατῶν ἐπιφανῶν,ὥσπέρ τινα σπινθῆρα ἐν ἀποβύστῳ τοπῷ κείμενον,ἐν νεκροῖς λελο γίσθαι παρὰ τῶν ἔτι ὑπὲρ γῆς ὄντων. vigebat tunc temporis impietatis procella, Constantinus mens impia, nequitiae con ceptaculum, multiceps draco,icononachorum haeresis duæ al ter, monastici ordinis saevus persecutor. quem ille nostrorum Nazaraeorum non sustulit? quem latitantem non in medium produxit? quem resistentem non in impietatis barathrum d e traxit? ut siquis ex illustribus alicubi superstes esset , velut scintilla in obscuro loco posita, inter mortuos iis computaretur, qui hactenus super terram lucis usura fruebantur : qualis s u b inde S.Plato describitur, quem plerique vivere nescirent, miraculo habitus cum extincto tyranno Byzantium petiit, re licta tantisper solitudine, ubi vere scintilla unus ipse in m o nachorum multam segetem provenit. εὐθυνῆσαι τὰ εἴδη. Reg. etc. 635, 18. γεωργοὺς ἐγύμνωσεν] Reg. etc. etiam Anast. denudavit.redditum velutessetἐγύμνασεν.durislaboribusex ercuit. τό, ὑλογραφία, S. Niceph. κηροχύτου ὕλης εἰκονογρα φία: imaginescera fusae: ipsavoxetiam, lignofactas,quod Anast, reddidit, sonat ; rudiusque legisse ξυλογραφίας . ἐν τ ῷ Αβραμιαίῳ . huius ecclesiae historiam , ac Christi in ea c h a racteris luculenter auctor anonymus auct. nostri tom . 2. 697, 11. προσαπαντώντων] Reg.Peyr.etc. τῇ γʹ τοῦ Ibid. 18. σὺν τῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ] Barb.Perr. etc. ipseque Reg.nisi quantum vox breviata difficilem lectio nem ficit, ac exscribentem fefellit. 690, 6. ἀπογνοὺς ἑαυτοῦ] Reg.etc. 690, 3. ἀλείφων, ὑφῆπτε πύρ] ignem succendit. Reg. etc. παρέπεμψεν. 691, 16. εἰς τὰ κάστρα ἅπερ ἔκτισεν] Reg. etc. 602,4. ἐπέρασαν τάτε φλάμουλα] Reg.Peyr.etc, ἀπο λύσας δὲ τούς.ἐπάρας, τὸν στρατὸν ἐν σπουδῇ ἀπεκίνησεν. π χιλιάδας: etiam Anast.Peyr.etc. ut sitpalam vitiosa Regii cod. lectio ιγ χιλιάδας. Ibid. 18. ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην] Reg.etc. 693,4. ὁ δὲ Τελέριγος] Reg.Τελέριχος. Peyr.utrum que iuxta varias lectiones Anast. nemo quod est editum, Τζέριγος.βουλῆς εἰμὶ τοῦ ἐκ φυγεῖν. Reg. etc. Ibid.10. ἐκούρασεν πάντας] Cedr.ἀπώλεσεν. Anast. dis secuitmedios: quo tamen sensu nunquam reddita ea vox, etsi apud Theoph.crebro occurrat, sitquedetondere. quid si ita detonsos aula amandavit? satis id poenae forsitan, et ut illa audita sic Constantinus canos vulserit. Ibid. 18. καὶ εὐπλοήσας] Reg.felicinavigationeusus. Peyr.ἐμπλοήσας,quod etAnast.legissevidetur:navigans, navem ingressus. postvocem παρεδόθην,illustriorCedr.litera. αὐτοῦ. 650 AD THEOPHANEM 699, 2. καὶ ἐσκύλευσαν αὐτήν] Reg. etc. eam deprae dati sunt: male fallentibus oculis exscriptum , έκύκλωσαν. ὁ Σουλάχ. ὑπὸ τὸ θέμα τῶν Θρακησίων. Ibid. 14. ἔπρασεν πάντα τὰ μοναστήρια] Reg.etc. Ibid. 14. οἱ δὲ Μομψουεστεῖς. Ibid. 20. ἐκ προσώπου ὢν τῶν ἐκεῖσε] qui Cypriorum in urbe procurator erat. διὰ τὴν θεοτόκον Μαρίαν· ἀλλ ̓ ἀπὸ τοῦ νῦν τιμάσθω καὶ ὑμνείσθωὡςθεοτόκοςἀληθὴς οὖσα.vivusadhucigniinextin guibili traditus sum propter sanctam dei genitricem Mariam : deinceps vero colatur illa, atque laudetur, ut quae vera dei genitrix existat. quem nimirum titulum homo Nestorii fu ligne aspersus, ut testis illi cognominis Constantinus patriar cha,abrogatum eipridem voluit. Ibid. 14. ἰδοὺ ἀδελφοί] Reg. etc. Κωνσταντῖνον βασι λέα. Reg. Pal. etc. emendate. 697, 6. προῆλθεν δὲ καὶ ἡ. μετὰ τὸ ὑπὸ τῶν σκήπτρων διὰ τῶν σχολῶν] Reg.Peyr. etc. etiam Anast. sceptris obse quentibus per scholas antelatis, id est, obsequii causa antela tis per scholas clavis honorariis. Ibid. 16. παρασταλῆναι ἀμφοτέρους ἐκ τοῦ μέσου] in ordinem redigendos ; rebus amovendos. 698, 14. post Γερμανίκειαν, grandis lacuna Regii cod. et editorum suppl. ex Anast. Barb. Peyr. καὶ ἦν ἐκεῖ ὁ Ἰσβααλὶ ὁ θεῖος τοῦ Μαδί . καὶ ἔλαβον πάσας τὰς καμήλους αὐτοῦ· καὶ ἤμελλον παραλαμβάνειν καὶ τὴν Γερμανίκειαν, εἰ μή. eratautem illicIsbaaliMadi patruus,cuius etiam ca melos omnes ceperant: quin et Germaniciam capturi erant, nisi, etc. 699,2. δύοχιλιάδες ̓ράβες]Anast.legitἓξ. Ibid. 13. ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους κατὰ κάτ στρον] bene Anast.destinatis per singulas civitates magnis principibus; praecipuis praesidibus, qui illissolertia caverent, Arabumque conatum depellerent. male interpr. cum duci bus confundit, quos voluit cum delecta trium millium manu hostiumexercitum insequi,palantiscohibere,pabulaignicon sumere. 700, 1. παρεκάθισαν τὸ ̓Αμήριον] Reg. etc. Ibid.14. ὡς οὐδὲ Λυσίας] Anast.bene,Barb.Peyr. NOTAE POSTERIORES. 651 694,13. ΛέωνκαὶΜαδὶυἱοί]Reg.etc. Ibid.20. ἐπιλεγόμενονΚάσιν]sicReg.perindeacalii: nusquam Καῦσιν , quod nec bene ἀπὸ καπνού deduceretur. putem ego excidisse secundam syllabam, ac scripsisse aucto rem Κάπνισιν:quod nomen estἀπὸ τοῦ καπνοῦformatum. 695, 12. νηπίου αὐτοῦ ὄντος. σωρευομένου καὶ αἰτου μένου] Reg. etc. 696, 1. καὶ τῶν ἔσω ταγμάτων] praetoriani, aliique urbi praesidio existentes. 650 AD THEOPHANEM 635,18. γεωργοὺς ἐγύμνωσεν] Reg.etc. etiam Anast denudavit. redditumvelut esset ἐγύμνασεν. duris laboribus e x ercuit. τό, ὑλογραφία , S. Niceph. κηροχύτου ὕλης εἰκονογρα φία: imagines cerafusae:ipsa voxetiam, lignofactas,quod Anast,reddidit, sonat;rudiusque legisseξυλογραφίας. ἐν τῷ ̓Αβραμιαίῳ . huius ecclesiae historiam , ac Christi in ea c h a racteris luculenter auctor anonymus auct. nostri tom . 2. 697,11. προσαπαντώντων] Reg.Peyr.etc. τῇ γ τοῦ αὐτοῦ. Ibid. 18. σὺντῷ τοῦ Κωνσταντίνου υἱῷ]Barb.Peyr. etc. ipseque Reg.nisi quantum vox breviata difficilem lectio nem ficit, ac exscribentem fefellit. 690, 3. ἀλείφων, ὑφῆπτε πύρ] ignem succendit. Reg. etc. παρέπεμψεν. 691, 16. εἰς τὰ κάστρα ἅπερ ἔκτισεν] Reg. etc. 602, 4. ἐπέρασαν τάτε φλάμουλα] Reg.Peyr.etc. ἀπο λύσας δὲ τούς.ἐπάρας, τὸν στρατὸν ἐν σπουδῇ ἀπεκίνησεν. π χιλιάδας: etiam Anast.Peyr.etc. ut sitpalam vitiosaRegi cod. lectio ιγ χιλιάδας. 693,4. ὁ δὲ Τελέριγος] Reg.Τελέριχος. Peyr.utrum que iuxta varias lectiones Anast. nemo quod est editum, Τζέριγος. βουλῆς εἰμὶ τοῦ ἐκ φυγεῖν. Reg. etc. Ibid.10. ἐκούρασενπάντας] Cedr.ἀπώλεσεν. Anast. dis secuit medios: quo tamen sensu nunquam reddita ea vox, etsi apud Theoph . crebro occurrat, sitque detondere . quid si ita detonsos aula amandavit? satis id poenae forsitan, et ut illa audita sic Constantinus canos vulserit. Ibid.18. καὶ εὐπλοήσας] Reg.felici navigationeusus. Peyr. ἐμπλοήσας,quod et Anast. legisse videtur: navigans, navem ingressus. postvocem παρεδόθην,illustriorCedr.litera. Ibid. 20. ἐκ προσώπου ὢν τῶν ἐκεῖσε] qui Cypriorum in urbe procurator erat. 699, 2. καὶ ἐσκύλευσαν αὐτήν] Reg. etc. eam deprae dati sunt: male fallentibus oculis exscriptum , έκύκλωσαν. ὁ Σουλάχ. ὑπὸ τὸ θέμα τῶν Θρακησίων. 68,6. ἀπογνοὺςἑαυτοῦ]Reg.etc. Ibid. 14. ἔπρασεν πάντα τὰ μοναστήρια] Reg. etc. Ibid. 14. οἱ δὲ Μομψουεστεῖς. Ibid. 18. ὡς λύσας τὴν πρὸς τοὺς Βουλγάρους εἰρήνην] Reg. etc. sumere . διὰ τὴν ὑμνείσθω ὡς guibili traditus sum adhuc igni inextin genitricem Mariam : deinceps vero genitrix existat. ligne aspersus, ut testis illi urbi praesidio Ibid. 20. ἐπιλεγόμενον Κάσιν] sicReg. nusquam Καῦσιν, p u t e m ego excidisse 696,1. καὶ τῶν ἔσω ταγμάτων ] praetoriani, aliique Κωνσταντῖνον βασι 697, 6. διὰ τῶν σχολῶν] Reg.Peyr. etc. etiam Anast. quentibus per scholas tis per scholas clavis ἀμφοτέρους ἐκ τοῦ μέσου ] in amovendos . Ibid. 16. ordinem POSTERIORES. NOTAE 651 θεοτόκον Παρίαν· ἀλλ ̓ ἀπὸ τοῦ νῦν τιμάσθω καὶ θεοτόκος ἀληθὴς οὖσα, vivus propter sanctam dei colatur illa, atque laudetur, ut cha,abrogatum eipridemvoluit. 694, 13. Λέων καὶ Μαδὶ υἱοί]Reg.etc. quem nimirum cognominis Constantinus patriar παρασταλῆναι redigendos ; rebus 698, 14. editorum suppl ex Anast. Barb. Peyr. et Ἰσβααλὶ ὁ θεῖος τοῦ καμήλους Γερμανίκειαν, quod nec bene ἀπὸ aucto καπνοῦ formatum . syllabam,acscripsisse rem Κάπνισιν:quod nomen estἀπὸ τοῦ 695, 12. νηπίου αὐτοῦ ὄντος. μένου ] Reg. etc. σωρευομένου καὶ αἰτου secundam existentes. Ibid.14. ἰδοὺ ἀδελφοί] Reg.etc. λέα.Reg.Pal.etc. emendate. προῆλθεν δὲ καὶ ἡ. μετὰ τὸ ὑπὸ τῶν antelatis, id est, honorariis. obsequii causa antela quae vera dei titulum homo Nestorii fu grandis lacuna Regii cod. post Γερμανίκειαν, καὶ ἦν ἐκεῖ ὁ ἔλαβον πάσας τὰς παραλαμβάνειν καὶ τὴν Μαδί. καὶ αὐτοῦ· καὶ ἤμελλον autem illicIsbaaliMadi patruus, cuiusetiam ca εἰ μή. erat Germaniciam capturi erant, melos omnes ceperant: quin et nisi, etc. 699,2. δύο χιλιάδες ̓Αράβες] Anast. legit ἕξ. Ibid. 13. στρον] bene Anast. principibus; praecipuis Arabumque conatum bus confundit, quos depellerent. male interpr. cum hostium ἀπολύσας καὶ ἄρχοντας μεγάλους destinatis per singulas praesidibus, qui illis solertia caverent, voluit cum delecta exercitum insequi,palantis cohibere, pabula igni c o n 700, 1. Ibid. 14. ὡς οὐδὲ Λυσίας] Anast. bene , Barh. Peyr. παρεκάθισαν τὸ ̓Αμήριον] Reg. etc. perinde ac alii: καπνού deduceretur. σκήπτρων sceptris obse κατὰ κάτ civitates magnis duci trium millium manu non ut Regius, οὓς ea saevitia, qua ne unquam Lysias , aut Agricolaus . Ibid. 11. οἱ θέλοντες σωθῆναι, ἀκωλύτως ἀποτάσσε σθαι] Reg. etc. bene Anast. qui volebant salvari, sine impe dimentomundo renunciare: monachi institutum arripere, quod Constantino imperante capitale fuit: quin et Leone eius filio, uti anno ipso superioriauctor prosecutus est. nihil ad rem quod redditum est, haeresibus nuntium remittere. noti tituli de renunciantibus. laudatus saepe Theodorus. ἀλλ ̓ ἧκεν ἡμῖν ἡΧριστοφόρος Εἰρήνη, ἡ φερωνύμως βασιλεύσασα, ἐξ ἧς μετὰ τῶν ἄλλων καλῶν,καὶ ἡ τοῦ μονάζειν παντὶ τῷ βουλομένῳ ἀνέῳκτο θύρα , πάλαι ὑπὸ ἀσεβοῦς βασιλείας κε κλεισμένη, καθάπερ ὑπὸ ἑλληνιζούσης τὸ χριστιανίζειν. ἐν τεῦθενἡπερὶἡμᾶςμὲνπανέστιοςἀποταγή· τοῦδὲπανε φίμου πατρὸς ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία. at venit nobis Christi plena spiritu Irene , quae pro nominis ratione pacate imperium administravit. huius munere cum aliis bonis hoc quoque allatum est, ut cuivis volenti monastici instituti arri piendi ianua pateret,quae olim impiis rerum summa potien tibus clausa extitisset, uti Graecis imperantibus vetitum erat, ne quis Christo accederet. hinc factum ut tota nostrafamilia nuntiummundo remitteret;utque laudatissimuspaterpostso litariae vitaecertamina monasterii praefecturam iniret: nimi rum repudiata olim etiam Nicomediensis ecclesiae maiori praelatione solitudinis amore , cum ad eam urbis praesul hortaretur. ἄρχειν τῆς Νικομηδέων ἐκκλησίας ὑπὸ τοῦ της νικαῦτα προέδρου προτρέπεται: tum puto,cum Leo Con stantini filius recens auspicatus imperium religiosior haberi voluit, eamque ob rem μητροπολίτας ἐκ τῶν ἀββάδων ἐν τοῖς πρωτίστοις θρόνοις προεβάλετο: Leonis anno i p. 378. pri mariarum civitatum sedibus administrandis ex abbatibus m e tropolitas elegit. καὶ τὰ μοναστήρια ἀναρρύεσθαι. reparari monasteria: excepto enim Dalmatae praecipuo urbis mona sterio, militum usibus addicto, reliqua in urbe Constantinus everteret. 706,6. ιέ.χιλιάδας ἀπέκτεινε] Peyr.legitque Anast.ad palam refert Burnichem Arabum ducem , qui sic 1500 R o manorum ducis occiderit; non ipse amiserit. Αντώνιον τὸν δομέστικον . 707, 10. μηνὶἸανουαρίῳ ἰνδικτιῶνι 5 ́] ita Rcg.Peyr. elc.non ut editum Ιανουαρίου ζ'. 652 AD THEOPHANEN 702,6. ἐπολέμησεναὐτό]Peyr.etc. 704,2. σὺν τοῖς υἱοῖς, τῷ πραιτ.] Reg. Peyr. etc. 707,18. κτίσασακαὶτὴν ̓Αγχ 708, 3. τῶν Φλώρου. Ibid.8. ἀναστέλλειν]Reg.ctc. 716,3.καὶ ἡκόρτις]Barb.etPeyr.κόρτη:redditque Anast. suppellex : putem dici impedimenta , et quod non raro τοῦλδον,et ἡ ἀποσκευὴ appellatum est. πέμψατέ μοι. Ibid.15. τοὺςδὲῬώμης. NOTAE POSTERIORES. 653 709, 5. ἀμφιβάλλεσθαι ὁ περὶ τῶν] Reg.etc. Ibid. 17. ἄλλον ἢ Ταράσιον τὸν ἀσηκρῆτις. 710, 9. ἀνέλαβον. ἀνάξιον ἑαυτὸν ἀποφηναμένου , καὶ μηδ.ὡ ς τὸν ζυγὸν τοῦ φορτίου μὴ δυναμένου μου] Reg.etc. οἱ τῇ τοῦ θεοῦ. 713, 11. κατετόλμησαν ὡς ἔδοξεν. 714,3. ἐν ̓Αντιοχείᾳ καὶ ̓Αλεξανδρείᾳ] Anast. Reg. ctc. Ibid. 6. λόγῳ καὶ ἔργῳ. 715, 2. ὁ δὲ λαὸς τῶν σχολαρίων] hunc militum C o n stantino addictorum adversus sanctam 7 synodum insultum cum alii prosequuntur, tum perstringit laudatus Theodorus, sui in eo Platonis operam, constantiamque depraedicans, qui nec antea haereticorum minas timuerit, nec tunc τὴν ἀ π ο τροπὴν καὶἐπιδρομὴν τοῦ στρατιωτικοῦ τάγματος, militaris ordinis inhibitionem , ac irruptionem formidaverit; ἡνίκα ὥρα μησεπρὸς τὸνμέγαννεών, καταβοῶντοῦ προέδρου,καὶἀνευ φημῶν τὸν κατὰτῶν σεπτῶν εἰκόνων ψευδοσύλλογον. μικρὸν ὕστερον , ὁπότε διελύετο τὸ τῆς ἀληθείας ἄθροισμα , καὶ ὡς ἐκ μέσου λεόντων ἡ βασίλισσα ὑπεξῄει, ἄνευ αἵμα τος,ὡς εἰπεῖν,δειχθεῖσα μάρτυς· καὶὁ ἡμέτεροςκαθηγη τὴς τῷ ἀρχιερεῖσυνεπόμενος, οὐδὲν ἐπὶτοῖςτετολμημένοις ἐδεδοίκει. μικρὸν γάρ ἐστι τὸ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ ἐκ δευτέρου εὑρεθῆναι,διὰ τὸ ἐκ μέσου τότε γεγονέναι τὸν ἀτί θασσὸν λαὸν καὶ ατεράμονα: quando nempe is, in magnum templum impetu irruit, sublatis adversus antistitem clamoribus, falsumque adversus venerandas imagines laudans Constantini conventum. paulo post etiam , cum soluto veritatis coetu, ac velut e medio leonum submisse Augusta egressa est, sine s a n guine, ut sic loquar, martyr effecta, praeceptor noster antisti tem secutus nihil temerario eiusmodi ausu exterritus est. quod enim synodo iterum Nicaeae celebratae interfuerit, levius est, quod praefracti illi, ac pervicaces milites amoti essent. plura tom.2auct.adversusPighium, nimiaἀνιστορησίᾳκαὶπρο πετείᾳ ipsis 'synodi actis, quae haec subnotent, crimen falsi dicentem . καὶ • 718,8. διὰ τὴν πρὸς τὴν τοῦΚαρούλλου. ἣνἦν προ μνῆς] Reg. etc. μετὰ καὶ Θεοδότου τοῦ ποτέ. quondamregemaioris Longobardiae:sicetiaminterpr.anno 35 Constantini , quo legitur venisse CP . nec video, ut hic, filium regisLongobardiae reddi post putaverit; eamque verba auctoris interpretationem admittere. 719,1. ἐκίνησεν ὁ διάβολος. 720,7. βαγύλῳ αὐτοῦ τῷ λεγομένῳ] Reg. etc. nerentur . 723, 2. βάγυλον αὐτοῦ καὶ πρωτοσπάθ.] idem enim est qui utrumque esset. Ibid. 8. εὐνοῦχον, πρωτοσπαθάριον καὶ ἐπιστήθιον α ὖ τῆς] bene Anast, intimum , son favory : sic crebro dilectus discipulus dicitur patribus, ἐπιστήθιος, qui scilicet amoris privilegio super domini pectus in coena recubuerit. nusquam Graecis novae voces desunt, ac ambitiosi tituli. ex his corrig. Cedr. textus,in quo vox πατρός, loco μητρὸς irrepsit. m a tris,non patris domesticos ita Constantinus exagitavit, των ἐλευθερίου . Ibid. 16. εἰς τὸ ἐπιλεγόμενον. περὶ τὴν ἑσπέραν. οἱ Βούλγαροι δέ]Reg.etc. 724, 4. ἀνθυπέστρεψε κενός. ἐνστάντες πρὸς τοῦτο] Reg. etc. μετὰ λόγου προσκαλεσ. datafide, certaque pactione ac cersitum, velut nempe suspectum ob Armeniacorum in eum propensius studium, cuius ergo etiam postmodum oculis o r batus est. 725,3. μάγιστρον τὸν Λαχανοδρ . πρωτοσπαθάριον τὸν Χαμέα]Barb.Peyr.Stephanum protosp.Cameam appellatum: non enim duo viri ut edita representant. ἐπήρασι δέ. Reg.etc. 654 AD THEOPHANEM cum Theodoto Ibid. 19. μὴ τολμᾷν τινας. 721, 3. ἀναφανέντων αὐτῶν τὴν γῆν] forte sicque Anast. legerit κατὰ γῆν , cum reddit, cum terrae proximi cer 717, 3. ἀλλὰ τὰ τῶν ἁγίων] Reg. etc. Ibid.10. ἱκανοῦπάνυ]Reg.etc. Ibid.19. πρὸς τὸ πιάσαιαὐτούς] displicetea vox, cum sit velut hostes insequi, ac comprehendere, quod a vero a b horret ita hic factum. scriptum ergo sit, πρὸς τὸ πεῖσαι, legeritque Anast, dum reddit; ad inflectendum eos. Ibid. 17. τὸ κάστρον Μαρκέλλων. 725, 17. πεισθεὶς ταῖς μητρικαῖς. ἡμέρᾳ σαββάτου] Peyr . etc. Ibid. 14. ὑποβολῇ τῆς αὐτοῦ μητρός] durum istud in Irenem sic aliis praedicatam. habuisse Constantinum coniu gem Marinam castitatis suspectam, exque ea suspicione ortum in eam illius odium , Cedr. refert. favisse Irenem Platoni, ac discipulis occasione illius divortii, ac nuptiarum quae se cutae sunt dire vexatis, fatetur p. seq.ipse Theophanes; qui ergo ipsa illorum fuit auctrix? non me latet parere aulam non raro talia simulationis monstra , agique in ea pleraque non alio scopo,quam ut plebi imponatur, eaque addicatur: malim tamen cum Theodoro studita totam tragoediam re ferre in Constantini ipsius regia potestate in adolescentia abutentis luxuriam ; nisi etiam referam in Irenes imprudentem diligentiam , qua inuitum iuvenem , spreta Erythro CaroliF r a n corum regis filia ei praedilecta, olimque desponsata, ad eas nuptias coëgerit ; ne forte ipso satis in eas consentiente C o n stantino, ac quantum necesse erat ut essent ratae. habent non raro non bonos exitus isthaec coniugia ; ac vi probata, ipsa facilis ecclesia indulget divortia. verum praestet ipsum Theodorum audire , qui praecipuus ex nepotibus , ac disci pulis Platonis fuit , quos auctorseq.p. eius rei causa cac sos, Thessalonicam relegatos tradit. ab illo ergo auspicatus, vae civitati, cuius rex iunior est, sic prosequitur. Koov σταντῖνος τῆς Εἰρήνης ῥάδαμνος, οὗ ἡ πίστις μὲν ὀρτὴ ἐκ μητρικῆς εὐσεβείας ἐσφραγισμένη. ὁ βίος δὲ σκαμβὸς ἐξ αὐτοκρατορικῆς ἀκολασίας ἐξοιστρηλατήμενος. ἄρτι γὰρ κρα τήσαςἐν νεαζούσῃ ἡλικίᾳ,ὁμοῦ μὲν τῆς μητρικῆς αἰδοῦς καὶ φυλακῆς ἀφηνιάσας, ὁμοῦ δὲ τῶν τοῦ θεοῦ νόμων ὑπερφρο νήσας,ἐκβαλὼν τὴν νομίμωςαὐτῷ συναφθεῖσαν γυναῖκα,μοι χεύει κατὰ τὸν Ἡρώδην. ἀλλὰ τίνος ἕνεκεν ἡ ἱστορία. ὅτι τοῦ προδρόμου ὁμόζηλος ὁ ἡμέτερος καθηγητὴς πεφανέρω 726 , 10. τοῦ πεῖσαι αὐτούς ] hic plane apta vox , πιάσαι,quam p. 393 suffixi. non enim iam unus mit titur, qui auctoritate suadeat uti superius , sed duo duces cum reliquis cohortibus, qui Armeniacorum turmas totas bello capiant, edomentque : etsi secus accidit ; missosque ii duces τοῦ πιάσαι ut se caperent , ἐπίασαν , in potestatem a c ceperunt. NOTAE POSTERIORES. 655 1 727,3. εἰσήγαγεν.τὸκάστροναὐτῶν]civitasArmenio rum ex qua hi 1000 vincti in urbem inducti, ac vultibus inscriptis exilio relegati,ipsum Camachum sit,quod statim Arabibus proditum scribitur , ab iis ipsis, qui gentiles suos Constantino prodiderant, nec ab eo expectatam rei merce dem acceperant. ταί πως. πάντων γὰρ σχεδὸν συνελθόντων τῇ παρανομίᾳ, μόνοςὡς εἰπεῖν οὗτοςσὺν τοῖςἑαυτοῦ παισὶνήγουν φοιτή ταῖς ἀκλόνητος διέμεινεν· ὑπὲρ οὗ ὅσα καὶ ἡλίκα δι ̓ ὅλου ἔτους τὰ ἀγωνίσματα · ἀκοαὶ ἐπ ̓ ἀκοαῖς· ἀπειλαὶ ἐπ ̓ ἀπει λαῖς, μαστίγων, ἐξορίσμων, ἀκροτηριασμῶν. ὡς δὲ οὐδὲν ἐν τεῦθεν ἡνύετο τῶν σπουδαζομένων τῷ Καίσαρι, ἐφ ̓ ἕτερον μέτεισι τρόπον· καὶ ἦν τὸ μὲν δράμα, κατὰ τὸ ἀδόμενον, ἑτέρων· ἡ δὲ χεὶρ ̓Αβεσσαλὼν ἡ τοῦτο πρακτεύουσα. ἴστε τοὺς παραπεμφθέντας μονάζοντας, καὶ τὰ σταλέντα γράμμα τα.καὶ τέλος,ἐπειδὴ καὶ ταῦτα ἕωλα καὶ ἀβέβαια, τοῦ πα τρὸς τὰ δέοντα ἀντεπιφέροντος καὶ ἀντεπιστέλλοντος, ἡ ἀνα κάλυψις τῆς βασιλικῆςμορφῆς ἠκύρωτο,οὐκέτι χώραν ἔχον· τος τοῦ προσωπείου φαίνεσθαι, ἀβάλαι τὰ τότε γεγενημένα παρὰ τῶνσταλέντωνδύοστρατηγῶν,ὡς ἐπὶπολεμίων τινῶν πρὸς τὸν ἄοπλον μοναστὴν τοῦ Χριστοῦ, καὶμόνῳ τῷ θείῳ νόμῳ φραττόμενον. ᾔρθη ποιμὴν ἐκμέσου,καὶ διεσκορπίσθη τὰ πρόβατα ἀπὸ τῆς ποίμνης. οἱ μὲν ἐτύφθησαν,ἄλλοι ὑπερ ωρίσθησαν , ἕτεροι ἐδιώχθησαν καὶ τό γε ἐλεεινότερον,θέα σπισμα βασιλικὸν ἀπροσδέκτους εἶναι πανταχοῦ τοὺς διὰ Κ ύ ριον δεδιωγμένους. καὶ ὑπήκουσάν γε οἱ τῶν σεμνίων προϊ στάμενοι, καὶ σπάνιος ὁ ἀποτολμῶν εἰσδέξασθαι, καὶ Χρι στὸς ἐκάθευδε δι'οὓς οἶδε τρόπους δοκιμάζων τὰ γιγνόμενα· τῶν μὲν βασανίζων τὸν πρὸςαὐτὸν πόθον εἰ ἐπιμένοιεν·τῶν δὲ τὸ ἀπάνθρωπον οἰκτιζόμενος ἐνεγκεῖν εἰς μετάμελον. τί οὖν ὁ τοῦ Χριστοῦ ἀθλητής. ἀποτέμνεται τῶν οἰκείων ἐθε λοντής.καταλιμπάνεται μονώτατος, τὴν ψυχὴν θεὶς ὑπὲρ ἀληθῶς ποιμὴν ἀγαθός. ἄγεται ἐπὶ τὸν Καίσαρα ὑπὸ Βριάρεω χειρός. εἰς στήκει κατὰ πρόσωπον,εἰκαὶτολμηρὸνεἰπεῖν, οἷον Ἰωάννης ὁ τοῦ Κυρίου πρόδρομος . πλὴν ὅσον ὁ μὲν αὐτοκίνητος· ὁ δέ, ἑτεροκίνητος. ὢ τῆς ἀνδρικῆς καρδίας · ο ὐ χ ὑπέπτηξε τῷκράτει,οὐκ ἐνέδωκεταῖς ἀπειλαῖς, οὐκ ἐχαυνώθη ταῖς πιθανότησι,καὶ ταῦτα οὔσης ἀφ ̓ αἵματος τῆς Ἡρωδιάδος ὁμογνώμονος. ἀλλ ̓ ἐφθέγξατο ἀτρέμας , ἀλλ ̓ ὡμολόγησεν ἀναισχύντως τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. εἶπεν ὁτοῦ Κυρίου πρόδρομος · οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ σου · εἶπε καὶ ὁ τούτου μιμηπὴς τὰ ἐφάμιλλα πρὸς τὸν Ἡρώδου ὅμοιον· καὶ τέμνεταιμὲν τὴν κεφαλὴν οὐδαμῶς, ὅτι μηδὲ ἐβούλετο ὁ Καῖσαρ μάρτυρα τελέσαι τὸν τῇ προ αιρέσει ἀθλήσαντα ὡς προλαβὼν ἀπεφθέγξατο · ὁμολογητὴν δὲ Χριστοῦ καὶ μὴ βουλόμενος ἀπέδειξε,καθείρξας ἐν οἰκί σκῳ τινὶ ὡς κακουργὸν τὸν θησαυρὸν τῆς ἀληθείας. Con stantinus Irenes soboles , qui recta quidem niteretfide, quam matris pietas obsignaret; cuius tamen vita prava esset, quam sui iuris, effraenisque luxuria furiose ageret. adhuc enim 656 AD THEOPHANEM " NOTAE POSTERIORES. 657 iuvenili aetate rerum summam adeptus, cum a matris reveren tia, tutelaque resiliens, tum divinas spernens leges, eiecta ea cui legitimis nuptiis copulatus fuerat, Herodis in morem adul teratur. at quorsum instituta narratio ? eo nimirum , quod et praeceptor noster parem quodammodo praecursori zelum ostenderit. cunctis enim propemodum in scelus concedentibus, solus ipse, ut sic loquar, cum filiis suis, ac discipulis incon cussus permansit: cuius rei causa quot, quantaque anni integri spatiodelibatacertamina? auditionesaliaealiasexcipiebant, aliae alias minae verberum, deportationum , lanienae ac s e ctionis membrorum. cumque his nihil praestaretur, eorum quae Caesaris satagebat diligentia, ad modum alium transit. ac quidem alii,ludebantfabulam , ut vulgo canunt; at Absalo nis manus erat, quae illa negotiaretur. scitis qui missi sint monachi, ac quae epistolae. deniqne , quia haec quoque ina niafuerant, atque irrito conatu tentata,patre nimirum quae e re erant opponente , ac rescribente, regiae formae decrcta retectio,quod iam larvam apparere locum non haberet. heu tum gesta a duobus ducibus, qui velut in hostes quosdam ad Christi inermem monachum , solaque divinae legis armatura instructum, missi sunt. de medio sublatus pastor, ovesque gre gis dispersae sunt: alii virgiscaesi,aliideportati,fugati alii: quodque omnius miserabilius, imperatorem diplomate sancitum crat, ne usquam qui propter dominum fugati erant tecto, ac laribus exciperentur. paruerunt monasteriorum praefecti, r a rusque fuit qui hospitii iura praestare auderet, interim d o r miebat Christus , quibus novit rationibus, quae gererentur p r o bans: ac aliorum quidem amorem in ipsum explorans, an perseverarent; aliorum miserans immanitatem , ut ad poenitu dinem redirent. quid ergo Christi athleta ? sponte a suis a b scinditur. solus penitus relinquitur, animam ponens pro ovi bus,iuxta evangelium,utqui revera essetbonuspastor.Bria rei manu ad imperatorem_trahitur. statcoram,tametsi dictu audacius, haud secus ac Ioannes domini praecursor : uno hoc discrimine, quod alter ipse ultro, alter pellentibus aliis in con spectum adhibetur. o viri forte pectus ! nihil dominationem reveritus est, non cessitminis, non probabili expectatione emol compar Herodiadi litus est, cum praesertim muliercula animo sanguinis illi necessitudine iuncta esset; sed quiete locutus, sed verbum veritatis inconfuse confessus est. dixit domini p r a e cursor non licet tibi habere uxorem Philippi fratris tui ; ac dixit et eius aemulus paria ei, qui Herodi erat adsimilis. minime quidem caput praescinditur; nam neque imp.animo sedebat, ut eum martyrem faceret, qui voluntate certamen d e sudaverat , uti ipsemet ante professus fuerat: Christi tamen 42 9 Theophanes 11. 658 AD THEOPHANEM vel invitus confessorem fecit, qui in quadam cellula velut m a leficum thesaurum veritatis carcere inclusit. pluribus abstineo, ne prolixior videar, quibus ille carceris acerbitatem prose quitur, ipso sacrilego incestarum nuptiaruin ministro carceri praefecto , in monasterio vicino Palatio ; quibus importune tentatam Platonis constantiam, donec moecho imperatore ad ordinem redacto, rebusque amoto , eum Irene iterum A u gusta velut martyrii clarum gloria carcere educit, ac eius discipulorum relaxat exilia: quin ipse,ait,ἱτράρχης ᾐδέσθη τὸν ἄνδρα ἀπολογίαν ποιησάμενος, καὶ πρὸς ἕνωσιν ἐκκαλε σάμενος·ἡ καὶγέγονεν,ἐκβολῇ τοῦστεφανώσαντος,καὶφει δοῖ τῆς διαστάσεως,ἣν ὅτι μάλιστα φεύγων ἦν ὁ μακάριος. praesul Tarasius virum venerationi habuit, ob ea excusans quae gestafuerant, atque ad unionem provocans ; quae con tigit amoto eo qui nuptiales corollos imposuerat, ac studio c a vendi dissidii, a quo vir beatus maxime abhorrebat. 729, 7. μηδὲν ἀνύσαντες] Reg. etc. Phil. 20. τῷ τε κατηχητῇ. οἷς ὑπερασπίζετο] Reg.etc. 731, 14. λανθάνομεν αὐτόν] Peyr. 732, 3. εἰςτὸ χελάνδιον, τῷ σαββάτῳ πρωῒ κατέλαβον] Anast. Peyr. sabbato mane venerunt. Ibid. 5. δεινῶς καὶ ἀνιάτως πρὸς τὸ ἀποθανεῖν αὐτόν] Anast.Cedr. Peyr. graviter excaecant, ac immedicabiliter; ita ut hunc mors subsequens confestim extingueret.ita bene Anast. is enim reipsa significatus excaecantium animus, etsi ea lae sione minime extinctus Constantinus, quem Cedr. superstitem tradit tum, cum Nicephorus secundum illud imperium m a tri abrogavit. 733, 15. ἀναγορεῦσαι ἐξ αὐτῶν βασιλέα ἀμφότεροι σκοπὸν ἔχοντες] Reg. etc. adline ἐπιστήθιοι, iique duo in aula primarii. intimi ac familiarissimi. 734, 11. ἐπῆραν δὲ καὶ τὸ τοῦλδον αὐτῶν, ὑπέστρεψε καὶ αὐτό ] Peyr. etc. quae cursorum turmae cum et impedi menta eis abstulissent, reversae sunt et ipsae: ut triplex A r a 725, 12. ἐγένετο δὲ καὶ ἐν. 727,19. μεθ’ἐνὸς κούρσου αὐτῶν]cum uno illorum manipulo congressus. εἰς τὸν θεολογών. in Ioannis theologi sacra aede: hac phrasi decepti quidam habere se putant ex concilii Ephesini actis, versatam aliquandam fuisse S. M a r i am in ea urbe, quod a vero, ac decoro alienum existit. Ibid. 18. ἀποκατέστησεν αὐτόν] Reg. etc. 737, 10. ὃν καὶ προεβάλετο, καὶ τὸ ὀψίκιον] Reg. cte. Ibid . 19. ὁ πολλάκις ῥηθείς ] de quo saepe fucta mentio . 738,6. συνεργούντωνδὲ αὐτῷ. τῶν ἐπιόρκων καὶ δο λερῶν. Γρηγόριος πατρ. ὁ τοῦ. καὶ Θεόκτιστος πατρ.] Ibid. 14. ψευδῶς ἀπατήσαντες. διὰ τὸ τὸν πατρικίων. 739,6. ἅπαντὸπλῆθος]Reg.etc. Ibid.11.μαρτυρήσασαν καὶἀθλήσασαν ὑπὸ συμβώνου] nec istud Regii placet, nec quod Barb. etPeyr. habent σ υ βώτου, legitque Anast. cum reddit, subulcum. nihil enim cohaeret, inepteque istud scommatis hic in Nicephorum i a ctetur. lego ergo cum Cedr. ὑπὸ ἀσεβοῦς ἐκβληθῆναι, τῶν, estque optima antithesis. eam quae martyr extitisset,ac cer tamina desudasset, eiici ab homine impio; nempe Nicephoro haeretico, ipsis ei coniunctissimis ad eum deficientibus. 740,5. τῆςἐλεεινῆςἡμέρας]siclegitAnast.legendum= que suadent sequentia, quibus ipsa diei illiustristisfacies, ac importunum frigus descriptum est. κρύους ἀνάπλεων ἀ κ α ταλλάκτου φθινοπωρινῇ ὥρᾳ.Reg.frigoris intolerabilisplena autumno aëris constitutio. Ibid. 15. καὶ ὡς ἦν ταύτης ἀνόρεκτος,καταρώμενος μὲν τοὺς προβιβάσαντας μὲν αὐτόν , ἐπιβουλεύσαντας δὲ αὐτῇ] ita Barb. Peyr. Anast. sano textu. eos qui se provexerant diris devovens, quique illi insidiati erant, haud secus ac l u das domino post coenam . τὰ ὑποδήματα . 741,5. κατέχειν μὴ ἔχων · ἐνόσει γὰρ αὐτὸ δεινῶς] Peyr. etc. damnabat avaritiae vitium, cum ipse illud celare non posset : graviter enim co laborabat. ἅτε γύναιον οὖσα. τῷ φρονήματι.καὶ ἀνασείστην, καί. Reg.etc. Ibid.12. ἐπὶ τοῦθρόνου τῆς] Reg. εὐλογημένον, κρά ζουσα,τοῦ. τὸν δὲ τρόπον.Reg.ἀληθεῖς,ὡς τό.Peyr.etc. 742, 4. πολλοὺς εὐνοήτορας παρελογισάμην] Reg. nihil NOTAE POSTERIORES . 659 bum victoria sub unum describatur: nihil ad rem quod red ditum est. 735,3. ὑπὸτεσσάρωνπατρικίωνκρατουμένη]Peyr.et Cedr.tenentibus eam stipantium more quattuorpatriciis; ut quasi illis niteretur,non ut ipsi currum regerent. ἐπέτεινεν ἡ ἔρις. Ibid. 15. ἀντέπιπτον δεινῶς. τῶν προρρηθέντων πατρι κίων] Reg. etc. Reg . etc. 660 AD THEOPHANEM 742, 18. ἡ αὐτὴ ᾠκοδόμησε. κακίαν τὲ και] Reg. etc. 743, 6. ἀτιμάσαι τέ καί. τοῦ κρατῆσαι αὐτήν. ἐν Λ έ σβῳ τῇ νήσῳ]Cedr.εἰς Μιτυλήνην:quaeLesbiinsulaeurbs est libera, ex qua dicta Mitylene ipsa insula, ut Ort. unde etstatim idem defunctam ait, ἐν τῇ αὐτῇ Λέσβῳ . 745,11. τῇτεἰδέᾳ]Reg.etc. 746,4. τοῖς εἰδόσινἀκριβῶς]Reg.etc.τὸ μιαρόν.ἀπροϊ τον τοῦ βασιλικοῦ κοιτῶνος. δολίως κλαυθμυριζόμενον . s e ptem dierum spatio non prodierit ex regio thalamo. y v ναικώδη. Ibid. 8. τῶν φαύλων καὶ ψευδοχρίστοις] emend. ex Anast. Evdoxgloriavov, quod est consuetum pravis hominibus, ac falsi nominis Christianis. dnoßaláv. Ibid.20. anoẞalóvres]Reg.etc. clarius, nihilque redditum obscurius. qua iuramentis tuis fidem habens, qua tibi parcens, plures mihi bene consultum v o lentes contempsi, iam tum deo res meas committens. aequior longe Nicephoro auctor vitae S. Nicephori, q u a m c u m aliis patriarcham vitis eorum temporum historiam magna ex parte continentibus tomo altero, alteraque illius parte me produ cturum spero, προσκυνῶ σοι ὡς βασιλεῖ: αἰτοῦμαι δέ. Reg. etc. τῶν Ἐλευθερίου. εἰς πᾶσαν θείαν.τῶν τῆςβασιλ. Ibid. 19. τινὰς δὲ καὶ ἐκ. 744, 12. τὸ ἀπολυθὲν ἐπὶ τούτῳ, ἀπεκάρθη] in lunc finem missum, caput abrasit. sic bene Anast. intellexit, non ut in ipso navigio detonsus sit, quod et sequentibus adver satur, quibus peractis omnibus quae sunt monasticae inaugu rationis, navigium ingressus dicitur,eloɛh9òv év avtų. Peyr. Barb, etc. 747,10. Πλάτωνδέ,καὶΘεόδωροςἡγούμενοςτῆςμο vys tov Zroudíov] ita bene Cedr. non ut modo codd. ipse que Anast. yovuεvoi , quasi uterque illius monasterii prae fectum ageret,non solus Theodorus,de quo etiam postmo dum subditur quod praesideret monachis 700 in eo m o n a sterio; Platone tum vitam degente solitariam in inclusorio, eidemque nepoti suo Theodoro subdito, uti ipse pluribus in vita illius; in qua et loci huius tragoediam totam prose quitur ; aliamque ac praecipuam dissidii causam affert, q u a m narret Theophanes , ac pro qua excusat, Nicephori scilicet promotionem ex laicis; quam etsi moleste habebant viri sanctissimi velut non omnino ex canonum ratione factum, haud tamen rem eiusmodi existimabant ut pacis studio dissi NOTAE POSTERIORES. 661 mulanda non esset, uti iam in Tarasio et ipso ex laicis p r o moto dissimulaverant; quo etiam amice sub ipsum sacerdotii initium, tumque sublato scandalo, ac amoto Iosepho Catha rorum praeposito incestarum nuptiarum ministro, usi fue rant, offendit quidem Plato in Nicephori electione, sed quod per literas suffragium rogatus ab imperatore, libere eum praesulem edixerit, quem tanto muneri aptiorem putaverat ; quodque ut ille praeficeretur ita adnixus sit, ut etiam i m peratoris secretum cuidam ex proceribus sanguinis affinitate eidem coniuncto , communicaverit : quo scilicet sua ille a u ctoritate erga imperatorem obtineret, ut in eum imperator votasuaconferret,quem isillipotissimeexomnibusnomi nasset. secuta haec Iosephi Catharorum praepositi iam T a rasio abdicati, restitutio: utque non aliter Tarasii admissa communio Platoni,ac discipulis,quam Iosephum illesacris arceret;sicetabiisdemetiam'Nicephorispreta,postquamipse ut imperatoris gratiam iniret ad pristina eum munia instau raverat. totam ergo in ambos duces, ac discipulos yere di gnam luctus tragoediam executus Theodorus sic causam ex plicat. καὶ ταῦτα ὑπὲρ τίνος. πάλιν γὰρ ἀναλαμβάνειν ἐκ πλήξει τὸ δράμα περιπονοῦμαι. ἵν ̓ὁ στεφανώσαςτοὺςμοι χωμένους παρὰ τὸ εὐαγγέλιον κατὰ ἀντίθεσιν τοῦ προδρό μου,ὡς οἰκονομίαν σωτήριον τῇ ἐκκλησίᾳπεποιηκώς,ἀθωωθῇ τοῦ ἱερουργεῖν· καὶ οἱτοῦτον μὴ προσίεμενοι εὐαγγελικῶς, ἔκνομοι καὶ ἠλλοτριωμένοι θεοῦ νομίζοιντο. ὦ νόμοι θεοῦ καταφρονούμενοι, ὦ διώκτου πικροῦ,Χριστιανοῦ προσηγορίαν ἔχοντος, καὶ Χριστοῦ νόμους καταπατεῖσθαι ζέοντος. τί οὕτω μέμῃνας βαρυκάρδιε, καὶ ἀπηνέστατε σὺντῷ ὁμοτρόπῳ σου σκύμνῳ . ο ὐ κ οἶσθα ὅτι πρὸς ἀηττήτους νόμους θεοῦ π α ρ α τάσσῃ, οὓς οὐδεὶς βασιλευσάντων νενίκηκεν· μὴ ὅτι γε καὶ προσκρούσας αὐτοῖς ὡς σὺ περιφανῶς, ἀπώλετο . haec vero cuius gratia? iterum enim prae stupore fabulam ab ovo re petere enitar, nempe , ut is, qui nuptiales corollas praeter evangelii iura, ac contrario praecursori molimine, adulteris i m posuerat, velut qui prudenter e re ecclesiae egisset, innoxius sacrorum minister sanciretur; iique, qui ex evangelii rationi bus non admitterent, iniqui ac alieni a deo haberentur. o spre tas dei leges! o saevum Christiano nomine persecutorem, Chri stique leges fervore animi conculcantem ! quid ita dementia furis,homo gravi corde, ac immanissime, una cum tibim o rum aemulo tuo catulo? nescis adversus invictas dei leges in structa te aciestare,quas nullus imperator vincere potuit:quin immo quisquis in eas offendit, quod tu palam moliris,periit. 748, 9. ἐπεστράτευσεν Ααρὼν ὁ τῶν. τά τε γενναῖα τῆς ταλαιπωρίας] ostendens quanta vis calamitatis existat, multas 748, 13. αἰτῶν εἰρήνην γενέσθαι] Reg. etc. καὶ τρία νομίσματα κεφαλιτιῶν. habet perinde Reg. quicquid male exscriptum : bene Anast. tria numismata in censum capitis imperatoris,et tria in censum capitis eiusfilii: quo Aaron censu sic delectatus est, practulitque auri multis talentis, ve lut sie addicto Arabibus Romano imperio. nihil e re quod reditum est.τὰ παραλειφθέντα κάστρα μὴ κτισθῆναι.apud Cedr.παραληφθέντα ὑπ'αὐτοῦ:urbesquasillecepissetnon reparandas: eliam Peyr. προληφθέντα:urbes priusutrinque captas,at non improbanda Regii lectio:urbes desolatas;vel quibus ille ex pacis condicto Romanis cesserat. 743, 11. ὑποβαλών. διὰ τὸν Φιλούμενον. 750, 5. πλησίον παρακειμένην] Cedr.Reg.etc. τὸν θεό μάχου. quod sequitur ex Cedr. emend. καὶ τὸν λαὸνπαρ ̓ ἐλπίδα τὴν κάκωσιν ἐκφυγεῖν. et ut populus praeter spent cladem effugeret.ctian Barb.κάκωσιν. Ibid. 14. ὅς εἰς πάντα. 751,3. ἐντῷκοσμικῷβίῳ ἄρχοντας]Reg.etc.proce res in saeculari vita merentes. Ibid.16. κατατμηθέντες ἀρχάς] Reg. etc. in variosscissi principatus. καὶ παντοίαις ἀτοπίαις. καὶ αἱ κατὰ τήν. 752, 3. ἡ κατ ̓ ἀλλήλων] Reg. etc. Ibid. 20. Κοῦμμος ὁ τῶν. 753, 5. τοῖς δὲ περισωθεῖσι. τοῖς ἐχθροῖς προσφυγεῖν Cedr.ἦν καὶ Εὐθύμιος. τὴν τοῦ πάσχα ἑορτὴν ἑόρτασε,τὴν δὲ παραλειφθεῖσαν. 662 AD THEOPHANEM que solertia usus. velut esset, πολλὰ τροπωσάμενος, quae vox auctori est , fraude uti, solertia decipere. sic certe Cedr. καὶ δὴ σκεψάμενος. idem, τὰ γενναῖα ταλαιπωρίας in illavi suadae enituisse intelligit, qua Nicephorus Aaronis animum ad pacem inflexit, desperata alioqui salute: non quasi ipse ita animos ex calamitate hauserit, ut se de illo trophaea erecturum speraverit, uti interpres non bene intellexit. quid si τρόπαια intelligas, uti expositum est imp. secundi lust Rinotmeti anno 3,cum is fuga lapsus Anchialo , dicitur p o suisse super muros, τρόπαια,arma bellica, quo sic Bulgaris fucum faceret, nec illi eius fugam adverterent; ut hic quo que dicatur Nicephorus fecissemulta τρόπαια, id est copioso armorum apparatu exercitum instruxisse, ne omnino Arabum dux ex militum paucitate sperneret, sed maiores illius copias existimans in pacem consentiret. hoc alias stratagemate usi alii cladem depulere. NOTAE POSTERIORES. 663 753 , 12. лoßúλe ] Reg. adversantes milites veritum auctorem esse, ducum ac procerum opera suadendum turbis, ut imperatori pro aedificio supplicent. sic homo astutus ad trahendos in invidiam milites, aut duris laboribus manci pandos, ex quo secuta eorum seditio. 755,1. μετὰ τὰς ἀθέους ὑπεξελεύσεις] post impias ani madversiones , ut bene Anast,et Suid. contra nimirum fidem iuramenti;de poena enim superiori anno militibus tumul tuantibus irrogata sermo, ad alios etiam isto producta. o r d σεις. etiam Cedr. Reg. etc. qua voce etiam superius usus auctor. bona immobilia, possessiones venundari. nokhov § avoias: plane, avías : ex moerore animi : sic in Andrea Cret. orat. in Lazarum mihi alter cod. imposuit, altero bene emendante. 757, 12. ἀνιχνεύων ὅσοι. διστάζων] Reg. etc. ἔπειτα δὲ βεβαιοῦν τάς. Ibid. 16. ἐπισήμων ἔδρα] Reg.ἀνδρῶν:quae et lectio ferri possit. καὶ ἡδύσματος. 755, 11. τὰς κατὰ Χριστιανῶν ἐπινοίας· ἐποψίας ἀθέ ους ἐπ'ἀγαρασμοῖς. τοκισμοῦς ἐν πλοίοις] Reg. Cedr. etc. artes suas in Christianos intendit ; deo invisas inspectiones in emptionibus;proscriptiones etdamna nobilibus illata;foenera navibus imposita. Ibid. 20. τῶν δὲ περιεστώτων. 759, 10. ἐν οἷς καὶ ὅταν. πολλοὶ λοιπὸν οἰωνίσαντο] Reg. etc. 760,12. καταγομένουςαὐθεντικῶςἐντοῖςἐπισκοπείοις] non male Xyl.pro sua auctoritate in domibus episcopalibus, et monasteriis divertere, etc. velut fere m o d o his ius metandi principum beneficentia tribuitur, etsi non concesso raro a b u tantur. nihilere,heriliiureepiscopisepiscopatibusabductis: ita monasteria militibus addicebat Constantinus Cabalinus, non etiam Nicephorus cpiscopia. καταχρᾶσθαι τὰ αὐτῶν. Cedr. Peyr. Ibid. 14. ἀργυρὰ σκεύη ἔψεγεν. καθόλου τὴν πρόνοιαν avator] tollens omnino providentiam; quod et sequentia de clarant, quibus imperii robur omne in versutia imperantis ponit , uti nunc quos Machiavelli schola impie politicos producit. 754,3. κατευνάζεινἐπειρᾶτο]Reg.etc. Ihil.16. κάκωσινπροσέταξεν]Reg.etc. v 761, 4. οὐδ ̓ οὕτως ἠλέγχετο] Reg. clc. ὀκτὼ ἐτῶν ὀπι oForthelas. bene Auast. octo annorum praeteritorum redhibi tiones; nec tam bona non bonis Xyl. commutanda. les are rerages de huict ans du passé. Flodoar. hist. Rhem . lib. 7 c. 10, neque censum, neque redhibitionem inde percipiant. 761 , 16. εἰ ὁ θεὸς σκληρύνων ἐσκλήρωσε τὴν καρδίαν μου , ὡς τοῦ Φαραῶ , τί. παρὰ Νικηφόρου , Θεοδόσιε, μὴ ἐκδέχου,πλὴν τῶν.Reg.Peyr.Cedr.etc. cum deus cor meum obdurans obduraverit, tuti Pharaonis , quid boni meis subditis fuerit? noli Theodosi alia expectare a Nicephoro, quam quae cernis.quam bona male expressa! οἶδεν,αὐτὸς ἐγὼ ζώσῃ φωνῇ ὁ συγγραφόμενος ἀκήκοα. Reg. etc. haec , deo teste, ipse ego qui scribo viva voce accepi a Theodosio. 762,13. ἀπατήσειτόν]Cedr. 763,5. εἴασεν,μόνης. Ibid. 20. post οἰκτρῶς suppl. ex Cedr. καὶ τοὺς σὺν αὐτῷἄρχοντας:ἐνοἷςἦνκαὶ ̓Αέτιος ὁ.miserabilicaede eum, el qui erant cum ipso proceres prostraverunt. de hac tanta Romanorum caedeS.Theodorus.τὸνἐπὶπολὺ μετεωρισθέντα τῇ ἀπονοία, ἡ κραταιὰ χεὶρ τοῦ θεοῦ εἰς Σκύθας ἐκτοπήσασα, ἐκεῖσε πανστρατὶ ὤλεσε· διήγημα φοβερὸν καὶ λάλημα φρι κτὸν ταῖς μετέπειτα γενεαῖς κριμάτων ἀνεφίκτων τοῦ αὐτοῦ σοφωτάτης οἰκονομίας ἐγκαταλείψασα. eum dementia valde elatum,potentissima dei manus ad Scytharum loca extermi nans , cum omni illic exercitu delevit: tremendam, ac quae horrorem iniiciat imperscrutabilium illius sapientissimae p r o videntiae iudiciorum, narrationem , posteris relinquens. 764,4. Τριφύλλιος. 765,3, τῶν περισωθέντων] Reg.etc. πεσόντα ἐπέτρω σαν. etiam Anast.lapidibus obruerunt. atmalim a τιτρώ σκω :cadentem vulneraverunt: sive, cum cecidisset vulnus in flixerunt; siveid casu, sive de industria. petrarum cumu lus incredibilis inter eas angustias, quo a suis obrutus sit. Ibid. 14. καιρίως. κατὰ τοῦ ἰδίου πατρός] declamavit adversuspatremsuum. sicetAnast.nempetotamacceptae 766, 8. προσκείμενος. Ibid. 16. ὡς ἐπιβουλεύσασαν αὐτῷ , ταῖς Θεοφανὼ Α ὖ γούστης ἐπιβουλαῖς] legit Auast. quod et ipsum congruit, ὑποβολαῖς:oderat sororem Procopium velutquae eiinsidias molita esset, Theophanone Augusta illi insidiante; vel, id ei 664 AD THEOPHANEM Ibid. 14. παντὸς θρήνου. cladis in eum conferens invidiam. NOTAE POSTERIORES. 665 767,4. ἀλλήλοις,καὶ Μιχαὴλ κουροπαλάτῃ ἦλθον] Reg. Anast.in mutuam inter se amicitiam , et cum Michaele curopalata adducti sunt. προσκαλεσάμενος Σταυράκιος . Barb . Peyr. Ibid. 20. ἡγούμενον τῶν Στουδίου] ipse Theodorus de suo Platone. τὸν δὲ σὺν ἡμῖν ῥοπῇ τῶν τηνικαῦτα εὐσεβῶς βασιλευσάντων εἰς τὴν οἰκείαν ποίμνην πάλιν ἀποκαστήσασα , ὁμολογητὴν ἑαυτοῦ ἀναδείκνυσι. hunc nobiscum divina m a nus eorumfavore,qui tum pie rerum potiebantur, in suum iterum restituens gregem, suum confessoremfacit.reliqua quae huc spectant, ac auctori notatam unionem , sic prosequitur. ἤρθη ἐ κ μέσου τὸ σκάνδαλον,δι ̓ οὗ καὶ ἡ διαφορὰ πρὸς τὸν ἱεραρχοῦντα . ἐδυσώπησαν ἡ κρατοῦντες · ἀπελογήσατο ὁ ἁγιώτατος πατριάρχης,πάντα τὰ γεγενημένα ἐξ ἐπηρείας εἶ ναι τοῦ βασιλεύοντος. τηνικαῦτα ἡ σύμβασις , καὶ ἡ πρὸς αὐτὸν ἀφοσίωσις. ὅτι μηδὲ φίλον θεῷ ἄλλό τι, ὡς τὸ τῆς εἰς ρήνης καὶ ὁμονοίας καλόν , ἐπὰν ἡ ὁμόνοια οὐ διαφωνία π ί στεως, οὐδὲ ἐντολῆς θεοῦ παράβασις · οὐδ ̓ οὐ μὴν κανόνος ἀθέτησις, ὡς ἡ παροῦσα δέδεικται,ὅσον τὸ καθ'ἡμᾶς τὰ διὰ μέσου χαίρειν ἐάσαντας, ὡ ς ὁμότροπα τοῖς πάλαι ἐπὶ τῶν θεοφόρων πατέρων συμβεβηκόσι, καὶ ὡσαύτως οἰκονομικῶς παρεωρηθεῖσι. μᾶλλον δέ, ὡς τῆς τούτων ἀκριβοῦς ἐξετά σεως ἐντῷ μέλλοντι αἰῶνιτῷ ἀδεκάστῳ κριτῆ ταμιευομένης. e medio sublatum scandalum, ex quo ortum cum antistite dis sidium. Augusti pacem inire rogaverunt : excusavit sanctissi mus patriarcha, omnia quae contigerant ex imperatorisfuisse iniuria. tuncfactaconcordia,sumusque ad eum defuncti of ficio (siquidem deo nihil aeque ac pacis etconcordiae bonum placet: modo tamen concordia non sit fidei dissensio, nec mandati transgressio, ac neque regulae patribus positae viola tio, uti isthaec ostensa est) quod nempe nostra attinet, valere iussis quae intermedia sunt , atque iis quae olim sub divinis patribus acciderunt, similique ratione per indulgentiam tanti sper neglectassunt, existunt affinia: quinimmo velut exquisitiori horum examine in futuro aevo incorrupto Iudici reservata. suggerente: nempe marito sinistram eam de sorore opinionem; nonutProcopiaTheophanonis consiliisStauratiofratriin sidias molita sit, ut estredditum,quo nomine is cam maiori quam sororem odio haberet,nedum in illam rerum summam transferre minime cogitaret. τῆς μακαρίας Εἰρήνης] Reg.etc. Ibid.11. καὶτοῦτόπουἀσφαλές]Reg.etc. 769,1. τοὺςἐκτῆςΝικηφόρου]Reg.etc. 666 AD THEOPHANEM scilicet de promotione ex laicis, cuius toleratae extant multa exempla. 771,2. ταῖς Νικηφόρου ἐξηγήσεσιν] Ignatius reports in the life of Saint Nicephorus that he vigorously attacked through his writings during the peaceful leisure and by the authority of the emperor, and he managed to suppress them; however, he did not arrange for the death penalty to be decreed against them, nor does he mention such a thing. A stricter discipline on them was not sufficiently from the republic and later ceased. Ibid. 19. τῇ δὲ ιδʹ τοῦ Μαΐου. 772, 5. τὴν Δεβέλτον πολιορκίαν] Reg. cum obsidione Debeltum cepisset: leg. noooovέvras. Ibid. 17. καὶ οἱ τὸν Σερυμῶνα.οἱ τὰς θεομάχους αἱρέ σsic] multorumque pravas opiniones (nempe condemnans dei ultio) qui adversas deo haereses late serpentes Paulicianorum, etc. missas facientes , contra divinas, ac venerandas imagines, ac monasticum habitum linguas movebant. hic planus sen sus quem Graeca habent, ac Anast. redditus. oi de xaτá. regiae autem urbis cives ad fidem orthodoxam, quae post syn odum oecumenicam obtinuerat evertendam se accingebant,vo lentes in caecos sine deo transferre rerum summam :eoque caeci animo, impii Constantini filios, etc. nempe olim Constantino devoti cives , uti visum in Irene et Tarasio . 774,8. τοῖςδὲλαοῖςσιλεντιακῶς]Reg.Peyr.etc.plebi conventu ad Magnauram habito collocutus, etc. Ibid.14. δισχιλίουςκατασφάξας]Reg.etc. 775,7. κατ ̓ἐκεῖνοκαιροῦ]Peyr.etc. Ibid. 13. ante xai eloxoμióda liquet esse lacunam : neque enim mercatoribus,qui subsigillis,ac fidepublica adve ctas merces repraesentant,congruit, ut illae inpublicas rationes inferantur,quod estfisco addici.supl.ergo exAnast,siquivero sine signaculis inventi fuissent, diriperentur, et in publicas r a tiones inferrentur:qua fere poena mulctantur,qui furtive m e r ces invehunt. ἔγραψεν δὲ καὶ κατακρίσεις. sed et conceptum decretummisit. quamsicseverenotatsententiamTheopha nes, ut non essent reddendi profugi, essetque illorum causa bellum suscipiendum, etiam deinceps C P . probata fuit, spreta illaTheophanis contraria, quam etiam anonymus continuator brevi producendus multis tuetur, ac laudat." potuisset forsan auctor mitior esse inpraeclarissimum fidei pugilem,totiusque religionis columen Theodorum Studitam. Ibid.7. κατὰ ἀσεβῶν θάνατον. Ibid. 10. tus, in angustias animique sede deiectus. coniectus, 777, 1. τῶν Στουδίου. 778,2. ὡς καὶ εἰς Rcg.etc. NOTAE POSTERIORES. απονοηθεὶς δὲ] Anast. Reg .etc. ea re trista ἀκεφάλου ἀνδρός. ἐλεεινὴ φάσις] 779, 11. περὶ δὲ τὴν τῶν 780, 1. ἀργυρῷ πετάλῃ. μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν. Ibid.8. τῶν ̓Ακεδούκτου] Reg.etc. 781,6. Λέωνὁπατρίκιοςκαὶ τούτοις πολεμῆσαι. πραγμάτων διοίκησιν . στρατηγὸς τῶν ἀνατολικῶν . sic r e quomodo enim necdum 776, 1. τοῦ κυρίου λόγιον. Ibid. 12. ἀλλὰ καὶ ὁ περί] Reg. etc. κατὰ τὴνψυχο λεθρον . Ibid. 15. ὑπ ̓ αὐτοὺς ἀρχήν. εὐσεβεῖ καὶ 783,7. haecTheophanem eventu, cum deinceps impieta Λέοντι ὡς iectura scripsisse sub ipso rei prodiderint. τῶν βασι προδεδωκότων π α Leo haeresim saevitiae taedio prodidisset;ut eius chronographiam hic suam abruperit. Bulgaris cessisse habent eius auctor , atque ea sibi tis, ac proditione victoriam giusque Leonis vitae vendicasse:quam etiam opinionem refert superioribus Theophanis vatica quibusdam scripto continuator , ut iam a statim alia, quae istis Theophanis nus consignatam, recitata tamen consonat, ut non Leo, practo arripuerint, remque valde riani aliaeque eiusque turmae ita fugam μᾶλλον τῷ Λέοντι εἰσὶ δ ̓ οἱ καὶ τὰς δυνάμεις καρτερικῶς ἐθελοκακησάντων , καὶ διδόασι λικῶν ράταξιν· laudem servati κατὰ τὴν Λέοντα μέρους. scribant: cum imperatoriae stationem verase rem Leonis turmae. sequentia indicant. διασῶσαι, καὶ ἀλλ ̓ οὐτοῦ exercitus Leoni dimicasqsuei tribuant,acfortiter sunt cohortes prodidissent; non sic vero habuisse Michaël Leonem universae di conspectum inte alias tioni Romanae Bulgaros, tulisset quidem? quorum quomodo autem sic M i gro seque unum reip.labanti adversus exercitu ne restituendae ignaviae spe cimen nuper infamaretur , persecutionis illius quam in orthodoxos. auctor vitae ignaviae notare, qui insignis ipsae chaëlem fore cohortibus persuasisset, sit strues, ut ita exhibuisset ? odio forsan Leoni ergo facta excitavit gravis utique praesidio relicturus erat ἀνδρειοτάτῳ] ex his con Orientales,sed ignavia ἀγωνίσασθαι · τὴν οἰκείαν Nicolai Studitae spontefugissent, ac suam Cedr.re arte imperiu.m 667 668 AD THEOPHANEM NOTAE POSTERIORES. 783, 21. εἰς τοῦτο συνῄνει. πολιτείας ἀνθέξεσθαι. 784, 16. φρουρηθῆναι τείχη, νυκτὸς καὶ ἡμέρας αὐτός. 785,18.τούτῳτῷτροπαίῳἀφυΐα]Reg etc. ineptitudine qui praeclaro huic facinori ministrabant. scriptor, ac gestis suppar, nihil Leonis illius ignaviae m e m i nit, sed muneribus sibi devinxisse militum animos, ut ita i m perator crearetur, c u m et alia accederent , ac strenui ducis partes non raro implevisset. etc. eorum INDEX GRAMMATICUS in quo rariora vocabula magnam partem ex sacrorum librorum usu translata notantur. ἀκρίς, ή, magna vis locustarum 542, 16. ἀκαταστατέω 413, 9. ἄκμων,ὁ,ὡςἄκμων τὰςβολὰς ἀναθεματισμός,ὁ207,10.250,2. ἀποπτύει 484, 4. ἀνακεφαλίζω 279, 12. ἀκοινωνησία,ἡ,sacrorumpriva ἀναμεταξύ543,15. ἀναπτεράω 473, 8. 76,6.306,1.380,11.482,13. 488,15. 490,18. 492, 9. 495,9. 596, 2. 699, 17. 763, 3. ἁλυσίδιον,τὸ 434,4. ἅμα pro ἐπειδὴ 135,20. ἀμανίκωτος 682, 11 ἀμαρεύματα τῆς γλώσσης 48,16. άμβων,ὁ 189,10.243,18. 360,2. ἀμηρᾶς,Emir Ara ἀμηραῖος v. 521,13. bum 514,19.515,8. 540, 15. 595, 11. 698, 21. ἀμηρεύω 516,16.517,7.544,19, ἀμύναχοι μόναχοι 736, 10. ἀμφιάζω 188,1. 387,14. 780,2. dvà c.gen.581,20. 699,15. 755, 18. 756, 19. ἀναβαπτίζω 98, 14. ἀναβάσιον,τὸ697,8. ἀναβλύζω 99,4. 66,6,98,16. 108, 18. 232, 17. 349, 11. ἀναθεματίζω ἀναρριπίζω 16, 14. ἀναρρύομαι 366, 10. ἀνασειστής, ὁ 741, 10. ἀνασκάπτω 356, 15. 682, 14. ἀνασοβή, ἡ 530, 5. ἀνασύρομαι 109, 19. ἀνατολή, ή, partes Orientales 12, 5. 16,11. 24,10. 42,17. 61,2. Αγαθύνω 382, 16. ἀγαλλιάομαι 141, 16. 142, 2. ἀγαλλιάζομαι 89, 17. ἀγαλλίασις , ἡ 22, 18. 763, 19. ἀγκυλοκοπέω 246 , 18. ἀγραραία,ἡ458,16. ἀγράρια τὰ 611, 3. ἀγροικία,ή,incolae agrorum 77, ó 14.i.q.ἄγροικοι407,7. ἀγωγός, ὁ,aquae ductus 382, 1. ἀειπαγής 503, 18. ἀθεΐα,ἡ 166,8. αἱματοχυσία,ἡ 510,16. αἱμοβορία, ἡ 465, 18. αἱμοβόρος 562, 4. 636, 13. αἱμοχαρής 406, 17. 408, 6. αἰφνιδιάζω 380, 19. ἀκανονίστως 140, 13. 156, 6 ἀκαταστασία , ἡ 132 , 1. 430, 10. 665, 18. tio 216, 16. 349, 13. ἀκοινώνητος 17, 3. ἀκούβιτοι, οἱ 616, 18. 629, 12. 686, 9. ἀλληλεγγύως755, 19. ἀλληλοσφαγία, ἡ 644, 9. ἄλογα,τά,iumenta, inprimis equi 111,15. 13. 246, 13. βενετίζω 252, 15. 158, 11. 670 INDEX ἀνατολικός24,10.61,19.66,1. ἀργυροπράτης,&231,6.307,12. 118, 18. 138, 16. ἀναφορά,ή, epistola 581,9.582,2. 374, 10. ἀνδράδελφος, ὁ 703, 10. ἄνευ c. acc. 407, 6. 7. ἀνθοπλισμός, ὁ 638, 20. ἄνθραξ,nomen magistratus 616, 13. ἀρχέμαγος, ὁ 261,21. ἄρχων τὸ τῶν Σκυθῶν βασίλειον ἀρχαιότευκτος 770, 15. ἀρχιγένειος 456, 16. ἀρχιερατικὸς θρόνος 165, 19. ἀρχιμανδρίτης, ὁ 151,16.153, 18. as, utinam 281,12. 593,7. 608,9. ἀσβολόω 216, 14. ἄσημον scil.ἀργύριον 494 , 16. ἀσκητήριον,τὸ371,16. ἀπαράγνωστος 156,13. ἀπερισαλπίγκτως 693, 11. ἀπερίστατος 135,3. ἁπλόω τὰς καρδίας 473,5. ἁπλώματα τῶν θυσιαστηρίων 81,4. ἀπὸ c.acc.460, 3. 659, 17. ἀπὸ ὀμμάτων,oculisprivatus354, 10. ἄνθρωποίτινος602,2.18.605,3. ἀρμενίζω 552, 16. ἀρόγευτος745,1. 623, 2. ἀνταίρω,seditionemmoveo9,12. ἀροτριάω 579, 13. ἀρχάγγελοςτοῦπαλατίου237,9. 86, 13. 314, 3. 451, 2. 669, 5. ἀνταπόδομα,τὸ 626,6. ἀνταρσία, ἡ 145,4. 278, 16, 379, 1. 456, 15. 531, 8. ἀντάρτης, ὁ 533, 16. 534, 7. 591, ἀντιγραφεύς, ὁ ἀπὸ γραμματικῶν ἁπαλός. ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων 151, 11. ἄσπιλος 657, 17. ἀρειανίζω 51,10. 88, 18. 287,16. ἀρειανοφρονέω 261, 4. ἀριθμός,ὁ numerus militum 117,4. ἀριστόδειπνον, τὸ 574, 18. ἄρματα,τὰ,arma459,10.490,16. βάϊον,τὸ 574,9. (Er.Ioh. 12,13.) βάνδον, τό,vexillum 277,14. 333, 2. 400,18.402,16.489,2. 494,11.632,19. βαπτιστής, ὁ, baptisterium 24,19. 615, 5. βάραθρα τῶν Πρασίνων 365, 2. βάσανα , τὰ 455, 10. βασιλεύουσα,ἡscil.πόλις,Cpo 14. ἀντίδρασις, ἡ 418, 20. ἀνυπερθέτως 141, 9. ἀνύποιστος18,1.21,15. αξιωματικός 499,15. ἀπογεύω . 622, 9. ἀπογεωθεῖσα νῆσος 522, 12. 621, 19. 663, 20. ἀφανισμός, ὁ 603,5. ἀφοδεύω 615,9. ἀποίητος 745, 11. ἀποκρεώσιμος, dies ieiunii349,3. ἀποκρισιάριος,ὁ 205,3. 219,19. 393, 14. βαΐουλος,baiulus148, 234,5.372,5. ἀπολύωi.q.ἀποπέμπω 274,5. βάγυλος s. 13. 723,2. 336,13. 340,4. 498,16. ἀποπεταλόω 351, 3. ἀποσκευή, ἡ 593, 4. ἀπόστροφα, τὰ 613, 17. ἀποσχιστής, ὁ 237, 8. 267, 3. ἀποτάσσομαιτὴν ἐπισκοπήν 108, 6. 175,6. 176, 5. ἀπόφασις, ἡ 677, 3. 683, 8. ἀποχειροτονέω424,9. ἀπρόϊτος 720, 13.746,6. ἀργύραιος 123,3. ἀργυροπέταλον,τὸ 780,1. ἀργυροπρατεῖα,τὰ 231,5. 283, lis,85,2.143,13. 192,10. ἄσπρος i. q. λευκός 260, 1. 3. αὖγος, τό, tempus matutinum 286, 11. αὔγης ὥρα 697,1. αὐγουστάλιος, ὁ 148, 9. 251, 4. 376, 13. 450, 14. αὐθεντέω 372,13. αὐθεντία, ἡ 37, 18. αὐτὸς ὁ i.q. ὁ αὐτός40, 1. 125, 1. 169, 15. 514, 7. 515 , 12. ἀχειροποίητος 573,3. βελόνη.ταπήτια ἀπὸ βελόνης491, 17. βένετονμέρος256,16.281,15.saepe. 15. γλωσσοτομέω 172, 12. 287, 17. 641,16. GRAMMATICUS. 671 δημεύωτινὰ151,9 166,4.208,19. δημοκρατία, ἦ,seditio 278,8. δημοκρατέω, seditionem moveo 256, 16. δημότης,seditiosus283,1.286,2. διαγίγνομαι, de libero 85, 15. διαδέχομαι, passive 370, 5. διαιτάριος, ὁ 220, 5. 495, 13. διακόνισσα , ἡ 112, 14. διάκονος, ἡ 152, 11. διαλαλιά, ἡ 485, 8. διάπρυμνα πλοῖα (f. δίπρυμνα) 362,7. διάπυρος ̓Αρειανός 85, 9. διάστημα , τό,mille passuum 225,9. διαστοχέω c. gen. 405, 8. δίδωμι. ἔδωκεν αὐτῷ μετὰ δώρα τος εἰς τὸ χεῖλος 490, 1. δια δωσι κατὰ κορυφῆς τοῦ βασι λέως538,11. δικαιοκριτής, ὁ410 , 7. διορία,ἡ 730,8. fertur5,3.13.280,6.478,19. 606,1.624,19. ἐγκαίνια, τὰ 46,8. 47,5. 49, 17. 55,9. 338,4. ἐγκλείστρα, ἡ 674,9. βεριδάριος 205, 7. βιοθάνατος 674, 15. GS3, 12. βλύζω 605,11. βορδόνη, ή 250, 19. βουλλόω 678, 1. βούνευρα, τὰ 455, 14. 677,10. 700,19. βριαρός 652,11. βρόμος, ὁ, indignatio 600, 16. βρυερῶς 432, 16. 589,7. γεραίρω 20, 8. γλωσσαλγέω 33, 10. γλωσσόκομον , τὸ (Ioh. 12, 6. 13, 29.)38,16. γνοφώδης60, 3. γογγύζω 776,10. γοτθογραϊκοι γραμμιστής, ὁ 454, 15. γρῖπος, ὁ 675, 15. 596, 12. γυρεύω 264,13. δαιμονιωδῶς 167,18. δαπανάομαι νόσῳ 15, 11. δαρμός,ὁ 754, 16. 591,14.592,3. δειλαίνομαι 133, 3. δειλάνδρεια, ἡ 477,6. δειλανδρέω 626, 14. δειλινὴ,ἡ 352,1. δέομαι c.dat.326,2. δέρειν καὶ κουρεύειν 723,6. 724, 582,21. βραχιόλιον, τὸ 225, 11. 491, 10. 20, 541,8. Γαλλικόν, sapo Gallicus 538, 10. γέμω. θησαυρὸν γέμοντα ταῦτα 231,7. γενικός 188, 7. 559,14. 562, 10. γεννήματα , omnia frugum genera γημάομαι pro γαμέομαι 130, 2. γηροκομεῖον,τὸ 387, 6. γιγαντιαῖος 483, 9. γιγαντογενής 264, 11. γλυκυλογία, ἡ 295, 12. γλυκύτης, ἡσή,appellatio reginae γλωσσοκοπέω 523, 7. 537,19. δογματίζω 219,2. 406,12.717, 566,6. 3. 760,5. γροθίζω pugnis caedere 379,16. γυναικόπαιδα , mulieres et liberi 753, 14. δραματουργία 246, 11. δῆμος,δ, factio circensis263,7. 278, 16. 283,10. 284, 12. 349, 2.357,1.431,6. 443,14.682, δημοτεύω 360, 19. δοκίτης, ὁ,cometa 516,11. 665, 12. 667, 13. δοκοῦμαι 345, 9. δοξάζω 38, 12. δράμα,τό,commentum 275,6. δρουγγάριος, ὁ 567, 18. 703, 8. 721, 19. 764,9. δροῦγγος, ὁ 338, 13. δυνάμεις, αί,miracula 415,19. (Mit.14,2.Mr. 6,14.) δωρέομαί τινά τι 310,7. davc.indic.279,15.281,3. ἑαυτοῦadquamlibetpersonamre ἐγγύνη,ἧ,neptis142, 18. 183,14. ἔγγονος,ὁ 184,6.acc.τὸνἔγγονα δήμαρχος τοῦ Πρασίνου μέρους 426, 10. δημοσιεύω , in publicum prodire 281,2. 156, 7. 672 INDEX εἴδη, τὰ frumentum 685, 16. εἰδωλικὸς ναὸς 34, 15. ἐνάρετος 150,10.159,16.208,14. ἐνδοξότης, ἡ σοῦ416, 15. ἐνδύομαί τι, confidere 299, 10. ἐνθρονίζω 251, 10. ἐνισχύω 187, 13. εἰδωλοθυσία,ἡ515,3. ἐννοήτωρ,ὁ742,4. εἰδωλολατρεία,ἡ72,4.78,11. εἰς.εἰς βασιλέα ἀναγορεύω 67,9. εἰς βασιλέα δεχθῆναι 131, 3. εἰςγυναῖκα δοῦναι 288,12. εἰςἐπίσκοπονπροβάλλεσθαι 345, 5.389,3.390,18. ἐγένοντο εἰςδυνατοὺς654,20. γαμβρὸς αὐτοῦ εἰςἀδελφήν 16,15. εἰς θυγατέρα388,3.390,18.607,7. εἰςproἐν99,19.105,14.132, 17.129,13.160,19.204,19. 536, 9. ἑνόομαίτινι335,15.407,2.410, ἐνούσιος, opulentus 504, 18. ἐνόᾴδινος , i n ordinem redactus 557, 6. ἔντευξις,ἡ411,13. ἐντολικάριοι,οἱ 432, 13. 411, 4. ἐνυπόγραφος 598, 20. 744, 6. ενωτικόν202,6.217,2. ἐξάγκωνάτιναδῆσαι579,2. ἐξάδελφος194,2. ἐξάερος 720, 2. ἐξ αὐτῶν h.e.τινὲςαὐτῶν 77,10. ἐξανάστροφα 628, 11. 648, 16. 682, 12. ἐξάρτισις, ἡ 590, 18. ἐξελαστικὸς δρόμων 612, 11. ἐξέραμα,τὸ 509, 8 ἑλληνισμός,ὁ71,7.90,18. ἑλληνοφρονέω 123,6. ἑλληνόφρων 149,4. 354,13. ἐμβάτη,ἡ,lavacrum93, 1. ἔμβολος,ὁ,porticus116,16. 172, 3. 195,2. 231,18. 402,17. ἐμπαράσκευος 291, 10. ἐμπερίακτος 774,2. ἐμπράκτως,cum solennicomitatu 615,3. 16. 692,13. ἐμπρίζω 102, 19. ἔμπυρος ζηλωτής 254, 6. ἔγκρυμμα, τὸ 391, 3. 483,2. 605,4. ἐγκύκλια,τά,artesliberales 118,2. ἐδαφίζω, solo aequare 13, 5. εἰ c. coni. 191, 3. 244, 20. 261, 20. 266, 10. 598, 14. 617, 17. 695,15. ἔξοδος, ή,impensae 359,3. 360,4. ἐξουσιαστής, ὁ 502, 3. ἐξυδατόω 59, 5. ἐπαναγνωστικόν,τὸ 355, 10. ἐπείκτης, ὁ 562, 2. 589, 3. ἐπί. γαμβρὸς Διοκλητιανοῦ ἐπὶ θυγατρί14, 16. ἐπιπηδάω,novesresmoliri20,11. 294, 19. ἐπισκοπεῖον, τὸ 56,6. 122, 1. ἐπισκοπή, ἡ 104,16. 107,20. 135, 15.256,15. ἐπιστήθιος 723,9. 733,19.762,15. ἐπισυνάγω 181, 16. 484,9. 489,4. 725,10.762,2. ἐπιτοπίως 610, 13. ἐπιφώσκω 470, 11. ἐπιχιονέω 670, 7. ἐργαστηριακοί, οἱ 696, 2. ἐργάζομαι τοὺςπολεμίους341,17. ἐργοδιώκτης, ὁ 681, 1. 13. 17. ἐκβλήσκω 283, 7. ἐκδημέω πρὸς κύριον 4, 19. ἐκεῖσε i.q.ἐκεῖ 41, 2. 97, 8. ἐκκορακίζω τοὺςὀφθαλμούς 459,8. ἐκλήπτωρ, ὁ 591,6. ἐκ μέσου γίγνομαι 15, 15. ἐκ ποδῶν γίγνομαι 127,21. ἐκτήκομαι ἐκτετηκώς 17, 15. ἔκτοτε καιροῦ 175,20.260, 18. ἐκ τοῦ κρασπέδου τὸ ὕφασμα πρόδηλον 765, 12. ἐκτύπωμα σάλπιγγος 177, 18. ἐκχοισμός, ὁ δύ,δ . ἐκχωρέωi.q.συγχωρέω 156,14. ἐπιβελτιόω200,12. ἐλαύνω,persequor 10, 17. ἐπιληψία, ἡ 209,19. Ἕλληνες,οἱ,ethnici72,13.75,17. ἐπινέμησις,ἡi.q.ἰνδικτίων273, 111, 11. 114, 14. 178, 7. ἑλληνίζω 26,7. 70,18. 83,9. ἐπινηστεύω690,16. 276,15. ἑλληνικὸς 91, 1. ἐν ubi expectes εἰς 31,19. 62, 14. 65,1. 66,16. 68,14. 81,11, 102, 16. 106, 17. 111, 1. 127, 10. 142,16. 18. 276,6. 15. Ι 12. εὐσυμπάθητος 475,4. ἱερατεῖον, τὸ 354, 1. ἱππικόν,τὸ1)circus149,1. 197, ἔχω c. 416, 13. 19. 21729.,21.6,6. c2i0r.cen2s0e4s, 193, infin . pro fut. 197, ludi 2)286, ἕωςc.inf.305,5. ζάκα, acc. ζάκαν, gen. ζακός , ἰσά9γ.γε3λ5ο0ς,239,16. praesepe.(?)380,3. ζάχαρ , τὸ 194, 13. ζιγγίβερ, τὸ 494, 13. ζιζάνια,τὰ142,6. 717,16. ζωαρχικὸς 642,10. ζωογονέω 578, 11. 581, 9. 570, 12. ζωοποιός 21,3. 28,13. ζωόκαυστος 33 , 16, 37,11. ἠθικότης, ἡ 667, 2. saepius. 345, 14. 364, 3. θανατικόν, τὸ 569, 456, 19. 540, 14. 552, 5. 5. 621,16. θαρσοποιέω 491, 15. τί τινι 329,5. 331, 19. θαρρέω 368,2.446.13. 333, 18, Θεανδρικὸς 393, 13. 407, 4 θέμα, τὸ 539,13. 547,18. 557, 8.560,5. ἴδικτον, edictum 95, 14. tanquam ἴδιος, 160,12.16. 120,6. 131,17. 135,2. ἰδιόχειρον, τὸ 210, 15. pronomen poss. - κιν 198,6. pere 5,8. θεματιώτης, ὁ 769, 6. θεοβδέλυκτος599,21. 354,6.687,4. θεοβύθιστος 541, 18. θεόκταντος 760, 20. καμηλοπάρδαλις, ο 170, καμίσιον,τὸ 494, 14. καπνικά, τὰ 756, 6. 21. θεόλετος 778,17. θεομηνία,ἡ259,3263,19.272,9. θεοπαράδοτος 627,11. θεοσυνέργητος 20,6. 28,14. θεοφάνια,τὰ 149,9. 153,6. θεοχάριτος 679,4. θεοχόλητος 281, 11. καστελλωμένα πλοῖα 459, 20. familia300, 10. θερμέω,thermis uti 730,3.i q. καστρομαχία,ἡ581,6. κατὰ c. dat.540, 19. θεραπεία, ή, θερμίζω 286, 16. θερμοπνοέω724, 19. θνῆσις,ἡ 356, 12. 359,12. 14, ἰσχύω,possum 4,17. 239,14,290, 2.318,3.746,14. ἰχθυοτροφεῖα, τὰ 420, 6. καβαλλαρικά θέματα 557,8. 560, 5.568,17. καβαλλαρικόν, τὸ 548, 19. καβαλλάριος,ὁ 491,1. 594,2 καβαλλικεύω 594,16.595,13. καβάλλιναι ἀλόγου, stercus equi num 728,16. καβάλλιος 636, 17. κάθισμα,τὸ211,9.285,3. 364,16, καινούργιος 686, 19. καισαρίκιος 686, 15 κακκαβοπυρφόρος διήρης 540, 19 646, 15. κάκκαβος, ὁ 599, 20. κακοπιστίας, ὁ 513,6. καλοκαίριον, τὸ 597, 19. 716, 14. καμηλαύκιον v . κατάβρωμα,τὸ 405,12, καταγωγιάζω 165, 5. ἐργοδόσιον,τὸ 726,15. ἔσχατον adv.42,20. 496, 7. decernere 276,14 ἐσχάτως 120,10. ἑτερούσιον 87, 5. ἑτοιμοθάνατος 281, 5. θεώριον,τὸ Θρασύδειλος 762, 10. εὐθυβόλως 683, 5. τὰς ἐθριάμβευσε 450,19. τὴν δαιμόνων πρόρρησιν GGS, εὐλογέω 114, 15. τῶν εὐλογία,ἡ 150,21. εὐρίπιστος 156,12. εὑρίσκομαι,adsum 46,9. 56,6. 80,3. 82, 16. 97,7. 138, 9. 265,15.329,9.349,6.449,6. 467,2.470,15. 713,20. θεόστεπτος 37, 18. κάρα,ἧ,τὴνκάραν 583,18.665,1. καρβάσιος 494, 14. Theophanes 11. GRAMMATICUS. 673 θεσπίζω , θεωράω 87, 17. 356,16. θριαμβεύω c. νίκης acc.404, 2. 736, 6. κάσταλδος. ῥῆγες, ἔξαρχοι καὶ καρδιόπληκτος κάσταλδοι 541,6. καταβάλλομαι κόπον, opus susei 43 κατέχω c. gen. 119, 2. τῆς ἀρ γῆς 150,19..τῶν νήσων. κάτινα, ή, genus naviun 00S, 2. 609, 17. κατωτικός 662, 12. 720,8. καυκοδιάκονος,minister acalici bus 586,10. καῦκος,ὁ457,20. εἰςτὸνκαῦ κον ἔπιες. κέλλιον,τὸ 170,5. τὰ κέλλια τῶν μοναχῶν . κένταρχος, ὁ 443,8. κεντηνάριον, τὸ 179, 7. 265,6. κεντητόν, τὸ 727,6. κεράτιον, τὸ 756,2. κεφαλικῶς τιμωρεῖσθαι 22, 14. κεφαλίτια,τά 745,16. κηρείλαιον 630, 2. κηρουλλάριος, ὁ 758,2 κιβώτιον,τὸ 159,21. κιονάκιον,τὸ 582,16. κιονίτης, ὁ 663, 14. κισσάω 637, 3. κλάβιον. ἀνὰ πέντε κλαβίων 377, 12. 19. κνιπία, ή,penuria annonae, 456, 19. 674 INDEX κρέμασις, ἡ 360,3. κροταλίζω 99, 12. κροταφίζω 149, 10. κροτέω, πόλεμον, μάχην,σύνοδον 28,4. 147,12. 149,20. 196, 10. 324,15. 337,11. 386,7. κρούκης,ὁ 443, 16. κτηνοτροφέω κτήτωρ,dives 457,14. 512,6. καταιγίς,ἡ389,3,541,19. καταλαμβάνωc.acc.ad locumac cedere33,19. καταλαβεῖντὰ ̔Ιεροσόλυμα 36, 5. κατέλαβεν τὴν Ὀδυσσόπολιν 47, 16. 51,6. 65,14.193,1.308,16.391,6. κοιμάομαι,vita decedere 25,4. 518,2.783,12. καταλύω τὸν τῇδε βίον 4, 19. κατανύσσω κατενύγησιν 355,4. 31,16. 39,18. 40,1.50,9. καυλοτομέω 271,18. κειμηλιαρχεῖον663,16. κοσμόλεθρος 475, 7. κόστος,ὁ 439,10. πλῆρος, ὁ 51, 20. 124, 5. 69,3. 94, 8. 109, 2. 125, 11. 337, 18. κοίμησις,ή,mors 49,11. 129,4. κοινωνέω et κοινωνία de coena sacra 120, 5. 6. κοινωνικὸς ἱερεὺς 137, 10. κολυμβήθρα, ἡ 127,3.171, 17. 199,2.234,13. κομβόω, decipere 231 , 8. κοντός, ὁ, genus vestimenti GS3, κύρτη v. κόρτις, ἡ 716, 3. 725,9 (la cour). κουράω 693,10. κουφίσκος, ὁ72,1. κούρκουρον, τὸ 560, 19. κοχλίας, ὁ,τοῦ παλατίου 193,21. 197, 20. 12. 339,9. 345,20. 352,10. 368,5. 369,11. 378,15. 407, 10.450,4.675,20. 358, 17. κατάπαλμα,τὸ 59, 19. κατάρτια, τὰ 459, 21. κατατυπόω 278, 1. κατένεξις, ἡ 653, 12. κατεξαίρετον 77, 4. κατερειπύω 77,4. κλητορεύω 574 , 18. κλίμα, τὸ 468,17. 510,7. 531,14. 537,18. 578,5. κονταρέα, ἡ 490, 6. κοντάριν,τὸ157,17. κοπροθέσιον, τὸ 679, 17. κόρδα,ἡ571,19. κτίσις, ἧ, res creatae 503, 17. (Ev.Mr. 10,6.) κυκλόποδες, οἱ,calceamenta ad nivem permeandam 604,9. κυμβαλίζω 99, 11. κυριακή,ή,ἡμέρα 32,558,6. 136,9. 205,13. 354,19. 365,8. κλασματίζω 610,20. κλαυθμυρίζονται 746,7. κλεισούρα, ἡ 475, 16. 481, 19. 535,18.596,7.602,2. κλεισουράρχης, ὁ 564, 11. κλεισουροφύλαξ, ὁ 535, 10. κληρικός,ὁ 36,18. 43,5. 207, κράββατος,ὁ 693,17. κράνιον, τό, Golgatha 33, 16. 39, 3.134,2. κρατέω, tenere 60,9. 102,7. 166, κεφαλήν τινα ποιεῖν τινός,prae ficere 631,10. 704,5. 12. κυριακόν,τό,aedes sacra 29, 3. 41, 14. 20. GRAMMATICUS. 675 λιταί, αἱ, pompae sacrae 169, 19. 230,11.338,5.367,3.369,9. λιτόςστρατιώτης,milesgregarius μέσοναὐτῶν530,5. 160,12.217,9. λοιπόν , τότε λοιπόν 25, 12. 28, 11. 59,4. 180,11. 184,17. 222,8. 241,7. 260,18. 267,17. 360,5. 361,2. 602,12. 709,4. λυκάνθρωπος, ὁ 745,13 λυμεὼν ἀνὴρ 165, 11. 166, 11. λωβὸς 112,19. μαγαρίζω, fidem Christianam de μεταλαμβάνω, coena sacra uti κυρός i.q. κύριος 546,2. 723,18. κωμοδρόμος,ὁ,praestigiator347, μανίκιον,τὸ599,21. μάργαρος, ὁ 190, 7. λάβροςv.λαῦρος,σεισμός,ὑετὸς μαρτυρέω,commendare88,7. 24,3. 43,7. 60,3.442,10. λαγκίδιον, τὸ 377, 20. λαϊκός 235, 3. 242, 15. λαός,ὁ,laϊci85,13. μαρτυρικὸς στέφανος 17,6. λάρδον, τὸ 357,1. λαύρα,ἡ374,16.439,10.751, μάτην.στέψαντεςαὐτὸνεἰςμάτην 21. 779, 1. 705, 17. λαυρίζω.αἱνῆεςλαυρίζουσαι ἀπη νέχθησαν 608, 18. λαφυρολογέω 471,9. λεκανόμαντις, ὁ 555, 5. λιβάδιον,τὸ 595,17. 785,9. λιθεία,ή 275,1. λιθομανὴς 702, 9. λιμαγχονέω 502,8. λιμητὸν ν.λιμωτών,limes267,10. 273, 17. 275, 13. μανιάκιν,τό,torques 377, 15. μανιχαιόφρων 230, 13. 248, 17. μαρτύριον,τὸ οἱμάρτυς,δ,sensu sacro 9, 5. 13, 8. 36, 15. 109, 4. saepius. ματζόω 432, 17. μεσίαυλον v. μεσόαυλον, τὸ 271, 14.371,15. 423,11. 340, 21. cum 22,10. μέταξα,ἡ 276,4. 494,3, μετενθρονιάζω 199, 10. μηδαμινός 496. 6. serere 614, 11. μαγγανικά.τά,machinae bellicae 581, 6. 589, 6. 625, 4. 776, 4. μάγγανον,τὸ59,2.60,14. μαγίστριον, τὸ 211, 19. μᾶλλον pleonasticeadditum81,3. μάμμα,ή,avia183,19. μάνδρα,ἡ, 174,2. μανδύλιν, τὸ 728, 16. μάνδυον, τὸ 266, 6. 255,9. μηνιαω 256, 10. μησεύω 367, 14. μητροπολίτης,ὁ 250,14. μιλιαρίσιον, τὸ 466, 8. 635,2. μιμάς, ἡ 141,20. λιτῶς 266, 5. λογοθέσιον, τὸ 562, 11. λόγος δημόσιος, aerarium publi μονόζωνος i.q.ψιλόςexusuLXX. μαγαρίτης,δ,desertorfidei484, 624,7.633,7.730,17. 2.525,4.673,16. μονοκρατορέω 730, 10. μαγγανάρης,ὁτῆςπόλεως398,8. μονόπατος,ὁ285,15. μαγγανεία,ἡ21,2,59,15,170, μόρος,ὁ279,18. μαῦρος, niger 437, 10. μεγιστάνος,pl.μεγιστάνες 406,6. 451,20. 570,11. 764,2. μεθοδεία,ή722,7.(Eph.6,7.) μελανειμονέω 189, 11. μελανοῦς 188, 12. τὸ θυσιαστή ριονμελαιῷ ἡμφίασεν. μέναυλος,ὁ, bipennis 342,20. μέση,ἡ370,11. ἐντῇμέσῃ τῶν δύο μερών. μοιχός, subdititius 345, 1. μοναδικὸς 177,9. 592, 10. μονάστρια,ἡ 727,16. μουλικὸν ζῶον 657, 17. μοῦλτος,ὁ,tumultus 735,12. μουρζούλιν, genuspiscium 545,15. μυκάομαι. ἡ γῆ ἐμυκήθη 124,19. μυροδοτέω 679,8 μυστικῶς,clam 609,6. νακοτάπητα,τὰ 494,16. νεοσύλλεκτος 485, 14. νεροφόρος,i,lavacrum 220,4. νεφύδριον,τό,nubecula 74, 13. 4.198,14. νομή,ή,pestilentia 18,3. νοσιλεύω (nisi legendum : ένωση λεύετο) 423, 15. νουβίτισσα, ἡ 700, 17. νωτόφορα θηρία 436, 16. νωτοφύλαξ 608, 8. ξενεών, ὁ 126, 17. ξενίζομαι, mirari 178. 12. 467,3. ξενός,insolitus 652,11. 747,19. ξενοδόχος 337, 16. ξενοτάφιον,τὸ164,18. ξενοφωνοῦμαι,vocisnovitatecon turbari 506,12. 10 ὀψάριν,piscis 545, 19 (Ev.Ioh. 6,9. 21,9. ξηρά, ἡ .διὰ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης 28,3. 131,12. 290,18 593,2. παγιόω 557,5. ξηρόλιθος, ὁ 607, 18. ξυλή, ἡ 590, 17. ξυλοκούκουδα. ἐποίησεν παιδία ὡς τὰ ξυλοκούκουδα 437, 14. ξυλοπάνδουρα, τὰ 668, 14. ξυστόν,genuspiscium 545,19. ὁδοστατέω 557, 15. ὀλοκοτίνιν, τό, mensura quaedamn 635, 1. οἰκοδομέω, sensu sacro 121, 8. οἰκουμενικὸς 4,12. 29,14, 107, παραμονάριος,δ 347,9. παρανυμφέω 388, 20. παραπόρτιον,τὸ 583,5. παρασκευάζω seq. acc. c. inf.48, 3. παρεσκεύασανἐξορίσαιτὸν μέγαν ̓Αθανάσιον 122, 8. 127, 15. 137,19. 139,13. παρασκευή,ἧ,dliesantesabbatum 763,18. ὀψικεύομαι,obsequi 177,8.697,7. 17. ὀλοθρεύω 578,1.652,8. ὅλοιi.q.πάντες 280.5.365.5. 383,8. 484,12. 565,11.689, 14. οἰκτρός, infirmus 96, 17. 20. ὁμάς,ή, τῶν χρόνων 49,5. 12. ὁμιλία,ή, oratio sacra 136, 1. ὁμολογητής, ὁ 32, 15. ὁμοούσιος τριάς 30, 15. ὀνομάζω , laudibus efferre 68,2. ὀνόματα , homines 600, 6. (Actt. ὑροφανής 670, 13 ὀστρακάριος,ὁ680, 18. παρθένος. ἄνδρα εὐλαβῆ παρθέ νον 347, 10. παμμίσητος 160,4. παμψηφεί 173, 4. πανάχραντος 610, 13. 784, 19. πάνδεινος 16, 9. 92,6. 556, 4. πανεύφημος 30,19. 39,2 παντεπόπτης 636, 8. πανύμνητος 162, 21. 485, 16. πάπας v. πάππας 58, 1. 64, 4. 69,3. 104,5. 137,6. 148,13. 149,6. 509,1. 631,8. 713,17. παππικὸς 643, 8. παπυλεών, ὁ 344, 12. 494, 18. παράβουλος 561, 9 . παραδοξοποία , ἡ 77, 6. παραδοξοποιέω 784, 18. παραδυναστεύω 150, 3. παρακονδακίζω 548,16. παρακρατητὰ 495,18. παραμήριον, τὸ 339, 6. 583, παραφοσσεύω 517, 9. παρευθὺ 67, 1. 78, 15. παρίππιν, τὸ638, 14. νεται ὁλόξυλος. ὁλοσήρικος 491, 16. παροικία,ή,parochia36,2. πασχάζω 98,6. 665, 5. πασχαλίᾳ ἡμέρα 171, 12 665,3. πατερικὰ βιβλία, libripatrum ec clesiae 689, 17. 676 INDEX οἶδα, vidi 286, 12. οἰκειακὸς 572,11. 591,10. 615,6. 704, 6. ὁλόξυλος610,8. ἡθάλασσα φαί 4.138,4 τὰ ὅταν c.ind.499,18. 503, 3. 159, οὐρῶν, ὁ, πρὸς τὸν τοῖχον L. e. canis579,14. οὗτος pro αὐτός v. pleonastice additum 12, 6. 13, 16. 33,8. 74, 15 ὀχλαγωγέω 395, 6. ὀχλοποιέω 208, 5. 1,15.) ὀπισθάγκων 178, 10, 502, 3. ὀπισθοτέλεια, ἡ 761, 11. ὀπτασία 33, 18. ὁράω i.q.δοκέω314,3. ὁρῶντα τούτῳ ὄργια, τά, τῶν ̔Ελλήνων 111, 12. ὁρκῶ σε,obsecro 340, 18. ὁρμάζομαιγυναῖκα, spousam ha bere 460,4. πατήρ , nomeu dignftatis 161, 9. 162, 16. παύω.οἱ πόλεμοι ἔπαυσαν 558, 11. πιάζω 242, 12. 247, 5. 360, 11. 437,18. 459,8. 493,18. 614, 8. 666, 14. 719, 17. πινσός, ὁ 360, 4. 6. πιστεύω ἐπί τινος 35, 7. 12. πλάνη,ἧ,τῶν ἀνθράκων 474,5, πλάνοι δαίμονες 17, 15, πλάξ, ἡ λιθινὴ 264, 6. πλατεῖα, ἡ 70, 4. 78, 17. πλατεία εἰρήνη 543, 21. πλατύνω.ὁ χριστιανισμὸςπλατύ νεται 125, 19. 549,14. 662,9. 704, 11. 13. προβάλλομαι καίσαρα, βασιλέα, ἐπίσκοπον 24,14.87,7,91,5. 92, 18. 103, 19. 165, 1. προβολή, ἡ 94, 12. προοίμιον. ἐν προοιμίοις, initio 185, 20. 264, 17. προποιέω 492, 15. προσαγωγεύς, ὁ 79, 15. προσκιένιον, τὸ 278, 20. προσκλαίω θεῷ 48, 14. προσπάθεια, 446,15. προσρέω, accedere 339, 14. πρόσφυξ 470,4. 484, 1 πρὸ τοῦ c.coni. 489,11. πρὸ τοῦ ἑνωθῶσιν αὐτῷ οἱ τρισχί λιοι. προϋποστολή, ἡ 359, 19. προφθάνω 372, 8. προτανεύω τὴν εἰρήνην 342, 6. τια πρόσωπον·ἐκπροσώπου εἶναίτι νος 690, 20. πρωτόθρονος, ὁ 199, 9. ποιόω,inficere 618,9. ποιωθεὶς πρωτοασηκρήτις, ὁ 588, 4. 616, τοῖς ̓Αράβων δόγμασιν. πολεμέωc.acc.162,5. οὐπολε μήσει.Οὐανδήλους 257,15. 360, 10.362,9.489,6. πολὺς γενόμενος τῷ Οὐανδαλικῷ πλήθει 156,17. πολυκάνδηλον , τὸ 466, 7. πόνημα,τό,opus 6,2. 99,5. πονηρός, δ, diabolus 24, 1. ποντογέφυρα,ή496,14 498,19. ποσότης τοῦ χρυσίου 60%, 8. ποταμόπκικτος 501, 11. πλειότεροςi. q πλέων 567, 12. πληγόω 365,2.490,11. πληροφορία,ἡ 133,7. πληροφορούμαι 497, 17. 513, 8. πλούμιον, τὸ 260,3. ποδοκοπέω 648, 10. ποδοπάγουρος 676, 11. 677, 15. ποιέω 68,4. ἐποίησε δεκατέσσε ρας ἡμέρας ἐντῇῬώμῃ 161,13. ποιήσας παρ'αὐτῷ πεντεκαίδε και χρόνους 183, 15. 322, 15. 493, 16. 499, 12. 538, 7. 564, 3.606,12.674,19. GRAMMATICUS. 677 πρασινοβένετοι, οἱ 356, 2. πρεσβεία,τά,privilegia 109, 1. πρεσβύτερος, ὁ ἐπὶ τῆς μετανοίας προλαβών,praeteritus29,17.636, 4.767,2. προμονάζω 241, 11. προμύσελλα, ἡ 734,6. προνόμια,τὰ283,7. προμοσκρίνιος, ὁ 754, 13. πρόοικος,maiordomus apudFran cos 619,3. ῥέσκω 724, 19. λόγοι περὶ αὐτοῦ ῥεσκόμενοι. ῥινοκοπέω 566, 5. ῥινοκτυπέω 95, 7. πραγματευτής, 8 316, 7. πράνδια, τά,vittae 359,7. πράσινοι, οἱ 257, 3. 279, 5. 620 pius. πριμικήριος,ὁ 705,2. προαγωγή, ή,τοῦ ἐπισκόπου 104, πρωτοκούρσωρ,ὁ454, 13. πταιστής,δ, peccator 383,3. πτωχεῖον, τὸ126, 17. 164, 18. πτωχοτρόφος, ὁ 206, 14. πυλεών,δ364,13. φύγα , ή, largitiones militibus stributae 75, 11. 242,7. 317,7. 112, 10. πενθικὰ φορεῖν 266, 8. πεντάστεγον, τὸ 265, 4. πέραμα,τὸ 353,15. περαματίζω 586, 17. περικεφάλαια,ἡ344,6. περιλογή,ἡ580, 10. περιρέμβω 416, 15. περσέα,ή, genus arborum 76,9. πετροκίσσηρος, pumex 622,5. πήχυς,ὁ, τῆςἀναβάσεως τοῦΝεί λου 23,2. 10. 678 INDEX 330,3.400,9.406,3.422,12. σπαθέα,ἡ490,6. 285,8. 20,34.) ῥομφαία,s.ῥωμφαία,gladius σπόνδυλος,ὁ765,14. 515, 13. 752, 13. σπένδομαι c.acc. 158, 13. ῥογεύω,largitionesfacere255,15. σπλαγχνίζομαι 149,6. (Εν.Μtt. 488,8.591,1.638,13. ῥούσιος,ruber 260,4. ῥυάκιν, τὸ 723, 17. ῥυστής ὁ 475,7. στάμα, το 491,13. οὐκ ἔσχε στά. μα ὁ πόλεμος 682, 18. σταυροφύλαξ,ὁ 241, 17. στερεύω, instaurare 180,16 στεφανίτης, ὁ 675, 6. στηθάριον,τὸ378,4, στήκω 524,12. saepius. σιτοβολών, ὁ 42,21. σπομέτριον,τὸ 43,3. σιφωνοφόρος δρομών 541,1. σίφωνπυρσοφόρος610,10.778,8. σκάνδαλον,τὸ 153, 15. 171,4. σκανδαλίζομαι 238, 17. σκαραμάγγιν, τὸ 491,9. σκέπω, tegere 33,1. σκευσηυλακείον, τὸ 120, 14. σκευοφύλαξ,ὁ 150,8.216,18. σκηνοπήγιον, τὸ 386, 14. 401, 4. σκοπεύω 552,5. σούβλα,ἧ.εἰςσούβλας ξυλίνες συσσαπεῖσαι. ῥύω, ῥυσθῆναι 260, 14, 350, 16. σαγιττοβολή, ἡ 490, 17. σακελλάριος,ὁ 454,2. 517,4. σάκκος,δ.ἐπένθησενἐνσάκκῳ266, στηλιτεύω671,18.677,1. στῖφος, τὸ 93, 16. στιχάριν, τὸ 260, 2. στοιχέω, pacisci 278,11. 506,19. 4. 458,3. 574,17. 684,3. σαλιβάριον,τό,frenum 39,6. σάνδαλον, τό,linter 610,6. σαρακηνόφρων 623, 9. σειρά,ή,1)gladius 215,15. 2) 521,2. 525,17. 531,7. 535,14. 555,9. τὸν ἐκ σειρᾶς καὶ γένους ὄντα 578,18. 667,15. σεμνοπρέπεια, ἡ 524,4. σένσος s. σέντζος, sella regia 193, 15.459,8.574,7.699,4. σημαδάριος,ὁ,foenerator374,10. σημάδια, τά,pignora 374,11. σημειοφόρος, ὁ 174 , 3. σιδηροπέδαι, αἱ 502, 3. σιλεντιακῶς 774, 8. σιλεντιάριος, ὁ 208, 3. 209, 11. σύμβολον,τό,sensu sacro 41,3. 108, 10. σκοτοματικῶς 672,9. σκουτάριν, τὸ 377, 20, 491, 7. σκρίβων, ὁ 438, 16. τος συνουλώσαντος. σκωληκόβρωτος 78, 12. συντακτήριος λόγος 108, 4. συντόμως, continuo 37, 15. 18. σμυρνίζω 527, 12. 653, 10. συνοψίζομαι 509,2.571,4. 673,5. ρεται 735, 2. σύλαια,ή,τῆςμεγάληςἐκκλησίας σύρω.ὔχημα ἵπποιςλευκοῖςού 681,18. προσαναρτήσαι 578, 19. σοῦδα, ἡ 765, 7. σπαθάριος, ὁ 198, 1. αυαιάδην 356, 10. σκοτιόψις, ὁ 683, 7. στοίχημα, τὸ 519, 11. στράτωρ,ὁ634,14.697,13. στρουθεών, ὁ 493,12. 495,2 στυφόμενος τοὺς πόδας 381, 19, συγγάλακτος 500, 5. σύγκελλος, ὁ 253, 11. 256, 13. συγκροτέω πόλεμον 132, 15. συγχαρίκεια, τὰ 514,17. συλλιτανεύω 338, 6. συσκευή, i, insidiae 376, 13. συσσήπομαι 21,18. συμποσιασμός,ὁ 684, 11. σύμπτωσις, ἡ 143, 8. συμφάμιλος 662, 12. σύμψυχος 542,7.τὰσκάφη σύμ ψυχα κατέκαυσεν 575,2 . σὺν c. gen.454,9. 657, 12. συνακτήριον, τὸ 372, 13, συναντάρτης,ὁ 417, 17. σύναξις,ἣ 121, 17. 252, 10. συναρμολογέω 712, 12. σύναρσις, ή, auxilium 439, 16. 572, 19. 605, 1. 612, 9. συνθλάττω 23, 1. συνοικέσιον,τὸ 553,21. συνουλύω 18,10. τοῦ τραύμα αἱ σάρκες απόαυ σφαλίζω,claudo371,3. σφενδόνη,ἡ 285,15. σφίγγω 302, 3. σφίγγοντες - κλαιον· GRAMMATICUS. 679 στάδην (fort. κατασυστάδην) τύπος,δ, edictum regium 187,3. μάχη . συχνάζω τινὶ 157, 19. 11.271,6. τύραννος, ὁ 446, 17. 447,11. 535, 7. 617, 2. τυρεύω 45,9. ἐπιβουλὴ ἐτυρεύθη. τύρων,δ,tiro458,17. ὑδεριάω 522, 17. ὑδροβαφὴςἕνωσις 507,6. ὑπαντεύω 328, 16. ὑπαπαντή , ἡ 345, 14. ὑπατεία, ή,munus consulare 385, 1. 451, 9. 615, 17. 735, 6. ὑπατεύω τὴν κεφαλὴν 399, 16. ὑπεξουσιότης, ἡ 546,9. ὑπερωμίας, ὁ215, 14. ὑποκαπνίζω 562,18. ὑπομειόω 406, 3. ὑπομνηστικόν, τὸ 245, 15. ὑποπιάζω 196,16. ὑπόστασις,ἡ127,19.263,1.271, 9.356,5.365,8.744,18. 755,4. ὑποστηρίζω 98,16. ὑποσύρω 285,7. ὑποταγάδην 574,8. ὑποτετρακανθίλος 653, 3. ὑποτύφω 10,18. φακιόλιον λινόχρυσον 377, 13. ψαλσύω 497, 19. ταξατίων, ὁ 566, 20. ταυλίν, τό, elligies imperatoris 260, 1. τετραέντης. ἐκ τετραέντου 284, 7. τετρακέρατος τόκος 757, 6 τετραρὴς589,6. τετραρέοςκαὶ μαγγανικά. τετράστωος 176, 19. τζαγγάρια , τὰ 279, 10. φάρος,ὁ 572,8. 386,14.394,1.403,19.404, φασκιύω613,5. 19.478,6.489,9.577,8.725. φερώνυμος39,10.-ως38,7. 8.742,18. φθάνω 75, 1. ἐνγήρᾳβαθεῖ τότε δὴ τότε 415, 18. φθάσας 85,2. φθάσας τὴν β α τουρμάρχης, ὁ 490,9. 499,5. 580,4. σιλεύουσαν 134,5. 138,18. 174,6.264,21. 277,1.605,6. οἱτῶν φιμόω33,13.46,14,437,15 (Ev.Mtt.22,12.) τυραννέω κατά τινος,seditionem movere289,13. 291,14.329, 15. 551, 9. 738, 14. τυραννίς, ή, seditio 303, 6. 401, 7. 405, 16. 406, 11. φαντασίας καὶ παρατάξεως 180, 16.652,4. φιλοκτίστης, ὁ 373, 8. φιλόπτωχος 112, 19. φιλοτιμέομαι 265,5. ἐφιλοτιμή σατο ὁβασιλεὺς τὴν πόλιν κενα τηνάρια δύο. φιλόφονος 406, 18. φλάμουρα , τὰ 692, 5. φόβητρον, τὸ 18,14. 16. 402 σχετικὸς 625,14. 626,3. σχολάριος, ὁ 197, 20. σωκύς,ὁ,vinculum 339,6 σωκίζω, intercipere 339, 4. 422,15. σώρευμα, τό,concilium 543, 13. σωρεύω τὸνλαὸν 639,5.695,17. 720,18.728,21. ταγίζω 490, 18. ταγματάρχης, ὁ 392, 5. ταξάτοι,οἱ 501, 3. 590, 11. 593, 16. τένδη,ἡ 596,10. τετράβηλος 770, 15. τζαγγία, τὰ260,4. 484,5. 705,17. τιμαλφὴς679,6. φαντασία,ἡ68,2. μετὰπολλῆς τοξοβολίστρα,ἡ 589,5. τοποτηρητής,ὁ 155,8. 604, 17. τοῦλδον τῶνΠερσῶν,Βουλγαρῶν ταυρέλαφος, ὁ 170,21 τελειύω,morteafficere37, 1_124,1. τελέω ὑπό τινι 17, 14. 94, 12. 407,4 τριχάλαστος τραυματία,ἡ511,16. μεγίστης τραυματίας τρίστεγος 150, 13. τριχοραχάτης ὃ ἑρμηνεύεται 434,3. γενομένης557, 17. 619, 14. κριστάται τριχοριχάται τροπάρια,τὰ 177,11. . τροπαρίων τροπεύομαι ποιηταί. 601, 21. τροπύομαι 529,20. 539, 17. φρατριαστής, ὁ 627, 14. φρικτὸς468,8.569,8. 739,17. φρικώδης 9,4. 13,8. 37,1. 94,7. φυγοπόλεμος 102, 7. ψευδαββᾶς, ὁ 513, 11. ψευδοκατηγορία, ἡ 147,3. ψευδοχρηστότης,ἡ 740,13 κιστέρνα, ἡ 231, 17. 271,14 ―― φορον 217,5. ψυχὴ ἤ.κατὰ ψυχὴν νόμισμα ἓν 432, 3. ψυχόλεθρος 777, 17. ψυχοφθόρος 636, 19. ψωμίζω 187, 19. 189, 3 ὠμοφόριον v. 629,17.682,6. ὥστε c.coni.417,7. ὥστε κωλύση. Vocabula graecolatina quae in Theophane reperiuntur. 16. 16. χαόω.ἐχαώθη τὸἥμισυτῆςπό λεως336,17. ἁρμαμέντον, τὸ 423, 12. 458, 19. 610,2.679,17. χαρτιατικά,τὰ 756,2. χαρτοθέσιον , τὸ 664 , 10 . χαρτοφύλαξ, ὁ 456,5. χειροκοπέω 537, 19. ἀσηκρήτις , ὁ 446 , 18. 646 , 5. 681 , ψίχια,τὰ 489,14.(Εν.Μut.15, κάστρον,τὸ252,2.276,5.549, αβῖναιi.q.ἀβῆναι,habenae562,8. ἀκιδοῦκτος,ὁ 780, 8. ἀννώνα, ἡ 230, 19. ἀπλικεύω 277,4.477,13.482,13. 493,7.494,19 567,11.668,5. ἄρματα h.e.arma 459,10.490, 19. 709, 17. ἀπὸ ἀσηκρήτων 747, 9. sis 384, 13. ἔδικτον, τὸ 507, 20. (ἴδικτον 95, 14.372,7.) κάμπος, ὁ 449,14.576,4. 668,5. κανδιδάτος, ὁ 676, 19. κασσίδες, αἱ 490, 15. φονοκοπεῖα,τὰ 371,4. φορεσία, ἡ 359,8. φούλκος, ό, cuneus 489, 14. φούρκα, ἡ 293,3. φουρκίζω 283, 2. 356,9. 539,20. 574,2. χρονογραφεῖον, τὸ 5,10. χρόνος, δ,annus 8,4. 128,17. 141,3. 143,14. 146,4. 161,13. δομέστικος, ὁ 596, 4. 646, 6. Sovž,& 79,7. 198, 10. 244, 13. 183, 15. 313, 12. 556, 12. χρυσάργυρος, ὁ 221, 12. χρυσίων, ὁ 726, 16. χρυσοκλαβάριοι, οἱ 726, 15. χρυσολόγχεις 485,2. χρυσορύχια,τὰ 275,2. χυμευτής,ὁ231,3. χωρικὸς 251,8. ἐξέρχετος 361, 14. 370, 3. 27.) 16. κιβώριον, τὸ 360, 1. INDEX χειροπέδαι,αἱ 452,8. 480, 10. χελάνδια,τὰ578,7.611,2.674, αὐγουστάλιος,ὁ251,4.15.376,13. χελάνδουρος , ὁ 579, 2 χολέω.χυλέσαντες 270,11. χορδαλός, genus morbi 659,8. χράομαι c.acc.314, 10. 450,14.519,1. βάκλος, ὁ, baculus 365, 16. βαΐουλοςv.βάγυλος148,13.723,2. βεστήτως,ὁ,vestitor351,9. βίγλα, ἡvigilia 473, 18. 594, 12. χρηματίζω 42, 1. 50, 18. 680,14. χρησμοδοτέω 496, 7. χριστιανίζω 100, 15. χριστιανόφρων 15, 15. βίκας h. e.vincas, clamor circen ὥστα, ἡ 560, 14. 268,16. ἐξκουβίτωρ, ὁ 208, 15. 350, 9. 364, 17. 676, 13. Ιλλούστριος 286, 7. Ινδουλγεντία,ἡ365,15. καστέλλιν, τὸ 196, 20. 492, 5. καστελλόω 459, 20. 680 φυλακίζω 726, 6. (Act.22, 19.) φυλακτά, τὰ 582, 18. 583,4. φύσις,ή, genitalia 457, 12. φωτίζω 35,1.259,15.269,19. 347, 13. φωτοειδὴς 63, 1. χαμερπής 6,6. χαννότης, ἡ {fort. χαυνότης) 548, 11. ψύαι, αἱ, lumbi 377, 10. ψυχαγωγέω 413,6. 639, 17. 721, 19. κοκκιστώριον, τὸ 723, 14. κομβέντα,τά,conventus262,5.8. ὀρδινάριος ὕπατος 224, 10. ὀρνατούριον,τό,τῶν Πρασίνων 668,20.(κομμένδον). 588,1. κομμέρκιον, τὸ 728,2. 737,6. 757,8. ὀφφίκιον, τὸ 578,9. ὀψικεύομαι 177, 8. 697, 7. κόμης,ὁ119,11.τῶν mini δ σχολῶν 366, 3. τῶν λαργιτιόνων 286, 18. φοιδεράτων 213, 14. 243, 3. ὀψίκιον,τό,obsequium h. stri aulici 582,4. 587, 15. 590. πρεσέντου254, 14. ἀνατολῆς 267,2.364,7. κουβικουλάριος, ὁ 197, 18255, 12. 279, 5. 352, 13. 360, 13. peratoris 454, 9. λίβελλος,ὁ32,19.44,6.84,2. προτίκτωρ,ὁ361,6. ῥεγεών, δ 565, 12. μανδάτωρ, ὁ 279, 9. μανίκια, τά, manicae 599, 21. σημίσσιον, τὸ 617, 1. 656, 19. σιγίλλιον, τό 775, 13. μίλιον, τό, mille passuum 353, 6. 492,4.594,4. νωβελίσσιμος 666, 16. 696, 7. ὀπέραι,οἱ,operae562,4.680,19. ὀπτιμάτοι, οἱ 692, 9. 734, 10. 11. πραιδεύω 43, 1. 119, 5. 247, 6. 273,11. 370,1. 487, 12. 604,1. πραιπόσιτος, ὁ 148, 12. 253, 3. 360, 14. πραιτώριον, τὸ 149, 18. 201, 8. 458, 4. 674, 14. πρίγκιπες,οἷ,τῶν σχολῶν 247, 11. προκένσος,ὁ351,8. δεφερενδάριος, ὁ276,9 ens, 257,11.269,8.12.17. 544,6. 16. 107, 15. 509, 6 630, 8. λουπίνον, τὸ 646, 19. λωρικάτοι, οἱ 284, 19. 608, 10. λωρίκιον, τὸ 490, 15. 594, 13. μάγιστρος, ὁ 210,6. 212,17.227, 9.274,4. μαγκιπεῖαι, (--πια),τὰ 115,13. 363,4. reverte ex κιτατόριν , citatorium 569, 16. κοιαίστωρ,ὁ 178,6.259,1.276, 13. 586,11. 363, 14. 366, 13 647, 10. 342, 12. 494, 18. Pers. II,21.p.244,1.) κουρατωρία, ἡ 756, 8. κουροπαλάτης,ὁ 362,12. 370,13. nanviewv , d (Procop. 452, 10. πατριμόνιον, τὸ 631, κουρσεύω 486, 12. 589, 9. κούρσον v. κοῦρσος , praedatio 499, 13. 582, 12. 699, 16. 717, πραῖδα, ἡ 273,17. 294,7. 339, 1. 421, 1. 18. 734,4. 785,20. κριστάται, οἱ 619, 14. κῶδεξ,ὁ252,19. 575,14. λάκκος, ὁ, lacus, cisterna 178,2. 623,18.653,6 674,16. λαργιτιόνες,αἱ 286, 18. 459, 4. λαυράτον,τό, imago laureata im GRAMMATICUS. 681 14. 662, 14. κουράτωρ,ὁ125,5.11. 179,18. παλός,ὁ 759,12. μανδάτον, τὸ 375, 2. 384, 10. σέλλα, ἡ 491, 10. 691,17. μιτάτα,τά, τοῦ στρατοῦ,castra metata 113,12. σκάλα, ἡ 671, 12. σκρίνιον,τὸ 458,5. σπόνζα,τὰ 687,15. σταῦλον,τό,stabulum 177, μόδιος,ὁ646,18. μονῆτα,ἡ 33, 17. 559,3. μοῦσιον,τό,mustum 82,12. νοτάριος, ὁ 268, 3. 287, 1. 351,20,744,5. στούδιον,τὸ 747,11.770,1. νούμερος,ὁ 79,1. 160, 12. νουμέριοιαριθμοὶ340, 13. στράτα , ἡ 442 τόρνα,τόρνα h.e. ὄψιδες, obsides 603,12. 605, 20. πάκτα , τὰ 278, 1. 11. 370, 20. 390, 4. 451, 17. 443, 6. 549, 15. πόρτα, ἡ 175, 6. 345, 19. σάκρα, ή, epistola regia 137, 19. 199,19200,2.6.248,11.262, 18. 377, 4. 612. 10. 753, 8. σαλιβάριον,τὸ39,6. σεκρέτον, τὸ 354, 8. 458, 4. σιλέντιον, τὸ (σελέντιον)368, 19. 629,10. 659,3. 736,2. , 11. vulgari sermone397,19. 398,3. τριβουνάλιον, τὸ 389, 9. 449,14. 784,7. ταῖς ἐκκλησίαις 341,6. μαθὼν τοῦ πρεσβεύειν ἥκειν 344, 2. 366, 10. 367, 10. 378, 6. 384, 18. 414,9. 453,10. 723,3. 726, 10. loci ex libris N. Test,translati 439,3. πᾶσιν ἀποδίδωσιν κα τὰ τὰ ἔργα αὐτῶν ex Rom.II, 6.520,8. τὸβδέλυγματῆς ἐρημώσεωςex Ev.Mtt.24, 15. Mr.13,14.614,6. τὰμεγα λεῖα τοῦ θεοῦ ex Act. II, 11. nomina propria in-is et-ur pro 345,20. 565, 10. 784, 11. φόσσα,ἡ 607,17. 499,3.594,5.603,16. φοῦρκα,ἡ 253, 3. φουρκίζω 283,2. 356,9. 539,20. 574,2. Augmentum verborum negligitur 61,17.ἐκκλησίαζον70,18.189, 13. ἑλλήνιζεν 94,8. ἐπισκό πησεν 159,9. 194,3. προσο μύλογησεν241,13. σιδηρωμέ vos282,18. ἔασαν450,1. nominumformaeinusitatae6,6. 28,17. τοῦ νοὸς 36, 7 το γήρει 466,16. τῷ πλοΐ 320,2. γυναικὸς μάντιδος 472,18. 479, 9. μεγάλον κίνδυνον ἡ χάρα , τὴν κάραν 583, 18. 665, 1. αἰχμαλώτευσαν 459,20. πλοῖα καστελλωμένα462,1.ἐρήμωσαν perfectasaepe proaoristisusur 493, 7. ἀπλικευμένος 495, 12. τῶν πόλεων ἐρημωμένων καὶ πυρπολημένων 553, 9. 682, 10. ῥινοκοπημένος 668, 12.άρμα τωμένος 679, 5. ἐπαίρετο 682, 12. σαγματωμένος. augmentum iteratur112,12,ἠφώ ρισται 320, 8. ἐπολιώρκήσει 374, 18. ἀπεκατέστη. auginentum insolitum 126 , 10. nsurpati69,17sqq.77,16sq· 332,10.413 5. genitivi infinitivorum sive copula verbis adhaerentes 336,9. π α ρακαλῶν αὐτὸν τοῦ εἶναι αὐτὸν σύμμαχον Ῥωμαίοις 337, 3. παρέδωκεν τοῦ ψάλλεσθαι ἐν pata,praecipue inverbis:δε δωκα, πεποίηκα, γέγονα, πέ πραχα,πέπονθα5,1.15.8,12, 9,10.16. 12,17. 32,20. 33, 18. 34,2. 37,7. 41, 3. 17. 52, 18. 57,8. 10. 58,9. 59,17. 66,9. 71,12. 82,6. 83,18. 87, 1. 100, 19. 115, 12. 128, 11 849. verborum formae inusitataeἐπτώ θην,πτωθεὶς 20,15. 56, 5. 187, 9. 222, 13. 263,16. δίδει, δια δεινproδίδωσι,διδόναι234,3, 244,15. 545,10. 602,5.635, 3.700, 9. τίθειν 653, 3. δώσω , 682 INDEX τριβουνος,ὁ170,16.236,9. τρικλίνιον, τὸ 502, 1. τρίκλινος,ὁ285,3.723,13 736,3. φαμιλία, ή (φαμελία) 416,17. 587,3. 597, 17. 606,11. 716,8. φλάμουλον, τὸ 560, 15 φοιδεράτοι,οἱ242,3.368,3. φύλλις, ἡ 249,2. 264, 14. φόρος,δ, forum 195, 4. 283, 14. φοσσατεύω 297, 15. 716, 2. -1os et-tov terminantia 86,17. Γύμαρις 196,20. καστέλλιν 198, 6. καμηλαύκιν 309,5. ἱπποδρό φοσσατικῶς 567, 11. 662, 16. φοσσάτον , τὸ 361, 12. 491, 4. μιν 340, 11. τὸνΔανούβιν 351, 11. μαργαριτάριν367, 16. σι λεντιαρίκιν437,13. ἀλεκτόριν 489,4. σπάθιν 572, 3. στό μιν628,4. διίππιν691,19. 693,4.696,19. κύρις. nominativi absoluti 23, 13. 124, 15sqq. 163,10sqq.413,7. 498,6. δώσῃς,δώσῃ (coni.fut.)340, 5.383,1.430,3.479,1.533, 16. 555,11. 572,13. 595, 11. ἀπέστησε, ἀποστήσασα pro ἀπέστη, ἀποστᾶσα 333,6 720, 10. είλα,ειλάμην122,1.190, 13. 315,6. 387,18. 752,14. 761, ὡραῖα, τά,horrea 231,17. 589,8. 169, 5. ἐδιοίκει 176,6 ῥερυ πωμένος 418,16. ἑώρταζεν 478, 7.ἐπεσύναξεν700,1. ἐπαρα κάθισαν 740, 5. ζεζοφωμένος. genitivi absoluti praeter morem 20 γλωσσῶν ἐμπειρότατος 35, 14. ὁ πολλὰς ἱστορίας γράψας ἐκ κλεσιαστικὰς 74, 15. liber eius inscriptus: Τραγῳδία ἤγουν, προφητεία τῆς νῦνκαταστάσεως 235, 14. Ephraim , ὁ μέγας ἐν ἀσκήσει καὶ θείᾳ διδασκαλίᾳ 3000000 ver sus composuisse dicitur 99, 2. Eunomiushaereticus:οἱἑπτὰαὐ τοῦτόμοι 90,16. Eusebius Pamphili : eius historia ecclesiastica9,8.15,8. ora tiones 30,12. 40,10. 51, 20. Gelasius episcopus Caesareae 15,12. Georgius Pisidius 460, 1. GeorgiusSyncellus 3,1. Iulianus imp. eius misopogon 81, 20. Rufinus eius historia ecclesiasti ca 35, 10. Sozomenus 100,4.126,19. Theodoretus 41,8. Theodorus historicus 250, 16. Timocles tropariorum scriptor 177, 11. Apollinarius, κατὰ Ἰουλιανοῦλό γονὑπὲρἀληθείαςγράψας74,6. Theophilosophus128,3. Athanasius 41, 6. Cyrillus, episcopus Alexandriae: epistola eius ad Constantinum 63,5. contra Iulianum scripsit 80,14. Dorotheus ep.Tyri,ἀμφοτέρων Traianus patricius ἐντῇ,κατ ̓αὐ τὸνἱστορίᾳ103,13. PhilippuspresbyterhistoriamChri stianam 30 librisscripsit135,12. Porphyrius Tyrius 80, 15. Procopius 293, 1. 3. ἀπέλθατε 595,10. γενάμεσ νος 382,18. 405,3. ἀναβάλας 541,3. δύναντος τοῦ ἡλίου434, ἔπεσαν283,3.4. ἀνα ροῦντα,ἀναπληροῦντα,ἀναχω ρῶ,συγχωροῦμεν,πληρῶ,ποιῶ, περοῦσι, καθελεῖ et similes for maecontractaeprofuturisusur pantur 125, 12. 249,9. 362,9. 593,19.594,8. 598,7. 602,4. 603, 10. 627, 15. 742, 13. x τεάξαντος 45,14. 73,9 ἐξεω σαι 141,7. 151,16. ἔλειψα, λείψας 164,16.169,8.237,18. 645,2. ἀφῆσαι 511, 11. 15. ἐπώζεσαν449,15. ἀνθέξασθαι 783,21. ἐπεσύναξαν 396,19. ἐρούσθη209,1.215,19.260,14. διωλέσθη 461,12. ἔπερνεν, ἐπήρε,ἐπείρασι (?) 349,6.601, 2. 10. 725,8. χρᾶσθαι 760,11. πεποίηκαν538, 14. Acacius, ὁ τὰ σύμμικτα συγγρα ψάμενος 52, 9. Scriptores qui a Theophane laudantur. Anthimus tropariorum poëta 177, GRAMMATICUS. 683 Pelagius patricius,δ περὶ ποίησιν ἐπῶν ἀξιόλογος209,18. Persicus Thrax 179,16. nisifor tasse legendum : ὥσπερ Σίκος ὁ Θράξ. 11. RERUM ET VERBORUM IN THEOPHANIS CHRONOGRAPHIA PRAECIPUE MEMORABILIUM INDEX. Persico, fidem violant 476, 8. 478, 11. ab Alanis fatigati ar tibusLeonisIsauri600,18.603, 5.15. 'Abbas Tyanam capit576,18. ca Abdelas Zuber Arabum dux ab Abimelech occisus 551, 15. AbandazesChosroisadBelissa AbdelasinRomaniameducit569, 15. adpacemdelususipseinducit AbdelasAlifrater,acAlifilius 343,1. Abares ex Gepidibus divisi 145, rium legatus 342, 2. Chosroem 19. primum cum miraculo visi CP.359,5. Tiberiumsupe rant 380,16. CP. obsident487, 2. vide Chaganus. Abarus Alamandari filius 371,11. Abasgi Heraclio socii in bello ptivos plures abigit 577, 16. urbem Garis extruit ib.18. A n tiochiam Pisidiae subigit 587,5. necisValidreum,effusiquemulti Christiani sanguinis Maruam o c cidit649,16. Abdaas Ctesiphontis episcopus, succenso ignis templo persecu tionis causa in Christianos 128, 7. Syriae praefectus Persidem i n vadens occiditur656,5. 660,16. 661,2. Aaron Madis filius pag. 700, 7. castrum Semalvum capit 702, 2. suorum multos amittit 706, 6. pacem cum Irene componit ib.18. 707,3. Arabum dux, Christianis infensus 714,13. R o manos praelio fundit 717,21. Theophilum Cibyrrhaeotarum ducem martyrem facit 721,5. ad turpem pacem Nicephorum cogit 748, 9. Cypri vastatis e c clesiis, transfert Cyprios 749,3. Chumid duce Rhodum popula tur ibid 18. in interiore Per side diem obit 751,9. Abachum , et Michaeae ossa in venta 115, 3. Abdelas turris Ibinulis ruina o p pressus678,4. Abdelas Abulabae frater, qui et Muamed , Mesopotamiae prae fectus 656,3. Arabum dux fra 1. Christianos vectigales descri bit,sacraque vasa fisco addicit 663,13. Maurophoros auctores spontanei interitus occidit ib. 20. deserti,ac Barathonis fra rius Tiberii nomine imperator acclamatus 567,18. in urbem receptus Leontium naribus m u tilatum in monasterio recludit 568,12. Heraclium fratrem su premum ducem constituitib.15. Philippicum Nicephori filium r e legat 569,19. Chaganum ad l u INDEX HISTORICUS. 685 tre mortuo Abdelam Alimi fra trem opprimit 660,12. 661,4. Maruam profligatus645,2. Abusalimexinsidiisocciditib. AbsimarusCibyraeotarumDrunga tres duces perimit 669,6. Iseibi Musa ducem futurum dolo per imit et excludit 672 , 5. 14. Christianos iniquis legibus ve xat 678,6. Camachum frustra Abubachar Muamed successor511, tentat 687,5. Christianos ac 6.Gazam,acaliacapit516,3. Hebraeosmanibusinscribit690, AbulabassedeminPersideponit 17. diem obit 694,10. Abdelas Caisi filius Saracenorum dux 542,11. Abdelas Muamed fratrem bello fatigat751,12. victuminfu gam agit 774,17. Abdelas Zuber Musabum fratrem inMuctarum mittit557,19. Abderachmas Chaledi filius Rom . provincias depopulatur 532, 18. 656, 8. idem qui Muamed 660,- 11. Abulabarus Maviae classis praefe ctus Constantis classem delet 528,18. Abumusalim Maviamprofligat654, 14. Abdelam Ali filium et Ali fratremoccidit660,14.661,8. eum Abdelas alter Arabum dux occidit ib. 19. Acacius Armeniae praetor ab A r AbdiusinJustinumconiuratusoc tabaneoccisus332,10. cisus 373, 18. Abderachman Chaganum Perside expellit569,3. aMuamedet Chagano victus interit ib. 6. Abibo Gamalielis filius, funus S. Stephani curat 133, 16. Abibus Arabum dux in Armenia victor 528,1. AbimelechArabumamerastyran nos tollit 551,19. Mardaitis in festis, pacem cum Mavia initam confirmaripetit552,8. amo verieLibanoMardaitas,obti Acacius Beroeënsis episcopus ob schisma Antiochenum Romam legatus 115, 11. AcaciusCP.episcopus182,3.ius sus a Basilisco anathema dice re synodo, a plebe prohibetur 188,8. inBasiliscumetZeno nem ficte invehitur 189,9.Ca landionemAntiochiaecreatepi scopum 199, 5. omnes Orien tales ad Mongi communionem cogit203,20. apudFelicem Romaeaccusatur204,5.Heno tici Zenonis auctorem putant aliqui202,6. eiussuasuZeno Orientalesillisubscriberecogit 205,1.aFelicecumlegatisde ponitur ib. 9. Felicis nomen e diptychis expungit ib. 17. net 555, 11. Theopolim capit 556, 18. Arabum principatum unusipsecolligit558,9. Me chaetemplumconstruit559,11. deum fracti foederis ultorem invocans, bello vincit 560, 11. 561,1.IoannemRomanumdu AcaciusEusebiiCaesareaesucces cem Africa expellit 567,4. diem obit 573, 4. Abimelech Cappadociam et Gala tiam infestat 733, 9. adusque Mangana excurrit734,4. Ablabius Exmonetarius in Iusti nianum coniuratus 367, 11. sor Arianus 52, 7. Ioviano i m peratore catholicum simulat 84, 1. Eudoxio socius in catholicos sub Valente 85, 17. Acacius magister militiae necis Theodosii reos ulciscitur 251, 20. stiniani necem concitat 571,9. Abraim Izid successor,ac frater a 686 INDEX Acacii martyris templum in C a ria 124, 15. Achilles, ac Aegyptii a Romanis repressi8,20. Achilles a Diocletiano sublatus 10,8. Aetius patricias Stauratio infen sus 733,19. 735,8. 736,5. pa ratas insidias evadit ib.15. i m perium in fratrem transferre molitur 737, 8. Irenes cum C a rolo nuptiis obnititur 736, 2. praelio in Bulgaros occiditur 764,3. AgallianusinLeonem rebellisperit AchimfiliiMaruamnecant654, 623,13. 10 sqq. Adad Exumitarum rex Christianus Homeritarum Iudaeorum victor efficitur 346, 20. Adelphius Antesignanus Messalia Agapetus Romae episcopus 336,15. Severum Iulianum, ac Theopa schitasCP.damnat337,10.An thimodepositoMenam CP.epi scopum ordinatib.16. CP.m o ritur ib. 17. norum haeresis 99, 14. Adeser Persarum rex 504, 12. AdrianusRomaeepiscopus687,20. occidit275,14.inIndiamfu Indos profectus 35, 3. Aegypti defectio reprimitur 8,19. Aelianus in Gallia a Maximiano Aethalas presbyterinPersidemar tyr 37,3. Aethaerius in Iustinum coniura tus occisus 373,18. Aethribi, magna Arabia 558,10. Aetius dux Valentiniano datus a Theodosio 144,20. ut Libya Vandalis cedat auctor existit 145,3. AttilamAurelianisad AlexandercomesRufinisociusle Ligerim vincit 162, 12. suspe ctum ob potestatem Valentinia nus occidit 166, 19. Aetius Eunomii magister 90, 9. nitus 271, 15. gitib.18. Alamundus Saracenorum tribunus catholicus Severianis illudit 246, 5. Nicaenae synodo deest annis gravatus 30,6. gentilem phi losophumcompescit 33,8. pre cibus obtinet ne Arius in ec gatus 277, 19. clesiamrecipiatur48,5. male Eusebio consignatus eius epi scopatus 49, 2. AlexanderDiospolitanus episcopus masculorum libidinis ergo p u 18. Aera Romanorum , et Alexandri norum 4,12. Aesculapius Carthaginis fundator 311, 6. Agarus Arethae filius a Romano victus218,6. Agatho Abbas 374.1. Agatho Romae episcopus sextam synodum celebrat 510, 9. Agelon dux igni traditus 86, 17. Alamundarus Palaestinae ducem Acameros Sclavinorum princeps 734, 13. ib. in synodo CP. damnatus 108, 19. Acephali damnati in quinta syn odo 354,14. Achillas Alexandriae episcopus 18, Acholius Macedonii percussor ab eo annona donatus 230, 17. Acum Unnus a lustiniano e sacro fonte susceptus Bulgaros profli gat 338,19. eorum insidiis ca pitur 340, 10. Tarasii synodicas approbat, ae legatos ad synodum mittit 713, 17. Aedesius Meropii discipulus ad Herculio victus 9, 11. Aemilianus Dorostoli igni con Alanorum in Constantiam pugna 9,19. sumptus 79,11. Alaricus Gallus Romam diripit 119,7. PlacidiamHonoriiso rorem abducit ib.9. Romam iterum capit 127, 5. Eudoxio a comunione extraneus Alani Abasgos, Lazosque fatigant artibus Leonis Isauri 601 , 3. 603,2.604,5. Alexander Alexandriae episc.19,1. Alexander Byzantii episc. 23, 18. 292,5. scopus 173, 19. S. Anastasiae CP.105,15. solum relictum 96,6. eius corpus Sir mio CP. delatum 172, 1 Anastasia Augusta verberibus caesa 562, 7. rium martyris ter usor Augusta Anastasia Tiberii coronatur 384, 13. iuxta Tibe sepelitur 419, 7. Anastasia Valentis filia88,15. Antiochiae episcopus Anastasius 362,13.inloannisCP.synoda les invectus deponitur 376, 1. Antiochiae episcopus Anastasius 433,15. dira nece ab Hebraeis sublatus 457, 11. Antiochenus Nostorio socius 136, 14. Anastasius Anastasius presbyter Hierosolymorum epi Anastasius Romae Anastasius Romae episcopus 217, episcopus 116, templum orthodoxis Iustiniani m a 18. Alypius gentilis 80, 6. Alypius commeatu deficit 223, 6. apud Persas obses 226,16. apud eos morbo perit 229,2. Amalasunthe Theuderichi coniux, Atalarichi mater 293, 11. Amandus in Gallia a Maximiano Hercul.victus9,11. Alexandri martyris urbsAnchialus 4 1 5 , 12. iniuriam reliquiis suis irrogatam punit 430,17. 431,8. Alexandrini ob devotam synodum a daemonio vexati 287, 16. Alexandrinorum aera 4,12. Alexandrinus tumultus 132, 1. Alexius Museles Spatharius ab A r meniacis in ducem petitus 721, verberibus caesus 19. 722, 1. truditur 724, 10. in carcerem oculis caecatur 725, 16. Alidius praedas in Romanos agit 566, 15. Alim filiiChorosanitisadiutoribus Maruam necant 654,11. 655,18. Alis de ameratu cum Mavia con Euphratem vincitur530,14. dolo perit531, tendit530,10. ad Alphadal Barinal in Romaniam e x currit 690, 12. Alphias Belissario adiunctus dux Amanitae Iectan posteri 512,8. Amantius militiae magister 356,7. Anastasius a Phoca occisus459,16. Anastasius Silentiarius ab Euphe Amantius praepositus terrifica vi richo,eiusque consobrinus 289,5 . Amida a Constantio reparata 54, 17. Palaestinae dux Seve Anastasius rianus haereticus 244, 12. sione mortis admonitus 253,3. a Amatus Gelimeris frater occisus perator bellum dare lustino necatus 255,11. creatus 210, 9 fidei li 296,6. Ambrosius annem cogitur ib.15. I o Tabenensiotam iubet e x u HISTORICUS. 687 10. Isaurosurbe pus94,10.Theodosiumimpe eiicitib.15.rebellesprofligat Mediolanensis episco lem agi 212, sacris arcet 113, 19. E u 208, 3, 211, 12. molitur ratorem poenitentemrecipit,nontamen intra altaris cancellos ingredi 212, 10. thymio episcop.necem sinit114,2. ib 3. datum fidei libellum per vim repetit215,17. Euthymi Amer a Amergus Gelimere caecatus 290,5. armis potens sub Ilde 217,4. ArabesSce u m deponit synodum 11. a Persis capta 223,15. R o Romam mit manis reddita 228, 12. Amorium capitAndreas 537, 7. Hierosolymorum episcopus 417,4. pacem init cum Arabibus 222,6. Cabade Per Amos impellit ib.18. Amphilochius Iconii episcopus 96, Messalianorum h a e resi infensus 99, 15. 8. 108,14. 17. Anastasius mius. imperator, vide Arte mio CP.correptus 208,3. cum episcopus electus209,11. ab Ariadna im Palladio Antiochiae nitas vincit ib. 19. Chalcedonensem per episcopos confirmari 219,2 . ne M a iubet cedonius synodicam Anastasium tat obsistit 220,14. papam ut Henotico subscribat Anastasiopolis , quae prius Daras 231, 18. ab Unnis capitur 366, 11. 14. sarum rege victore urbes amit titib.15. Persarum exercitum atterit224,7. Amidam aPer sisrecipit228,12. statuam suam ad Tauri columnam eri git229,14.Macedonium ave ro fidei sensu conatur avertere 230,1. Xenaianinurbemin ducit ib.13. Daras castrum A n a stasiopolim vocari sancit 231, 14. Flavianum Antiochiae epi scopum Henotico subscribere c o git 232,3. 235,18. Xenaiae patronum agit 236,5. Macedo nium exagitat237,7. rectum se sensum tenere eo obiurgante fingit 238,6. ad subscribendum haereticae professioni dolo in ducit ib. 10. illata foede c a lumniaeiicitib.17. actacon cilii Chalcedonensis discerpere quaerit239,16. Macedonium eiectum curat deponi 240,7. FlavianumAntiochiae episcopum in exilium pellit 241,3. Eliam abdicare se episcopatu cogitib. 14. Vitalianum orthodoxorum subsidio hostem patitur 242,3. Macedonio affectos dire vexat ib.14. additamentum urgens populi seditione deterretur 245, 16. revocaturum se orthodoxos episc. ficte pollicetur 247, 9. 248,6. terribilivisioneminu tos sibi annos vitae audit 252, 18. feruntquidamperiisseful mine de caelo tactum 254,1. Anastasius Syncellus haereticus CP.episcopus630,3.eiS.Ger manus futuram in circo igno miniam praesagit 627,16. Con stantinum notat Nestorianae h a e resis 639, 9. ignominia in cir co ab eo traductus, sedi resti tutus 648, 15. morbo Chorda psus dicto mortuus 659, 6 Anastasii S. Maximi discipuli 531, 5.538,1. Anazarbus facta Iustinopolis 263, Anchialus capta a Chagano 390,1 Andreas episcopus in secunda s y n Andreas cubicularius ad Maviam legatus533,15. Sergio eunu chumexprobrantiviriliaabscin dit 535,20. Amorium capit537, 4. Constantem ne uxorem et filios in Siciliam adducat i m p e dit538,6. Andreas Exlogotheta urbis prae fectus 370, 6. 1. Leonem imperatorem coro natib.18. Anatolius Orientis praefectus ad Vararanem legatus 134, 17. AnatoliusV.CP.Alexandriaecom bustus 117, 3. AndreasItalusincantato canepre stigiator 347, 20. Andreas spatharius Constantini ad Valid legatus 641,4. Andreas Theodosiopolis episcopus orthodoxus exul 207, 6. Andreas Troili filius Constantem necat 538, 9. Andronicus spathariusArmeniacus a Constantino occisus 726,21. Anna Constantini soror, uxor A r tabasae 637,8. 688 INDEX Anatolius CP. episcopus 157,6. pedes processiones obibat 170, peratoris partes transire consti tuit 331, 13. vincitur ab Arta bane 332,20. a loanne papi iterum profligatur 335. 8. ipsa S. Theodori urbs 415,12. Ancyra Galatiae a Persis capta 465, 15. Andragastus victus a Commentiolo 391, 16. Andragathius ob Gratiani necem occiditur a Theodosio 105,20. 110, 19. odoEphesinadepositus 156,10. Andreas Calybita martyr. 667,5. AndreasCretensis inBardanispar tesabactus586,9. Andreas cubicularius a Iustino n e catus 255, 12. Antalas Barbaris iungitur 323,20. de Salomone queritur 325,2. Byzaciispraeficitur327,16. cum Gotthari coniurat adversus A r e o bindumib.18. 328,3 adim HISTORICUS. 689 Antaradus Constantia dicta 57,10. Anthemius Marciani gener Romae imperator177,14. Recimere ducefatigante,amilitibusneca tur182,21. Anthimus CP.episcopus haereticus 337, 6. deponitur ab Agapeto ib.13. Anthimus Excaesar a Constantino lingua mutilatus 725,15. Anthimus Nicomediae episcopus martyr17,8. Anthimus Tropariorum composi Appius Aegyptius annonae prae tor 177, 11. Anthimus inclusus monasteriorum praefectus 357,10. Anthusa Chrysostomi mater 117, 15. Antiochena synodus sub Constan tio 54,16. Antiochenae ecclesiae encaenia 55,9. Antiochenae ecclesiae schisma E u stathio mortuo 104, 10. auctum Flaviano in locum Meletii ele cto 109,3. Occidentalium iu dicio sopitum 113,4. Antiochenses Theodosium placant Flaviano intercessore 112,20. Antiochus Theodosio paedagogus AntiochusCartophylaxBardanier roris socius 586, 12. Antiochus SiciliaeExdux fideier fectus 225, 20. go occisus 676,13. AntoninaBelissariiuxor292,16. sarumregemTheodosiifiliicu Antoniusdomesticusadpacemin ratoreminstituit125,3. eius Theophanes II. 44 incensa 526,13. Arcadius Theodosii senior filius Orientis imperator 116, 9. 13. maiorem porticum e prae torii regione aedificat ib. 15. c o h o r t e m instituit A r c a d i a n o r u m dictam 117, 4. Theodosium i u niorem suscipit 118,4. Gainaın tyrannum delet cum exercitu ib. 12. Xerolophi statuam eri git121,4.ArcadiopoliminThra ciaaedificatib.5.Ioan.Chry sostomum in exilium eiicit 122, 4. sanctitatis nomen a populo obtinet124,14. IsdegerdemPer mors , ac tempus imperii 136, Arcadius praefectus bonorum pro ab Isdegerde datus 125,9. eius opera Christianae relig.cultus in Persidem dilatatus ib. 18. rerum administratione movetur 127,21. clericusesseiubetur 148, 12. caute compulsus 706, 14. Aphraates Valentis impietatem a r guit 98, 17. Apollinarins Alexandriae episco pus 351, 13. Menae consessor in processione 353, 12. Apollinarius Maioricae etMino ricae praefectus 308, 1. Apollinarius scriptor Christianus 74,6. SS.Apostolorum CP.ecclesia 34, 12. eius Mena patriarcha en caenia 352, 6. Appio patricius ex Nicaeno epi scopopraefectus praetorio crea tus 256, 1. Apsicimas episcopus in Perside martyr 37,2. Aquilleia incendio vastata 165,10. magna Arabia Aethribi 558, 10. Arabes numerorum rudes 575,14. Arabes Scenitas vincit Eugenius 217,19. Arba Persidis fluvius 498, 17. Arareches Persarum rex 7, 9. Arcadia Theodosii soror et Pul cheriae virgo sacra 126, 10. Aradus altera obsidione capta et Apollinarius Syrus Athanasii fautor 44,19. Apollinarius Syrus Damaso Romae et Petro Alexandriae damnatus 98,8. ApollinisinDaphneoraculummu tum 76, 16. ́scriptione mulctatus 208, 17. Arcadianorum numerus 117, 5. Arcadiopolis Thraciae 121,5. S. Archangeli in Anaplo ecclesia 34, 13. Antiochia Isauriae 211,19. Antiochia Syriae capta a Chosroe 339,12. Theopolis a Iustiniano vocata 273, 8. 3. 690 INDEX Archelaus Orientis militiae dux 381, 11. Areobindus adversus Gizerichum inAttilamdux 157,2 158,15. Areobindus Daglaiphi filius Areo bindi nepos adversus Cabadem dux224,9 225,5.ducumin vidia fatigatus Byzantium cogi tat ib. 19. Cabadem ad pacem cogit227,15. Areobindus cum Sergio Libyae dux culum 66,6. stantino puniti 726,5. 20. 326,8.Gotharisinsidiispetitur ArmenarchusAsparisiuniorfilius 327,9. Byzantium cogitat329, 15. victore Gothari templo e d u ctus occiditur 331, 7. ArethasAethiopum rexvicinasPer sarum provincias infestat 378, Arethas Saracenorum tribunus371, cum Romanis init 222, 6. Arethas occisus ab Homeritis 260, 19 Argaliscla adversus Attilam dux 158,15. Ariadna Leonis filia,Zenonis uxor 172, 16. Leouis iunioris parens 184, 6. fugit in Isauriam cum marito 186,12. 15. cum eo dem redit CP. 193, 1. Basili scum Armatii filium Caesarem a nece servat 194, 2. Verinam matrem frustra Papurio revoca re nititur197,9. defunctae cor pus in urbem transfert 201,4. Anastasium Silentiarium virum morti substractus 182, 13. Arsabet Quaestor imperator a c clamatus in monachum deton sus 750,18. Arsabelus Persarum rex 101, 15. Arsacius Nectarii frater CP. epi Arsenius in Aegypto celebris m o nachus 120, 17. adlegit, ac imperatorem renun Archelaus praefectus Carthag.ex peditione 296, 10. 11. scopus 124,1. Ardaburius a Ioannetyranno vin culis mancipatus , Aspare filio victore liberatus 131,4. Arxa Aristobulusimperialium domorum curator 402,4. nem provinciam devastat 132, 19. insigui clade Persas atte Arius adhuc diaconus excommu nicatus 17,2. haeresim, ac schisma inducit 23, 19. d a m n a tus in Nicaena synodo 30, 15. Athanasius ficte poenitentem recipere renuit 43, 16. in e c clesiamirrumpens,AlexandriCP. precibus perit 48, 15. sectato rit133,5. Ardaburius Ioannem Vandalum ad Theodosium adducit 149, 19. Leonemcuratimperatoremcrea ri 179, 17. Basilium ad classem Gizericho prodendam inducit 180,5. a Leone necatur 182,4. res illius Porphyrianos Constan ArdagastusaPriscoinfugamactus 417,13. tinus appellandos sancit 32,9. Arianis Exocionitis ecclesias l u 8. Arethas, qui Thalabanes,pacem 1 Arintheus Theodosii adversus G i zericum dux 157,3. tiat 210, 17. eum corripit 246, 4.moriturAriadna250,3. stinianus relinquit 271, 6. Arianorum Philippopoli couventi Armatius Basilisci nepos adversus Zenonem missus 192, 11. Basi liscum prodit ib. 20. a Zenone capite caeditur 194, 1. Armenorum conversio 35, 11. Armeniaci tumultuantes a Con Arseniiamputatae manus commen tum 46,16. Arseus Vararanis Persarum regis dux 132,17. Artabanes Arsacides Armeniorum praefectus 326, 7. Areobindum a Gottharis defectione confir mat 329,19. extinctum ulturus, Gotthari se addicens eum p e rimit331,16.333,15. totius Libyae dux creatus brevi se a b dicat 335,5. Artabanes Hormisdae dux 380,20. Daras capit 381, 11. Artabasdus Armenicarum cohor tium dux 592,16. Artabasdus GalataEugenio tyran Artaxer Persarum rex 93, 12. Artemius Aegypti dioeceseos dux imperatordictus588,4.legatis ad Ulid missis, urbem munit ib. 15. Theodosio imperatore acclamato Nicaeam fugiens m o nachum induit591,9,molien tem tyrannidem Leo occidit 616, 6. Aruritae Maruam odio Gregorium occidunt 654, 1. iidem qui Z e lotae, ad Palmyram tumultuan tur678,9. Arzanen in Perside vastant R o m a ni 132, 20. Asan Palaestinae ameras 551, 17. Ascel rex Hermechionum 370 , 21. Ascholius Thessalonicensis Theo dosium pabtizat 106, 6. Asclepiodotus Crassum in Britan nia domat 9, 15. pus42,8. Arium non recipit 43,18. ea re apud Constanti num offendit 44, 8. Arianorum in eum accusationis capita ib. 11.15. ArianorumfactioneTyri opprimitur, ac deponitur 46,1. 47. 1. fuga lapsum consecrasse Hierosolymis ecclesias aiunt ib. 8. Alexandriam remittitur ib. 13. Treviris exulare iubetur 48,4.eiusexilii tempus.49,16. sedem recipit 51,17. sede pel litur 55, 2. a Iulio papa resti tutus 57, 20. Constantii vio lentia eiicitur ibid. 14. 58, 2. Romam proficiscitur 64,2. 65, 13. Constantis literis, ac syn odi Sardicensis decreto fretus a Constantio recipitur 65, 18. in eum capitis poenam ab eo decernitur69,6.Julianoimpe ratore revocatus fidem Nicenam sancit 72, 10. ab eodem pel litur 74,10. a loviano de fide consulitur83,16. aValente eiectus tandem revocatur 90,7. sacerdotii anno 46 vir оivα Los moritur 93,18. auctor est Eusebium Pamphili recepisse zo ὁμοούσιον 41,6 . AthanasiusCelitesAlexandriaeepi Scopus 207, 1. Athanasius sanctae resurrectionis diaconus aTheodosio dioscori ta occisus 166, 6. HISTORICUS. 691 ponit546,19. Constantinum vin cit547,13. sedesdilatansRom. adpacem cogit 519,15. ib.18 Aspetius dux Cabadis legatus 228, 10. Astulphus papae Stephano mole stus619,2. Asterius patricius Antiochiae 266, 13. Asuadus tribunus Areobindo Per sicibellisocius 225,5. Asylas adversus Gizerichum dux 157,2. Ateus castrum eversum 626,4. AthanaricusGotharumduxaPhri tigerne victus 101, 10. Athanais, quae et Eudocia Attico martyr79,7. ArtemiusprotoasecretisAnastasius Athanasius Alexandrinus episco baptizata 129,19. nidis socius 111, 6. sibi ipse mortem consciscit 115, 1. Artabasdus Constantinum fugat Amorium 637,7.638,15. im perator in urbe acclamatur 639, 12. imagines restituit 640,3. Constantinum reverti Amorium cogitib.2. Asiam sub pote statem redigit 643,12. filius in fugam actus, consobrinus occi susib.20. Artabasdus Orientalium dux 698, 11. Artanae sedes Sclavis concessae 667,18. Asia episcopo CP. ante Chalced. synodum subiecta 120, 1. Aspar Ardaburium patrem Ioanni tyrannocaptivum,receptaRaven na solvit 131, 7. a Vandalis in Africavincitur 147,11. Ioannem Vandalum Theodosio adducit 149,19. Timotheum Aelurum tuetur 173,9. Leonem impera torem crearicurat179,17. Basi liscum ad defectionem inducit 180,2. Zenonem opprimere ten tat 181, 1. a Leone cum filiis occiditur 182,4. Asparuch ad Onclum flumen sedes Atticus CP episcopus 126,2. Iu daeum paralyticum e lavacro sanum educit 127, 1. sanctita tis fama clarus ib.3. in eccle siaediptycaChrysostomi nomen reponit 130, 7. Baesipolis ab Unnis capta 366,8. Baesus,idem quiMaurus 578,2. 581,5. Balas Massagetis praefectus292,9. Balgitzes Bosphori praefectus o c cisus571,15. Banacas Romaniam incursat 687, 21. Romanos fundit 688, 17. Baptisma Arianorum miraculo re probatum 234,9. Azar in Cilicia vincitur 570,13. Azibus Chuneae filius in Cilicia victus 570, 17. Baanes militiae dux Persarum victor 489,1. ArabesDamascum usque fugat 517,4. Edessam revoca tur 517, 11. acclamatus impe rator profligatur ib.18. Baanes Eptadaemon quartam A r meniamArabibussubiicit569,18. S.Babylaereliquiismutum inDa phneApollinis oraculum 76,19. Bardas Armeniacorum dux in exi lium actus 703,5. Bardasmonachus inAeluri etPro terii causa consultus 173, 1. Bardas patricius a Bulgaris occi sus 725, 4. Iustiniano adiutor Basbacurius comes Opsicii occisus 583, 9. Basianus abbas 177,5. BasileusAmaseae episcopusmar tyr 23,14. 692 INDEX 1 Baptismi ritus,et invocatio i m m u tata Eunomio 98, 10. Baram Hormisdae dux Turcos vin Athanasius Jacobitarum patriarcha Syrus 506,4. Athanasius presbyter Cyrilli c o n sobrinus Dioscori violentia d e positus151,8. illiusaedeseccle siasticis usibus addictae ib. 9. Athanasius cum areobindo in L y biam missus326,6. Artabanem Areobindi subsidio accersit 329, 18. fidem accipit a Gotthari nihil eummalipassurum330,16.pa latiipecuniassuaeiterum curae commissas accipit 334, 13. Athenodorus senator dux adversus Anastasium 213,7. a Joanne Scytha capitecaeditur 216,4. AthinganiNicephoro chari 759,8. a Michaele curopalata capitis damnati 771, 1. Barnam urbem Bulgari occupant 549, 5. Bacchanus Suliman ad Amorium socius593,5. Bacchus Salomonis frater, Sergii et Cyri pater 322, 17. Bactagius capite caesus 647, 19. BadicharimusAgari frater Phoeni ciam infestat 221, 17. BaduriusIustinifraterindigneha bitus379,15. Badurius lustiniani in Unnos dux Hormisdas probro excipit 405, cant,princeps,inThraciamex 8.adeumexercitusdeficit409, currit158,9. Theodosiumad 5.Narsesprofligatuminfugam Attila Scytharum, quos Unnos v o pacem sub tributi pensitatione cogit.411,13. cogit159,6.AëtioduceAurelia Bardanespatric.dictusTurcusimp. nis ad Ligerim profligatus 162, 9. Aquilleiam incendio vastat 165,10. sanguinis profluvio m o ritur167,6. filiidiscordesfa acclamatus 743,20. accepta fide a Nicephoro monachum induit 744,6. 16. submissis satelliti busorbaturoculis745,16. cile profligati ib.8. Bardanes,vide Philippicus. Bardanes Thracensium dux Irenes Augusteus equestri statua Iusti niani ornatus 347, 18 strator 735, 3. Avitus Romanus imperator 169,3. imperio exutus,Placentiae crea tus episcopus ib 12. Auxentius Mediolanensis Arianus episcopus 94, 10. 271, 1. cit404,3. aRomanisvictum Barsen Edessae episcopus in exi lium eiectus 96, 9. Basbacurius 572,6. Bassiani monasterium 219, 4. Batal Arabum dux 633, 13. Bathaias Chatzaris vectigalis 546, 10.547,11. Baubario in Scythia militiae m a gister 338, 15. Bazanes Christianorum episcopus in Perside 262, 10. filius158,10. Bebdarch Palatium incensum 494,3. Bedzacdi castrum a Persis captum 70, 8. Beglali,Chosrois palatium 493,1. Belissarius magister militiae in Oriente invidia petitus 267,19. iterum magister militiae Orienti praefectus 274,2. Persas supe rat,etadpacem cogit277,3. ginibus618,7.622,15. ab Artabasdo ferro obtruncatus 638, 12. Bilius Phoçae legatus ad Chosroem ab eo carceri addictus 450,4. Bindaras Maruam dux profligatus 655,4 HISTORICUS. 693 Beniamin Iudaeus ab Heraclio Christo adiunctus 504, 17. Bersamoeses Iberorum princeps Besdas Bindoem carcere eximit 407, 5. Horsmidam cum illo regno exuit407,10. 408,8. Bethleem ecclesia 39, 1. Bezenus Eleutheropolitanus episc. Abachum et Micheae corporum inventor 115, 4. Bdelas Attilae frater, Omnudii BezerLeoniadiutorabolendisima Justiniano adiutor in seditione Nixa 285, 5. expeditio in Afri ca287,6.290,8.291,6. ge nus eius,patria,uxor 292,15. milites praedones cohibet 294, 20. Carthaginem versus iterdi rigit295,8.felicescum mode ratione successus 296, 10. G e limere fugato victor Carthagi nem ingreditur 298,12. 299,2. 13. iniustas praedas cohibet ib. 17.deBelissariovaticinium301, 1. 17. Basilius ecclesiae Caesariensis p r e sbyterEusebii adiutor 93,8. el suffectusepiscop.94,8. Gre gorium inducit ut plebis ortho doxae CP. curam suscipiat 96, 2. Valens ab eo eiiciendo divi nis signis deterritus 99, 18. BasiliusEdessenusobses apudPer sas226,17. aRomanisrece ptus229,1. 491, 11. Basiliscus Armatri patris proditor Caesar declaratus 193, 13. C y zicenus episc.creatus 194,5. Basiliscus Verinae frater Thraciae dux 175, 10. Leonis in Gizeri chum classi praefectus 179, 9. proditione sponte profligatus ib.15. Leoni adiutor oppri mendo Asparem 181, 16. ty rannus adversus Zenonem 185, 18. filiumCaesarem,uxorem Augustam creat 186, 16. rectae fidei bellum indicit 187,1. T i motheum Aelurum , et Petrum Vandalos fundit, ac Libya Fullonem restituit ib.3. syn odum Chalcedonensem proscri bit188,7. Armatium Zenoni opponit192,11. eoprodente ad baptisterium confugit 193,3. Cucusi fame conficitur; aliis, in sidet 305,15. cogit ad dedi tionem 306,2. invidia petitus CP.redit308,15. triumphum agitib.18. profusissimaeius in populum largitio 310, 11. in Siciliam mittitur313,15. Libyae turbisprovidetib.18.316,8. Si cilia,Roma, aliisquecaptis, Iutgium principem CP.adducit Itinere iugulaturib.9. BasiliusAntiochiaeepiscopus166, Basilius tyrannus in Sicilia caesus 612,3 potitur 304, 1. Gelimerem o b 319,4. Persas ingenio decipit 342, 11. eius eximia laus 344, 3. Unnos et Sclavos ab urbe depellit 361, 9. coniurationis accusatur 368, 12. eius defun cti bona Marinae aedibus addi cta 371, 19. Benedictus Romae episcopus 375, 13. Bindoes a Besdo fratre carcere liberatus Hormisdam regno exuit 407,6.408,8. 694 INDEX Boarex Uunorum regina ad Rom . transit 269, 4. Styracem regem Busiris Aegypti urbs eversa 8,7. Busur Romanorum fines invadit 533,4. Exapolimvastatib.7. praedas agit 540, 7. Buze Orientalis militiae magister 341,6. Byzantium Constantinopolis, nova Roma 34,7. 40,4. eccle CP. captivum mittit, Glonem occiditib.9. siaeillicextructaeib.12. Koilas Bulgarorum legatus 691,9. Cabades Persarum rex 190, 12. Bonifacius Romae episcopus 130, 13. Borane Chosrois filia Persarum regina505,16. Bornsus dux Cellori adiunctus227, 18. Bostrae portus sponte natus 352, 21. culo liberant 528, 11. 529, 12. BulgariIllyricum,etThraciamin festant 222,3. Bulgariae antiquae fines 545, 1. BulgarorumContragorumorigo545, eiectus, ac trusus in carcerem ab uxore liberatur ib. 14. U n nis Nephtalitis adiutoribus r e guum occupat 191,17. Valam oculiscaecatib.19. pacem cum Romanis solvit 222, 15. T h e o dosiopolim, et Amidam capit 223,2. elephante vectus Ami damingreditur224,1. Amida redditapacemfacit225,8. 226, 4.228,9.poplitumnervosChri stianissuccidit246,18. Chri stiano demerente episcopo b a ptismi liberam facultatem facit 252,13. Ziligdem Unnorum re gem interficit257,13. Roma norum imperatorem domus suae curatorem instituit258,12. n e potem ex sorore Chosroem a d optare cupit ib.16. Tzathum Lazorum regem a lustino su sceptum moleste habet 259,10. Manichaeos specie honoris c o n gregatos occidit 261, 13. bonis publicatis eos iubet comburi 262,19. Cacorizus cubiculariusMaviam C y pro fugat 526,1. 1. ad ipsam urbem excurrunt ChactabasMaruam profligat655,4. Caesarea a Iuliano vexata 73,8. statua,a luliano eversa 75,12. Caesarius ob Proterii caedem lin tem machinarum 776,11. BurnicheArabum duxvictus706,3. Calandion Zenonis iussu Antio Busas Chagano machinam struit chiae episcopus creatus 199, 7. 586,15. Byzantii agros depo pulantur662,14. Thraciam,ur bisque agros infestant ib. d o minum sibi ex aliafamilia cre ant 667,14. pacem componunt cum Constantino 691, 8. cla dem ab eo incauti accipiunt692, 2. Constantinum vincunt 664, 18. Teletse duce vincuntur668, 8. militumRom.stipendiain tercipiunt752,14. docentur ar 398, 8. Codonatum transfert Tyrum ib. Caius Romae episcopus 7, 10. ac Bithrapsus Syriae primum oppi dum 217,20. Blasins Persarum rex, qui et V a las 190, 17. a Cabade oculis caecatus 191, 19 Bonifacius Libyae praefectus 145, 2. Aetii calumnia fraudeque i m pulsus Vandalis Libyam prodit 146,10. infelici pugna defun ctus,CP.redit 147,4. Bonosus Orientis comes 457, 16. Bonoso patricio urbem Heraclius credit466,10. Brettanio adversus Magnentium imperatorcreatus67,9. aCon stantio amotus,inquePrusam amandatus 68, 11. Briso eunuchus 122, 15. Brixia a Gotthis recepta 367, 8. BuccinatorisfiliiConstantem peri ablatum ei Caesareae nomen ib. 11. a Persis capta 461,17. Caesareae Philippi posita domino gua mulctatus 172,12. Caisus Saracenorum dux 540, 14. Caisini ab Imanitis deleti 655, 1. tumultuantes a Persis occisi 658,9. 8. Eustathil corporeAntiochiam relato eius ecclesiae schisina tollit 206, 1. Xenaiam haere ticum fugat 207,17. Oasim re legatur ib.3. Chalcoprateorum ecclesia Deiparae consecrata 158, 5. Calepodius eunuchusconciliiChal ced. actorum traditor 239,19. Calepodii cubicularii occasione excitata seditio 279, 5. Callinicus CP. episcopus 561,13. preces fundit ad templum d e struendum 563,3. occidi a Iu stiniano iussus id. 13. Leontio plebem conciliat 565, 7. orba tum oculislustinianusRomam relegat 574, 12. Callinicus Heliopolensis ignis m a riniinventor542,5. Calliopio dux annonae praefectus 227,16. Callistus Augustalis Alexandriae occisus 130, 17. Calocerus tyrannus a Dalmatiovi vus exustus 43, 11. Castus sub Commentiolo dux m u l tos Abarum occidit 396, 9. a Chaganocapitur397,9. eius capti occasione Mauricius pro bris compluitur 399, 1. Carterius abbas sacras literas d o cet Chrysostomum 118, 1. Carthago a Vandalis recepta 297, 17. antiqui conditores velut ex fabula311,7. abarbarisre bellibusobsessa327,15.328,16. CauchanaSiciliae oppidum293,8. Ceber Arabum dux à Romanis vi ctus 704, 7. Cecropius Nicomediae episcopus HISTORICUS. 695 terrae motu absorptus 69, 13. CalonymusNanarchainVandalica CellorduxinPersassupremus227, expeditione 292,12. Carthagini classem admovet 296,11. ad praedam vertitur299,9. periu rus perit 300,4. 9. Persas ad pacem cogit228,9. Celestinus episcopus Romae 132, 9. Nestorium nisi resipiscat a communione suspendit 137, S. suas vires in synodo Cyrillo committit 138, 10. Chadiga Muamedis uxor 512, 12. Cantharus balneum Alexandriae Chagan dux Persidis 558,5. vi 147,20. Capetulianus persecutor sub Iu liano79,11. ctoreAberachman Perside pelli tur 569,4. principatum recipit ib.9. Iustiniano locata filia, eidem parat insidias 571,4. Cardamus Bulgarorum dominus Constantinum vincit 724, 18. Chaganus Sclavinos in Thraciam 725,12. pugnam refugit 729,1. Cardarigas Romanos vincit 390,8. Martyropolimaggreditur392,6. repetito certamine vincitur ib. 16. 394,14. Carinus comes Antiochiae 266, 9. Caristerotes Armeniacorum dux 698,13. submittit 391, 7. Mysiam et Scythiam vexat 395, 19. M a r tino incurrente salutem fuga quaerit 396,20. casu cladem a Commentioli occursu evadit 397,10. Apiriam urbem capit 398,7.praeliovincitur415,3. 8. Mauricii solertia ad pa cem compellitur 416, 13. Pri scum transisse Danubium q u e ritur 417, 5. Balben devastat 428, 4. pressis fame Romanis cibos praebet429,5. ingentem stragem Romanorum agit ib. Cardarigas plures urbes devastat 452,12. eo duce Armenia,Cap padocia,etc. captae 457, 1. Cariana porticus ad Blachernas papamulciscitur732,17. Im perator inauguratur 733,1. 736, 19. Irenes nuptias ambit 737, 2. missis legatis obtinero rem nititurib.16. Carossa Valentis filia 88, 16. Carsiani castrum dolo captum 630, 17. Cassiotae tumultuantes puniti 666, 8. Calvarii ecclesia 38, 18. Camachum castrumArabibus pro ditum 727,9. Mauriciiopus402,16. CarolusFrancorum rex Leonem 18.430,13. captivos,nolente vili pretio eos redimere M a u ricio,occidit432,5. semelac iterum vincitur, amissis liberis 435, 9. captivos Mauritio d o nante recipit 436, 4. Chaganus contra fidem Thraciam vastat 465,4. pacem cum M a u ricio componit ib.13. Heraclius filii p r o c u r a t o r e m i n s t i t u i t 4 6 6 , 9 . Chagani filius Arabibus formida bilis626,6. Chalbanisuspendionecati649,15. Chalcidenses in Maurophoros t u multuantes compressi 658, 6. Chale Saracenorum dux fortissi mus 540, 15. Chaledus Ameraeus dei gladius dictus515,9. Chamaeas aBulgaris occisus725,5. Charitonislauradestructa752,1. Chrismatis usus in dedicatione Charitum Tiberii filia ex Anasta sia384,20. GermanoCaesari ChristianiabAbdelaArabumduce nuptui tradita 388, 5. Charmosynus Augustalis ad tem pus percussus 148,9. Charurgitarum haeresis 532, 1. Chazari in Perasas Heraclio ad iuncti486,3. ChorasanArabibus subiecta 561,8. Chorosanitae Maruan profligant 654, 5. Chosroes Persarum rex 264, 15. aRomanisvincitur268,5. ad pacem victus cogitur 274, 12. 278, 1. 13. Antiochiamf ca manibus inscripti 690, 17. Christianorum persecutio Diocle tiano et Maximiano Hercul.AA. 9,4. 12, 17. Maximiano Gale rio cum Caesaribus 16,8. Lici nioimperatore23,8. Sabore Persarum rege 36, 10. 55, 17. Juliano imperatore 71, 11. 73, 8. 74,5. 77,7. Isdegerde Per sarum rege 128, 5. Vararane eius successore 132, 10. sub Madi Arabum tyranno 700, 5. sub Valente gravissima 92, 5. pit 339, 11. Palaestinam, ac Christinus apostata ad anatomes loca sacra diripit 340, 15. B e lissarii nomine territus pacem petit341,19.343,5. Justino Caesarcreatus686,11.abIrene imperatorebellumrenovat377, presbyterdetonsus703,12.lin 1.378,21. Chosroes ob saevitiam in patrem 14. abexercitudeseritur409,7.ad ChristophorusHimeriispatharius Romanosconfugitib.8.14. a martyr.676,16. " MauricioadoptatusNarsetedu ChristophorusThracicorumagmi ce restituitur ib.18. Romanos num ductor occisus 580,4. milites custodes petit 412. 1. Chrysaorius diaconus ob fidem S. ob Mauricii necem pacem sol Matronae molestus 219, 11. vit449,2. Phocaelegatumin Chrysaphius eunuchus Ioannem carceremtrudit450,6.Theo Vandalumdolooccidit150,3. dosium Mauricii filium restitu Theodosium Flaviano committit ib. 17. Pulcheriam aula eiicit manumoccidit451,15.Roma 152,9. DioscoruminFlavia endum praetexit449,18,Ger templi47,9. gua a Constantino mutilatus 725, 696 INDEX nos captos capite caedit 452,5. Syriam totam ac Palaestinam populatur456,7. Armeniam Cappadociam, etc. occupat 457, 1.Apameam,etEdessam capit 461,9. Caesaream Cappadociae, eic. subiicit ib.17. Heraclii l e gatosspernit463,2. Hieroso lymam, Alexandriam, Chalcedo nem capit ib.11. pacis legatos cum Christinominis iniuriareiicit 464,11. Ancyram capit 465, 15. infaustissigniscumHeracliopu gua decernit 468-484 sq.profli gatus Ctesiphontem tum Seleu ciamfugit496,8.499,19. aSiroe maiore natufilio in tenebrarum carcere reclusus 501,17. Chrasis pagus Vandalorum regia 295, 18. experimentum traditus 673,15. Christophorus Constantini filius oculis privatus 726,9. Chumid Arabum dux Rhodum p o pulatur 749, 18. ob violatum Myrae Nicolaitumulum tempe state iactatur 750, 7. Cibamundus Gelimeris nepos `cum suis perit 296, 14. 297, 12. Claesus patricius columnis Getse 16. synodum in eam rem Sar dicae indicit ib.20. a Magne tio occiditur 66, 18. Constans Heraclii nepos impera tor523,9. eiusadsenatum oratio ib. 15. Valentiniani p a tricii tyrannidem extinguit 524, 17. pacem impetrat a Mavia 527, 3. de rebus Armeniae d e sperat ib. 9. cum Abulabaro classe congressus , vix necem evadit 528,20. Sclaviniam sub igit 530, 16. S. Maximum, et discipulos eius Anastasios tor mentis addicit ib. 18. pacem cum Mavia componit 531, 8. Theodosium fratrem occidit ib. ColossusRhodiusdeiectus527,19. 16.imperiumRomamtransferre eius aeris pondus ib. 20. Comanis exul moritur Chrysosto mus 123,19. moliens Syracusas petit 532, 6. in balneo Daphne dicto occidi tur537,13. imperium cur trans ferrevoluerit538,4. Constans urbis praefectus 457,21. Constantia Constantini soror uxor Licinii Ariana 16,16. fratris testamentum Ariano credit 51,3. Constantia, quae et Helena,C o n stantii soror Brettanionem R o mae Maxentio opponit 67, 8. Juliano nuptui traditur 69,2. Constantia urbs, olim Antonia 54, 12. Constantia urbs a Constantio in Phoenicia reparata 57, 10. A t tilae ditionis facta 158,17. ConstantinaTiberiifiliauxorMau ricii 384,20. 388,3. dehortatur maritumabexpeditione412,19. dolet coronam illioblatam deo consecrasse 433, 19. in privata domo a Phoca includitur450,6. tyrannidem moliens in mona sterium detruditur453,2. no vis iterum rebus studens cum filiabus gladio caeditur 455, 9. Constantiniana Hierosolymis eccle sia39,2. Constantinopolis novae Romae pri vilegia108,12. eiusepiscopo subiectae Thracia, Asia et P o n tus ante synodum Chalcedon. 119, 20. repetita saepius obsi dione liberata 540, 18. Constantinus a Diocletiano et G a manes cavet 559, 16. Clavi dominici ad Constantini g a leam, ac equi fraenum adhibiti 39,5. HISTORICUS. 697 num incitat 154,4. cognomen eius Taiumas ib. 19. aula eii citur157,12. aIordanefilio Ioannis Vandali necatur 160,4. Chrysocheres Buccellariorum dux Cometa barbatus 256,6. Lampa dias dictus 278,7. Docites di ctus Saracenorum imperii prae sagio 516,11. trabeculae specie 665, 12. 667, 13. in lunam d u plicem , aliasque tristes figuras formatus 778,1. Cometo Theodorae soror, uxor Iustiniani 269,2. Commentiolus dux barbaros cae dit 391, 12. eius in Chaganum expeditio 396, 3 397, 11. Ori entis dux Persas superat 403, 13. Chosroem suscipit 409, 18. Prisco suppetias missus exerci tum prodit 429, 17. 432, 14. querelas in eum Mauricius sper nit ib. 19. viam a Traiano tritam imprudenter capessit 436, 8. occiditur a Phoca 456, 17. Conon exApameae episcopo belli dux 213,8. ex vuluere mori tur 214, 11. Constans Constantini filius Caesar in Galliam missus 24, 13. i m perii haeres cum fratribus reli ctus Gallias obtinet 50,17. 51, 16. Constantino occiso totus ei Occidens cedit 53, 19. legem sancit in Iudaeos 54, 7. Fran cos profligat 55,18. Athanasius et Paulus ut restituantur a C o n ssantio minis obtinet 64, 2. 65, Constantinigenusetsoboles14,10. 25,18.27,1.Liciniumimperii collegam instituit22,1. a perse quendis Christianis per literas compescit 23, 13. Alexandrum, et Arium conciliare studet 24, 5. Hosium in Aegyptum , ac Orientem mittit ib.9. Romae a Silvestro baptizatur ib. 16. alii in Oriente dicunt ab E u sebioNicom.Ariano25,2.50, 7. Nili mensuram in ecclesiam transfert ib. eius, ac Crispi filii leges pro Christianis 25,16.27, 9. Licinium captum vita donat, nova molientem necat 28, 1. filios creat caesares ib. 15 Constantini praeclarae dotes,ac virtutes 28,16. ab Arianis,et gentilibus ut spurius infamatur 25,15. Martinum tyrannum de bellat,etoccidit29,5.Licinia num Caesaris insignibus exuit ib. 7. Narsem Persarum regis filium interimit ib.12. ConstantiniVicennalia 29,13. Ni Byzantium condit 34, S. Sabo rem(Saporem)asaevitiainChri stianos deterret37,4 sacros li bros conscribendos Eusebio P a m philicommittit40,10.Germanos, Sarmatas,Gotthos domat ib.14. Scythas constructo ad Danubium ponte subigit 41,16. Drepanam Helenopolim vocandam sanxit ib.1. Constantinopolim novae Romae auget nomine , senatu, columna Porphyrite, etc. ib.20. eversis templis, eorum spoliis ecclesiasditat42,9. Constantini Tricennalia 43,19. In Athanasium infensior ob non receptumArium,etc.44,8,45, 8. 47, 3. Treverim in Galliis exilio relegat 48, 4. eius prior Constantinopolim adventus 49, 3. expeditione in Persas N i c o mediae moritur 50, 7. eius a e tas, ac anui imperii ib. 13. i m periumfiliisextestamentodi vidit ib. 15. Athanasium revo cariinmorteiubet51,6.in sanctorum apostolorum templo conditus ibid. ad sancti Acacii templum Macedonio episcopo cum tumultu transfertur 70, 1. ecclesia Antiochena ab eo con dita 55. 9. Constantinus Constantini maior filius Italiamobtinet 50,16.51, 16. Constantis fines invadens occiditur 53,16. ConstantinusLeonisIsaurifilius 614,19. in baptismo sinistro ominefontesfoedat615,8.co ronatur a patre,preces funden te S. Germano 616,17. Irenem Chaganifiliamuxoremducit631, caenae synodi patribus neces sariasufficit30,13.illiinterest, 2.MelichetBatalArabumdu eiusquedecretasuisliterismunit 31,3. Arianos exagitat32,8. eius in sanctos confessores pie tas, inque episcopos religio ib. 18. Alexandrum cum gentili philosopho committit 33, 8. mundanda loca sancta,ac cru cem exquirendam praecipit ib. 14. 37,11. matri Helenae coro nam iusque monetae tribuit ib. 19. urbem ex suo nomine ad ces cum patre vincit633,13. eiuspravimores,erroresquesu gillati 636, 2. Artabasdum o p primere tentans, Amorium ipse fugere cogitur 638, 14. urbem frustratentat639,20. Artaba sdovictoreinfugamvertitur643, 14. Artabasdi filium fugat 644, 1. urbe obsessa,.Artabasdum ad pugnam cogit,acvincit 645, 18.646,5. captum oculiscae 698 INDEX lerio Maximiano insidlis appe titus 10,9 12,4 Christianus iamtuminnuiturib.5. apa tre Constantio imperator desi gnatus 14,11. in Gallis, et Bri tannia imperat 16, 1. Maxentii victor, cruce e coelo apparente, efficitur19,4. martyrumreli quias Romae colligit, ac reli giose sepelit 20, 5. Galerium Maximianum , divina ope vincit ib.15. eius in rem Christianam pietas 19,13. 21,3. 22,4. 8. 30,19. 33,19. 39,4. 40, 16. 42, 9 .: cat,etludibriotraducit647,18. 648, 13. Anastasium patriar extinctusobit 693,14. S.Ma riam ex cruciatu coactus iubet invocari 694, 1. bellis Arabum excitus Germa niciaminvadit650,15.Mono physitas Syros Byzantium trans fert ib. 20. Agarenos navali praelio vincit 653,13. Leonem filiumsuscipit657,8. imperii corona donat 658,3. Theodo siopolim , et Melitinem capit ib.17. populos ad errorem in ducit 659 , 1. e synodo 338 ib.14.Sclaviniaeprovincias sub igit 663, 18. a Bulgaris turpi tervictusrecedit664,18.eos trem in Siciliam sequi prohibi tus532,9. Andream legatum ad Maviam mittit 533, 14. M i zezium tyrannum, ac patris re liquos interfectores in Sicilia occidit538,16 Tiberium,et Heraclium fratres imperii colle gas asciscit ib.20. qui eos i m peratores acclamassent patibu lis affigit 539,20 fratres muti lat naribus 540,2. Justinianum patricium Germani patriarchae HISTORICUS. 699 cham ignominia abs se tradu ctum in sedem restituit ib.15. Constantinus Constantis filius p a episcoporum, imaginum vene rationem proscribit ib 10. S y ros,Armeniosque inurbem in ducit662,7.Bulgarosspretis 5.adversusArabesurbempro eorum legatis infensos reddit dem ingenti stragevincit667,14. Nestorianumsepatriarchaepro dit671,14. PaganoBulgaro rum domino pacis specie illa dit 673,7. Stephanum iunio rem, aliosque martyrio afficit Constantinus Leonis, et Irenes 674, 8. classem in Bulgaros filius 688, 15. a patre imperator immissam naufragio amittit 675, 11.monachorumhabitui,acin imperiumsuscipit702,14.va stitutoilluditib.19.S.Mariae ticiniumdeeius,matrisqueim invocationem prohibet 678, 17. 684,14. S. Euphemiae reliquias inmareproiicit679,7.aqua matremamoverecogitanssum rum copiam urbi providet 680, 13. haereticos magistratus creat 681,4. Constantinum patriar cham capite caedit 682,15. P e trum Stylitem , aliosque catho licos occidit683,20. urbism o nasteria militibus addicit 684, 17. annonamurbi providet685, 16. Eudociam tertiam uxorem ducit 686,8. susceptos ex ea filios creat Caesaresib.10. m o nachos ad haeresim , ac incestas nuptias cogit 688,9. monasteria expilat, ac sacros libros c o m burit689,17. incautosBulga ros ingenti strage vincit 691, 1. mo dedecore habetur 719, 1. 6. matre abdicata imperator agnoscitur 722, 3. 19. in Bul garos educit 723 , 16. m a trem iterum sociam imperii asciscit 724,5. ingenti clade a Bulgaris vincitur ib.20. 725,8. incestis nuptiisTheodotae iun gitur 728, 5. Joannis Ephesi cultum auget ib.4. Bulgaros ad pugnam lacessit729,2. Pla tonem, aliosque monachos n u ptiis eius incestis adversantes punit ib. 16. oculis a matre caecatur 732, 5. Constantinus Artabasdi strator deo ultore occisus 624, 14. 692,12. nova expeditione,clas sem fere naufr amittit ib. Constantinus Boëlas Irenes strator 18. anthracum morbo febrique 735, 5. patrem eo evirato occidit 539, tegit 540, 17. pacem cum M a via aliisquecomponit543,5.21. sub tributi pensitatione pacem cumBulgarisinit547,12.549,17. synodum ad ecclesiarumunionem cogit550,13,fratribusamotis cumIustinianofilioimperat551, 6. pacem firmat cum Abimelech 552, 9. diem obit ib. 12. declaratus 695,9. cum matre perio704,18. MariamArme niacam ducere cogitur 718,6. Constantinus Florentii filius m a gister militiae inMysia 338,17. victor Bulgarorum ex insidiis capitur 339, 7. ducit ib.14. in Alanos ancipiti Marte pugnans, victor evadit 9, 19. imperator Occidentis c r e a tus, Gallias administrat 13,19. ConstantinusV.C.cumaliisRo Constantiimores,benignitas, ma capta occisus 127, 6. Constantinus Artaser protospatha Caesardesignatus463,18.464,8. Constantini Lardi succensae aedes 445, 17. lenitasib.20. Constantinum filium imperatorem declarat 14, 8. eius proles reliqua ib. 10. nepos Claudii imperatoris ex filia ib. 14. Maximiani H e r c u lii insidias evadit 15 , 4. in Brittannia diem obit 14, 7. vir Christianosensu,ac animo x o στιανόφρων 15, 15. Constantius CaesarNarsem Persa rum regis filium interimit 29, 10. imperii haeres cum fratri bus Orientem obtinet 50, 16. 51,16.patris corpus inaede SS. apostolorum condit ib. 6. A t h a nasium ab exilio revocat ib.17. adArianosdeflectit53,11.Gal lum et Iulianum consobrinos curat ib. 20. adversus Iudaeos cum Constantelegem sancit54, 6. Amidam ac Constantiam u r bes extruit ib.11. ecclesiaeA n tiochenae encaenia celebrat 55, 11. Assyriorum victor triumphat ib.16.PaulumCP.sede extur bat56,19.Seleuciensem inSy ria portum construit, urbemque reparat 57, 7. Constantiam in Phoenice construit ib. 10. Iulii literis restitutos Athanasium et Paulum iterum expellit 58, 2. Gallum consobrinum Caesarem creatum,inPersas mittit 60,19. ad Thalamonem insulam eun democcidit62,11. Liberium papam in exilium eiicit 61,9. synodum Mediolanensem indicit ib. 18. Liberium revocat 62,2. crucis signum in caelo videt ib. 20. Paulum CP. iterum sede pellit 64, 15. populo CP.inde tumultuanti annonam minuitib. 12. Constantis minis deterritus Athanasium ac Paulum recipit 66,14. Paulum Cucusum expel lit 67,1. Magnentium tyrannum iterato superatum tollit ib.4. Sylvanum tyrannum occidit ib. 20. Bretanionemtyrannisamo ConstantinusSilaei,tum CP.epi Scopus660,1. eiurataimagi num religione incestis nuptiis pollutus675,3.eiiciturinexilium 677,3. ludibriohabetur681, 15. 682,15. approbata Con stantini haeresi capite caeditur 683,8. Constantinus illius nepos, eius ludibrii socius 682, 15. Constantinus Seleuciae episcopus synodum Chalced.proscribit232, 16. Constantius Alaricho socius Pla cidiam reddit Honorio 119, 11. senator creatur, ac tum imperii collega ib.14. Romae cum H o norio tyrannos extinguit ib.17. Valentinianum ex Galla Placi dia suscipit 130,4. imperator brevi occiditur ib. 14. Constantius magnus Caesar decla ratus 8, 11. Theodoram Maxi miani Herculii filiam uxorem rusmartyr676,10. Constantinus Heraclii filius, qui et Heraclius 462, 10. Constantinus alter Heraclii filius 700 INDEX rius oculis privatus 726,8. Constantinus excubitorumdome sticus in exilium eiectus 703,6. Constantinus patricius Podapogu Constantinus spatharius fidei ergo occisus 676, 17. Constantinus sacellarius Irenes ad Carolum legatus 705, 1. Constantinus Serantapechus patri cius 734, 16. Constantinus magnae ecclesiae Cartophylax,Irenes ad Abime lech legatus 733, 8. ConstantinusCP.episcopus543,10. ConstantinusRomae episcopus667, 12. Crucis signum Abdelae iussu ab ecclesiarum fastigio deiectum, 678, 7. Monothelitarumhaeresimeiurat CucususChrysostomiexiliilocus 641,9. Epiphaniae episcopum cum aliis proscribit 669, 17. Cosmas in Leonem rebellans ca pite plexus 624, 1. Cosmas fidei desertor 484, 1. Cotragus Tanaim traiicit546, 12. Cottain a Zenone occisus 209, 16. Crassus ab Asclepiodoto in Bri tannia victus 9, 14. Crispus cum patre Constantino in remChristianam leges sancit22, 12. Romae a Silvestro baptiza tur24,17. Christianus moritur 31,15. Crobatus Bulgarorum princeps d i tionem filiis ex testamento di vidit 546, 2. Crusis invidia Romani in fugam acti390,10. Crux luce efformata Constantino praeit contra Maxentium 19,10. eiusdem praesidio Maximianum Galerium vincit20,15. Maca rius crucis lignum iubetur e x quirere 33, 16. inventam Chri sti ab aliis crucem miraculum discrevit 38,4. Crucis pars Hierosolymis relicta, 123, 18. tis ut sese abdicet, cogit 68,11. Iulianum creatCaesarem ib.19. in Athanasium capitis senten tiam decernit 69, 6. Eudoxium in sede CP. Macedonio substi tuit 70, 6. Iulianum imperato rem audiens,seropoenitetCae sarem adlegisse ib.9. Cotragi Bulgari 545, 1. Coptus Aegypti urbs eversa 8, 7. Cosmas Alexandrinus episcopus Cotto magister militiae in Persas directus 457, 16. CyprianuscumBelissariodux292,4. Cyprianus Romanorum dux in S a > racenos 542, 3. Cyprii transmigrantes plerique p e r eunt 558, 19. ab Aarone alio translati 749,4. Cyriaci laura destructa 752, 1. Cyriacus CP. episcopus 420, 10. S. deiparae templum ad diaco nissae locum extruit 428, 1. nuptiales coronas Theodosio et Germani filiae imponit 438, 1. dicteriis incessitur tumultuante populo in Mauricium 446, 2. cantionem fidei a Phoca exigit 447, 3. Constantinam absque securitatis fide ab ecclesia e x trahi non sinit 453, 11. S. Cyriaci monasterium CP.175,6. Cyricus Iustiniani dux a Persis victus 267,19. Cyrillus ab Arianis inMaximi lo cum intrusus 62, 18. eius ad Constantium epistola de visa cruceHierosolymis63,5. su spectus nonnullis erroris Arii ib. 8. fitHierosolymitanus epi Scopus 86, 11. Cyrillus Juliani libros confutat80, 14. Theophili nepos, ac succes sor Alexandriae episcopus 129, 7. Nestorium admonet,ac con tumacem accusat 137, 1. inter → pars delata CP.38,14. 39,3. Crucis signum luce coruscans H i e rosolymis visum Constantio i m peratore 62, 20. ibidem splen didius visum Iuliano imperatore 81, 1. vestibus Christianorum, ac Iudaeorum aspersum ib. 7. literae crucis formam referentes in Serapidis templo inventae 112, 1. Crux vitae hieroglyficum 112,3. HISTORICUS. 701 Crux aureaHierosolymam aTheo dosio missa 134, 1. Crucis ligna ab Heraclio Hieroso lymis reposita 503, 2. 504, 15. eadem relata CP.517,10. nisi ablata cruce templum Hieroso lymis Saraceni instaurare non possunt 524,10. CutzinasNnmidisinRomanosprae fectus 327, 15. suorum prodi tor 329,1. Antalae belli socius 332,20. a Ioanne Pappi profli gatus 335, 20. a Ioanne prae fecto Africae occisus 369, 15. Cutzinae liberi Africam turbant 369,19. 702 INDEX adversa fidem acrius defendit 137, 19. Celestini locum tenet Ephesi 138, 10. 139, 1. turbas a Nestorio, et Orientalibus p a titurib.9. moritursuccessore damnatApollinarium 98,9. im peratoribus anctor est ut epi scopi orthodoxi revocentur 104, 5. Damianus patriciusin Irenem con iuratus 719,16. Dioscoro 150,6. eius opera a Timotheo Aeluro depravata 172, Damianus rex Homeritarum I u 4. Cyrillus diaconus martyr Helio poli 73, 2. 12. Cyrus Alexandrinus antistes, M o nothelitarum antesignanus 507, 5. cum Saracenis pro Aegypto componit 519, 4. Cyrus exurbis,acpraetorian.prae fectoclericusacSmirnensisepi scop.148,17. cives se occidere meditantes oratione conciliat 149,10. Cyrus Salomonis nepos Pentapo limadministrat322,18.audita fratris clade Carthaginem fugit 323, 17. daeus,dei ope ab Exumitis Christianis victus 346, 10. Daniel Sinopensis ad Ulid lega tus 588,16. stantino superatus 41, 16. Daras castrum quae Anastasiopo lis 231, 14. a Persis captum 453,19. Dargameres Bulgarorum legatus ad Michaelem 775,4. DastagerdChosroispalatium493, 6. immensa in eo inventa su pellex 494, 10. DavidBeserspatharius martyr676, DavidinOrienteHeraclionatus filius 514, 8. David Hormisdarum palatii Car tophylax occisus456,5. Deceutius Magnentii frater sibi laqueo guttur frangit 67, 18. Decimus locns 70 stadiis a Car thagine 296, 13. DedicatioecclesiaeAntiochenae55, DadoesauctorMessalianorumhae 12. resis99,13. Dagalaiphi comitis seditio Alexan driae233,8. Dalmatae monasterio Macedonio satisfactumproscandalo238,16. Dalmatius Anabalinus magni C o n stantini frater 14, 12. Dalmatius iunior Caesar 43,11. Athanasium Tyri protegit 46,7. tumultu militari necatur 53, 7. Dalmatius monachus Cyzicenus episcopus 135, 7. Damascus a Persis capta 463, 1. Damascenus dux cum copiis in Diocaesarea ob Judaeorum tumul Africa sublatus 634, 2. tum deleta 61, 7. Damasus Romae episcopus 62, 6. Didymusinquinta synodo damna tus354,12. Cyrillus magister militiae 247, 5. CyrillusGogdaesuppetiasmissug DanielStylitacolumnamascendit 291, 17. Tzatzonis caput fert 177, 3. de fide orans a Basili in Sardiniam 307, 10 Cyrnus, quae modo Sardinia 307, Danubius ponte lapideo a C o n Cyrus Amastri monachus, secundi imperiifustinianovatesCP.epi scopus 574,13. a Bardane sede pellitur585,11. inmonaste rium Chora dictum relegatur 586,6. Dalmatius Bosphori tribunus occi sus270,15. sco spernitur 189, 14. 14. pente aqua fugit 234,8. Diagestea Asparis neptis,Ardabu rii filia, mater Areobindi 224, 13. 1 Dedicatio templi Hierosolymitani 46, 11. 47, 9. usus in ea chri smatis ib. Demophilus CP, episcopus Aria nus 91,4. ecclesia eiectus,ex tra urbem conventus agit106,9. Demosthenes Valentis coquus B a silioirrisus100,3. Deuterio Ariano baptizante re DiocletianusRomaeimperator7,8. Maximianum Herculium colle gam adlegit8,2.Aegypto bel lum inferturib.6.19. Constan tium et Maximianum Galerium Caesares instituit ib. 10. filiam Valeriam Galerio locans prio rem coniugem abdicare illum cogitib.12. 14,16. in Chri stianos persecutionem excitat9, 3. Achillem profligat 10,7. C o n stantinum adolescentem tollere cogitatib.10. adorariasena toribus expetit 12, 1. imperio abdicato, Salonae privatus agit 13, 10. mente captum se abdi cassetestisEusebius15,8.sub gistercreatus451,6. latum res novas molientem a u ctor Gelasius Caesariensis ib.12. Diocletiani balneum Alexandriae 165,9. Diodorus a Meletio ordinatus Tarsi episc.105,3. Diogenes belli dux 213,13. Clau diopolim capit 214,4. Diogenes Belissarii satelles vir strenuus 301,5. Diogenes Orientalium tribunus o c cisus718,2. Diogenianus magister militiae in Oriente 256,3. Dioscorus post Cyrillum Alexan driae episcopus 150, 10. in C y rillicognatossaevitib.12. 151, 7. Origenis a puero opinioni bus imbutus ib. 11. Flaviano infensus,Eutychis in Flavianum patronus 154,6. Ephesinae synodopraesidensomniaviagit ib.13. 155,1. Flavianum et Eusebium Dorylai Eutyche re stituto deponit ib.12. Flavia num calcibus ac pugnis interi mitib.16. minis episcopos sub scribere cogit ib.18. Theodo retum,Ibam,Andream,Domnum Antiochenum deponit 156, 9. GangrasrelegaturesynodoChal ced. 164, 5. Discorus iunior Timothei Aeluri 250,19. saeculari factione in thronumintrusus,iterum or dinatus 251, 11. CP. lega gatus conviciis incessitur ut h a e Domitianus Orientis praefectus occisus 62, 9. resis patronus ib.18. eo epi scopo Iulianus, et Severus tur basAlexandriae excitant254,15. Dienses monachi Felicis senten tiam Acacio insinuant 205, 12. fidem catholicamconstanter re tineut 219,4. 19. Domentziolus Phocae consobrinus dux exercitus 452, 10. Domentziolus Phocae frater m a Domitianus Melitinae episcopus Chosrois restituendi negotio praefectus410,6. summo ho nore eius conditum cadaver ad sanctos apostolos CP. 438, 3. Domnica Valentis uxor Ariana 88, 18. extincto viro Gotthos ab urbe depellit 103, 7. Domnicus Germano socius Libyae rector316,15.cum eorevoca tus318,15. S.DorotheusmartyrAlexandriae 103, 14. Dorotheus Alexandrinus monachus pro synod.Chalced. Oasim re legatus 235,7. HISTORICUS. 703 Dii praepositus Timothei benedi ctionein uthaereticirespuit243, 19. Dorotheus Belissario Dorotheus Tyri episcopus sub D i o cletiauo confessor35,14. Grae ce et Latine doctus , ac scriptis clarus ib. 16. Nicaenae synodo interfuit 36, 1. a Iuliani mini stris Odyssopoli vexatus, extre m a senectute quiescit ib.5.74,15. Domentia Phocae filia Prisci uxor 454,6. Domnus Antiochiae episcopus 148, 7. coactus Ephesino latrocinio subscribit 155, 19. deponitur a Dioscoro 156,10. Dioscoritis tumultuantibus salutem in ere mo quaerit166,9. Domnus Antiochiae episcopus348, dux 292,4. Dorotheus Chrysopoleos praeposi tus, Irenes ad Abimelech lega tus733,7. adiunctus nepos Alexandriae episcopus 704 INDEX Drepana nunc Helenopolis 41, 1. Eaudas in Zerbulen castrum f u git320,4. inAbrasii montis ca cumine sistit ib.5. Numidas in Romanos educit 327, 16. Ederma dux ad urbem ab Unnis captus 360, 12. Eclipsis solis sub Constantio 57, 14. 58, 5. sub Mauricio 413,4. sublust.Const.filioastrisap 10. parentibusincaelo561,14.sub EpiphaniusCypriepiscopusChry Constantino Copronymo 665,19. sub Michaele curopalata 772,1. Edessa Scirti fluvii aquis submer sa 263, 20. 537, 10. Eleusius Alemensis concilii Chal ced.adversarius 230,4. Elesbaa rex Aethiopum Christia nus Homeritas vincit 261, 1. Eleusius Cyzici episcopus τὸ ἑτε ροούσιον profitensdepositus87, sostomo infensus 121, 16. diens inCyprum moritur 124,9. S. Ephraem vita, et scriptis cla rus 99, 2. 7. Erithrus Caroli Francorum regis filiaConstantino desponsa Ire nesfilio705,3. Esaias Rhodi episcopus masculo rum libidinis ergo punitus 271, 15. Ethnici ChristianizantesBeryti58, 10. Ethribenses Uthmanum necant 530,4. rationis socius 578, 12. 579,18. eius liberi a Justiniano Rino tmetoinmatrissinuoccisi581,1. Justiniano ipse cervicem abscin dit583,16. Elisaeus eunuchus Graecas literas Gallos docet 705, 6. Elisaei prophetae corpus Alexan driam translatum 176,16. Elpidius in Sicilia rebellis 703, 15. in Africam profugit 705,13. imperatoriaornamenta ab Ara bibus accipit ib.15. Elpidius a Phoca igne absumptus 455,15. Elpidius armamentarii praefectus occisus 459, 16. Elpidius magnae ecclesiae diaco nus haereticus 586, 12. Elpidius patricius ad Chaganum legatus 390,2. Emaüntis fons quo dominus la verat a Juliano obrutus 76, 5. magnae ecclesiae Encaenia Mena episcopo338,4. Enthusiastarum haeresis 99, 11. Epiphania Heraclii mater 460,6. EpiphaniaiuniorfiliaHeraclii461, 14. coronatur a Sergio patriar cha 462,13. Epiphanius CP. episcopus 256,13. primatu ceditIoanni papae261, quae Athanais Theodosio nupta 130,1. Hierosolymam profecta, multa ecclesiis largitur 143, 1. matrem Pulcheriam pulsat 151, 19. diaconissam fieri impetrat 152,10. pomioccasionenecis causaPaulinoexistit153,8.se cundum synodum Ephesinam ut indicat,Theodosium inducit 154, 12. dei nutu eiectum Flavia num filiae rescribit156,8. Hie rosolymamse dimitti petit 157, 16. itineris illi socios castitatis suspectos Theodosius obtruncat ib.21 Theodosius monachus ea Dioscoro favente turbas Hiero solymismiscet165,11. maxi mis ecclesiiscollatis donis, diem obit 169,7. Eudocia iunior inAfricam trans lata Honoricho nuptui traditur 168,20. viri Ariani morum per re 5. inter Macedonianae sectae episcopos primarius 107,9. Elias Hierosolymorum episcopus 220,9.damnatis Nestorio,Eu tyche,etc.synodumChalced. Euagriusdamnatusinquintasyn recipit 233, 4. vide not. post ad236.episcopatuceditnecum Severo communicet 241, 14. odo 354,13. Euagrius CP.episcopus ab Eusta Elias largitionum comes 286, 18. Elias spatharius Bardanis coniu ctus91,9. Euchitarum haeresis 99, 10. Eudocia Leontii philosophi filia thio ordinatus in exilium eie Eugee in carcerem a Gelimere c o n iectus 290, 6. Eugenius Arabum Scenitarum vi ctor218,1. Eugeniustyrannusobtruncatur111, 4. 114,18. Eugenius expraefectus Georgii a c cusator363,13. Eulogius Alexandrinus episcopus 385,3. Eulogius Edessae episcopus clarus 108,14. Eunomius alter Arianus Samosa tenus episcopus 92, 18. infensa ob haeresim plebe sponte sece dit93,4. Euodius episcopus Hormisdae ad synodum legatus 248, 4. S. Euphemia Alexandriam trans lata 147, 19. mare Euphemia uxor Iustini 254, 8. Euthymius CP. episcopus Mongi expuncto,Felicisnomen restituit 206, 14. episcopum Felix ob Acacii nomen retentum , non agnoscit209,4. Anastasium haeresim docentem ecclesia e x pellit208,3.imperatoremcrea tum libellum dare cogit210,12. Chalcedonensem synodum con firmat 212,3. apud Anastasium detecto secreto graviter offendit 215,10 episcoporum CP.con ventu depositus,Euchaitam re legatur 217, 4. Euphila Gotthorum Arianus epi scopus, eorum ad Valentem le gatus 101 , 7. Euphraemius Amidenus Orientis comes Antiochiae episcopus 267, 2. Euphrasius Antiochiae episcopus, nomina PP.conciliiChalced.et Rom.pontificis e diptychis ex pungit 258,8. terraemotu quas sata urbeAntiochiaperit265,17. Euphronius Antiochiae episcopus 49,19. in synodo CP.damna tus 108,17. Eusebia Constantii uxor Iulianum neci eripit 62, 13. Eusebius Caesareae Cappadociae HISTORICUS. 705 EunominsCyziciepiscopusEleu episcopuscatholicus93,10.in sio suffectus 87, 9. Aëtii A m a terest Tyanensi orthodoxorum synodo 89, 15. fidem strenue tuetur 93, 10. nuensis , vir florentis eloquii, etsi indoctus 90, 13. non c o m municat Eudoxio , quod neque Eusebius Emesenus Alexandriae is Aëtio ib. 8. Cyzico eiicitur uthaereticusib.16. unaim mersione baptizat, et in Christi nomen,non trinit.98,10. da praesul Arianorum factione ele ctus, resilit 54, 18. Theophani Sabellianus ib.19. Alexandrino episcopatu repudiatoEmesenum recipit 55, 5. mnatur in secunda synodo 109, 1.inexiliodiemobit112,15. EusebiusNicomediensisAriiprius Theophanes II. 45 S. Euphemiae corpus in proiectum, miraculo receptum 679, 7. se taesa Hierosolymum fugit 183, 17. sua omnia ex testamento ecclesiae relinquit 184,1. Cur cum,cuius opera fugisset,com mendat episcopo ib. 2. Eudocia Rogati Afri filia Heracli uxor460,5.461,5. susceptis Epiphania filia et iuniore H e r a clio diem obit ib.14. 462, 9. EudoxiaArcadiiuxor,mater Theo dosii 118,5.Chrysost.pellit in exilium122,6. morituripsa 124, 12. 1 Eudoxia iunior Valentiniano ter tioCP.nupta142,15. adma trem expostulat de iniuriaFla viani 156,6. a Maximo oppres sa,Gizerichum Romam advocat 168,5. in Africam cum filiabus transfertur ib. 18. ex Africa r e meat cum Placidia170,10. Eudoxius Macedonio eiecto CP. episcopus 70, 6. Valentem b a ptizat 85, 10. ab eo ecclesias CP.recipitib.20. eiectosa Constantio orth. episcopos, c u rat iterum eiici 90, 1. ab eius communione Eunomius se parat ib.8. ab eo, et Valente graviora passi orthodoxi quam ab Ethnicis 91, 2. defensor,Nicaenae synodo sub Eustathius CP. presbyter sancti scribit31,5. Athanasiiadver tateclarus49,20. sariorumantesignanus44,5.11, EustathiusMariauipatriciifilius 47,6. Athanasium obtinet eiici, atque Arium in ecclesiam r e cipi47,15. ineiusCP.epi scopatu lapsus Eusebius 49, 2. Eustathius Sebastenus princeps Constantio auctor ut Arii erro rem amplectatur 53, 15. A n tiocheno Arianorum conventui praesidet54,17.inCP.sedem intruditur57,2.moritur64,5. EusebiiPamphilihistoriaeliber EutychesaFlavianoesynododa octavus 9,8. not.post.quoov oi assensum praebet 30, 17. bibliothecam Constantini iussu instruit 40, 10. Athanasius ab eotimet46,2. numArianus fuerit variae sententiae 41, 8. 51,20. statim defuncto Con stantino mortuus 52,4. Eusebius Romae episcopus 9, 9. Eusebius Samosatensis orthodox. episcopus exul 92, 14. sus ab exilio multis urbibus createpiscopos105,4. impa cta capiti tegula martyr o c c u m bitib.9 Eusebius Samosatensis episcopus orthodoxus exul 207, 5. Eutropii eunuchi negotium 121, Eusebius CP. urbis scholasticus, Eutropius tribunus secundae apud Nestorio , ac Anastasio bellum Sidoniam synodi consilium ever primusindicit136,5.16.Do tit236,9. rylaeifactusepiscopusipseEu EuzoïusAlexandrodepositus,fru tychem perversum deprehendit 153, 16. a Dioscoro in Ephesi na pseudosynodo dignitate m o tus 155,13. Eusebiusexconsul368,2. Eusebius praepositus Constantium in Arii errorem trahit 53, 14. Exumitarum bellum cum H o m e Liberio papae exilii auctor exi- . stit 61, 12. a luliano neci tra ditur71,15. Nicaeae confirmatus 30,5, C o n stantinopoli Euagrium episco pum ordinat91,6. Bizyam re legatur ib.10. corpus eiusPhi lippis Antiochiam a Calandione transfertur 206,2. Eustathius Armenius Macedonia norum ad Liberium legatus 89, 5. a Sulimane captus 633,3. in signis martyr Isam tyranno obit 637,11. Messalianorum haeresis 99, 14. Eustochius monachus Hierosoly morum sedem invadit 374, 7. novae Laurae monachos vexaus, mnatus 154,1.e'latrocinioEphe rino praeside Dioscoro restituitur 155,13. eChalcedonensi synodo cum Dioscoro damnatur 164,3. Eutychius CP. episcopus 354, 10. sede exturbaturib.15. stra ab Athanasio tentat recipi 44, 9. communione impertiunt Ariani 47, 3. Euzoïus Antiochiae Arianorum epi scopus86,8. Constantiumba ritis 346, 4. ptizat Antiochiae 70, 15. 706 INDEX rever 11. Fames gravis Antiochiae, et in Cypro, alias Cyri 42, 16. C o n stantin.Iustin. imperat 356,13. Fatimae filio extincto Bulgarorum principatus ad aliam familiam translatus 667, 14. Fausta patris Herculii insidias viro Constantino prodit 15, 7. Felix Iuliani comes blasphemus perit 77, 17. Felix episcopus Romae Liberii loco ordinatus 61, 13. Ariano ad S.Diomedem pluviam roga turus procedit 367, 4. magnam ecclesiam solenniterdedicat 369, 6. dignitatemovetur372,2. extincto Ioanne sedem recipit 382,10 Tiberium imperatorem coronat ib.14. 384, 7. diem obit387,11. Euthymii Coenobium destructum 752, 2. Eustathius Antiochenus episcopus Flavianus presbyter Meletio favet, cidia 88, 10. Gallus mortuo Constantino, ex morbo necem evadit53,8.Con stantius educandum curat ib.20. lectoribus adlectus templum S. Mamanti Caesareae extruit 54, 5. Caesar in Orientem adversus Persas mittitur 60, 19. tyranni dis eius delatores occidit 62,7. occidituripseaConstantioib11. Gallici in Diocletianum tumultus 9, 10. GamalielPauli praeceptor S.Ste phani funus curat 133, 15. A nia profligatus 626, 8. GazacusIgniscivitas,inqua HISTORICUS. 707 FelixRomaeepiscopus201,5.le gatismissisMongum eiiciendum decernit 204, 5. legatos Mongi communione pollutos, et Aca cium deponit 205,9. Phravitam orthodoxum simulantem spernit 206,10.eiusnomenAcacioex FranciaConstantedebellati55,19. de Francorum regibus Theopha nis fabulosa 619, 3. Frumentius primus Indorum epi scopus 35,6. Gainasmultisurbimalis illatisab agi 220,11. Anastasium papam utZenonisHenoticosubscribat GalatesValentisfiliusCaesareae inducturum se promittit ib. 17. mortuus 100, 1. Laurentium in Rom.pontificem Galla Valentiniani filia ex Iusti intrudit221,2. na,Theodosiiuxor,exquaPla punctum , ecclesiae diptychis Euthymius restituit ib. 14. E u thymium ob retentum nomen Acacii episcopum non agnoscit 209,4. Felix Romae episcopus 265, 16. Festus R o m . senator festum Petri et Pauli obtinet CP.solennius Arcadio oppressus 118, 12. Gamalus a Romano fusus 218,9. Gamer Saracenorum dux 633, 7. 641,12. Garachus Arabum dux inArme thesauri, capta ab Heraclio 474, 3. Geeso Gondabuni pater288,2. GelasiusRomae episcopus212,14. Gelimer Vandalorum regnum i n vadit 289, 11. factum excusat apudIustinian.290,1. lderi cum occidit ib.5. 296,6. in Belissarium educit ib. 10. fra trisAmatae morte perculsus,fu gamarripit298,11. Libycos Croesi consilium 152,11. Eutychem 15.restitutoLiberioRomaex esynododamnat154,1.Dio rum communione pollutus ib. cedit 62,3. scorus e latrocinioEphesino di gnitate motum,pugnis calcibus que interimit 155, 15. Pulche ria corpus ad SS. stolosCP. Paulino adversatur;Apolinarium insectatur 104, 18. Messalianis haereticis adversatur 99 , 16. Paulino superstite episcopusA n tiochenuscreatur109,5. Oc cidentalibus in eum expostu lantibus, Romae causam dicere iubetur 121, 8. Theodosium Antiochensibus iratum placat 113,4.aegreferteiectumChry sostomum 124,3. Flavianus Antiochiae episcopus in fide suspectus 220, 1. synodica edita synodum Chalcedonensem supprimit232,3. privataepi stola Anastasio consentit ib.12. non patitur anathema in Leo nem , et synodum dici ib. 15. Macedoniusutadversantemsyn odo anathemate ferit 235,16. damnat synodum 237, 5. sede pellitur 241, 3. Vitalianus dux in sedem petit restitui 247,12. Flavianus CP. urbis episcopus 150, 8. Theodosio mundos p a nes donativo offert ib. 21. i n fensus illi Dioscorus 151 , 12. Chrysaphius eum deiicere m o litur ib. 15. Pulcheriam diaco nissam ordinare iussus, ludit pompa reducit 158,3. Florus Rom. dux in Saracenos 542, 3. GainasAlexandriae episcopus338, 2. CP. a Iustiniano evocatus 345, 5. A Genzo munere abdicatus 424,8. Georgius Alexandriae episcopus 465, 6. Germania Belissarli patria, T h r a ciae et Illyrici media 292, 15. Germanus Cyzici, tum CP. epi scopus Bardani molitionis so cius 586, 7. eius CP. translatio 589,15. Leonis Isauri evectioni consentit 599,11. maximum ec clesiae malum in Constantino Leonis filio praesagit 615, 11. frustraLeonemdeterretab hae resi 626,17.Anastasio Syncello aemulopontificatucedit627,16. 629, 13. Germanus Caesar Tiberii filiam Charito ducit 388,4. Mauricius ut sibi malorum auctorem a c cusat444,15. volenteilloab ecclesia abstrahere populus t u multuatur 445, 11. imperium frustracogitat446,9. Phocas imperatorem provehere simulat 447, 6. imperium affectantem idem presbyterum ordinat 453, 4. novis rebus studentem cum filia occidit 455, 7. Germanus patricius Iustiniani n e pos rebelles in Libya demere tur milites 316, 17. Tzotza ad fugam coacto, Libyae tumultus sedat317,9.318,2. Germanus alter Edessae praefe ctus 400,14. invitum milites ducemacclamant401,13 re novante bellum Chosroe , vul nere moritur 451,15. Germanus Theodosii adversus G i post synodum sextam superstes annis tribus 554, 4. Georgius Cyprius e pseudosynodo Copronianaproscriptus660,7. Germani,quinuncFranci146,6. Georgius Marinae aedium curator Germinium voti causa profectus 363, 13. Georgius patricius generalis logo thetaaChersonitisoccisus580,3. Georgius patricius Opsicii comes GeorgiusSyncellusquousque chro nographiam deduxit 3,19. eius scientia,et opera 4,2. Theo phanicoeptumopuscontinuan dum relinquit5,1. Gepides loca occupant ad Singi donem et Sirmium 145,18. ex illisdivisiLongobardi etAba resib.19. Gerontius urbis praefectus maie statisinsimulatus 363,16. Gizerichus Modigescli filius cum fratreGunthareLibyam occupat 146,13. solus ipse principatum adeptus Asparem vincit 147,8. Marcianum tum captum , ex praesagio futuri imperii dimit titib.15.161,16. regissibi nomen imponit 156,17. Atti lae metu permotus Theodosius cum eo pacem componit 158, 13. Eudoxia Romam advocat 168,8. Romam diripit,ac ec agricolas sibi adiungit 301 , 1. adiuncto Tzatzone Carthaginem cogitat 302,4. praelio victus in Numidiam fugit 304, 3. o b sessus in Papua monte panem, spongiam , citharam petit 305, 14. res humanas ridet 306, 20. quo habitu in triumphum d u ctus 309, 15. concessis oppidis per Galatiam,patriciatus digni tas negata ut Ariano 310, 7. Gennadius CP.episcopus 172,7. perpetrata a Timotheo Eluro Alexandriae ut puniantur sata git173,8. orantivisum dae monis spectrum minax 174, 18. martyrium Antiochia profugum magno honore CP. recipit 176, 2. Petrum Fullonem curat A n tiochia eiici 176, 8. Genso montis Abrasii angustias superat 320, 13. Georgius Cappadox Arianus Ale xandrinam sedem occupat 56, 15. receptoAthanasio sede pel litur 66,17. summa crudelitate a gentilibus necatur 72, 6. GeorgiusApameae episcopus mar tyropolim translatus 585, 19. Georgius Armeniacorum dux 499,5. Georgius CP.episcopus 544,12. caecato Bardane ipse luminibus orbatus 587, 15. 708 INDEX zerichum dux 157, 3. Justinianus 371, 7. bellem ib.13. victor Palatio o c cupato contra fidem Areobindum necat330,14. exercituiArta banem praeficit 332, 16. ab eo in suburbii triclinio interficitur 334, 9. Gregorius ab Aruritis occisus 654,1. Gregorius Amastrensis oeconomus ad Aaronem legatus 748, 13. Gregorius Anastasio pulso Antio chiae episcopus 376, 8. Gregorius Arianus Alexandrinae sedis invasor ab Alexandrinis occisus 54,19. 56,13. Gregorius Artabanis nepos cum illoinGottharimconiuratus331, 19.333,16. Gregorius Muzalacii filius Opsi cianorum dux 698,13. Nicepho ro adiutor adeundo imperium 738, 10. dali Transdanubianae affines gentes Arianae 145, 14. Gotthi imperium Occidentis occu pant 146, 5. ab Hunnis supe HISTORICUS. 709 clesiarum exportat vasa ib.13. Eudociam filioHonoricho co pulat;matremEudoxiam,acPla cidiam sororem habet sub cu stodia ib.20. immissam in eum classem incendit 178, 18. 180, 5. nova ineum instructa classe "Tripolim aliasque plures urbes amittit 181,8. Maiorianus ter rorem illi iniicit 183, 7. Gloës Persa Amidae praesidio re lictus 224,3. Glonem Boarex regina occidit269, 14. Glycerius Italiae imperator 184,8. Gomaris dux prodito Procopio GogdariusaMaurusiisvictus,pres susque obsidione liberatus 319, 11. Godillas Iustiniani in Unnos dux 270,19. Gottharis adversus Areobindum Gregorius Armenos ad fidem c o n militescalumniaturtanquamim vertit35,13. coniurat 327, 20. 329, 7. apud rati, Valentis opem implorant 101, 5. Arii errori in Valentis Gregorius Nazianzenus theologi gratiam amplius addicti ib. 13. imperii Romani ditionem va stantib.16. Valentemsuperant, inque casulacomburunt 102,15. suburbiaCP.populantur 103,5. Theodosius aGratiano impera tor in eos directus ib. 11. pater, in synodo Tyanensi cla rus 89,15. Gregorius theologus orthodoxam plebem CP. regendam suscipit 95,18. solum illi relictum A n a stasiae oratorium 96, 5. libe rioresinilloconventusTheodosio Grata Valentiniani filia ex Iustina 88, 10. Gratianus imperiicollega,et con sul a patre designatus 85, 6. patris edicto pro synodi Illyri cianae decreto fidei, subscribit 95,17. Valentiniani iunioris in imperium promotores punit 97, 12. Theodosium imperii colle gam ascitum in Gotthos emit tit 103, 11. episcopos catholi cos revocat 104,3. Andragathii dolo occiditur 105,19. Gratiani balneum Alexandriae 169, 16. mundo nuntium remittit 175,5. Gregoras filium Nicetam in P h o cam mittit 458,10. igni traditus 86,21. Gogdas Gotthus a Gelimeris fra tre occisus 291, 14. Gontharis Libyae invasor cum fratre Gizericho 146, 13. Gordas Unnorum prope Bosphorum rex Christianus a fratre occisus 269, 18. Gregorius Heraclii frater Helio poli mortuus 725, 11. Gordia Philippici uxor filia M a u ricii390,18. Gregorius logotheta Artabasdi ad Valid legatus 641, 5. Gotthi, Visigothi, Gepedes, V a n Gregorius publici cursus logothe ta exul 703,4. Gotthi Scythae appellati 103, 13. Graetis Aelurorum rex baptismum CP. suscipit, ac foedus init 268,7. Gratissimus in S. Cyriaci aede, imperatore 105,13. CP. ecclesias omnes recipit expulso Demo philo 106,13. synodus oecume nica CP. episcopatum illi asse rit 107,20.Aegyptiis adversan tibus sponte cedit 108, 2. S. Gregorii templum Neocaesareae miraculo servatum 222, 14. GregoriusNyssaeepiscopusclarus 96,7.108,13. GregoriuspapaLeonisIsaurihae resi proscripta inhibet Italiae tributa 621,8. eius praeclara elogia 628, 17. 630, 6. Gregorius Sinopes episcopus a Constantino occisus 727, 2. GregoriusTheodori filiusDamasci obses527,4. ter Philippici legatus 394, 19. Persicum castrum capit399,4. a Philippico exercitus ductor r e lictus400,3. Persarumducem occidit403,16.Heracliumfilium in Phocam tyrannum emittit 458, 9. 17. pacis202,6. infensissimus 288, 2. Gundues a Chagano praedam re cipit428,6. transmissoIstro praedam ingentem cogit 438, 710 INDEX Gregorius in Africa tyrannus a Saracenis profligatus 525, 16. scipitib.14.462,9. ambos co Guedeser,quae Seleucia496,16. Gundabunas Persarum res cum rona imperii donat ib.16. per duelles omnes in Mauricium Chosroem delinire tentat 463,2. GondabunusAfricaerexcatholicis 464,10.MartinamuxoremAu Heraclio componit 500, 6. Hebraei ad baptismum coacti, peditione in Persas,sacrarum aedium pecunias tollit 466, 6. Chaganum filiiprocuratorem in stituit ib. 12. Christi imaginem non manufactam praetendens, animos militibus facit 467,4. Sarbarum ducem vincit 468,15. 470,19. iteruminPersasdu ipsum polluunt 617, 8. ab A b dela Arabum duce iussi mani bus inscribi 690, 17. Helena Constantini mater Con stantio repudiata in gratiam M a ximiani8,12.14,13.25,19. coronataaConstantino,iusmo cens,victorevadit472,1.473, netae accipit 37, 19. Hieroso Jymam mittitur ad crucem ex quirendamib.9. ecclesiasin sacrislocisiubet extrui38,17. Heptabisus Alexandriae publicum balneum 177, 1. Heracitae a Mavia afflict 539,5 Ziebelumducem suscipit486,5. inaedeSS.apostolorumprima tresPersarumducesoccidit490, sepelitur40,6. eiusmemoria Hierosolymis ib.7. 9. Chosroemfugat,Sarbarum que ad defectionem inducit 492, 17.495,9.497,3. cumSiroë Helena,quaeetConstantina,seu ConstantiaBrettannionem in M a pace composita, Zachariam, ac crucis ligna recipit 500,9. 503, 2. urbem triumpho repetit ib. 19. Hierosolymam voti causa pergit504,13. Zachariamsedi suae, crucisque ligna pristino loco restituit 505, 5. Iudaeos gnentium emittit 67,9 Iuliano nuptui traditur 69, 1. Helio patricius coronam impera toriam Romam defertValenti niano 132,3. legatus ad Vara nem regem Persarum 134,16. Henoticum Zenonis velut sanctio sancta civitate expellit ib. 7. collatione cum Athanasio la Heracleonas imperio abdicatus 523, 6 Heraclianus interficitur 127, 11. Heraclius Heraclii imperatoris p a Heraclius in Phocam cum classe insurgit 459,20. Phocam vincit 460,21. Eudociam uxorem ducit 461,5.exeafiliamacfiliumsu periisse invenit ib. 5. legatione gustam renuntiat463,7. a Per sis, et Saracenis profligatur459, 20. 461,19. 464,4. pacem cum Abaribus componit 465, 20. e x 10 475,17. 479, 13. giganteae staturae hominem occidit483,9. Saëmducemprofligat484,20. mus militiae dux 568,15. Aza rem Arabum ducem vincit 570, 14. Azibo duodecim millia cae ditib.19.lustinianusvirumla queotollit573,21. Ileraclius Edessenus adversus G i Hiera insula maris ebullitione enata 622, 10. HISTORICUS. 711 Hispani Arabes, Maruam filii, et allines 656, 16. Hispaniam Vandali,tum Visigot thi occupant 146, 9. Homeritae ab Elesbaa Aethiopum Hierosolyma urbs 463, 11. Hilarion Hierosolymorum episco pus 62, 15. Himerius Byzacii tyronum prae fectus 325, 12. praelio victus capitur ib. 15. a Persis capta rege victi 260, 20. eorum bel lum cum Exumitis 346,7. ipso rum legationis invidia renova tum bellum Persarum 377, 3. Homus patricius, et excuropalata 505, 19. profligatus in interio rem Persidem fugit 522, 8. Hormisdas Romae episcopus lega tos ad 'synodum Heracleae c e lebrandam mittit 248, 3. A n a stasius a synodo celebranda in Siciliamsequiprohibitus532, 10. imperii collega a fratre asci tus,tum naribusmutilatus539,1. Heraclius Apsimari frater supre cobita in errorem Monothelita rum incidit 506, 3. edictum de fide reprobum edit 507,20. re bus desperatis Asia relicta cru cis ligna refert C P .517 , 9. D a mascum, Aegyptum,Hierosoly mam,aliaqueamittitib.18.519, 11.520,16. hydropismorbo diem obit 522,16. Heraclius iunior, qui et novus Constantinus imperii corona a patre donatus 462,9. 16. fra trem Constantinum Caesarem declarat 464, 6. patrem rever tentem a bello Persico trium pho suscipit504,3. postmen ses a patre quattuor veneno sublatus 522, 18. HeracliusfiliusHeracliiiunioris, HonorichusGizerichifiliusEudo ciam uxorem ducit168,20.or HeracliusConstantisfiliuspatrem thodoxosadArianaspartessup pliciiscogit287,14. amissa N u magni nepos 514, 9. zerichum dux 181, 9. Heraclio eunucho adiutore Aëtium sio patre Rom. imperator con stitutus 111, 1. partium occi duarum regimen suscipit 116, 10. Ravennam Roma migrans, diripiendam urbem Alaricho e x ponit 118,21. Constantium se natorem, iuncta ei sorore Pla cidia imperatorem facit 119,13. Stilichonem,aliosque optimates occidit 124,20. nepotem Theo dosium probe instituit125,16. Romae diem obit 130,19. Valentinianus occidit 167, 1. Hermechiones interiores barbari iuxta oceanum 371,1. Hermipoli arbor Persea 76, 9. Hermogenes legatus de pace 274, Hormisdas Persarum rex Artabane 12. 276,18. audire respuitPer sarum rex 277, 1. duce Romanos vincit 380,20. ne Persarum rex exercitum e d u cat,legesancit386,1. urbes sub Iustino,etlustiniano occu patas,amittit387,19. Baram ducem per contumeliam mulie bri veste induit405, 14. throno Hermogenes magister militiae CP. occisus 64,13 Hermon Hieros.epis.18,17 HerodianusMauricioeventuraprae dicit437,3 Heron Thebaidos episcopus de deiectus,ac oculis caecatus,car sertorperit78,13. cerimancipatur406,14.409,3. HesychiuspresbyterHierosolymi HormisdaspostremusPersarumrex tanus doctrina clarus 129, 9. diem ultimum obit 142, 17. Hesychius Hierosolymorum episco pus 129,5. Tzathi gener 259, 17. midia moritur ib.20. Honorius illustrissimus, ac consul designatus 109, 14. a Theodo Hypatia Theonis filia studiis phi. losophiae clara,occisa128,3. Hypatius Heracleensis episcopus IlderichusVandalorum rexInAfri ca,virmitissimus 289,2. lusti nianoamicitiaolimiunctus ib.7. a Gelimere regno exutus ib.13. occiditurcum aliiscaptivis296,6. Illus Zenonem profugum obsidet 186,15 Basilisco non solvente promissa, Zenoni adiungitur 192, 5. Marcianum in Zenouis potestatem redigit 196, 16. Illo auctore Zeno Verinam Papurium relegat 197,4. occidi iussus, spatharii solertia evadit ib.17. tyrannidem affectat198,15. Ze nonisfratremLonginumcustodia facultatemimpetratLampsaceni liberat201,1.victusPapurium conventus85,11. fugitib.11. obsidionepremi Hypatius dux in Persas 224, 17. tur 203,7. proditione capto P a invidia laborat in Areobindum, ex quo revocatus 225, 19. 227, Imagines S Deiparae in Heraclii 13. Vitalianusprofligatoexercitu captumillumpaternislacrimis ImagoChristinonmanufactaab reddit242,10.248,1. in ca tholicos monachos in Palaestina munificus 245, 5. magistrum 13. militiaeOrientiIustinuspraefi ImagoChristiadChalcemportam cit263,10 Iustinianus Belis sarium illisubstituit274,3. se ditione populari imperator a c clamatus, a lustiniano neci tra ditur 285, 20. aLeoneIsauroexturbata 623,3. Imaginem Christi a Tovis specie pictor Christum exprimens di vinitus punitus 174, 14. Imanitae Caisinos delent 655, 1. Incendia Nicomediae 42, 14. CP. 174,4. 390,20 364,1. 11. 371, 13. 389,2. 723, 13. Antiochiae 264,18.265,9. Indi interiores conversi ad fidem subConstantino35,2.Frumen tius primus eorum episcopus ib.3. Innobindus Theodosii adversus Gizerichum dux 157,2. Innocentius Romae episcopus 116, 18. indigne fert Chrysostomi exilium 124, 2. Insomnium monasterium in fide constans 219, 5. Ioannes eiecto Fullone Antioche 21. eius occasione depositus Anastasius Antiochiae episcopus 376, 2. Ioannes Alexandrinus episc.457,9. Ioannes Apameae episcopus 176,9. purio cervice caeditur 204, 14. Heraclio gestata 467,4. a P h i lippico Persarum victore 393, Iacobus Nisibinus e Nicaenis p a tribus29,19. urbemNiserim precibus servat a Persis 52,15. Iacobus protospatharius confessor 701, 10. nus episcopus 194, 6. IoannesAlexandriaeepiscopus374, 712 INDEX avertit ib. 14. Iustino impera tore synodum Chalced. curat CP.recipi254,20. Ioanne suc cessore quiescit 256, 14. Hosius Cordubensis in Aegyptum, et Orientem missus 24,9. in concilio Sardicensi Athanasio, Pauloque favet 66, 3 Hyems asperrima 540,4. 669,22. Hymenaeus Hierosol.epis. 7, 11. HypapantesfestumCP.institutum 345, 14. Iacobus miraculorum effector in causa Aeluri et Proterii consul tus173,2. Iadus Umari dux Syriam subiicit 520,20. Edessam, totamque M e sopotamiam capit 521, 18. Ibas in secunda Ephesina synodo depositus 156, 10 Iberes conversiexcaptivaemulie ris miraculis 35, 7. Ibinubir Maruam dux profligatus 655, 6. Iectan posteri Amanitae , qui et Homeritae 512,8. Ignis marinus,seuGraecus inven tus542,6. Ildegerdi commendata Carthago 316, 12. classe459,21. S. Ioannis BaptistaereliquiaeAle xandriam translatae 117,1. ca put Emesae translatum 665, 6. Ioannes Caesaream Mauritaniae missus 307,16. Ioannes Calistrati monachus ario lushaereticusCP.episcopus585, 12. 15. sextam sanctam synodum proscribit 586, 6. Ioannes Careas sub tributi pensi satione pacem redimit 521,1. non probansHeraclius Mesopo sancta Chalced. synodus 255,1. diem obit 256, 11. Ioannis Chrysostomi orationes de statuis Antiochiae 113,5. nobi lissimis parentibus natus 117, 14. Libanius praeceptor succes sorem ambit ib.18. Carterio abbate magistro sacras literas discit 118, 1. Arcadio agente ordinatur CP.episcopus 117,12. Theodosium e sacro fonte s u scipit 118,5. Thraciae,Asiae, et Ponti ecclesias curat 119,19. Macedonianam mulierem ex m i raculo ad fidem convertit 120, 8. HISTORICUS. 713 6. Eudoxtae ac Theophill strue sede pellitur 121, 13. 122, 10. tumultuante populo redire c o gitur ib. 13. secundi exilii a e rumnis confectus moritur 123, 17. eiectum Innocentius R o m a nus , et Flavianus Antiochenus indigne ferunt 124,2. eius stu dio ecclesia succensa 123, 16. mutuo mortem praedixisse Epi phanium,etChrysostomumaiunt 124, 9. eius nomen Atticus ex sacris diptychis commemorari iussit130,8.corbusaComanis relatum Proclus episcopus inSS. apostolorum ecclesia condidit 143,13. Ioannes Codonatus Antiochiae ele IoannesConstantinielectusAntio chiae episcopus 209, 11. Ioannes CP.episcopus 537,12. Ioannes ieiunator CP. episcopus 378,9. 12. Theodosium coro nat Mauricii filium 412,8. Ioannes Cyrtus scholarum comes, adversus Nilingem dux 213,12. consulatusdignitate auctus 216, 11. tamiam amittit 522,4. IoannesCappadoxCP.episcopus IoannesEdessenusadpraestandum 253,10.eiusdiligentiarecepta Chosroicommeatummissus344, generalis logotheta occisus 591,1 . ctus episcopus, Tyrum transla tus 199, 8. Ioannes Bingomalis vir consularis senator monachus 177, 4. Ioannes diaconus Eudociae comes Hierosolymam castitatis suspe ctuscapitecaesus157,18. Ioannes diaconus magnae ecclesiao Ioannes Timothei CP. episcoplar chidiaconus Manichaeus 244,5. Ioannes Armenius Vandalorum i m mensam stragem facit 297, 9. Tzatzonem occidit 303, 10. 13. Gelimerem insequens ab Uliario incaute occisus 305, 11. Ioannes Armeniis in Libya prae fectus 326,7. Ioannes Antiochiae episcopus 131, 20. Nestorium admonet de a b dicanda haeresi 137, 13. Nesto rio damnato sese adiungens, Cyrillum,Memnonemque depo nit 139, 21. deponitur et ipse in synodum contumax 140,8. assumptum secum Nestorium multos pervertentem curat alio relegari 141, 2. monet Nonnus expurgare ecclesiamzizaniisNe storiiib.19. cum Cyrillo pacem initib.9. Theodorum Mopsuest. cum sua synodo orthod.Proclo rescribit 147,22. Ioannes exconsul Ioannis Scythae nepos Iustiniani in Unnos dux 270, 17. Ioannes exscholasticus pulso E u tychioCP.episcopus 372,4.Iu stinum imperatorem coronat373, 7. Anastasius Antiochenus in eius invectus synodales depo situs 376,2. diem obit 382,7. Joannes Hemula Alexandriae epi scopus 217,15. Joannes Hierosolymorum episco pus 118,11. Elia cedente Hierosoly 714 INDEX Ioannes logotheta coniurationem comprimit 368, 3. Ioannes Mansur Chrysorrhoas egro gius imaginum defensor D a m a sciSyriae 629,3. Petrum Main mae martyrem encomio celebrat 643,4. Constantinus annuatim Ioannes praefectus a Chersonitis occisus 580,4. Ioannes praefectus Lazos avaritla ad defectionem cogit 355, 9. Ioannes protospatharius et Baiu lus ab Irene eiectus 720, 6. Constantino adiutor concilian dismilitibus723,2. dirisdevovetib.6.proMansur JoannesRomaeepiscopus256,15. impieManzeremindigetatib.9. IoannesRomaeepiscopus508,14. Ioannes monachus indigne aGaia nitishabitus 372,19. Ioannes Mustaco Armeniae dux 319,5. Narseti socius bellum Persicum conficit 410, 14. Joannes papa monothelitarumhae 704,5. a Francis in Sicilia ca ptus acerbamorte perit 718,20. IoannesNicaeotaAlexandriaeepi IoannesScythainIllumaZeno scopus 229, 12. seditio inter eum et Dagalaiphum comitem 233,8. synodum Chalced.ab Anastasio aboleri petit 234, 1. eius Macedonius communionem respuit ib.5. Timotheus in e c clesiae tabulas recipit 240,8. ad eum missi aTimotheo, syn odum anathemate feriunt241, 6. Aegyptios prohibet Hieroso lymam ascendere communionis metucumcatholicis244,9,mo stislaetuscasumoritur327,3. ritur 250,18. Ioannes Struthus patricius Tibe rium Justiniani filium occidit victoriisclarus335,7. 582,11.583,1. IoannespapalegatusadJustinum IoannesSyncellusAntiocheniepi pro Arianis 261,5. congressum scopi in7synodo legatus714,5. denegat, donec Epiphanius c e Ioannes Syrstensis orthodoxus datpriorilocoib.9.commu exul204,4 Joannes Pappi frater Libyae dux Ioannes Tabennesiotes Alexandri JoannespatriciusVandalicamdis aecatholicusepiscopus199,12. nionem negat Timotheo ib. 12. suadetexpeditionem 290,15. Joannes patricius dictus Aplaces strenue unus depugnans contra Bulgaros,occumbit 781,7, Ioannes patricius victis Arabibus Mongo Zenonis edicto restituto spontediscedit202,11. Ana stasio imperator restitui s p e rans cogitur Romam reverti 212, 5. ctor318,19. Sergii odio pugna rerenuit324,18.Libybusro gantibus educens vincitur 325, 10. in Tzotzan pugnans de h o morum episcopus241,17. Ana stasius dux Palaestinae frustra Severo communicare compellit 244,14. quattuor universales synodos ex ambone promulgans, haereticos anathemate percellit 245, 5. resim proscribit 507,2. 508,14. IoannesSacellariusArabum victor n e m i s s u s 2 0 3 , 5. R o m . e x e r c i tus adversus Nilingem dux 213, 11. Longinum,ac tyrannos alios capit 216,2. consulari dignitate ab Anastasio augetur ib.10. d u cem Persarum occidit 225, 10. Ioannes Sisiōnii filius Libyae re loannes Hierosolymorum episco pus 336,5. Ioannes Hierosolymorum episco Ioannes patricius Euthymii secre tum Anastasio prodit 215, 7. Ioannes praefectus Africae,Cutzi pus 379,13. Joannes Hierosolymorum episco nam necat 369,18. pus 573,16. Africam recipit 567, 1. poten tiori exercitu eiectus , redit ib. 9. eius milites Leontio abdica toAbsimarum ad imperium d e poscunt ib. 17. Ioannes patricius Pitsigaudes le gatuspacem cumMaviacompo nit543,8.16. Iovianus V. C. in Gallia necatus 127, 8. S. Irenes ecclesia 34, 12 Irene Chagani filia Constantino 19.CaroliFrancorumregisfiliam filio Constantino deposcit 705, 1. Berrhoeam Irenopolim vocari sancit 707, 15. Pauli episcopi professione excitatur ad resti tuendas imagines 708,1. 709,5. Tarasio episcopo,synodum oe cumenicam procurat celebrari ib. 17. 713, 15. filium ad Mariae Armeniacae nuptias cogit718,6. infaustiscum Francis signis p u gnatib.14. filiumserebus amovere molientem verberibus afficit720,5.Armeniacisimpe rium detrectantibus rebus a m o vetur721,14.723,3. afilio iterum rerum àdministrationis sociaadhibetur 724,6. omnium odio filium exponit 727 , 13. eundem excaecat 732, 5. C o n stantini filios oculis orbatos, inutiles imperio facit 734, 16. solennis pompa, atque proces sus 735, 1. Stauracii rebellio nem comprimit ib. 18. civilia vectigalia urbi remittit 737,4. a Caroli nuptiis Aëtii suasione resilitib.17. Nicephorusim perio deiicit 738, 16. Thesau ros omnes dare coactam , L e sbum pellit 743, 9. mortuae cadaver translatum in insulam principis 745, 5. Isacius Hierosolymorum episcopus 433, 15. Isacius monachus increpato V a lenti cladem praedicit 102,7. Valentis combusti absens nido rem persentit ib. 18. Isam frater Izib Arabum ameras 620, 16. educens in Romanos, LeonisIsaurifilionupta631,3. multisdesideratisredit621,1. Leonis,etConstantinihaeresim aversatur ib.4. Leonem filium suscipit657,8. Irene Leonis uxor Augusta 687, 16. filium Constantinum susci pit688,15. solenni pompa pro cedit697,6.cumfilioConstan tino imperium capessit 702,14. Isamitae a Mavia stipendiis aucti Nicephori tyrannidem extinguit 532,4. 703,3. Ioanne Sacellario duce Arabesvincit704,9. vaticini 45,8 umdeeius,filiiqueimperioib. IsdegerdesPersarumrex125,6. hominem iactantem Tiberium Justiniani filium, regio cultu circunducit632,17. captivos omnes Christianos neci tradit 637, 10. ius eligendi patriar cham Antiochenae ecclesiae re stituit640,15. Ischyram Athanasius compescit cestas Constantini et Theodo tes nuptias benedicit 729,13. Joseph Thessalonicensis commu nicare nolens Nicephoro in exi lium eiectus 752, 5. Iotabe insula maris rubri R o m a nis vindicata 218,11. lovianus sub Juliano confessor, militiae solvit cingulum 79,3. extincto Juliano imperator crea tur83,2. paceminit,Nisibi Persis relicta ib. 10. in eccle siae commodum leges sancit ib. 12. ab Athanasio rectae fidei expositionem poscit ib.16. ad Dadasthenes Bithyniae pagum diem obit 84, 16. HISTORICUS. 715 Ioannes Honorlo mortuo tyrannus collega adlegi a Theodosio p e tit 131, 1. captum Ardaburium ducem vinculis mancipat ib.4. ab Aspare Ardaburii filio e m e dio tollitur ib. 13. Ioannes in Libya tyrannus 326,7. accepta fideRomam mittiturib. 19. Joannes Tzitzae patricius occisus 456, 3. JoannesVandalusetyrannoaTheo dosio honoribus auctus 149,17. a Chrysaphio eunucho dolo n e catur150,3. Joannes veterator Patras relega tus231,4. JordanesIoannisVandalifiliuspa trisultorinChrysaphium160,5. JosephCatharorumpraepositusin 716 INDEX Iudaei Constantis , et Constantii legibusvexati54,7. Saborem in Perside in Christianos accen dunt 36,10. in Palaestina plu rimos tum Graecos,tum Sama ritasoccidunt61,4. atempli sub Iuliano reparatione, igne e fundamentis erumpente deter rentur 80, 5. Iudaeos fovetValens 92,2. mul tam Christianorum stragemAle xandriae agunt 127, 13. infan tem adImmum Christiludibrio perimunt 129, 13. Iudaeus p a ralyticus e lavacro sanus effe ctus 127,2. Iulianum tyrannum sibi Iudaei praeficiunt 274,7. Chosroem ad bellum exstimu lantib.18. Iuliană Timothei communionem respuit 243, 7. S. Mariae in Honoratistemplum extruit ib.8. Julianus Antiochiae episcopus 178, 17. moerore ex Petri Fullonis gestis concepto diem obit 188,3. Julianus Dalmatio patre occiso a e Iulianus Sabas Asceta orthodoxus Antiochiae 98,14. Iulius pontifex Romanus 42, 13. curator, ae tutor Theodosii ab Arcadio institutus ib.5. in Chri stianos propensior, succenso ignis templo persecutor in eos inardescit 128, 5. Isdegerdes 143, 6 Iseibimusae tertius ad Arabum imperium delectus 656,4. A b delae dolo eo exclusus 672,6. Isidorus presbyter Theodosio ad episcopatum a Theophilo c o m mendatus 117, 8. Isocasius quaestor Antiochiae ut gentilis delatus 178, 6. Isoes patricius Opsicii comes oc cisus 616, 12. alter Persarum rex padociae mulctat , ob eversum in ea fortunae fanum ib. 11. tatisteneriorisnecem effugit53, 10. literis imbuendum curat Constantiusib.20.S.Mamanti IulianusMopsuestiae orthodoxus templum extruentis fabricam episcopus207,5. terra respuit 54, 4. monachum simulat ib. 6. iussum occidi Eusebia Athenas dimittit 62,12. a Constantio Caesaremdesigna tum acsororiHelenaeiunctum Athanasium, Paulum,aliosque orthodoxossedibusrestituit57, coniugio , in Gallias mittit 68, 19. salutatus imperator ad g e n 18. 20. eosdem Constante a d nitente ex Sardicensis concilii tilismum deficit 71, 4. episco posexiliosolvitib.15. aulae luxum castigat ib.17. diram In Christianos persecutionem excitat73,9. CaesareamCap Marcum monachum Arethusium necat,quo servante mortem e v a serat ib.15. philosophi affecta ta modestia verborum spernit iniuriam 74,3. Christianos p r o hibet a gentiliumdisciplinisib. 5. Athanasium,Titumque sedi bus expellit ib. 10. beneficen tiam colit 75, 5. Christianos artibus ad idololatriam cogitib. 4. Christi statuam, aliaque eius monumenta destruitib. 14. alia eius in Christianos Antiochiae 76, 15. milites alios cogit d e ficere, alios ex confessione i n clytos facit 78, 6. irrito conatu templum Hierosolymitanum in Iudaeorum usum restituit 80,5. evangeliorumlibrosscripto con futat ib. 13. fallaci oraculo ad Persicum bellum animatur 81, 10. apud Persas extinguitur 82,5. Iulianus Iuliani comes blasphe mus male perit 77,17. Iulianus a Iudaeis et Samaritis imperator coronatus, a Iustinia no occisus 274,7. Iulianus Cariae, tum Halicarnassi episcopus Macedonii impugna tor237,13. cumSeveroAle xandriae turbas facit 254, 15. in concilio sub Mena CP. d a mnatus 337, 12. Iulianus magistrianus Iustini ad Aretham Aethiopum regem le gatus 377,4. eius narrata re ceptioib.8. decreto recipicoglt64,4.65, 20. 18. Iusta Valentiniani filia ex Iustina 88,10. tit313,15. haudsatisLibyae providet315,17etsqq. Nar seninItaliammittit319,7.ex tincto Gotthari solus imperator a Libycis copiis accclamatur 334, 16. cum Zamanarso Ibero rum rege foedus init 336,6. Pompeiopolim terrae motu col lapsam instaurat ib.16. m o d u lum ὁμονογενὴς υἱὸς καὶ λό γος θεοῦ cantandum ecclesiae tradit337,3. MundumeGe pedibus ortum honoribus a u get 339,14. Belissarium in P a laestinamexpedit341,2. Gai nam , et Theodosium dissiden tes Alexandriae episcopos ac cersit CP.345,5. Paulum exi stimatum catholicum Alexan driae praeficit; probatum hae reticum eiicitib.9. Exumitis e p i s c o p u m , et clericos mittit 3 4 7 , 5. eius statua in Augusteo p o sita ib. 17. Vigilium honorifice suscipit 349, 9. ob suspensum Menam,necdamnatatriacapi-' tula infensior illi fit ib. 14. multisquaestionibus habitisR o m a m abire permittit 354, 16. seditiosos in Palaestina, et CP. punit356,9. exterraemotus ruinisluctum assumit358,15. trullum S. Sophiae collapsum sublimiorem excitat360,7. Scla vos,Unnosque solertia ab urbe depellit361,16. Prasinos,ac Venetos tumultuantes punit 364, 15. coniuratione detecta in reos animadvertit367,9. Belissarium eius accusatum , domi includit 368,18. Eutychio sède pulso Joannem exscholasticum substi tuit372,2. impia opinione pro mulgata de corruptibili et i n corruptibili diem obit ib. 6. Iustinianus imperii collega a p a tre adlectus 551,8. Mardaitas imperiimurum eLibanoamo vet555,10. SaracenisinAr menia bellum infert 556, 15. pacem cum Bulgaris solvit 557, 5. a Bulgaris in periculum a d ductus ib.16. pacem cum Abi melech imprudenter dissolvit HISTORICUS. 717 Julius et Tatianus fratres in M a r cianumofficiosi160,15. fore 1 imperatorem aquilae alisprote gentis praesagio admonent 161, 1. patricii ab eo facti, Juliusque Libyca auctus praefectura 162, Iustina Valentiniano nefarie iun cta, mater Valentiniani 88, 7. Iustinianus a Iustino imperator r e nunciatus 266,17. solus impe rans Orienti providet 267, 8. 18. profusissimus largitione in populumib.9. TzathoLazo rum regi anxiliátur ib. 16. d u cum invidia rebus male gestis novum ducem mittit 268, 3. Graeten Aelurorum regem e b a ptismosuscipit,accum eofoe dus componit ib. 7. militiae magistrum in Armenia instituit ib 14. cum Boarex Unnorum Saber regina foedus init 269, 3. cum Gorda item Unnorum rege, quem ex sacro fonte su scipit 17. Unnos Bosphoro vicinos omnino subigit 271, 2. leges optimas sancit ib. 6. D a gisthei balneum absolvit ib.13. episcopos masculorum libidine notatos severissime punit ib.15. Antiochiam ex terraemotu re paratam, Theopolim sancit a p pellandam273,8.IulianumIu daeum tyrannum occidit 274, 11. legatum ad Persarum regem de pace mittit ib. 13. subditos gentiles et haereticos persequi tur 276, 6. Persas superat 277, 13. pacem cum eis componit 278,10. seditionem Niza di ctam compescit , Hypatiumque in ea acclamatum imperatorem occiditib.14etseqq.de bello Vandalico ad senatum refert 290,7.in Africam movendum decernit291,8. de Gelimere et Vandalis triumphum agit 309, 15. Belissarium consulem d e eernit 310, 11. in Siciliam mit 718 INDEX 558, 15. 560, 4. Cyprios trans migrare cogens,plerosque per ire facit558,19. violatae fidei ultorem deum invocantibus in eumArabibusvictoriacadit560, 11.561,1. sordidissimis, ac sae vissimis potestatem tradens, ci vium animos offendit 562,4. triclinium Iustinianeum urbis que moenia extruit 561 , 20. naso,ac lingua truncatusCher sonam relegatur 566, 4. Cher sonem ad Chaganum fugit 570, 20. Theodoram eius filiam uxo rem ducit571,8.illiussein sidiis eximens CP. repetit 572, 2. nulli hostium se parciturum proponit ib. 15. Terbelis ope, ac Bulgarorum urbem recipit 573,6. Leontium etApsima rum , aliosque occidit 574 , 5. Callinicum patriarcham oculis orbatum Romam amandat ib. 12. civium caedes innumeras agit ib. 15. Theodoram coniu-' gem nato illi filio Tiberio re ducit 575, 7. in Terbelem, ac Bulgarosmovensvinciturib.18. 576, 11. victoribus Arabibus Tyanam amittit ib.19. Cher sonitas ad defectionem ex sae vitiacogit578,1.580,1. mi lites ut Bardanem imperatorem sibipraeficiant,eodemmetu adi gitib.19. profligatus cervice caeditur 583, 16. Iustinianus Germani patriarchae Iustinus Romanus imperator,vir Iustus Iustiniani nepos subtimi pater occisus 539, 5. Iustinianus dux Orientis sub T i berio 385, 14. consternatis m i litibus animos addens vincit 386, 5. Iustinopolis, quae prius Anazar bus 253,17. catholicus 254, 3. in Persico bello olim nominatus 224, 20. Vitalianoducidevinctissimus254, Iustinus in Mysia militiae magi 9. Severum fugat, et Iulianum Halicarnasseum ib.15. Antio ster praelio Bulgarico cadit338, 14. chiam,urbesque aliasliberali tate relevat 255, 6. Xenaiam, achaereticosalioseiicit,revo JustusJustinicuropalataefilias catis catholicis ib.8.259,12. inSophianis sepultus 375,9. 264, 9. 266, 1. 9. qui tyranni dem affectaverant, occidit 255, 13. Ziligdem Unnorum regem proditorem curat interfici 258, 4. curator fieri domus Cabadis Persarum regis renuit ib. 12. Tzathum Lazorum regem reci pit, ac Christianum facit 259,9. Euphemia priore coniuge de functa Theodoram Augustam c o ronat263,8. Not.postAna zarbum metropolim terrae m o tu collapsam ex suo nomine i n staurat ib.14. Iustiniano nepo te successore diemobit266,20. Justinus Iustiniani nepos Unnos et Sclavos qui urbi incubuerant, dimittit 362, 11. a Ioanne e x scholastico patriarcha imperator coronatur 373, 6. coniugem S o phiam Augustae dignitate au getib.9. abbatem Photinum ad res ecclesiae Alexandrinae c o m ponendas mittit ib. 14. V e n e tos, ac Prasinos compescit 375, 3. Sophianorum palatium ex struitib.7. aliaeiusaedificia ib. 14. nepotem Augustalem tyrannidem Alexandriae molien tem occidit376,12. apostolorum Petri et Pauli ecclesiam, aliaque aedificatib.15. legatione ad A e thiopum regem Aretham pacem cum Persis solvit 377,5. pugna cum eo commissa vincunt R o mani 380, 14. dementiae pro xima in Badurium fratrem d e signat379,14.inAvaresTibe rium , in Persas Martinum d e stinat380,17. Tiberium ad optat, ac creat Caesarem 381, 16. Valentis aquaeductum re parat 382, 1. Iudaeorum syna gogam ecclesiam deiparae in Chalcoprataeis aedificat ib.3. Tiberium imperatorem consti tuit 382, 14. dior habitus 341, 5. Izid Mualabi in Izid Masalmam rebellis occisus617,2. Izid dictus Leipsius Arabum dux 644, 16. Laurentius proditor a Belissario suspensus 302, 11. Laurentius schismaticus pontifex 221,2. synodo Symmachum confirmante, Nuceriae episco. pus creatus ib.8. quietis impa tiens a Symmacho in exilium pulsus ib. 10. Lazi Heraclio socii in bello Per sico, fidem violant 476, 8. 478, 11. Leo Aëtii frater,Thraciae, et M a cedoniae dux 737,9. Leo Bardae Armeni filiusOrienta lium dux Athinganos in exili um amandat 774,11. Thebit profligato nomen acquirit ib.13. ad pugnam expeditus in Bul garos 781,6. Michaeliimperium deferenti non acquiescit 783,7. urgentibus Bulgaris velut pro iectum capessit ib. 19. corona tur a Nicephoro 784,8. Crum m u m insidiis frustra appetit 785, 15. Leo Constantini ex Irene filius Leo Culuces Michaelis Lachano draconis spurius 689, 12. Leo cubiculariusconfessor701,12. Leo IsaurusArtemio addictus592, 14. frustra Sulimano illudere cogitat 593, 1 et seqq. in eum imperii moles translata 599,12. Iustinianum munusculo deme retur 600,10. tyrannidis suspi cione laborans inAlaniam mit titur ib. 15. Alanos in Abasgos concitans, aliisque ingenii arti. buspericulumexJustinianiin sidiis redimit 601, 1 et seqq. expugnato castro Sidero viam sibi redeundi facit 604,17. u r bem abArabibus propugnat607, 19 et seqq. Bulgarorum pluri mos occidit 611, 11. Sergii,B a siliique tyrannidem in Sicilia extinguit ib. 20. Constantinum filiumsuscipit,acMariamuxorem coronat 614,18. 615,1. in sacras imagines insurgit 618, 6. Chri stiimaginem adportam Aeream deiicit:suorum ac catholicorum multis inde occisis 623,3. vi ctor catholicorum, defectionis principes occidit ib.6. S. M a riae,sanctorumque aliorum in tercessiones respuit,ac reliqui as spernit 625,16. Germanum patriarcham in haeresim trahere quaerit 626, 16. conciliabulum adversus imagines cogit629,10. cedente S. Germano , Anasta sium haereticum SyncellumCP. episcopum constituit 630,3. deficiente Italia in orthodoxos HISTORICUS. 719 Intgius cum uxore, et liberisCP. captivus 319, 6. 688, 15. patre defuncto ortho doxum praefert695,1. Con stantino filio populi fidem o b stringitib.9. Eudocimum fra trem nobilissimum renunciat 696 , 7. Nicephorum fratrem affectatae tyrannidis insimulat 697,11. Maiumam celebrat699, 4. Romanam tuetur ditionem adversus Arabas ib. 11. proce res ob cultum imaginum tor mentis addicit 701, 15. morte divinitus illata perit 702,8. Leo Constantini Irenes filii filius puer moritur 730, 5. Iuvenalis Hierosolymorum episco pus144,16. protestaturvim se passum aDioscoro in Ephe sina pseudosynodo 163, 19. Theodosio Dioscorita tumultu ante in eremum fugit, eoque fugato sedem recipit 166, 10. diem obit 173, 18. Izid copias ad urbem CP.obsi dendam ducit 610, 1. Izid Mazalmam Izibum Mualabi in se rebellem, occidit 617, 1. spe longioris imperii inductus ad delendas imagines, perit ib. 20. IzidMaviaefilius536,19. patri succedit 544, 19. moritur 551, 13. 657,8. imperii a patre corona donatus 658, 3. Irenem alteram coniugemducit687,14. Con stantinum ex ea suscipit filium 720 INDEX 14. Leontius dux Saracenorum in A r menia victor 556, 13. militiae dux excarcerato, tum imp.564, 1. 566, 11. patriarcham Calli nicum ad plebem conciliandam asciscit 565, 15. Iustinianum Chersonam relegat 566,5 Ser gio tradente Arabibus, Lazicem amittitib.16. ArabesinAfrica vincit ib.21. naribus mutila tumApsimarus inDalmataem o nasterioincludit568,12. Iu stinianus recepto imperio caput abscindit 574,5. Leontius eunuchus a Phoca vin culisaddictus451,19. Leontius Libyae rector 318,19. eius in Barbaros praeclara fa cinora 321, 7. " Bulgaris occisus 664, 19. Leo Romanus episcopus 148,8. quae et Endocia uxor Theodo sii 129, 19. eiusad Flavianum,synodumque epistolas Dioscorus supprimit 155,1. Valentinianum,atque Augustas fidei subsidio solicitat 156,3. novam synodum a M a r ciano celebrari obtinet 163, 1. Leo Romae episcopus 730, 1. 14. tumultu Adriani aflinium oculis caecatus 732,12. CarolusFran ciae rex iniuriam ulciscitur ib. 17. Carolum imperatorem in augurat 733, 1. 736, 19. eius 1 Letoius Melitines episcopus M e s salianisinfensus 99,16. Levastharum gens ad Tripolim 335, 14 I saevit ib.10. classis in Italiam cum Irene nuptias ut imperium uniatur solicitat 737, 17. Siculis etCalabris auget tribu Leontia Leone imperatore nata, missa naufragio perit 631,9. ta ib. 14. S. Petri patrimonia Marciani uxor 196,5. Papurium addicit fisco ib. 15. Melich et relegatur ib. 20. LeontiusAntiochiaeepiscopus69, BatalArabumducesvincit633, 13. collapsos urbis muros novo indicto tributo restituit634,18. diem obit 635, 16. Leo magnus imperator , ab A n a tolio patriarcha coronatus 170, 16. Proterii caedis participes abscissis linguis in exilium p e l lit 172,10. Aeluri causam epi scopis reservat ib. 13. haereti cum conclamatum Gangras,t u m que Chersonam relegat 173,10. Zenonem generum ducem Ori entis, Basiliscum Verinae fra trem Thraciae ducem coustituit 175,9. Anthimum Marciani g e nerum imperatorem Romae d e stinat 177, 14, Martyrium Petri FullonisfactioneAntiochia pul sum honorifice suscipit 175,21. eius classis a Gizericho incensa 179,13.PatriciumAsparisfili LeontiuspatriciusThraciaeprae um creat Caesarem 180, 13. Asparem suspectum habet 181, 6. Gizerichum ad pacem cogit fectus, Illo rebellionis socius 198, 11. Verinam Augustam P a purio Tarsum Ciliciae educit 199, 15. Verinae sacra impera tor creatur ib.19. Zenonis fra trem, ac matrem custodia libe rat 201,1. Antiochiam ingredi tur,acpatriaeChalcidibellum infert ib.6. Ioanne Scytha d u ce profligatus, Papurium fugit ib. 12. capite caeditur 204, 14. ib.15. Asparem cum filiisAr daburio, et Patricio dolo occi dit ib.19. Leonem nepotem Z e nonis filium imperatorem adle git184,5.morbocorreptusBy zantiimoritur185,10. Leo publici cursus logotheta a Bulgaris occisus 664, 20. LeopatriciusSerantapechus738,9. LeontiiphilosophifiliaAthanais, Leo patricius Thracensium dux a Lethe carcer a Romanis captivis effractus 403, 3. Libanius Chrysostomi praeceptor 118,3. ipsum sibi successorem ambit 117, 18. Liberius Romae episcopus 57, 5. in exilium eiicitur 61, 9. revo catur ab exilio 62,2. Macedo donianos ficte libellos dantes Longinus Orientalium thematis dux 638, 16. LuciusArianorumAlexandriaeepi scopus 72,13. 86, 8. Athanasio mortuo, ac Petro expulso ab Arianisrestitutus94,2. Lucii scelera95,4. consecratorem Moyses Saracenis datus episco pus,respuit100,17. eiectus restituto Petro 104,7. Constan tinopoli Demophilo Ariano a d iutor 106,12. Lucius Samosatensis episcopus Arianus 93, 5. Lues ignis instar depascens 651, 15. HISTORICUS. 721 recto episcopus 216, 17. Zenonis H e noticosubscribit217,1. secu ritatem Euphemio impetrat , ac commeatum tradit ib. 5. scissa urbis monasteria ob Zenonis H e noticum frustra unire contendit 218, 18. cum episcopis in urbe agentibus fidem Chalcedonen sem scripto sancit 219, 1. non vexandos qui nollentuniri,sta tuit ib. 7. synodicam ad A n a stasiumRom.pontificem mittere Anastasiusimpedit220,14. a eum fidei sensu Anasta sius avertere contendit 230, 1. Acholium percussorem annona donat ib. 17. Orientalium m o nachorum Anastasiique insidiis petitus, constanter fidem defen dit233,15,237,7.Flavianum Antiochensem anathemate ferit 235,16. incautus Anastasii for mulae fidei subscribit 238, 10. praeposterae libidinis per calu mniam accusatus,eiicitur239,7. absens iam,episcoporum iudicio deponitur240,11. Unnosfu giens miraculis clarus Gangrae moritur249,6. narrantmor tuum consignasse crucis signo ib.12. Anastasium provocare visus ad dei iudicium ib. 14 Macedonius exreferendarius reli gionis reus276,9. 46 145,19. recipit89,17.literiseiusex MacariusHierosolymorumepisco hilarati Orientales orth. epi pus 21, 10. interest concilio scopi conventum Tarsi indicunt Nicaeno 29, 18. sacra loca, ac ib.17. Libri tradi iussi 13, 5. LicinianusCaesarisinsignibusexu scipit,inventamquedominicam tus29,6. Licinius Constantini ex sorore crucem miraculo ab aliis discer nit 37, 11. hortatu Constantini Hierosolymis ecclesias extruit 38, 16. diem obit 39, 17. gener, Romae Caesar creatus 16,14. Constantino imperii col lega adsciscitur22,1. Theote Macarius Hierosolymorum episco cnum praestigiatorem neci tra dit 23,5. Christianos anla pel lit, aliosque morte afficit ib.8. a Constantino ad Chrysopolim pus 373, 4. sede pulsus ab capitur 28, 5. iterum nova m o suffectus 64, 7. Paulo restituto amotus, tumque iterum intru sus65,8,67,3. suffectoEu liens capite caeditur ib. 9. Lilianus praetoriorum praefectus 201,8. doxio idem sede pulsus 70,5. Macedonius eiecto Euthymio CP. Longinus Selenuntius cum tyran nis aliis capite caesus 216, 3. Longinus Zenonis frater senatus princeps imperium affectat 210, 3. Anastasius Alexandriae A e gypti presbyterum facit211,13. Longinus magister Longino Ze nonis fratri amicus 210,6. su specto Anastasius magisterium abrogat 211,18. adiuuctis Isau ris in Isauria rebellis 212, 17. a Ioanne Scytha captus capite caeditur 216, 3. Longobardi ex Gepidibus divisi Lucianus Antiochensis presbyter martyr 17, 10. crucem iubetur exquirere 33, 14. Helenam Hierosolymis s u Eustochio, eam iterum recipit 374, 5. Macedonius ab Arianis Eusebio Lupicia, quae etEuphemia Iustini uxor 254, 7. Theophanes 11. 722 INDEX Macedoniana mulier Eucharistici pauis miraculo conversa120, pauis 7. Macellum locus ubi educatus I u lianus 54, 1. Machesias Zelotes Christianorum persecutor 700, 8. 701, 1. Machinarum usus a Nicephoro in Bulgariam invectus 776,4. Macrobius scriba sagittis a Phoca confossus 458,15. Madi Arabum dux Romanis infen synodo Sardicensi vindicatus 66,10. Marcellus Apameae episcopus, ob eversa gentilium fana occisus 112, 5. Marcellus Argentarius coniuratus 367, 18. 17. 169,2. 174,11. 183,7. Van dalis formidabilis dysenteria e x tinguitur ib. 11. Manuel,negato Saracenis tributo, Aegyptum amittit519,3. Mansur logotheta Getsemanes c o lumnis cavet 559, 13. Manus Hemeriae orthodoxus in exilium pulsus 207,6. Manusa Lethes carceris custos o c cisus403,7. Marcellus Ancyrae episcopus in sus694,18. Dorylaeumobsi det, frustraque tentat Amorium 699,8. saevissimam inChristia nos persecutionem excitat 700, 10. vincitur a Romanis 704, 6. moritur Madi, qui et Muamed 707, 19. Magnus QuaestorArianorum Ale chum Dioscoritam Hierosolymis Marcianus Asparis miles domesti cus a Gizericho captus 147,15. Pulcheria imperatorem designat, accepta castitatis fide 159, 13. cunctos exules ad propria revo cat 160,2. eius praesagio i m perii conspecta obtegens aquila ib.19.161,18.synodumChal cedonensem indicit 163, 6. a d est ipse synodo, damuatumque Dioscorum Gangras relegat 164, 2. Pulcheriae legata omnia p a u peribus consignat ib. 14. A e gypti frumentum Pelusio deve hit, tumultuantibus Alexandri nis 165,3. Theodosium mona reprimit 166, 13. pactum Atti lae tributum a Theodosio n e gat, altaque sub eo Oriens pace fruitur167,2.10. successore Leone moritur 169,14. Marcianus Anthemii filius in Z e nonis venit potestatem 196,4. presbyter ordinatus Papurium pellitur197,8. Marcianus Justiniani nepos res tor, martyr 73, 15. Maris Arii defensor 31, 6. Maris Chalcedonensis episcopus, Iuliano apostasiam exprobrat 74, 1. Magna Anastasii ex fratre nurus catholica235,9. Magnaurae Solarium,Mauricii opus 423, 11. Magnentius tyrannus Nepotianum Caesaremoccidit66,18 Con stantio, ac Brettannione A A . v i ctus, fratre ac matre occisis sua ipse manu perit 67,13. Magnus QuaestoraDalmatioocci sus62,10. xandriae fautor 94, 1. Maioriani res perturbat narratae Maiuma Arabum dux a Mariano caesus 577, 1. Maiumae celebratio 699,4. Malaphrida Teuderichi soror T r a simundo nupta , tum Ildericho 288,11.289,15. MarcellusBelissarioadiunctus,dux 292,6. Marcellus militiae magister Justi niani nepos,Baesipolim libera tum missus366, 8. Marcellus Romae episcopus 8, MarcusBasiliscifiliusCaesar crea tus186,17. Marcus monachus Iuliani serva Africae componit 370, 2. ManichaeiaCabadePersarumrege MarcianusoeconomusignemaS. occisi261,18.262,19.infestat Anastasiitemploprecibusde etIustinus263,12. pellit174,7. Maris Dolicae episcopus 105, 7. MarianusArabasMaiuma ducecae dit 577, 1. 14. rector in Izid insurgit 644, 19. Abraim Izidi fratrem, et Suli manem vincit 645,3. Damasco potitus urbis divitias trans fert Charram ib.12. Thebit, et Dachac Aruritarum principem fundit 649, 7. Theophylactum Antiochiae episcopum ordinari sinit ib.11. Abam Christiani hostem nominis occidit ib. 16. conserta cum Sulimane manu superatus Palmyram fugit 650, 5. recepta Emesa Isam consan guineos occidit 651, 5. Helio poleos muros diruitib.7. A m u mili et Cactaba victoribus p r o fligatusin Aegyptum secedit 655, 2. a Maurophoris occiditur,h o mo sectaEpicureus ib.16. eius filii, ac affines Hispaniam occu pant 656, 16. Martinus Belissario adiunctus dux 292, 5. ad Belissarium Syracu sas fugit 315, 1. Martinus victore Artabane m u n e reabdicatus381,10. Nisibi nam obsidionem Persarum metu solvit ib. 4. munere abdicatur ib.10. adversus Abares sub Mauricio strenue agit 396, 8. Martyres sub Maximiano,Maxi HISTORICUS. 723 Marites magnus Palatii eunuchus in Pauli Mauricii patris nuptiis, paranymphus 388,20. Marsus Isaurus Leonis adversus Gizerichum dux 181, 10. Illo, etLeontio rebellionis in Zeno nem socius 198, 13. Martina altera Heraclii coniux 463,8. Constantinum suscipit ib. 17. Constantinum alterum venenotollit508,11. lingua abscissa relegatur 523, 7. Martinusdamnatis eRom.synodo monothelitis in exilium eiectus 509, 19. in exilio moritur 531, 12. mino,etLicinio17,5. sub Isdegerde128,17. inPerside 36,15. sub Umare Arabum a m e ra 614, 14. ob defensas imagi Leone Isauro imperatore 630, 13. sub Isam Arabum duce MarisilluviesimmensaadOdys 637,17.ConstantinoCoprony sum,etc.348,13.353,6. mo imperatore676,10.679, Mardaitae Libano occupato M a 7. viam ad pacem cogunt 542,18. Martyrius Antiochenus episcopus ad eandem Abimelech compel 169,9. tumultuante Petro Ful lone CP. fugiens honorifice a Junt 552,6. pessimo consilio admovetIustin.555,18. Maria Armeniaca Constantino Ire Leonesusceptus175,21. Ze none Petri fautore retenta sa nesfilioinvitouxorducta718, cerdotiidignitateepiscopatuce 6. repudiante viro in mona dit 176,4. Martyrius Hierosolymorum episco sterium detonsa 727, 13. Maria Leonis uxor coronata A u pus 214, 17. Marua Arabum ameras 551,18. gusta 615, 1. Marianus comes patricius a Z e none occisus 208, 10. Maria Theodosii soror, ac Pul cheriae virgo sacra 126, 11. Marinus Apsiliensis castro Sidero expugnando Leoni socius 605, nes 613,6. castrum Coptum ca pit 617,4. Caesaream Cappa dociae occupat 621,15. incerto Marte cum Turcis pugnat 626, 12. Charsianicastrumdolo sub iicit630,16. educensin Tur ciam, metu recedit ib. 19. Maruam Muamed filius Armeniae Marutha Mesopotamiae episcopus Isdegerdi regi charus 128, 6. Isdegerdis filium a daemone li berat132,5. Masalmas victis Romanis Tyanam capit 576, 18. Amaseam occu pat585,18. Romaniam infe stans multam praedam agit588, 9. Amorium frustra cogitat; Pergamum, aliaque capit 593,1 et seq. urbe obsessa ingenti clade recedit 607, 15. 608, 13. 724 INDEX vinorum agrishybernare iubens milites ad defectionem cogit 442, 3. privato habitu com uxore, ac liberis fugit 445, 18. submissis Phocas militibus, cum filiisoccidit448,3. eiuscon stantia, ac philosophia ib.8. nutricis filium suo subtracto neci tradi non sinit ib. 14. Maurophori Maruam profligant654, 5. Chalcidenses tumultuantes comprimunt658,6. spontese praecipitio necant 663,20. pro tosymbuli filio quidam eorum humanis hostiis litant 666,1. cum Cassiotistumultuantur ib.8. Maurusii variarum cladium aucto res Vandalis, 287, 19. adversus Libyas arma movent 310, 14. Phoenicibus orti, qui a facie Iesu Nave fugerunt ib.15. sae pius victi a Salomone, aliisque Rom.ducibus 311,18. 315,17. 318,10. 319,19. eorum senio ribus dolo occisis a Sergio,Li byam diripiunt312,19 324,16. seq. gens in omnes, ac seipsam infidissima329,4. a Ioanne papi fratre profligati335,8. Maurus ad Chersonitas puniendos duxmissus578,2.581,5. in Tiberium Iustiniani filium a Bardane directus 582, 12. Mavia Saracenorum regina M o y sem solitarium episcopum de poscit 100,13. ex Romanis ca ptiva,acChristianagenere 101, 1. Gotthos extinctoValente CP. depellit 103,6. Mavias Saracenorum dux ab A e gypto ad Euphratem 521,13. Caesaream Palaestinae capit 523, 3.Cyprumcapit525,19 fru stra tentat Aradum 526,3. ite rata obsidione eandem capit ib. 13. pacem cum Constante c o m ponit527,3. occupataRhodo colossum deiicit ib. 18. classe Tripoli Caesaream Cappadociae translata, Constantem profligat 528,6. Alimsuperat530,10. pacem sub tributi pensitatione cum Romanis componit 531, 7. solus Arabibus imperat ib. 18. Matronae monasterium , ipsaque Matrona in fide constans 219,5. MaurianusArmeniae dux ab Abi bo fugatus 528, Mauricius Foederatorum comes Persarum victor, amissas sub Justiniano et lustino urbes r e cipit 387,15. Constantinam T i berii filiam Caesar creatus u x o remducit388,3. creaturim perator ib.12. Pauli patris n u ptias celebrat ib. 18. Abaribus pacis studio auget tributa 389, 6. fatigatur eorum excursioni busib.19.395,19. Philippi cum ex sorore generum, Orien tis ducem facit 390,17. stipen diorum parte militibus suppres sa turbas excitat400,10. duces Orientis subinde mutat ib. 17. 402, 5. 403, 13. Chosroëm ad se confugientem suscipit, inque filiumadoptat409,18.410,5. Narsete duce Chosroëm in re gnum restituit ib.7. Theodo sium filium imperatorem coro nat412,7. SS.quadraginta martyrum ecclesiam absolvitib. 10. expeditionem dehortantibus amicissuscipitib.18. Persarum, acFrancorum legatos susceptu rus in urbem redit414,19. Prisco duce vario eventu pugnat cum Chaganoib.6.417,5.426,10. 428,18. ingenti clade Sclavinos afficit417,17.Paulumpatremim peratoriasepulturadonat419,5. milites trans Danubium hyber nare cogit ib.13. stipendia ite rum mutans , offendit 422, 11. vilissimo pretio captivos redi mere respuens, omnium necis causa existit 432,4. exercitus querelas negligit, Phocamque pro eo oratorem probris afficit ib.15. oblatam ab Augustisco ronam deo consecrat 433, 17. Mauriciinecisportenta,acprae ludia 436,19. deum votis pla care nititur439,2. Philippicum ex litera initiali exosum h a bet ib. 13. visus nocturni s p e cie a Phoca tyranno sublatum se iri cognoscit440,9. in Scla Damascum regni sedem consti tuit ib. 19. plures Romani i m perii provincias vastat 532, 12. Mardaitarum irruptione territus pacem componit 543, 1. 544,8. letho tandem Arabum primus imperator concedit ib. 17. MaviasfiliusIsamRom.ditionem infestat 621,18. Nicaeam irrito conatu obsidet 624, 5. castrum Ateus evertit626,4. in Paphla goniam educens ingentem prae damabigit631,5. Asiamde praedatur632,8. equolapsus efflat animam ib. 11. Maxentius Maximiani Herculii fi lius Romae Caesar salutatus 15, 1. pater Herculius insidiis a p petit ib.4. Christianis infensus. 16,5. eius vitia, ac mores per ditiib.8.aConstantinoRomae profligatus in Tiberim mergitur 19,5.16.26,3. Maximianus CP.episcopus 140,19. 142, 11. HISTORICUS. 725 Mechosroës Persarum dux 385,17. " Maximianus Herculius imperator a Diocletiano adlectus 8, 2. B u sirim, et Coptum Aegypti urbes evertit ib.6. cum collega Con stantium, etMaxim.Galerium Caesares instituit ib. 10. T h e o doramfiliamConstantiolocans, 510,5.linguaei,etmanusam priorem coniugem repudiare c o git ib.13. persecutionem in Christianos excitat 9,3 bellum Gallicum Amando , et Aeliano victis conficit ib. 10. Quique gentianos in Africa domat ib. 13. actoRomaedePersistrium pho,inLicaoniamprivatusse 9.abAcacio,etPatrophiloAria cedit 13, 13. Maxentio filio, ac genero Constantio insidias m o nis deponitur 62, 16. Maximus Maximi senioris nepos litus, negatur 15,4. laqueo si biintulisse necem auctor Eu sebius: senatusconsulto subla tum cum collega,Gelasius ib. 8. Valentiniano occiso, compressa Maximus tyrannusGratianum oc MaximianusGaleriusCaesarcrea cidit105,20.eiusvictoriaefal tus 8, 11. Diocletiani filiam, priore coniuge repudiata, ducit ib. 12. instaurata post cladem acieNarsemvincit11,1.eius Mazocaolim,quaenuncCaesarea cum Diocletiano felices in bar 73, 11. baros successus ib.16. Con stantino in rem Christianam propensiori necem machinatur 12,6. Theoctenomago incen tore Christianos persequitur ib. 14. Orientis imperator creatur 13,18. Maximinum, etSeverum Caesares creat 14,17. Christia nos cum Caesaribus dire exagi tat16,4.18,1. PetrumAle xandrinum tollit 16, 18. mores salacissimi, praestigiae, avaritia 17,12. aeger pro Christianisre scribit 18, 7. Constantini metu persecutionem remittit 20,13. daemonum praestigiis fretum, Constantinus crucis auspiciis v i n cit ib. 18. magos impostores occidit 21,8. diris cruciatibus animam abrumpit ib. 13. Maximinus Galerii Maxim filius Caesar Orienti praefectus 14,18. cum patre Christianos persequi tur16,5. eiusetpatrisiussu Petrus Alexandr. occiditur 17, 1. tyrannidem moliens in C i licia moritur 20, 11. Maximus Abbas Pyrrho auctor R o m a m proficiscendi 509, 3. M a r tinum Papam in Monothelitas accendit ib. 19. a Constante tormentis , ac exilio mulctatur putantur 530, 18. Maximus 157,7. Antiochiae episcopus Maximus Hierosolymorum episco interest Tyri conciliabulo structarum pus 39, 19. 44, 13, Athanasioinsidiarumignarus46, queEudoxiaRomaeimperat167, 20. Gizerichum fugiens in fuga a suis sublatus 168,11. sus rumor CP.Arianos in furo rem agit 109, 18. a Theodosio neci traditur 110, 18. 726 INDEX Melania iunior magnae Melaniae neptis obit Hierosol. 142, 18. Meletius ecclesiaticis functionibus arcetur 32, 1. ab eo ordinati, sacratiori ordinatione confirma riiubenturib.2. Melet.Aria nisconsociati44,17. MeletiusAntiochiaeepiscopuspar tisuniuscatholicus86,4.idem inambonemagnaeecclesiaeco secundo Antiochiae episcopus 93,13. auctor Gregorio theo logo ut ecclesiae CP. regimen suscipiat 96, 2. assertus ei a Sopore Orientis duce epi scopatus 104, 18. ordinat Dio dorum Tarsi episcopum 105,4. secundae oecumenicae synodo praesidet107,10. absoluta syn odo CP.decedit109,1. relatum eins corpus Antiochiam ib. 3. Melich Arabum dux 633, 8. Memnon Ephesinorum episcopus a Ioanne Antiocheno depositus 140,1. ronatur ib. 18. in omnes m u nificentissimusib.21. Platonem, aliosque monachos Nicephoro conciliat 770, 1. ad Carolum legatos pacis,acnuptiarumora toresmittitib.5. Theophyla ctum filium imperatorem coro nari facit ib.11. poenam capi tis decernit in Manichaeos ib. 20. expeditione in Bulgaros s u scepta, tumultuante exercitu ex voto nihil conficit 772, 3. 775, 3. Iconoclastas Copronymi stu diosos compescit 773,2. pro fugos utrinque reddi non fe rens, pacem cum Bulgaris sol vit 775,20. Mesimbriam amittit 776, 3. Christianos Arabum fa ctionibus afflictissimos benigne fovet778,11.779,4. S.Ta rasiiornattumulumib.20.in genti a Bulgaris clade vincitur 782,17. Leonem Orientalium ducem ad imperium capessen dum hortatur 783, 7. rebus gerendis ineptior 779, 10. cum Procopia uxore , et liberis i n duit monachum 784, 10. Michaël Lachanodraco Thracen siumduxhaereticus681,6. mo nasteria omnia expilat 689, 11. nullum monachi habitu in sua praefectura sinit 690,4.pro ditionis accusatur 698,11. Üth mani fratrem occidit 702,5. cum Burniche conserta manu ,eius plures occidit 706,4. Constan tinoconciliatmilites722,17. vi ctoribus Bulgaris cum praecipuis aliis ducibus cadit 725,3. Michaël Melissenus haereticus Orientalium Thematis dux 681, 5. vincitur a Banaca 688,17. Micheae et Abachum ossa inventa Metrophanes CP. episcopus 19.2. Mezezius Heraclii dux 499, 13. Michaëlis Rom. sedis Apocrisiarii 115,3. MichaëlCuropalates imperiumca pessereveretur 765,20. senatus decreto in imperatorem creatur ib.16.scriptacautioabeoexi giturib.19. Stauraciosecuri tatemomnempollicetur768,13. suffragio facta Germani CP. translatio 590, 5. Menas CP.episcopus magnae ec clesiae encaenia celebrat 338, 1. a Vigilio excommunicatur 349,13. Theodorae Augustae rogatuingratiamrecipitur350, 4. eius nomen promoto Vigilio priore loco dimotum 351, 17. SS.Andreae, Lucae,etTimo- thei reliquias solenni pompa, eorum dedicata ecclesia tradu . cit 352, 7. ecclesiam S. Irenes dedicat 353, 10. Eutychio suc cessore moritur ib. 18. Menas praefectus 286, 17. Menaspraefectusvisamonstrahu mana specie in Nili Delta re scribit433, 1. Menedemus ad Valentem legatus martyr 91,17. Merdasas a Chosroë ad regnum Siroi praelatus 499,20. a fra tre Siroë neci traditus 502,10. Meropius Tyrius philosophus per egrinatione ad Indos clarus 35,3. Messalianorum haeresis enascitur 99, 10. Modulus ó Movoyɛvǹs Iustiniani opus 337, 3. seipsos cremant 617,9. MonutesfiliumNicephorumThra ciae ducem urbi praesidio ac cersit 639,13. Moropaulus Iustiniano comes as sumptus 572,7. Moses Arabum dux 707, 20. MoysesAntiochenaeecclesiaedia conus 672. 11. Πουλαία γέφυρα , pons Milvius Muageres Unnus fratre Gorda o c cisoBosphorum occupat 270,13. ter Muctarum occidit 557, 19. ab Abimelech necatus 558, 1. Musonius praefectus tumultuantes punit 356, 17. Musugius rex Prisco duce captus 418, 12. Myaces Iustinianum ut inimicis parcat, inducit 572, 11. Narcissus Arii defensor 31, 6. Narses Persarum rex 8, 5. primo conflictu Galerii Maximiani vi ctor,postmodum profligatur11, 4. triumpho Romam captivus ducitur13,15. Narses Iustiniano adest in sedi tione Niza285,7. Romam cum classe valida mittitur 319, 8. iterumRomam petitGotthisbel lum illaturus 352, 12. Totila interfectoRomam recipit354,3. Brixiam et Veronam capit 367, 6.Narsetisdomum,et Catharo rum monasteriumconstruit376, 11. Iustino charus ib.10. a Tiberio in Persas missus 387, 16. profligato Baram, Persarum regnum Chosroi asserit 410,7. adversus Phocam rebellionem movet 451,1. Edessa profugus Hierapolim contendit 452 , 1. accepta licet securitatis fide a Phoca comburitur ib.16. HISTORICUS. 727 MuamedAmeras471,14. alias NassaAttilaeditionisfacta158, Amed 475,9. 16. — Monas cognomento Madi Abdelae patris fraude ad Arabum prin cipatum electus 673,2. Monothelitarum haeresis initia, atque progressus 507, 15. 508, 17.510,11. Montanistae ad baptismum coacti Moyses solitarius Saracenis datus episcopus 100, 14. consecratio nis munus a Lucio Ariano re spuit ib. 17. multos Saracenos ad fidem trahit ib. 20. • 26,4. Miltiades Romae episcopus 10,13. Constantini ad eum constitu tiones Arianorum commentum 25, 8. dela bello lacessitus 751, 11. Misthia Arabibus subacta 587, 2. bulasbas 658, 5. 660, 11. Muchar impostor Persidis regnum invadit 551,9. Siandum Maviae Mizizius tyrannus a Constantino filioConstantis sublatus 538,18. fratrem occidit 556, 6. Mundus Giesmi filius Bulgaros S. Mocii ecclesia34,13. Modestus Hierosolymorum episco clade afficit 339, 14. Marzulius piscis 545, 15. ModestusValentissaevitiaemini MusabusAbdelaeZuberfiliifra pus 514, 14. ster Edessae 92,9. Modigisclo duce Arabes Hispania potiti146,8. Mualibitus in Africam cum copiis missus 690, 12. victus Bagdam occupat 774,16. Muamed Arabum dux qui etA m NebulusSlavorumlegionisdictae, sus511,5,512,1 514,6. populuspeculiarisdux560,2. Muamedisortus,religio,progres MuamedArabumduxIustinianum NectariusTarsensisexpraetore, homine necdum baptismate ini tiato, CP. episcopus 108,6. fal so rumore victoriae Maximi eius succensae aedes 109,19. pre sbyterum poenitentiae praefe ctum amovet 112,8. in fugam agit 560,18. captivos plurimos abducit 561, 16. in quartamArmeniam educens prae dasagit563,15.Chagano praesi dis principatum restituit 569, 6. Muamed Arabum dux afratreAb Neoresiiportus CP.568,1. NephtalitaeUnni Peroxemad tur pem deditionem cogunt 188,14. iterum dolo profligant, ac i n terimunt 189,19. Nepotianus Caesar inMagnentium directus,ab eodem sublatus67,5. Nepotianus Dalmata imperator 184, 10. Nestor Tarsensis orthodoxus in exiliumpulsus207,4. Nestorius CP.episcopusGermani cia oriundus 135, 19. oratione per Syncellum e pulpito dicta, S. Mariam dei genitricem vetat appellari136,1. CyrilliAlexand. Ioannis Antioch Caelestini R o m . literis minisque frustra ab haere si deterretur 137,5. imperatoris sacra Cyrillum terrere conatur ib.19. ad eius causam cognos cendam indicta synodus Ephesi 138, 4. Nestorii blasphemia in synodo , ac contumacia ib. 19. depositione damnatus,Cyrillum, ac Memnonem ipse cum Ioanne Antiocheno deponit 139 , 21. Orientalibus comes adiungitur 141, 2. multos ibi in haeresim trahens Thasum relegatur ib.8. tristi illic e x i t u v i t a m finit 1 4 2 , 7 . Nestorianis addictae a Chosroe catholicorum ecclesiae 484, 14. ab Heraclio iisrestitutae505,5. Nicaea graviobsidionetentataser vatur 624,5. ་ Nicephorus Thraciae dux 639,14. Nicetas Anthrax occisus 616, 10. Nicetas a Bulgaris occisus 725,5. Nicetas supremus militiae dux a fugus 705, 14. Nicephorus generalis logotheta i m perium capessit 738, 3. imperii eius sinistra praeludia. pecunias omnes ab Irene exigit 739,18. sublatis thesauris in i n sulamprincipis,tumqueLesbum eiicit742,17. 743,12. Bardanem patricium orbat oculis 745,16. ab Arabibus praelio vincitur 728 INDEX Nicaena synodus: patres in ea praecipui; praesides 30,2. eius acta,fideidecretum,Meletii or dinatio,constitutiodepaschate cumPlatone,acreliquismona 30, 14. 31, 17. Nicephorus Armeniacorum dux ab chis pacem init 770, 1. synodi eis in carcerem coniectus 722,2. NicephorusDucasinAfricam pro cas ad Leonem papam mittit ib. 7. in Paulicianos et Athin 746, 10. Ancyram aliaque o p pidareparatib.17. Nicepho rum Asecretispatriarcham con stituit747,8. abAaronead turpem pacem cogitur 748, 11. non servatis cum eo pactis mala lia accersit749,2. filium Stau racium alterius sponsae virum coniungit750,10.Arsaberispa tricii tyrannidem comprimit ib. 18. milites tumultuantes , c o n tra fidem dirissime punit 753, 17. Euthymium spatharium ad Bulgaros transfugere cogit ib.7. Christianos milites in Sclaviniam transfert 755, 1. leges iniquis simas condit ib. 9. Manichaeis, aliisque haereticis amicitia iun ctus,catholicos varie affligit 759, 7. 17. avaritiae addictissimus 760, 14. deum sibi cor indo rasse iactas 761, 16. expeditio ne inCrumum,interceptus cum exercitu perit 762, 6. 764, 16. Nicephorus patricius in Saborium missus 536, 7. Nicephorus Asecretis patriarcha CP. 747, 8. obsistunt Plato, Theodorus, aliique monachi,ut promotoexlaicisib.10. eins causa in exilium eiiciuntur 752, 11. ipsum Nicephorus aliosque orthodoxos exagitat 760, 3. Stauracium Nicephori filium m a le a patre ablatarestituerehor tatur 766, 3. a Michaele curo palata cautionem scripto exigit 767, 18, in ambone magnae ecclesiaeeum inaugurat 768,18. ganos poenam capitis decerni satagit771,1. Christianosa Saracenis afflictos fovet 779,13. Leonem imperatorem coronat 781,6. Constantino suspensus 647, 6. Nicetas episcopus CP. 678 , 3. Nicetas Constantini filius nobilis simus 686,16. ab Irene presby terdetondetur703,9. aCon OmnudiusAttilaepater158,9. stantinolinguamutilatus725, OptimusPisidiaeepiscopusclarus 96,8. NicetasGregoraepatriciifiliusin Optionumturmaepedestres320, 13. directus456,12.458,11.460,2. Origenesdamnatusinquintasyn NicetasHeliopoleosepiscopusana odo354,12. Ormisdas Persarum rex 10, 13. OstrisAsparis satellesirritoconatu pro eo armatur 182, 5. Quinquegentiani inAfricaMaxi miano Herculio domiti 9, 13. Paganus abdicato Sabino Bulgaro erroris socius 586,10. Nicolausmonachusimaginumho PalmyraurbsaIustinianoinstau stis Nicephoro charus 760, 1. a rata 267, 11. MichaeleCuropalatainordinem Pamphilus Caesareae presbyter Phocam tyrannum cum Heraclio redactus 774,5. Nicolaus Myrae episcopus sui t u muliviolatores ulciscitur 750,2. Nicopolis Palaestinae prius Emaus 76,4. Nili sacris collapso theatro Ale xandriae oppressi muli 143,8. Nisibis saepius a Sapore obsessa, martyr 17, 11. stiniano occisus 571, 18. irridet Theodosius qui sacrifi Paphnutio, aliisque confessoribus ciisplacandum vellent 114,10. honor aConstantino habitus32, Nili cubitus ex templo Serapidis in ecclesiam translatus 23 , 3. deiopeservatur57,12.58,17. Paschaerrorecelebratum349,2. cedit tandem Persis deditione Ioviani 83, 11. 665,3. Novatiani cum Iudaeis celebrant in Phrygia 98, 5. S. Passario S. Stephani dexteram defert CP. 134,4. Patriarchaenomen inMarciani co ronatione primo auditum 159, 19. CP.locus aRomano secun dus 351, 17. PatriciusAsparis filius CaesarAle gat Theudericus Valamer 203, montis Olivarum ecclesia 39,1. Olibrius Placidiae vir a Leone imperator creatus,brevique m o r bo extinctus 183, 2. 6. 15. 680,8. Constantinnm decesso rem ludibrio ecclesia eiicit682, 3. imagines delet 686, 1. diem obit 701,5. nes strator. 735, 5. Aëtio in Stauracium socius ib.8. 736,5. Nicephoro adiutor ineundo i m perio 738, 7. veneno moritur 743,14. rum dominus 669,4. aCon Nicetas Xylonites tyrannidem A r temio suadens necatur 616, 7. Nicolaus caucodiaconus Bardanis stantino simulata pacis specie HISTORICUS. 729 deluditur 673, 7. Palladius Antiochiae episcopus 209,9.212,2. Pamprepius Illi socius mágiae i n simulatus 198, 13. ab Illo et Leontio ut praestigiator occisus 201,18. Pancratius pseudovates astrono mus a Bulgaris occisus725,6. Papatzes Chagani vicarius a lu Pasagnates Constanti rebellis 527, 6. themate percussus 662, 6. Nicetas scholarum domesticusIre 15. Nilus Aegyti episcopus martyr 17, 7. Nonnus Edessenus episcopus P e lagiam Antiochiae convertit 141, 19.IoanniAntiochenouteccle PastillasPergensisepiscopussyn siam a Nestorii zizaniis expur odi Copronianae praeses 659, 14. get, scribit 142, 4. Nymphius amnis 482, 1. Octagonum Antiochiae dominicum 41, 14. Odoacer Gotthus rex Italiae R a vennae sedens 184, 17. profli 12. 730 INDEX Paulus CP. episcopus 557, 1. Paulus lector Cyprius CP.episco pus 701, 6. in extremo m o n a chum induens deplorat quod imaginum cultum non sit pro fessus708,1.16. Paulus ecclesiae defensor E u p h e mii necat siccarium 215, 13. Pauli Leprosi monasterium Ale xandriae 176, 16. Paulus magistrianus pacis ad A b i melech legatus 555, 15. Paulus Neocaesareae episcopus e Pelagius Laodiciae episcopus in exilium eiectus 96,10. inter o r thodoxos clarus 108, 13. PaulinusAntiochiaeuniuspartis PelaginspatriciusaZenoneocci catholicusepiscopus86,9.ad sus209,18. versatureiFlavianuspresbyter PelagiusRomaeepiscopus357,6. 104,16. in Meletii locum con Peleus Aegypti episcopus martyr tra iuramenti fidem episcopus 17,7. creatus 109,5. Paulinus pomo ab Eudocia acce pto datoque pudicitiae suspe ctus, occissus. rii vates Leontio 564, 10. Paulusconfessorepiscopus CP.56, 3. 9. throno deiicitur a C o n stantioib.19. Romam ad Ju lium fugiens, in sedem restitui tur 57,16. deturbatur iterum a Constantio 58,3. mortuo E u sebio in sedem repositus, ite rumque ea pulsus,Romam re petit64,6.exdecretosynodi Sardicensis in sedem restitutus 66,9.Cucusaminexiliumactus abArianisocciditur67,1.cor pus eius Theodosio imperatore CP. relatum 109,9 Paulus Constantinae orthodoxus in . Pelusio frumentum Aegypti M a riano iubente advectum 165,4. Peragastus Sclavinorum dux vul Peroxes Persarum rex 164 , 12. Nephtalitis Unnis victoribus,ini quissimis conditionibus salutem redimit 188,14. in eos movens cum liberis totoque exercitu perit 189, 18. candidissimam immensi pretii gemmam proii cit 190, 7. Peroxes Chosrois adversus Hera clium dux 475, 13. Persarum bellum Constantini ex tremisannis 50,6. Persarumlegioimmortaliumdicta ab Ardaburio deleta 133, 6. PerseaarborHermopoliinclinata dominotranseunti76,9. Persicus Thrax historicus 179,16. Petronas Rom. dux in Saracenos 542, 3. exiliumpulsus207,6. PetrusmartyrAlexand.episcopus Paulus CP.episcopusMonothelita 8,18. Arium tunc diaconum 508,15.523,12. communioneprivat17,2. Ga Nicaenis patribus. Pelagia, quae et Margarita, N o n ni opera Antiochiae conversa 30,9. nere in ilio sublatus 425, 12. Periecta Areobindi coniux in A r xandriae susceptus 180,13. una cum patreocciditur182,1. PatriciusduxAreobindo adiunctus invidia in illum agitatus 224, 17. cum Cellore aliisque duci bus strenuus 227,18. Patrimonia S. Petri a Leone Isau ro fisco addicta 631, 15. Patrophilus Scytop.Arianus Atha nasii calumniator 47, 16. M a ximum cum Acaciodeponit,ei que Cyrillum substituit 62, 17. eius ossa Iuliano imperatore ef fossa, calvaria suspensa 72,15. Pauliciani Nicephoro chari 759, 7. a Michaele Curopalata capi tisdamnati767,4. eorumin urbe aucta haeresis 662, 10. Paulinus Antiochiae episcopus 19,3. Paulus Alexandriae episcopus ficte catholicus 340, 14. 345, 9. tabanem viri necis ultorem m u nifica335,3. PaulusAntiochiae episcopus255,4. Paulus Armeniorum dux a Sara cenis captus 664, 13. Paulus Calistrati monachus impe Petrus Athanasii successor Ale xandrinus episcopus 93,20. ab Arianis pulsus Romam ad D a masum confugit 94,5. damnat Apollinarium 98,10. sedem re cipit eiecto Lucio 104, 6. m o ritursuccessorefratreTimotheo ib.8. novarum episc. populoque d u riushabito,tumultus causa exi stit423,18. contra fidem ad ortus Abares, funditur 425,7. male cum Sclavinis re gesta munere abdicatur ib.12. Thra ciae dux Gundue legato multa praeda potitur438 ,17. duriora Mauricii mandata exequens ad rebellionem milites cogit 442, 4. a Phoca occiditur 449, 16. Petrus Mongus Alex. episc. 194, 10. tumultuantibus in eum m o nach.eiectus ib.15. a Zenone restituitur 202,1. Felix Simpli cii successor eiiciendum decer nituthaereticum204,2. eius legati Mongo communicare c o guntur 205, 3. Mongi nomen ex ecclesiae diptychis Euthymio eiectum 206, 16. Petrus Notarius magister militiae Persasvincit268,3. Petrus oeconomus Adriani papae ad septimam synodum legatus 713,20. Petrus patricius Nicephoro adiu tor adeundo imperium 738, 12. inbelloBulgarico cum eo occi sus 764, 3. Petrus presbyter Alexandrinus,C y rilli operum ab Aeluro corru ptorum testis 172, 5. PetrusS.Sabaepraepositus,Adria ni papae ad septimam synodum legatus 713,20. Petrus Salomonis satelles 333, 15. Phadalas ad Exapolim hiberna agit533,8.Saborioauxiliove nit535,15. cumIzidMaviae filioAmorium capit536,16. ad Cyzicum hyemat 540, 5. Cretae 542, 11. Petrus Iustiniani dux aPersis vi ctus267,19. HISTORICUS. 731 cum Persisinduciasfacit 370,19. Phanus Uthmanis pater Arabum 306, 2. data fide Belissario a d ducit ib.16. PetrusMaiumaenotariuscelebris PharasmaniuscastriSydericustos martyr642,1. aJoanneDa 605,18. mascenoencomiolaudatus643,4. Pharasmanes Lazicus dux Areo Petrus magister in Irenem coniu ratus 719,15. Pharas Gelimerem Papuae obsidet Petrus Mauricii frater dux Prisco subrogatns 420, 16. milites t u multuantes compescit 422,11. bindo adiunctus 224, 18. Pherogaues a militibus occisus 407,1. ducis 525,8. Petrus magister Justiniani nomine lerii etMaximini iussu necatur 16,18. Petrus Alexandriae episcopus 524, 16. Petrus Apameae episcopus haere ticus255,9. Petrus Basiliifrater,episcopus cla rus 96,7. Petrus Damasci metropolita lingua abscissa exul, clare rem divi nam facit641,15. Petrus Fullo Chalcedonens.pre sbyter Antiochiae turbas facit 175,13. deum crucifixum sub anathemate dicere praecipit ib. 18. Antiochenae sedis invasor a Leone eiicitur 176,8. a Basili sco sedi restituitur 187, 3. a Zenone eiicitur194,4. iterum ab eoden restituitur 207 , 4. verba illarexChriste prius ad dita hymno angelico reversus abstulit ib.13. Xenaiam homi nem servum , nec baptizatum Hierapolisepiscopum constituit ib. 14. moritur successore Pal ladio 209, 8. imo, eiecto illo ordinatur Palladius 211, 19. Petrus Gulaei praepositus ad A a ronem legatus 748, 12. Petrus Hierosolymorum episcopus 348, 18. Petrus magister orthodoxos perse quitur 684, 8. 732 INDEX non manufacta exercitum m u niens, insigni victoria potitur 393, 11. vano terrore in fugam versus 395,9. Heraclio Romani exercitus rectore,CP. redit400, 2. tumultuante in Priscum e x ercitu, iterum dux instituitur 401, 19. munere abdicatur 403, 12. ob initialem nominis s u spectus Mauricio habetur 439, 13. 441,2. Phocae iussu pre sbyter ordinatur 453, 16. Philippicus Nicephori patricii filius somniato imperio relegatus 569, 19. classi iterum praefectus in Justinianum coniurat 579, 16. a militibus imperator acclama tur582,1. Justinianumcum Tiberio filio occidit ib. 10. I o annem Calistratimonachum i m perii sibi vatem haereticum CP. episcopum praeficit584,3. san curandae praefectus 266 , 13. agitur religionis reus 276, 12. Photinus Abbas reconciliandis A e gypti ecclesiis praepositus 373, 14. Phravitas CP. episcopus 206, 13. falsis synodalibus Felici i m p o ctam sextam synodum praescri bit586,1.oculoscumimperio nereconatusib.12. amittit 578, 19. Philippus praefectus Paulum CP. in exilium agit 65, 3. Philippus Sides presbyter Chri Philogenes Antiochiae episcopus 15,19. Phritigernes dux Ariano dogmati Gotthos addicit 101, 11. Phathasuarsan Cabadis filius M a nichaeorum alumnus,cum eis a patre occisus 261, 17. PipinusMaiordomus inFrancorum regem sublimatus 619,3. in bello, paceque virtus ib 5. A b deracham interficit 620, 6. C a rolus et Carolomagnus eius filii ib.13. Pisides Georgius rerum Heraclii scriptor460,1. Phocas ad Mauricium orator in dignehabitus432,15.traditur Pittacia,locusadsanctaeIrenes eipervisumMauricius440,10. templumCP.123,4. Mauricius saevum coniicit ex eo quod timidus 441, 9. Prasi nis invitantibus ad Hebdomum accedit 446, 17. de Germano eligendo consilium inire fingit 447,6. LeontiamuxoremAu gustam renuntiat ib.14, ad E u PlacidiaTheodosii,et Gallae filia 88, 11. ab Alarico in Galliam abducta,hincque a Constantino comite reducta eidem nuptui traditur 119, 9. Valentinianum tertium suscipit 130, 4. Placidia iunior Olybrio patricio ropií portum Chalcedone M a u ricii familiam perimit 448, 5. 449, 12. Petrum Mauricii fra trem e medio tollit ib. 16. eius Chosroes legatum carceri addicit 450, 3. Constantinam Augustam privata domo inclu dit ib. 6. novis rebus studentem in monasterium trudit, tumque occidit453,13.455,17.Leon tium ducem Chosroe victore, vinctum CP. adducit 452, 8. Narsetem contra fidem datam comburitib.16. Germaniet Constantinae detectis conciliis, plures occidit 455, 7. 14. M a u ricii consanguineos delet 456, 16. in eum ex Africa accersitus Heraclius ib. 10. in Prasinos severius animadvertit 458, 6. coniuratos punit ib.15. ad lo cum Bovem dictum victoreH e raclio comburitur 461, 1. Phocas Crateri filius Antiochiae Phileas Thmueas episcopus mar tyr17,6. Philetus Thraciae dux a Bulgaris occisus 718, 11. PhilippicusMauricii exsororege ner Orient.dux 390, 17. capta Arsane , aegra valetudine CP. redit391,19. Christiimagine stianae historiae scriptor Sisi nio ac Proclo infensus 135,12. Philippolis Attilae ditionis facta 158, 16. Phlacitas Antiochiae episcopus 56, 11. Placilla Theodosii uxor, Arcadii mater, et Honorii 88, 12. ritur sanctitate clara 112, 18. eins statua ignominiose tracta Antiochiae ib. 20. Plato monachus a Tarasii se c o m munione abscindens carceri tra ditus 729,9. Nicephori ordina tioni obsistit747,10. in exilium eiicitur752,6. Pompeius Hypatii frater cum eo occisus 286, 4. PontusolimsubiectaepiscopoCP. 120, 1. Christianos scribit 80, 15. Portentum, aqua versa in mustum 82, 10. mulier capillis suspensa ib.16. puer biceps 84,8. acies armatae in caelo visae 102, 1. puer uno oculo, quattuor m a nibus etpedibus cum barba ib. 2. mulier quattuor masculos uno partu effundens 107, 1. infans ab umbilico duplex 110 , 3. septem pueri annis 184 somno consepulti Ephesi 136, 19. n u bes in tubae speciem 177, 17. pulvis igneus caelo pluens 185, 5.visaestellaecaelocadere286, 10. 671, 11. ignitis radiis elu centes hastarum cuspides 303, 4. sol obscuratis radiis313,10. infans oculis,palpebris,mani bus, pedibus orbus, cauda p i scis413,17. puerialiusqua drupes, alius biceps 420, 13. animalia specie humana in Nili fluvio visa 433 , 3. simulacra Mauricii necem enunciantia450, 11. ignis in caelo visus 632,7. tenebrae ad dies quinque m e n se Augusto 651,3. animal al bum mulo simile terrae hiatu effusum in Arabum imperium conclamans 657,17. sol obscu rus dies quindecim 732,7 . vide cometa. scribit ad Mauricium 409, 14. ProcessionesadCampum169,19. ad Triconchum ob pulverem igneum 245, 14. Processio, ac pompa cum sacris Porphyrius Tyrius desertor, in ditionis causaexistit400,5. re vocatur a Mauricio 402, 1. E u ropaedux constituitur415,6. a Chagano in periculum addu ctus a Mauricio liberatur 416, 3. traiecto Istro Ardagastum profligat417,13. Sclavinorum interiores partes grandi eorum strage penetrat 418,8. hyberna agere apud Sclavinos militibus auctor419,13. transituma Cha gano redditione captivorum re dimit 420,16. Thraciae iterum dux , Chaganum armis lacessit HISTORICUS. 733 nupta, in Africam cum matre sus inecclesiasticis conventibus Eudoxia a Gizericho abducitur 230,10. 168,21. cum eadem inde re Prasinorum etVentorum factiones meat 170, 12. infensae 257,3. 279,5 et seqq. Praulius Hierosolymorum episco pus 129,18. refertur ad eum de Nestorio, sedetque Ephesi cum patribus 137,12,139,2. Priscus Orientis dux militaris s e 426,10. aChaganocibosim petrat 429, 5. ingenti barbaros clade afficit 435, 16. Phocas excubitorum comitem facit451, 7. Domentiola Phocae filia d u cta, laureis utrique positis ,apud eumoffendit454,5. adeius comprimendam tyrannidem H e raclium accersit 456,9. Probus patricius de Chosroe re reliquiis352,9.353,21. Proclus Cizyci episcopus ordina tus CP. docere permittitur 135, 5. oratione in sanctam Deipa ram classicum inNestorium ca nit136,10. CP.episcopusfa ctus,Chrysostomi occasione scis sos, illius reliquiis in urbem translatis,ecclesiae unit 143,11. hymnum trisagium in sublimi auditumecclesiaecanendumtra dit 144, 9. de Theodoro M o p suestiae episcopo haeresis ac cusato inquirit 148,2. diem pie A Proclus coniector Anastasii, et obit150,6. mo Praefectus imperatorem sequi ius Proclus quaestor, ne imperator r e gis Persarum curator fiat, obsi stit259,1. Procopia Nicephori soror,Michae lis Curopalatae uxor Augusta coronatur 766,16. 769,3. in viduas occisis in bello maritis, munifica ib. 5. S. Tarasii invi sit tumulum 780, 1. cum viro monachi induit habitum 783,5. Procopius historicus Belissario c o 15. Zenoniadiungitur192,9. captus capite caeditur 201, 14. aliisTrobundus,aliisTrocun dus scribitur 204,16. Proterius eiecto Dioscoro Alexan drinus episcopus 164,10. Ti motheus Aelurus plebem ab eius communione dolo avertit 170,8. eodem sedem invadente in baptisterionecaturcum aliis 171, 9. thelita haereticus 508, 7. s u b lati Constantini reus, urbe s e deque expellitur ib. 13. M a ximiinAfricaconsiliisinductus Theodoro papae libellumtradit 509, 2. reversus ad vomitum ab eo devovetur ib.13. iterum CP. episcopus, Paulo mortuo, assumitur ib. 16. ProtogenesSardicensisepiscopus Pythiorumaquaecalidae286,16. Athanasii defensor66,4. Ramitus patriciusadClassasocci PseudochristusSyrusHebraeosse ditur169,11. ducit 617, 5. Ravenna imperii sedes Honorio facta119,2. eademcombusta 169, 10. Procopius tyrannus a Valente ad arbores discerptus 86, 13. templum extruit ib.19. Pulvis igneus coelo pluit 185, 5. Procundus Zenonem obsidet 186, Pulvis pluvia indiversis locis527, PudentiusGelimeri rebellans Tri polimoccupat291,12. Sergio auctor ut Maurusiorum seniores dolo perimat 323, 2. conflato hinc bello ab eis occiditur ib. 11. Pulcheria Theodosii iunioris so ror 15 annorum rem Rom.ad ministrat 125, 16. in ecclesias, pauperesque munifica ; divinis etiam visionibus dignatur 126, 8. sororesArcadiam etMarinam ad virginitatis propositum in ducit ib. 11, amoto Antiocho Persa rerum administrationem sola capessit 128, 1. Eudociam Leontii philosophi filiam fratri uxorem coniungit 130, 2. a d v e cto CP.S.Stephani brachio,ei in palatio templum extruit 134, 5 rebus cum Persis pacatis deo gratias agit 135,3. hymnum trisagium sine additamento u b i que cantari sancit 144,11. E u docia aula eiicere tentante s p o n terecedit152,16. Theodosii fratris facilitatem scite coarguit 156,16.in aulam revocata,Fla viani corpus CP. reducit 158,1. Chalcoprateorumaedem inDei parae ecclesiam consecrat ib.5. Marcianum , fide accepta eius servandae virginitatis,impera toremconstituit159,12. mo ritur suis omnibus pauperibus relictis 164,14. S. Laurentii 13.644,13. 734 INDEX Amantii insomnia exponit 253, 7. mes in Vandalis expeditione 293,1. ex Sicilia cibos, ducto res, exploratorem quaerit ib.5. 10. Carthagine Syracusas fugit 315,1. Procopius Marciani frater, eo vi cto Romam dilabitur 196, 13. Procopius Constantis ad Maviam de pace legatus 527, 3. Procopius praefectus coniuratos examinat 368, 16. exauctoratur 370, 5. Procopius praefectura abdicatus 677, 7. Pyrrhus Sergii successor,Mono Ratiaria Attilae ditionis facta 158, 16. Recimer dux Romae, imperatoris suppresso titulo 169,5. Avitum imperialibus infulis exuit ib. 12. Maiorinum ad Dertonam occidit 174, 11. Anthemio g e HISTORICUS. 735 nero necis causa existit 182,16. Anthemio menses tres supervi vit183,4. Reparatus episcopus Areobindum templo educit 330, 19. RhazatesvirstrenuusabHeraclio SabinusseductorArabum561,9. victus 488,5. 89, 13. seCho sroi adiungit 491,18. Rhegium collapsum 385, 3. Rhodus capta a Saracenis 527,18. Roma Honorii indignatione ab Alaricho direpta 118,21. iterum captaabAlaricho127,5.aGot this 349, 8. Romanorum aera 4,12. concilium Romanum sub Martino 526,18. Romanus adversus Baram Mauri ciidux404,10. Romanus Agarum vincit Arethae filium 218, 4. Iotabem insulam maris rubri Romanis asserit ib. 11. Areobindo adiunctus stre nue in Cabadem agit 224, 19. Romanus Chalcedonensis orthodo xus in exilium pulsus 207,4. Romanus deferente Constantina Sabores rex Persarum. vide Sa pores. Saborius Persa adversus Constan tem in Armenia rebellis533,10. Sergio legato a Mavia auxilia postulat ib. 12. equo lapsus perit536,14. Saes Chosrois in Heraclium dux 472,9.477,11. abeoprofli gatur 478, 3. iterum victus ex moeroremoritur485,21. eius Chosroes cadavere illudit486,1. Sagar fluvius lapideo pontesu ad Rufinianam acta contra Chry sostomum synodus 122, 10. Rufinus magister pro Theodosio deprecans Ambrosio obiurgatus 114, 1. Rufinus exmagister Hermogeni s o cius de pace legatus276,19. Persarum rex ad se solum si ruam Arab. dux 655, 18. Salomon in Vandalica expeditione dux 292, 3. Libyae dux a B e lissariorelictus308,15. Mau rusios profligat 311, 7. 18. m i nitaccedere277,18.reditIu litumconiurationeLibyafuge stiniano gratissimus 278,9. Rufinus Libyae rector 318 , 19. eius in barbaros bellica vis recogitur314,10. committi tur illi iterum Libya 318, 16. Maurusios vincit 319, 9. 19. Libyae civitates munit 322,8. praelio occumbit 324, 3. 321,7. Rufus Opsicii protostrator 587,14. Rusa Chosrois palatium eversum Salomon iunior 492, 17. RusmiazaPersarum dux452,13. Salustiusinterficitur127,10. peratus 362, 15. capite plexus'455,16. Romanus patricius in bello Bul garico occisus 764, 6. Romanus spathariusJustiniani ca put traducit 583,18. Romulus , dictus Augustulus i m peratorum Romae ultimus 184, 1 16. Romulus Marciani frater Romani ultor in Cassiotas insurgit 666, 13. S. Anastasii acclamatione inter rem sacram offenditur ib. 16. dilapsus 196, 12. S. Sabae laura destructa 752, 1. Sabbas antesignanus Messaliano rum haeresis 99, 13. Sabbatius, ex quo Sabbatiani 98, 7. Saidus in Abimelech rebellis o c cisus 556,10. Salamina terraemotu eversa 43,8. iterum terraemotu concussa 56,1. Salbanus Iustiniano comes 572,7. Salbanus Persidis opidum 480, 1. Salem Arabum dux,Theodorum Autiochiae episcopum eiicit663, 4. leges fert Christianis ini quas ib. 6. in Romaniam ir rito conatu educit ib. 9. M a u rophoris auctores spontanei in teritusoccidit664,7. eorum Saliarus Chosrois filius 500,2. Salich Alim filius extincto M a • 324, 1. senioris nepos 736 INDEX ritur96,17. Scirtus fluvius aquisEdessam ob ruit 263, 21. Sclavi et Unni urbi ingruunt 360, 9. Belissario terrente discedunt 361,9. Sclavini per Syriam effusi in Apameae agro habitant 532, 20. Sclavorum legio peculiaris dicta Justiniano559,19. eius adAra bes defectione in fugam verti tur560,18. Scombrus a Phoca occisus 456,4. Sebastianus V. C. in Gallia neca tus 127, 9. Seberenses vectigales facti Bulga ris549,11. Secundianus patricius Hypatium bilis Antiochenus 117, 15. Secundus PtolemaidisAegyptiepi Seleucia trans Tigrim 496, 16. Septem pueri Ephesi dormientes 136, 19. Sergius Aetherii nepos 368,9. SergiusCP.episcopus457,8.He raclium cum uxore utraque co rona donat 461,2. filiam Epi phaniam,filiumque Heraclium coronat 462, 13. in Monotheli tarum errorem concedit 506, 16. Sergius militiae magister ab Unnis captus 360, 11. Sergius Prasinae factionis tribunus 446, 13. auctor tyrannidis 611,20. Sergius Tripolim administrat322, SerpentiusimperatorRomanus 174, 13. Sapor dux, orthodoxis solatio A n tiochiam missus 105, 2. SaporesrexPersarum13,3. per secutionem in Christianos m o vet 37, 1. Nisibim obsidet 52, 12. subditos Christianos dire persequitur 55, 17. Nisibis obsidionem renovat 57, 11. N i sibim tertioobsidet 58,17.An S. Sepulchri ecclesia 38, 18. Serapionis contentio cum Severia geli, ac Constantii aspectu ter ritus abscedit 60, 7. no 121, 12. Sapphires arcem munitissimam c a pit 399,8. Sarablaga dux ab Heraclio victus 475, 10. 477, 10. Saracenorum origo, nomen, m o res descripta Sozomeno 101,4. Mesopotamiam vastant 185,20. Sarbaraza qui et Sarbarus Persa rum dux ab Heraclio victus Sergius in Palaestina a Saracenis occisus 516, 5. 469,3. 470, 9. 480, 15. 482, 2.484,7. Chalcedonemobsi det 487, 1. revocatur in Persi dem491,16. detectisineum Chosrois insidiisadversus illum conspirat497,6.inAdeserre dit566,16. bellans Persis imperat 505, 15. Sardinia olim Cyrnus 307, 11. Sarus flumen in Perside 482,9. Sauromatos ridens Valent. M. m o Sergius pro Saborio ad Maviam legatus 533,12. exprobrans A n dreae eunuchum, ipse virilibus cum vita orbatus 535, 19. SergiusLazicem etBarnuciumpro Sergius protospatharius in Sicilia scopus cum Ario eiectus 31,10. Seditio Niza sub Iustiniano278, 17. SalustiusHierosolymorumepisco ScriboinNovarumepiscopumin pus 222,5. Samaritae Julianum tyrannum sibi iurius424,12. praeficiunt274,7. Chosroëm Persarum regem a pace aver tuntib.19. S. Samuelis ecclesia CP. terrae motu collapsa357,20. Santabarenus.vide Theodorus A b filium redimit precibus 247,19. Secundus Chrysostomi pater n o bas. 19. Maurusiorum seniores con tra fidem occidit 323, 2 prae lio victus,ad patruum Salomo nem Chartaginem fugit ib.12. a Maurusiis iterum cum patruo vincitur 324,15. ducum in eum odium,ac querelae ib.19. in Numidiam expeditionem susci pit326,9. SesostrisAegyptiorum regis casti gataelatio421,9. Severa uxorValentiniani,Gratiani mater 88,6. Severiani contentio cum Serapione 121, 12. 14. 19. Silvanus Tarsensis Macedoniano 9. SisinniusThracensium dux Irenes strator 735,4. Nicephoro adiu tor ineundo imperium 738,7. in bello Bulgarico necatur 764, 3. Sisinnacius Thracensium thematis dux 638,18. Byzantii muros obsidet Constantinum inductu rus645,19. abeooculisda mnatur 648,19. Sophia Iustini Curopalatae uxor Augusta coronata 373,9. pau perum solvit debita 374, 9. ex eius nomine Sophianorum ex tructum palatium 375, 7. B a durium dolet indigne habitum 379,18. Tiberii coniugii spe frustratur384,14.aTiberiocu bicularios, matrisque honores accipit 385,6. coronam pretio sissimam Mauritio offert 433, 18. HISTORICUS. 737 Siricius Romae episcopus 105,18. Sirmium capiunt Abares 389, 7. Siroë cum Heraclio pacem com Theophanes II. 15. ponit500,9.patrem inTene brarum aedem retrudit 502,4. Merdasam , aliosque Chosrois filios occidit ib. 10. Zachariam, ac crucis ligna restituit503,2. Persas captivos recipit ib.9. SisinniusConstantinopolitanus e p i scopus 134, 12. Proclum Cyzici ordinatum episcopum CP.do cere permittit 135,4. illiPhi lippus historicus infensus ib.12. Sisinnius patricius Rendaces di ctus, occisus 616, 9. Sisinnius Massagetis praefectus 292, S. Sophiae ecclesia34, 12. disru ptus eius Trullus sublimior e x citatur 359, 17. Sophia Monialis ob fidem Chal cedonens.vexata 219,12. Sophronius Hierosolymorum epi Severus Sclavinus optimas 673, Silvanus Gazae episcopus martyr 17, 10. Severianus Scythopolitanus epi scopus a Theodosio Dioscorita occisus 166, 1. nem legatus 748,12. Sire Chosrois uxor,Merdasae m a Severus Caesar creatus, Italiae praeficitur 14, 19. Christianos et ipse persequitur 16, 4. Severus monachus Macedonii a d versarius237,14. pulsoFla vianoinsedemAntiochenam in truditur 241, 4. eius nomen diptychis inscribi populus CP. non sinit243,2. Ioannes Hie rosolym.nec carceredeterritus eum esuggestuanathemate con figit244,15. Eliassedeabdi cari, quam eicommunicare ele git 241, 15. Palaestinae mona chi ab eius abhorrent commu nione 246, 17. iussus expelli a Iustino, ac occidi, cum Iuliano Alexandriam fugit 254, 15. d a mnatur in concilio sub Mena CP.337,12. Severus presbyterEudociae comes Hierosolymam occisus 157,17. Severus Romanus imperator 169, 4. 174,12. Siccitas immensa 671,13. 680,11. Sicilia magna parte direpta 532, Sidema Lyciae urbs 160, 14. Siderum castrum succensum 606, 10. idem vastatum 633, 2. Singidon eversa a Chagano 389, Silentium Leonis Isauri adversus imagines 629,10. Silvanus Emesae episcopus martyr 17,9. rum adLiberiumlegatus89,5. Liberii literis abutitur 107,18. Silvanus tyrannus sublatus 67,20. Silvester Romae episcopus 10,19. SilvesterRomae episcopus338,1. Simplicius Romae episcopus 180, 18. ei communicare iubeturP e trus Mongus 202,9. Sinadensis metropolita ad Aaro ter 499, 20. 47 738 INDEX ScopusMonothelitasexagitat507, 13. 516,14. Umarum pietatem praeferentem abominationem d e solationis vocat 520, 7. Soterichus Caesareae Cappadociae episcopushaereticusnovam syn odum Sidoniaeprocurat236,1. Flavianum,etEliam mitioresin synodum accusat ib.10. Spanicius scholarius necatus 197, 20. tiochiae episcopus 194,7. ac cusatus aPetriFullonis asseclis ut Nestorianus 195, 7. moritur 198, 20. Stephanus alter Stephani succes sor Antiochiae episcopus, acu tiscalamisabhaereticisnecatus 198,21. Stephanus monachus pietate cla rusAntiochiaeepiscopus640,19. Stephanus Asmictus Chersonitas Stauracius Nicephori filius i m p e rator a patre coronatus 745, 9. Theophanonem sponso ablatam uxorem ducit 750, 13. puellas aliasconstupratib.15. patre occiso imperator declaratur 765, 18. paternorum morum haeres avaritiam , ac saevitiam prodit 766, 13. in coniugem aut p o pulum rerum summam transfer re cogitat ib. 19. Michaelem Curopalatam excaecare quaerit 767, 4. audiens acclamatum imperatorem, monachum induit 768, 9. irritato vulneris ulcere diem obit 771,15. 13. Styrax CP.missus captivus269,9. Suliman Arabum dux successor punitum missus 578, 3. Stephanus Caesareae Palaestinae praefectus Venetorum ac Prasi norum seditione sublatus 356,4. Stephanus Cyzici episcopus in H e Stephanus in Leonem rebellans capite plexus 623, 14. Stephanus papa Pipinum Maio remdomus in Francorum regem inaugurat 619, 1. Stephanus Romae episcopus 681, Stephanus patricius Stauracio r e gnum asserit 765, 16. Michae lis promotione obsistit 766, 3. Stephanus Persa cubicularius 562, 2. ad locum cui Bovis nomen combustus 566, 8. Stephanus protospatharius a Bul garis occisus 725, 4. Stephanus Rusius in urbem saevire iussus 563,18. Strategius patricius fideiergo oc cisus676,12. Strategius Podopaguri filius fidei causa occisus 685, 9. Strategius confessor 701, 11. Studius insomnium monasteriifun dator 175,3. · S. Stephani corpus ad Perga mala inventum 133, 14. eius dextra manus ad Theodosium missa CP.134,4. apparet Pul cheriae ib. 6. sumptuosa illa aede extructa in ea reliquias deponit ib.10. StephanusArianusAntiochiaeepi scopus 64, 1. Stephanus pietate spectabilis A n Stauracius patricius publici cursus Logotheta,inaulasubIrenepri mus 706,10. Sclavinos edomat, ac de iistriumphat 707,4. mi litum praetorianorum factionem raclium officiosus 460, 17. in Irenem detegit 720, 4. ut Stephanus iunior inclusus ad S. Alexius oculis privetur auctor Auxentium martyr egregius 674, dissipat 715,16. conspirationem existit725,17. Constantinum, 8.685,14. ineumconiuratus,deludit730, StephanusIustinianocomes,eius 19. Aetium adversantem patitur ad Therbelem legatus 572, 7. 18. 733,19. 735,10. tyrannidem in Irenem excitat ib.18. erum pente e stomacho sanguine m o ritur 736, 7. eius post mortem in Aëtium detectae insidiae ib. 14. Valid 589, 12. Leonem quaerit fallere593,4. moriturUmare successore 609, 11. Suliman Isam filius in Armeniam educit 632,9. ex Asia captivos plures abducit ib. 14. castrum Ferreum dictum evertit 633,2. ingentes copias in Romaniam effundit ib. 6. Maruam victore fugiens Damascum discedit645, 8. Palmyram fugere cogitur 650, 5. Tatemer incautus captivos amittit 417,20. Tatianus et Iulius fratres in M a r cianum officiosi 160,16. fore imperatorem aquilae alis pro tegentis praesagio admonent ib. 19. urbis praefectura auctus T a tianus 162,17. Talzates Bucellariorum dux 698, 12. proditor ad Arabas deficit 706,9. Teletses Bulgarorum princeps i n genti strage victus 667,16.668, 16. Terbeles Bulgarorum dominus I u stinianum restituit572, 18. 573, 6. regiasupellectiliaccepta,do mum reditib.18. Iustinianum invadentem, ad turpem fugam cogit576,2.11. Thalassius Extispex domus ruina obruitur 79, 13. Thebasa urbs ab Arabibus capta 727, 11. SymbatiusArmeniamArabibustra dit561,6. Symeon Ctesiphontis archiepisco pus martyr 36, 17. Symeon monachus Stauracium m o 19. nachihabitu induit768,11. Symeon Stylites in Aeluri causa adversus Proterium consultus 173, 1. primus Stylites ex m o nasterio Mandra dicto 174, 1. not. poster. Symmachus Germano HISTORICUS. 739 Terraemotus Alexand. 24, 3. A n tiochiae 55, 11. in Cypro 56, 1. Neocaesareae ib.4. in Rhodo Tarasius Asecretis CP. episcopus 709,8. electionem admittere renuit, nisi fide accepta cogen di concilii ib. 17. 713, 6. pro bat eius synodicas Adrianus p a pa ib.15. strenuam synodo o p e ram ponit 716,20. ab eo Plato, aliique monachi scissi, ob in cestas nuptias Constantini 729, 9. Stauracium coronat Nicepho rifilium 745,9. demortui cor pus in eius monasterium trans latum 747,3. tumulum dena riis ornat Michaël Rangabe 779, 20. adiunctus Libyae rector316,15. cum eo revocatus 318,15. Symmacho vindicatusRom.pon tificatus221,4. 8. Synodus Antiochena 54, 16. Synodus Chalcedonensis sexcen torum triginta patrum adversus Eutychem et Dioscorum 163,6. Constantinopolitana a Theodo sio congregata 107,4. consub stantialis dogma confirmat,ac doctrinam de spiritu sancto a d dit 108,10. CP. sedi novae Romae privilegia concedit ib. 12. CP.Eutychiopatriarcha354, 10. ei Vigilius interesse renuit ib.14. adversusMonothelitas 551, 2. auctoris disceptatio de tempore canonum ipsius552,19. sub Philippico adversus sextam synodum 586, 1. Coproniana adversus imagines 659, 11. s e ptima Adriano pontifice713,17. haereticorum factione CP.so luta 715,10. Nicaeam translata illicque feliciter peracta 716, 13.717,1. condemnatiAna stasius,Constantinus,etNice taspatriarchaeib.6. Ephesina adversusNestorium138,14.Io annis Antiocheni, et Nestorii in ea factio contra Cyrillum,et Memnonem 139,18. depositus in ea loannes, postmodum C y rillo reconciliatus 141,9. Hera cleae indicta, ac impedita ab Anastasio248,13. Illyriciana orthodoxorum 95,13. Lampsa cena orthod. a Valente eversa 85, 19. Mediolanensis adversus Athanasium ἄπρακτος 61 , 18. adquercum,quaenuncRufinia na, contra Chrysostomum 122, 10. SardicensisNicaenam fidem sancit 65,20. Taiumas , vide Chrysaphius 154, 740 INDEX insula ib.12. Dyrachii Dalma tiae, Romae , in Campania ib. 17. Nicomediae 69,10. toto orbemaximus87,11. CP.Pro clo episcopo 143, 19. Constan tinopoli ad longum tempus 194, 19.Neocaesareae222,10. Dy rachii,Corinthi259,3. Ana zarbi 263,14. Antiochiae,qua penetotacorruit265,9. item Antiochiae272,9.Pompeiopoli Theodorus Abydi comes Hera 336,16. per omnem Palaesti clium recipit 460, 10. nae,Arabiae,Mesopotamiae, TheodorusAlexandriaeepiscopus Syriae,et Phoenices regionem, Sidone, Berito, Tripoli vehe menter labefactatis 352, 17. Constantinopoli349,1. Con stantinopoli, ex quo supplica tiones indictae 350, 13. C o n stantinopoli, Nicomediae, cuius in annos singulos agitur meino ria354,19.355,15. Constan tinop.357,12. 15.364,5. in Palaestina et Syria 531, 10. in ib.19. 454, 4. Theodorus Antiochiae episcopus 658,13. Arabum invidiain exi lium eiicitur 663,2. Comani tem Epiphaniae episcopum hae reticum anathemate ferit 669, 11. Theodorus Camulcanus in Irenem coniuratus720,10 suisArme niaciscustodiaetraditus726,7. Theodorus Cappadox praefectus quo ecclesiae Edessenae Trullus concidit 544, 13.inSyria587,7.CP.etper Thraciam maximus per menses duodecim 634, 7. Portas C a spias644,14. in Palaestina,at que Syria 651, 10. in Syria multis absorptis urbibus 657,9. Thebit a Maruam caeditur 649,7. Thebit a Leone Orientalium duce vincitur 774, 13. 12. Theoctenus presbyter Antiochiae Apostata 78, 9. Mesopotamia , Theodorus dux Cellori adiunctus 227, 11. TheodorusHeracliifraterSaëmvin cit 485,9. Umaro victore Edes sam ad fratrem fugit 503,8. Theodorus Hierosolymorum epi scopus Epiphaniae episcopum Iconoclastam praescribit 669, capite plexus 458, 18. 459, 1. Theodorus Coloniensis Constantis filios in Siciliam adduci impe dit538,6. militestumultuan tes incaute deludit 539, 16. Theodorus in Arabes rebellans ad montem Libanum,cum suisoc cisus 665,13. Theodorus in Maurusios a Salo mone emissus 312, 10. a sedi tiosis in ducem assumptus 314, 13. Carthagine rector relictus 315, 3. ei Belissarius Carthagi nem commendat 316,12. Theodorus orthodoxorum ad V a lentem legatus martyr 91,16. Theodorus Carteruca profligatus 577,3. 17. Theo Hypathiae pater 128, 3. Theocritus a lustino necatus 255, Theoctistus patricius Nicephoro adiutor adeundo imperium 738, 11. imperatorem Michaelem C u ropalatam imperatorem creari satagit 766,4. cum eo amici tiam init 767, 3. Theodoretus Cyri episcopus C y rilli capitula impugnat 140, 1. in secunda synodo Ephesina d e ponitur 156,9. Theodora Chagani filiaIustiniano nubit571,6. detectisinma Theodorushistoricuspatriarcham Thessalonicensem episcopum d i riam remittitur 572,1. iam cit250,16. ritum patris insidiis,in Chaza Tiberii mater inde reducitur 575, 7. Theodora Theodora Constantii uxor 26,1. Iustini secunda uxor not. post. Proclum d e signatum consulem Cyzici dia conumfacit286,15.ut Vigi liusMenae pacem restituat pre 263, 8. cibus agit 350, 4. pie moritur Theodorus Mazarum castrum ca pit399,5. Orientispraefectus a Phoca taureis occiditur 455, 14. Theodorus Mansur exilio relega tus 632,6. Theodorus Myacius patricius ocu lis privatus 587, 17. Theodorus Mopsuestiae episcopus a Joanne et synodo Orientalium declaratus catholicus 147, 22. Theodorus Mopsuestiae episcopus iunior, ad quem scribit Chry sostomus 120,15. Theodorus medicus Chagani su perbiam comprimit 421,4. Theodorus patriciorum primus a Valente sublatus 98,2. Theodorus patricius Siciliae dux 718,18. Theodorus Petri filius maiestatis insimulatus 363, 15. seditionem militum levat 366, 5. Theodorus Pharan episcopus m o nothelitarum antesignanus 507, 6. Theodorus vicarius Ameraeos tres occidit 515,1. TheodosiusAlexandriae episcopus haereticus 338,10. CP.evoca tur345,7. Theodosii Coenobium destructum 752, 2. HISTORICUS. 741 Theodorus Ilibinusmilitum prae clarae dotes ib. 19. gravi pul satus morbo Thessalonicae b a das compescit 394, 5. Theodorus Iulianum incessens vir ptizatus 106, 5. Arianos eccle gis caesus 82, 1. siis urbis expellit ib.9. H o n o Theodorus Romae episcopus Pyr rhum suscipit 509,1. reversum ad vomitum proscribit ib. 9. e vivifico calice ad hoc stillam assumit ib. 12. get ib. 12. mancipiorum iniu riam tollit ib. 13. a lupanari bus vis iniuriam avertit ib.15. not. post. Mediolani diem obit 116, 3. translatum eius corpus ad aedem apostolorum CP. ib. 10. Theodorus Asecretis Phocae re cipiendocomitiacogit446,18. 126,8.AntiochoPersasubmo Theodorus Studii praepositus N i cephori ordinationiobsistit747, 10. eiicitur in exilium 752,4. Nicephoro reconciliatur 769,20. suadens non reddendos profu gospacem cum Bulgaris impe dit 776, 19. to, rerum totam administratio Theodosius M. a Gratiano impe tyrannum e medio tollit 131,1. Valentinianum Constantii, et Gallae Placidiae filium Caesa rem facit ib. 15. ad eum coro nam imperatoriam Romam mit tit132,2 VaranePersarumre ge transfugas repetente ingenti Persas clade afficit ib. 13. in ecclesias,ac loca sancta muni ficus133,18. S.Stephanibra chium Hierosolymis recipit, ei que in palatio sacellum extruit 134,4.pacemcumPersiscom riicollega adlectus,inqueGot thosdimissus103,11.eiusprae rium filium illustrissimum,at que consulem facit 109, 14. Tauri columnam erigit 110, 11. Maximum,Andragathiumquein terficitib.17. Romae Honorium filium imperatorem praeficit111, 1. Alexandriae templa diruit, ac idololatriae turpia traduci permittitib.10. occisos aGrae cis fideles ea occasione, marty rum loco haberi praecipit ib. 15. Flaviani precibus iram in Antiochenses remittit 113,4. Thessalonicensium seditionem indiscreta civium caede punit ib.9. arcente Ambrosio, humili poenitentia crimen diluit 114, 3. Eugenium tyrannum occidit ib.18. Antiochenum schisma se dat 115,9. Romam donariis au Theodosius iunior in Isdegerdis tutela relictus 125, 2. ab Isde gerdeAntiocho paedagogo cre ditus ib. 9. Pulcheriae sororis cura probe institutus ibid.16. nem Pulcheriae credit 127,21. Athenaidem dictam Eudociam uxorem ducit 130, 2. Ioannem 742 INDEX ptiis Constantino coniuncta 728, 9. Leonemfiliumsuscipit730,5. Theodotus generalis Logotheta h o mo saevissimus562,12,ad lo cum cui Bovis nomen combu stus566,7. Theognostus a Bulgaris occisus 725, 5. Theonas Alexandriae episcopus 7, gis a patre caeditur 445, 8. fuga necem evasisse Phoca t y rannofertur449,17. eiussu perstitis rumore Germanus et Constantina ad tyrannidem e x citantur455,6. Theodosiusmonachus sedis Hie rosolymitanae invasor 165, 11. Severianum Scythopolitanum,et Athanasium diaconum occidit 166,1.inSynaeummontem fu git ib. 14. Theodosius Salibaras patricius N i cephori pius monitor 761,13. inbelloBulgaricomoritur764,4. Theodosius Subadiuva occisus 456, 3. Theodosiopolis prodenteConstan tino a Persis capta 223, 2. Theodote cubicularia incestis n u TheognisAriidefensor31,6.Atha nasiicalumniator47,15. in synodo CP. damnatur 108, 17. Theognostus Protoasecretis occisus 616, 9. 12. Theopemptus praefectus 455, 9. Theophanis industria , finis, opus ponitib.13. synodumEphesi ad Nestorii causam cognoscen dam indicit 138,6. discordes episcopos CP. accersit 140, 17. Nestorium relegat apud Thasum 141,8. Cyrillum, et Joannem Antiochenum inconcordiam ad ducitib.9. Eudociam coniugem voti causa Hierosolymam di mittit 143, 1. Proclo loannis Chrysostomi corpus CP.trans ferreconceditib.11 hymnum trisagium sine additamento ubi que decantari sancit 144, 14. inquisitionem de Theodoro M o psuestenoOrientisepiscopisc o m mittit 148,2. Antiochum patri cium Baiulum suum clericum fa cit ib.12. patricii dignitate a r cendos eunuchos sancit ib. 15. Cyrum urbis, et Praetorianorum praefectum exagitatum, Smyr nae episcopum facit 149,7. I o annem Vandalum honoribus a u ctum recipit 150,2. Pulcheriam sororem aula eiicit 152, 16. in Flavianum, qui diaconissam f a cere noluisset, ira inardescit 153,1. mali praeiudicio Pan linum occidit ib. 14. secundam Ephesinam synodum Dioscoro praeside indicit 154,12. cum Gizericho Vandalorum rege p a cem init 157, 5. Eudocia Ilie rosolymam dimissa Pulcheriam revocat ib. 13. Eudociae itine rissocioscastitatissusceptos Theonas Marmarices episcopus cumArioeiectus31,11.. necatib.21.FlavianicorpusCP. Theopaschitarumtessera,quipas reducit 158,3. cum Attila sub sus es pro nobis 175,21. in tributopacem facit159,6. diem obitib.11. concilio subMena damnati337, 13. 5,8. Theodoro Studitae iniqui or776,19. Theophanes cubicularius confes sor701,18. Theophanes patricius imperatoris in urbe vicarius 639,2. Arta basdum imperatorem acclamari facitib.7. Theophantus Arii defensor 31,6. Theophano alterius sponsa, Stau racionupta750,11.ineamStau Theodosius imperium capescere cogitur591,5.Artemium Thes salonicam relegat 592,11. Leo nem Isaurum , et Artabasdum adversarios patitur ib. 14. 16. 599, 12. Theodosius Calliopii Augustalis filiusAlexandriae necatus 251,14. Theodosius Ephesi episcopus pseu dosynodi Čopronianae praeses 659, 13. Theodosius Mauricii filius 392,11. imperator coronatus 412,7. vir Thraciae dux martyr 676, 15. Theophylactus Rangabe filius in exilium actus 703, 7. Theophylactus Saliba profligatus ad Theram et Therasiam igneus vapor in pumices concretus 622, 1. Thessalonicensium tumultus,in discreta civium caede punitus 113, 10. Thomas diaconus CP. episcopus 454, 1. HISTORICUS. 743 raciusrerumsummamtransfer Thessalonicensismetropolitapa re cogitat 766 , 17. Michael curopalata in monasterium re trudit 769, 7. triarcha a Theodoro historico Theophilus Alexandriae episcopus 110, 16. gentilium sacra tradu cens, Christianorum caedis a u Hispania,Malaphridem sororem ctor existit 111,9. Chrysosto pro Aspare uxoris fratre cona tu armatur 182,6. suorum in fiat117,7.illiinfensiorobsu sidiisliberatus,inopinatocasu mo adversatur neCP.episcopus sceptosprofugos ab eomona moritur 195,12. Strabus dictus chos 121, 14. Epiphanium ei dem infensum reddit ib. 16. nec adelpos uxoris Asparis, sed ἀδελφόπαις: ex fratre illius synodo ad Quercum habita se de eum eiicit 122, 10. tumul nepos ib. Theuderichus Valameris filius, tuante inde populo sibi fuga consulit ib. 19. Cyrillo succes sore moritur 129,4. consul, ac Thraciae,praefectus 202, 17. Odoacro profligato, ac Gizericho mortuo,Occidentep o titur203,18.pontificatumSym macho asserit221,8. ministrum obtruncat, eius demerendi gra tia Arianum factum 219 , 16. Hormisdam sollicitat ad cele brandam synodum 248,3. Io annem pontificem legatum ad Iustinum mittit 261,4. TheophilusArmeniacorumtribunus a Constantino occisus 727, 1. Theophylactus candidatus Mari naci deputatus martyr 676, 19. Theophilus Castabolorum episco pus Macedonianorum ad Libe rium legatus 89,6. Theophilus Cibyrrhaeotarum dux martyr 721, 5. Thomarichus Aradi episcopus 526, 7. Theophilus spatharius in Elpidium missus. Theophilus Iustiniano comes as sumptus 703,19. Thomas CP.episcopus 533,3. Thomas cubicularius confessor701, Theophylactus Antiochiae episco 12. Theophylactuscubicularius575,7. Thomas quaestor religionisreus pus 649, 4. 658, 12. TheophylactusMichaelisfiliusim 276,13. perator coronatus 770,11. ThomasThessalonicensisquondam Theophylactus protospatharius dictus 250, 16. Theuderichus Gotthorum rex in Trasimundo locat 288, 9. Theuderichus Triarii filius, inani Theopolis, quae prius Antiochia 273,9. Abaribusvincitur380,17.a Just. adoptatur; ac Caesar,tumque TheotecnuspraestigiatorGallerium adpersequendosChristianosin stigat 12, 14. a Licinio morte affectus 23, 6. imperator creatur 381,16. 382, 14. AnastasiamuxoremAugu episcopus Alexandrini episcopi inseptimasynodolegatus714,8. Thracia subiecta olim episcopo CP. 120, 1. T i b e r i u s i m p e r a t o r .v i d e A b s i m a r u s . Tiberius excubitorum comes ab stam coronat 384, 19. Sophiae Augustae ut matri curam habet 385,4. paceaPersisnonim petrata,ingenti victoria potitur ib.10.19.ecclesiasplures,pau perumque ac hospitum domos aedificat387,6.Tiberius Con stantinus publicis monumentis 577,3. inscribi se imperat ib.7. ex suo nomine cohorte instituta eius duce Mauricio Persas vincit ib. 13. Mauricio locat filiam C o n stantinam ; ac imperatorem c o n stituit388,3.12. Tiberius Iustiniano ex Theodora in Chazaria natus 575, 7. a Blachernarum altari avulsus ut ovis iugulatus 582,16. Tiberii lustinianifilii nomine i m postor Pergamenus, regio cultu traductus 632, 16. Tiberius Constantem patrem in Siciliam sequi prohibitus 532, 10. imperii collega a fratre a s citus, tumque naribus mutilatus 538,20. Timocles Tropariorum compositor 177, 11. 13. Timotheus Aelurus Proterio prae stigiis eiecto sedem invadit 170, 8. ipso die paschatis eundem in baptisterio occidit 171 , 9. eius causa episcoporum cogni tioni reservata 172, 13. procla matus haereticus,acProterii necisreusGangras,tumqueCher sonam relegatus 173,10. Basi lisci decreto restitutus, suorum tripudio excipitur 187, 3. M o n go successore moritur 194, 10. Timotheus pulso Macedonio CP. episcopus 240,4. cognomen Li trobulesetCelonesib.5. Io annis Nicaetae nomen in eccle siae tabulas recipit ib. 7. eius synodales non omnes recipiunt 242, 17. Severi nomen recipere in ecclesiae tabulas prohibet populus243,2.missieiusAle xandriae synodum e suggestu proscribunt ib.17. ficte anathe ma dicit non recipienti syn odum 244,2. trisagium hymnum cum additamento cantari prae cipit245,15. Timotheus Leucus , qui et Salo 13. Tzathus Lazorum rex ad Iustinum venit, baptisma, regnumque ab eo accepturus 259 , 9. Valeriam Homipatriciifiliamuxorem du eit ib. 17. Persarum rege bello lacessente, Iustinianus copiis iuvat 267, 17. Tzatzon Gelimeris frater Gogdam in Sardinia conficit 292,18. re vocatus afratre,cum eo copias iungit 301, 17. prima impres sionevictor,moxconsertapugna occumbit 303 , 8. caput eius 744 INDEX Timostratus dux Cellori adiunctus 227, 19. Timotheus Alexandrinus episco pus Petri frater 104,8. mori tur successore Theophilo 110, phaciolus Aeluri successor vir catholicus 173,13. Basilisci d e creto restituto Aeluro in m o nasterium fugit 187,3. in se dem restituitur 194,15. diem obit199,11. Timotheus Dalmati monasterii praepositus,monasteriorumprae fectus 357,8. Tiridates rex Armenos ad fidem convertit 35, 12. Totila Gotthorum rex a Narsete occisus 354, 5. Traiani viaaspera,etdifficilis436, 10. Traianus Valentis dux a Gotthis Tyana capta, et desolata 576,19. Tyrannus Antiochiae episcopus 7, Traiani patricii citata historia 103, rece 13. superatus 97, 16. in Valentis impietatem acceptam cladem re fundit ib. 17. Trasimundus rexVandalus tantis per mitior orthodoxis 288 , 5. Theuderici sororem Malaphri dam uxorem accipitib.11.Ana stasio amicitia iungitur ib. 18. Tudunus Chersone praefectus li gneo veru suffixus 578, 16. Turbula Symeonis soror in Persi de martyr 37,3. Turci, ipsi Unni 378, 19. Turci, qui et Chazari Heraclio in Persas adiuncti 487, 14. dunt impatientes laboris ib.17. portis Caspiis egressi Armeniam vastant 486,4 iterata irruptio ne cum Arabibus depugnant 490,12. Belissarius in Sardiniam mittit. 307, 11. HISTORICUS. 745 Tzerigus Bulgarorum dominus d e tectos Constantini in aula fau tores punit 693,4. Tzigatus Bulgarorum ad Constan tinum de pace legatus 691,9. Tzita primus magister militiae in Armenia 268, 14. Tzitza Romae dux ab Artabane occisus 332, 11. Tzotzas tyrannus in Africa 315 ,5. obsessa Carthagine, Belissarii adventu fugit ib. 11. iterum CarthagineinNumidiam secedit 317,9.acricommissocertamine cum paucis evadit 318,2.Libyam depopulatur 325, 9. 17. Ioannis Arsaci moriens,mutua nece laetatur 327, 1. Tzubdadeser castrum,daemonibus infestum Christiani episcopi p r e cibus expurgatum 252, 3. Valas Persarum rex. vide Blases. Valens imp.renuntiatur 85,2. ab Eudoxio Ariano CP.baptizatur ib.8. evertitsynod.Lampsa cenam ib.18. Eudoxio, aliisque Arianis ecclesias committit ib. 20. Procopium tyrannum occi dit 87, 3. eiusdem proditores duces comburit 86, 21. remis sam tantisperpersecutionem n o vum accendit 87, 5. uxore D o minica Ariana in orthodoxos e x citatur 88,18. quod misisse ad Liberiumdicitur89,5. verius de Macedonianis. not. poster. in Gotthos movet ib. 12. T a r censem synodum fieri prohibet 90, 1. Athanasium revocat ib. 6. durior eius in ecclesiam p e r secutio quam gentilium 91,2. missos a catholicis navi qua venerant comburit ib. 18. I n daeis, et gentilibus benignus 92, 1. assiduus vexandis orthodo xis ib.3 a suis Antiochiae a p petitusinsidiis93,14. edicto pro synodo Illyricana accedere cogitur95,17. aGotthis supera tur 97, 15. obiurgat Aphraates Anachorita Antiochiae 98, 17. regnat tribus annis fratre m o r tuo 99,9. Caesaream proficis citur eiecturus Basilium ib. 17. Galatem filium amittit 100, 1. cum Mavia Saracenorum regina pacem initib.13. Gotthos sup petiis suis victores Arianis a d dicit 101, 12. a Gotthis victus incendio perit 102,8.15. Isaa cus monachus educturo cladem praedicit ib. 18. Valentinianus tribunus legionis Coronatorum, ob fidem exilio damnatus 78, 19. imperator ab exercitu renunciatus 84 , 18. GratianumfiliumAugustum de signat,acconsulem85,6.Valen tem fratremimperatoremOrien tis creat ib.8. orthodoxis con veniendi facultatem facit ib.10. superstite Severa uxore lusti nam nefarie ducit 88, 5. impia lege polygamiam sancit ib. 13. Valentiniani prosapiaib 17.A m brosii electionem probat 94,13. synodi Illyricianae decreto fidei Orientales stare iubet 95, 14. Valentemfratrem Arianum cor ripit 96, 11. rupta pectoris v e na in Gallia moritur ib. 15. Valentinianus iunior quadriennis puer imperator acclamatus 97, 10. episcopos orthodoxos eie ctis Arianis cum Gratiano re vocat 104, 3. eo occiso solus in Occidente imperat 106, 3. ty rannorum metu laqueo vitam finit111,7. Valentinianus tertius patre C o n stantio natus 119, 16. 130, 4. a Theodosio Caesar constitui tur 131, 15. corona imperiali ab eodem donatur 132, 4. eius in Galliam, Hispaniam, Britan niam inanes conatus 144,17. Aëtii dolo , inque Bonifacium invidia Africam amittit 145,3. Leone papa interpellante male gestaEphesiemendaripetit156, 3. Attilam Aëtio duce Aurelia nis ad Ligerim vincit 162, 12. Aëtium patricium occidit 166, 18. sana fide, impurissimis m o ribus hominem Maximus patri cius occidit 168, 3. 746 INDEX Valentinus SC.rerum administra tione motus 523,7. Valentini aquaeductus a Constan tino reparatus 680,14. Valeria Diocletiani filia, Galerii Maximiani uxor 14,16. Valeria Homi filia Tzatho Lazo rum regi nupta 259,17. Valerianus cum Belissario dux 292,5. ValidAbimelech filiusArabumdux 573,5. maiorem ecclesiam Chri stianis Damasci eripit 575, 10. notarios Christianos amovet ib. 17. ingentia moliens in Chri stianos moritur588,15. 589,12. Valid Isam filius summus Arabum dux 641, 3. Petrum Damasci metropolitam lingua praecissa in exilium trudit ib. 15. Arta basdi legationibus solicitatur, et Constantini ib.5. Arabum factione post unum principatus annum sublatus 644, 15. Vandali Modigischo duce Hispa niam occupant 146, 6. hortante Bonifacio duce occupant Libyam ib. 10. Romanas copias Aspare duce profligant 147, 11. capta Carthagine ad templa profugi 300, 15. Verona a Gotthis recepta 367,8. Vigilius Romae episcopus338, 10. Roma a Gotthis capta venit CP.349,8. Menam eius epi scopum sacris arcet ib. 13. I u stinianoindignanteetemplo quo confugerat vi abstrahitur ib.16. Menam restituit350,4. suam nomen priori loco curat resti tui 351,18. quintae synodi p a trum consessum spernens, in Illyrico Romam rediens diem obit 354,14. Vitalis Antiochiae episcopus 10,15. Vitus locum tenens in Nicaena Veneta factio, et Prasina tumul tuantes 256, 16. 279, 5 et sqq. Uliarius Belissarii satelles loan. Veterius magister militiae Chri stianis infensus 10, 16. Verina Leonis uxor, soror Basili sci 175,11. Zenonem,ut impe Armeniam casu occidit 305, 7. Ulisthaeus coniurationis Gottha ris cum Antala sequester 328, 8. 329,6. Areobindum occidit ratorcoronetur,operaiuvat185, 331,9. 14.BasilisciinZenonemtyrau UmarusduxSaracenorumBostram nidemfovet186,9.197,5 sa cris editis Leontium imperato rem declarat 199,19. 200,7. ejusdefunctaecorpusCP.trans latum 201, 3. etc. capit 516,17. Hierosolyma capta habitu cilicino in templo orat 520,3. Iado duce totam Syriam capit ib.20. Mesopota miam omnem subigit522,1. synodo Romani pontificis 30,4. Valentinianus patricius occisus 524, 17. S. Vincentii ecclesia terrae motu collapsa CP.357,21. Vincentius locum tenens Sylvestri Nicaeae 30, 4. VitalianusAnastasiumingenticla de afficit 242,3. Hypatium pro fligato exercitu capitib.10 p o puli votis imperator acclamatur 246,2. plerasque Rom.ditionis urbesoccupat247,2. Anasta sium sacramento adigit restitutu rum orthodoxos episcopos, cae teraque concilio generali per missurum ib.10. a lustino m a gister militiae,consul,praesenti comes designatur 254,9. Seve rum expelli impetrat, ac orci di ib. 14. synodum Chalced. curat recipi255,2. invidia cae dium sub Anastasio dolo a CP. necatur 256,9. Vitalianus archidiaconus Hormis dae ad synodum Heracleae le gatus 248,5. Vitalianus tribunus in Persas stre nuissimus 393,18. Varachis Persarum rex 7,9. Vararanes Persarum rex 129, 11. persecutionem a patre coeptam continuat 132 , 10. negatis a Theodosio transfugis,bello re novato victoria cadit ibid. 12. Theodosio invitante pacem init 134, 18. Persis subiugatis censum sub ditorum ad usque iumenta in stituitib.13. Maviamducem Saracenorum ab Aegyto ad E u phratem constituit521,13.tem plum Hierosolymitanum instau rat 524,8. a Persa fidei deser tore orans occiditur 525,3. Umarus Arabum dux 593,3. 599, 7. summus ameras Suliman m o r tuo 609, 12. vinum inhibet,fi demque Christianos negare co git 614, 11. Unni Zenonis initiisThraciam v a stant 186, 1. Unni etSclavi urbem fatigant360, 9. Belissario terrente, recedunt 361,9. Unni,quietTurci,legationemad Iustinum destinant 378, 19. Unnobundo Bulgari 545, 1. Uranianuspuerlovian!filiuscon sul absque insignibus 84, 13. Urbanus orthodoxorum ad Valen fluvius 488, 17. 492, 5. Zachariae prophetae ossa inventa in pago agri Eleutheropolitani 133, 12. ersidem adductus ZachariasRomae episcopus 632,5. Zacharias Palaestinae praefectus 244, 17. tem legatus martyr91,17. UrsaciusAthanasiicalumniator47, ZenoAriadnaeLeonisfiliaema 16. Uthmas Cacae filius ad Dabecum sedet698,1.8.infaustissignis cum Romanis pugnat ib. 21. in Asiam excurrit, fratremque amittit 702,4. Wisigotthi in R o m . ditiones sedes trimonioiunctus172,16. Pe trum Fullonem fovens Antioch. martyrium se abdicare cogit 176, 4. insidiis appetitur ab Aspare 181,4. eo occiso cum filiis,in niori eius filio consulit 182,13. a Leone filio imperat. creatur 185, 11. rebellante Basilisco in Isauriam fugit 186, 11. urbem repetit,Armatiumque Basilisci ducem promissis capit 193, 1. Basiliscum Cucusi fame conficit ib. 9. Armatium obtruncat,B a siliscum filium lectorem facit 194,1. PetrumFullonem,quod favisset Basilisco, eiicit ib.4. Verinam socrum amandat Papu rium 197, 5. Stephanum alte rum Stephano mortuo Antiochiae praeficit: tumque eo sublato, Acacio ut episcopum Antiochiae ordinet, praecipit 198, 20. L e ontium Verinae sacra renun 13. ciatum imperatorem profligat, Unni Albi,Neptalitae Peroxis vi ctores 189, figunt 145, 14. devastata Roma inGalliam secedunt ib.20. oc cupant Hispaniam 146,19. Xenaias aCalandione fugatus,Pe HISTORICUS. 747 synod.Chalced.anathemate fe rit 232,13. ecclesiae res miscet in Oriente, inque Flavianum et EliamAnastasiumcommovet236, 5. a Iustino eiicitur255,8. Xerolophi columna Arcadio erecta CP.121,4. eius collapsa dex tra manus 346, 1. ictu fulmi nis deformata 351, 3. Xystus Romae episcopus 142, 20. Xystus Bulgaricus piscis 545, 19. Zabas maior, minorque Persidis Zamanarsus Iberorum rex Rom. amicus 336,6. Zamasphes Persarum rex 214,14. Zemarchus dux Areobindo adiun ctus 225,1. di suae restituitur ab Heraclio 505,5. 14.se Unni Saber dicti Rom.provincias vastant 249, 3. Usthaxades Saporis paedagogus martyr 36,16. Uthman Saracenorum ameras 525, 9. ab Ethribensibus dolo neca tur530,3. Uthman multas in Cilicia urbes capit 577,19. tri Fullonis suffragio Hierapo lensis episcopus, servus, haere ticus, non baptizatus 207, 14. accitus CP.aMacedonio,popu lo tumultuante expellitur 230, conem Rom.pontificem,ac ZachariasHierosolymorum episco pus 457, 9. capta urbe ipse in 748 INDEX HISTORICUS. ac Illi fratrem occidit 200, 6. 201, 14. Petrum Mongum loan ne Tabennesiota eiectoAlexan 186,18. cum viro in baptiste rium fugit 193, 5. ZerbulecastrumaRomanis captum 320,4. 11. Idriae restituit, ac Henoticum promulgat 202,1. Theuderichum Valameris filium in Italiam m i t titib.17.FelicisRomanaese ZiandusMaviaefratervictoreMu dis episcopi legatos Acacio et PetroMongocommunicare com pellit 204, 12. Orientis episco pos,eosdemque legatos Heno tico subscribere cogit 205, 1. Ziligdes Unnorum rex a Persarum Calandionem Antiochia expellit, ac Fullonem restituit 207, 2. caedesmultas,acnefandaquae que committit 208,9. comitiali morbo correptus obit 209, 19. Zenobius martyrii Hierosolym.a r chitectus 50,2. Zenobius Sidonis episcopus mar tyr 17, 11. Zenodia Basilisci uxor haeretica Zumir a Chagan occisus 558, 4. BONNAE TYPIS CAROLI GEORG 11. char occisus 556,6. ZiebelusChazarorumprincepsHe raclium adorat , ac eum copiis instruit 486,9. rege utproditoroccisus 257,15. Zimarchus Orientis comes 364,7. Zecices Saracenorum regulus 273, accusatur a Theodorae Augustae consanguineis 366,13. ZoilusAlexandriaeepiscopus346,3. Zoilus ligneoveru suffixus578,17. ZosimusRomae episcopus 127,12. ZuberAbdelae pater Arabum a m e rae551,15. Sess. 214 DEMCO,INC.38-2931 DATE DUE 3 2044 025 9851 / 2下一章